Hoe om te keer dat jou kind rebelleer

Angry toddler

Het iemand al vir jou gesê dat alle jong mense op een of ander stadium rebels raak?  Wanneer jou laerskool kinders nader aan die hoërskool kom, vrees jy dat hulle rebels sal raak.  Maar dit is eenvoudig nie waar dat alle jong mense deur ‘n fase van rebelsheid gaan nie.[1]  Josef het nie.  Dawid het nie.  Jeremia het nie.  Daniël en sy drie vriende het nie.  Die apostel Johannes het nie.  Timoteus het nie.  Titus het nie.  Jesus het nie.

 

Die bg. karakters leer vir ons dat jongmense ‘n diep verhouding met die Here kan hê, en dat hulle hulle lewens volgens die Woord van God rein kan hou (Ps. 119:9, 1Tim. 4:12, 2Tim. 2:22).  God wil hê dat jongmense se ouers hulle hiermee moet help.  Buiten vir die positiewe insette wat ons moet hê, moet ons ook sekere dinge vermy om nie rebelsheid in hulle aan te moedig nie.  Dit is wat Paulus in Ef. 6:4 bedoel:  “En vaders, moenie julle kinders vertoorn nie…”

 

Wat is dan die dinge wat ons moet vermy, om te keer dat ons kinders nie rebels raak nie?[2]

 

[1] Onbetrokkenheid

Willem is geskok dat sy 14-jarige seun skielik hierdie jaar rebels geraak het.  Die waarheid is dat hy al in sy hart gerebelleer het toe hy 9 was, omdat Willem nie in sy lewe betrokke was nie.  Salomo het gesê:  “Soos ‘n voël wat van sy nes af rondvlieg, so is ‘n man wat ver van sy tuisplek af rondswerwe.” (Spr. 27:8).

 

Geld en geskenke kan nie opmaak vir onbetrokkenheid nie.  Wees daar vir jou kinders.  Jou dogter het jou liefde, leiding en beskerming nodig.  Jou seun het ‘n sterk pa nodig wat vir hom sal leer hoe om ‘n man te wees.

 

[2] Te veel dissipline

Is medisyne goed vir ‘n kind?  Net as hy siek is.  Wat sal gebeur as jy jou kind se gewone dieet met medisyne vervang?  Hy sal siek word.  Wat sal gebeur as dissipline jou kind se stapel dieet is?  Hy sal opstandig raak.  Jy kan nie nét jou kind op die medisyne van dissipline grootmaak nie; gee ook vir hom die aartappels, vleis, groente en vrugte (en soms ook roomys) van Bybelse instruksie, omgee, tyd en aandag.

 

[3] Mishandeling

Ek het een berading sessie gehad waarin ‘n pa sy seun met ‘n leer gordel oor die rug geslaan het.  Ek en sy vrou het opgespring om hom te keer.  ‘n Paar maande later het ek uitgevind dat dit al vir jare aangaan.  Vandag is die kind ‘n rebel.  ‘n Pakslae is Bybels; mishandeling nie.  Slaan jou kind op die boude en nie met die vuis nie.  Moet hom nie só slaan dat hy mediese hulp benodig nie.

 

[4] Te min dissipline

Van kleins af het Peter nie sy seun pak gegee nie.  Reeds op 12-jarige ouderdom het sy seun dagga gerook.  Peter was geskok, maar het hom nie gedissiplineer nie.  Toe die seun 19 is, het hy sterker dwelms gebruik en op 22 is hy tronk toe.  Hy het sy pa gehaat, omdat hy hom nie gedissiplineer het en teen die pynlike gevolge van sonde gewaarsku het nie (Gal. 6:7, Heb. 12:10-11).

 

Ouers wat hulle kinders nie dissiplineer nie pluk vir hulleself ‘n lat, omdat sulke kinders dikwels rebels raak (Spr. 23:13-14, 17:25, 29:15, 17).  ‘God many times whips an aged parent by that child that was unwhipped at first.’[3]

 

[5] ‘n Kritiese gees

Michael leer hard en kry ‘n B vir wiskunde.  Sy pa sê nie vir hom geluk nie, maar wil weet hoekom hy nie ‘n A gekry nie.  Moenie alewig fout vind met jou kind nie; jy sal hom moedeloos maak (Kol. 3:21).

 

[6] Afbrekende woorde

Die spreekwoord sê:  ‘Sticks and stones may break my bones, but words can never harm me.’  Almal weet dis nie waar nie, en dat woorde ‘n mens baie seer kan maak.  Moenie vir jou kind sê:  ‘Jou idioot; jy sal ook niks in die lewe bereik nie!  Ek wens jy is nooit gebore nie!’ (vgl. 1Sam. 20:30-34).  Moenie jou kind se gees breek nie (Spr. 12:18, 15:4b).  Bou hom eerder op – selfs wanneer jy hom dissiplineer.

 

[7] Voortrekkery

Verlede jaar toe hoor ek van twee sussies wat bitter is.  ‘Ons het swaargekry omdat pa jóú in ‘n privaat skool gesit het,’ het hulle vir hulle broer gesê.  Ons mag onder geen omstandighede hulle bitterheid regverdig nie, maar ons moet ‘n les daaruit leer.  Onthou jy wat met Josef gebeur het toe sy pa hom voorgetrek het?  Kan jy onthou hoe sy broers gevoel het en wat hulle gedoen het?  Die gevolge was lelik (Gen. 37).  Maak asb. seker dat jy nie witbroodjies en swart skape het nie.

 

[8] Voorwaardelike liefde

Marié se ma sê vir haar:  ‘Pappa is lief vir jou as jy soet is.’  Sy weet dis waar, want wanneer sy stout is praat haar pa vir twee dae nie met haar nie.  God is nie so nie, maar het ons liefgehad toe ons nog sondaars was (Rom. 5:8).  Volg sy voorbeeld.

 

[9] Kloning

Was jy al ooit by ‘n sport byeenkoms waar ‘n ouer sy humeur verloor het, omdat sy kind nie gewen het nie?  Hoekom doen hy dit?  Is dit nie omdat hy wil hê dat sy kind soos hý moet wees nie?  ‘Toe ék op skool was het ek vir die eerste span gespeel en provinsiale kleure gekry,’ sê Adriaan se pa vir hom.  Hy druk sy seun om ‘n goeie sportman te wees, omdat hy deur sy seun wil goed lyk.

 

[10] ‘n Slegte huwelik

Markus breek sy vrou af en baklei voor die kinders met haar.  Die kinders is bitter en kan nie wag om eendag uit te trek nie.  Hulle hou nie daarvan om by die huis te wees nie.  Hulle sit die hele middag in die kamer, en wens om by hulle vriende se huise te wees.  Hulle kry skaam om vriende oor te nooi.

 

[11] ‘n Ongelyke juk

Riana volg haar eie kop en trou met ‘n ongelowige.  Vandag wil haar kinders niks met die Here te doen hê nie.  As jy met ‘n ongelowige trou is die kanse goed dat jou kinders rebels sal raak en nie die Here sal dien nie.  Dit is hoekom Mal. 2:15 sê ons moet met gelowiges trou (lees gerus die konteks):  “Hy het ‘n geslag van God gesoek.”  Die ESV praat van ‘godly offspring’.   As jy wil hê jou kinders moet rebels raak, trou met ‘n ongelowige.

 

[12] Skynheiligheid

Marcia se pa sê vir haar om eerlik te wees, maar hý is nie.  John Bunyan het gesê:  ‘Many children learn that wickedness of their parents for which they beat and chastise them.’[4]  As jy skynheilig is, kan ek jou amper waarborg dat jou kinders opstandig sal raak.

 

[13] Doofheid

Ek kan partykeer so besig raak, dat ek nie eers hoor as my kinders met my praat nie.  In een berading kursus het ek iets geleer wat ek probeer toepas.  As my kinders na my lessenaar toe kom, sê ek:  ‘Wag net gou.’  Ek maak klaar waarmee ek besig is, draai na die kind toe, en luister na wat hy of sy vir my wil sê.

 

[14] Tergery

Het jy al ‘n ma met drie kinders hoor sê dat sy eintlik vier kinders het?  Sy praat van haar man, omdat pa’s soms soos kinders aangaan.  Simon terg sy dogter en weet nie wanneer om op te hou nie.  As sy kwaad raak gee hy haar pak omdat sy hom nie respekteer nie.  Dit maak haar moedeloos.

 

[15] Te veel werk

Toe Ruan klein was moes hy op Saterdae van vroeg tot laat op die plaas werk, terwyl sy maatjies buite gespeel het.  Hy het die plaas gehaat en wou net wegkom.  Oor die afgelope 15 jaar was hy nog nie weer daar nie.

 

[16] Perfeksionisme

As 5-jarige Klara haar bed nie soos ‘n grootmens s’n opmaak nie, kry sy pak.  Fanie se maatjies het vir hom karretjies gegee vir sy verjaarsdag.  Dit staan op ‘n rak in sy kamer.  Hy mag nie daarmee speel nie, omdat hy die kamer sal omkrap.

 

[17] Wettisisme

Trevor gee vir sy kinders ‘n verkeerde idee van God en van hoe hulle Hom tevrede moet stel.  As hulle nie hulle groente klaar eet nie, sê hy:  ‘Jy maak die Here se hart seer.’  In húlle gedagtes moet hulle ‘n klomp reëls nakom om God se guns te wen.

 

Hulle verstaan nie dat Jesus namens ons die wet perfek onderhou het, dat Hy vir ons sonde aan die kruis gesterf het, dat Hy uit die dood opgestaan het sodat ons kan lewe, en dat elkeen wat in Hom glo die Heilige Gees ontvang om hulle te help om reg te lewe nie.  Gevolglik raak hulle opstandig, omdat hulle dit nie regkry om al die reëls te hou nie.

 

[18] Onduidelikheid

Kobus kry soms pak sonder dat hy weet hoekom.  Hy weet nie wat hy verkeerd gedoen het nie.  As hy vir sy pa wil verduidelik wat gebeur het, dan sê hy:  ‘Ek wil níks hoor nie; buk!’  Dink jy Kobus sal moedeloos, bitter en opstandig raak?

 

Iemand wat die bg. 18 punte reg doen, kan nie daardeur waarborg dat sy kind glad nie rebels sal wees nie.  Ek weet dat sommige mense Spr. 22:6 sal aanhaal:  “Oefen die seun volgens die eis van sy weg; dan sal hy, ook as hy oud word, daar nie van afwyk nie.”  Onthou egter dat Spreuke dikwels vir ons wys hoe dinge oor die algemeen werk.  Dit beteken nie dat daar geen uitsonderings is nie.

 

God voed sý kinders reg op, en tog rebelleer ons partykeer teen Hom (Jes. 1:2, Jer. 2:30).  Deur die geskiedenis was daar gelowiges wat hulle kinders reg geleer het, en tog het hulle kinders rebels geraak.  Daar was ook al ouers wat ‘n gemors gemaak het, en dan raak hulle kinders nié rebels nie.  Die algemene reël is egter dat ‘n getroue toepassing van Ef. 6:4 rebelsheid sal voorkom.

 

[19] Hoop vir ouers met rebelse kinders

Ek het ‘n storie gelees van ‘n man wie se seun so erg gerebelleer het, dat hy vir 20 jaar van die kerk afvallig geraak het.  Dit het gebeur nadat sy pa ‘n ernstige verhouding met die Here gehad het, en ook sy kinders van die Here geleer het.

 

Dalk het so iets met jou gebeur.  Jy het jou kinders reg grootgemaak en vir hulle ‘n voorbeeld gestel, en tog het hulle rebels geraak.  Indien dít die geval is, hoef jy jouself nie te kasty nie.

 

In Eseg. 18:20 lees ons:  “Die siel wat sondig, dié moet sterwe; die seun sal nie die ongeregtigheid van die vader help dra nie, en die vader sal nie die ongeregtigheid van die seun help dra nie; die geregtigheid van die regverdige sal op hom wees, en die goddeloosheid van die goddelose sal op hom wees.”

 

Dalk het jy bygedra tot jou kind se rebelsheid.  Wat moet jy doen?

 

  • Onthou dat jou situasie nie hopeloos is nie. Die Here kan jou vergewe.  Bely jou sonde en vra Hom om jou te vergewe.
  • Vra ook vir jou kinders om jou te vergewe. As hulle jou nie wil vergewe nie, kan jy jou hande in onskuld was (Rom. 12:18).
  • Bid vir hulle en doen moeite om na hulle toe uit te reik. “Laat jou nie deur die kwaad oorwin nie, maar oorwin die kwaad deur die goeie.” (Rom. 12:21).
  • Onthou dat die Here ook hiérdie situasie vir die goeie kan uitwerk (Rom. 8:28).
  • Vra volwasse gelowiges vir raad (Spr. 15:22).
  • Aanvaar die feit dat jou kind waarskynlik nie gered is nie. Moenie dink hy is gered omdat hy die sondaarsgebed gebid het toe hy vier was nie.  As jy dít dink, sal jy nie die regte medisyne gee nie, nl. om vir sy redding te bid en die evangelie met hom te deel.
  • Pasop om nie altyd oor die rebelse kind te praat, sodat jy die ander kinders afskeep nie.
  • Onthou dat God die rebel se hart kan verander (Luk. 15).
  • Moenie opgee as dit vir jou lyk of daar niks gebeur nie; volhard.

 

Het jou ouers miskien dinge gedoen wat jou tot rebelsheid versoek het?  As jy bitter voel moet jy dit bely en vir die Here vra om dit weg te vat.  Vergewe jou ouers en sê vir hulle dat jy dit met hulle wil uitpraat.  Indien hulle nie daaroor wil praat nie, moet jy dit in gebed vir die Here gee; Hý sal hulle oordeel.  As hulle hulle bekeer, sal Hy hulle vergewe.

 

As jy vandag hierdie dinge hoor en jou nié bekeer, is Jesus se waarskuwing in Matt. 18:6-7 vir jou:  “maar elkeen wat een van hierdie kleintjies wat in My glo, laat struikel, dit is vir hom beter dat ‘n meulsteen aan sy nek gehang word en hy wegsink in die diepte van die see.  Wee die wêreld weens die struikelblokke!  Want dit is noodsaaklik dat daar struikelblokke kom, maar wee die mens deur wie die struikelblok kom.”

 

[20] Die hoogste doel

Jare gelede het iemand vir my gesê:  ‘You must learn to relax.’  Blykbaar het ek nie my les geleer nie, want laas maand het iemand anders vir my gesê:  ‘Hoor hier, moenie die bediening so ernstig opneem nie.’

 

Nou moet ek dit vir jóú sê.  Jy kan vandag baie moedeloos hier uitstap en dink dat jy dit nooit gaan regkry nie.  Ontspan en vertrou die Here.  Moet dit nie jou hoogste doel maak om te keer dat jou kinders rebels raak nie.  Sorg eenvoudig dat jy as ‘n gelowige groei, dat jy in ‘n verhouding met die Here lewe, en dat jy Hom verheerlik.  Dít moet jou hoogste doel wees.

 

Verlede jaar was ek by ‘n diens waarin ‘n vrou met trane vir die gemeente gevra het om vir haar rebelse kind te bid.  ‘n Paar weke gelede het iemand by ons kerk se Bybelstudie gevra dat ons vir die jongmense in die gemeente moet bid.  Die punt is dat ons die ouers in ons gemeente moet ondersteun.  Hulle het ‘n groot taak.  Moenie vergeet om vir mekaar en vir ons kinders te bid nie.

 

[1] Ek weet dat alle mense van nature teen God rebelleer, maar dit is nie wat ek bedoel nie.  Ek praat hier van die rebelse ‘tiener fase’ soos mense dit noem.  Ek praat van die fase waarin jong mense nie vir hulle ouers wil luister nie, maar losbandig lewe.

[2] Party van die dinge het ek in Wayne Mack se boek, Strengthening Your Marriage geleer.  My doel in hierdie preek is om te wys hoe ons rebelsheid in ons kinders kan keer, en nie hoe ons dit moet oplos waar dit reeds bestaan nie.  As jy hulp soek met rebelse kinders, kan ek Wayne Mack se klasnotas vir jou aanstuur.

[3] Jeff Pollard & Scott T. Brown: red., A Theology of the Family, p.139

[4] Ibid., p.293

Advertisements

Hoe moet jy jou kinders tugtig?

Spanking child

Die bure agter ons het eenkeer hulle seuns geslaan tot hulle lê.  Hulle het skaars krag gehad om verder te huil.  Ek het oor die muur gekyk en vir die ma gevra wat aangaan.  Hulle het blykbaar die bure langsaan se fiets gesteel.  Wat hulle gedoen het was verkeerd, maar sy moes hulle nie so erg geslaan het nie.  In Ef. 6:4 leer die Here vir ons hoe ons ons kinders móét dissiplineer.[1]

 

God se tug

Toe ek in Nelspruit gebly het, het ek rondgebel om geborduurde hoede vir die kinders te maak.  Een ongelowige pa was baie ongelukkig dat ek hoede vir sy dogters wou bestel.  Toe ek hom sien het hy my aangevat en aanhoudend vir my gesê:  ‘Dis mý dogters… Hierdie is mý dogters, mý dogters…’  Hy het hulle ook grootgemaak asof hulle sý eiendom is, en nie die Here s’n nie.

 

Ons kinders behoort nie aan ons nie; hulle is vir ons geleen.  As hulle dus sonde doen, moet ons hulle in die Here se tug opvoed (v.4).  Wanneer jy jou kinders tugtig is dit Gód se dissipline wat jy toepas.  As jy nalaat om hulle te dissiplineer, sê jy dat die Here nie omgee as hulle sonde doen nie.  Jy sê dat Hy hulle nie liefhet nie, omdat dit Hom nie pla dat hulle op die verkeerde pad is nie.

 

‘Die tug van die Here’ impliseer verder dat jy jou kind moet tug omdat hy of sy teen die Here gesondig het, en nie omdat jy genoeg gehad het nie.  Die ouer wat dít onthou, sal kalm bly wanneer hy sy kinders moet tugtig.

 

Wat tug nié is nie

Ouers is sondaars, en daarom het elkeen van ons al ons kinders op verkeerde maniere getug.  Ek onthou ‘n man in die Metodistekerk wat vir sy seun gegrom het.  Die seuntjie was so bang dat hy soos ‘n hondjie getjank het.  God wil hê dat jy jou kinders volgens die Bybel moet tugtig.  Moenie jou eie metodes gebruik, of die wêreld s’n volg nie.  Wat is hierdie maniere?

 

[1] Skuldgevoelens

Sommige ouers sit hulle kinders op ‘n ‘guilt trip’ as hulle oortree het.  Moet dit nie doen nie.  Moenie sê:  ‘Ek en jou ma spandeer tienduisende rande om jou in die skool te sit, en dít is die rapport wat jy huis toe bring!’ nie.  Dit laat net die kind skuldig voel, en help hom nie om te verander nie.

 

[2] Vrees

Het jy al ‘n pa gehoor wat sy kind met vrees dreig:  ‘As jy nou wéér jou sussie terg, gaan ek jou doodslaan!’?  Of ‘n ma wat sê:  ‘Wat tot jou pa vanaand by die huis kom mannetjie; hy gaan die velle van jou lyf aftrek!’?  As jy dít doen sal jou kind net luister totdat hy so groot is soos jy, of totdat ‘n pak slae hom nie meer afskrik nie.

 

[3] Manipulasie

Dit gebeur wanneer Maretha se dogtertjie ‘n tantrum in die winkel gooi en sy vir haar sê:  ‘As jy soet is sal mamma vir jou ‘n sweetie koop.’  Ander ouers koop hulle kinders om met geld en geskenke.  Natuurlik sal die kind soet wees om iets te kry, en nie a.g.v. die rede wat Paulus in Ef. 6:1 gee nie:  “Kinders, julle moet jul ouers gehoorsaam wees in die Here, want dit is reg.”  As jy niks het om vir jou kind te gee nie, sal hy nie luister nie.

 

[4] Die tronk

Baie ouers sluit hulle kinders vir ‘n dag in die kamer toe, omdat dit te veel moeite is om die saak ordentlik uit te praat en met ‘n pak slae af te handel.  Maar nêrens sê die Bybel dat jy hulle in ‘n vertrek moet toesluit nie.  Buitendien pas hierdie straf nie by die oortreding nie; jy rek die dissipline onnodiglik uit.  Jy wys ook nie vir die kind wat verkeerd is, en hoe om dit reg te stel nie.

 

Jou en die kind se verhouding is vir ‘n hele dag verbreek.  ‘n Pak slae sou beter gewees het, omdat die verhouding dadelik herstel word (dit is, as jy dit reg doen).  As jy die kind kamer toe stuur, sal hy iets kry om homself besig mee te hou, en is die dissipline oneffektief.

 

[5] Die prokureur

Kom ek illustreer dit met ‘n situasie wat ek eenkeer gesien het.

 

Pa:  Jy is uit; gee asb. die krieket kolf vir so-en-so.

Seun:  Nee, maar ek het per ongeluk die bal mis geslaan.

Pa:  Nee, jy het nie; jy is uit.

Seun:  Nee, die kolf het skeef gedraai en toe slaan ek die bal mis.

Pa:  Nee, jy kan net-nou weer ‘n beurt kry.

Seun:  Nee, elkeen kry twee beurte.

 

So dit aangehou.  Moenie toelaat dat jou kinders met jou redeneer nie.  As hulle met jou redeneer onderwerp hulle hulle nie aan die gesag wat God oor hulle gestel het nie.

 

[6] ‘Ek tel tot tien!’ 

Ted Tripp sê tereg dat vertraagde gehoorsaamheid ongehoorsaamheid is.  As jou kind eers terugpraat, verskonings uitdink of doen wat hý wil voordat hy jou opdragte uitvoer, leer hy om gehoorsaam te wees hoe en wanneer hý wil, en nie omdat jý so sê nie.  Hy wil nie ‘n baas oor hom hê nie, maar wil sy eie baas wees.

 

Jy moet leer om een keer te praat, en die tweede keer pak te gee.  Dit is nie nodig om vyf keer vir jou kind te sê jy gaan hom pak gee nie (en dit dan in elk geval nie doen nie).  As jy een keer praat en die tweede keer pak gee, bly jy in beheer van jouself en verloor jy nie jou humeur nie.  Die kind weet ook waar hy met jou staan, en leer dat hy dadelik gehoorsaam moet wees.

 

[7] Die verkleurmannetjie

Party ouers se reëls is soos ‘n verkleurmannetjie wat elke nou en dan anders lyk.  Sarie het gister pak gekry toe sy met haar ma terugpraat, maar word vandag oorgesien.  ‘Is dit nou verkeerd of nie?’ wonder sy.  Wees asb. konsekwent en konstant.  As jy haar vandag hiervoor pak gee, moet jy dit môre ook doen.

 

[8] Die ‘sonde’ van kindwees

Het jy al ooit ‘n ouer gesien wat sy kind slaan omdat sy per ongeluk ‘n glas melk omgestamp het?  Slaan jou kind vir sonde, en nie omdat sy ‘n kind is nie.

 

[9] Mishandeling

Jy het geen reg om jou kind met die vuis te slaan, of om hom só erg pak te gee dat hy in die hospitaal beland nie.  ‘n Ouer wat dít doen moet in die tronk beland.

 

[10] Geskreeu

Moenie van die kombuis af op jou kinders skreeu, omdat jy te moeg is of nie lus is om hulle te dissiplineer nie.  Bybelse dissipline vat tyd, maar as jy dit nóú reg doen sal jy jouself in toekoms baie tyd, trane en wakker nagte spaar.

 

Die korrekte metode van tug

Ek ken ‘n ma wat nie in pak slae glo nie.  As haar man die kinders wou pak gee, het sy hom gekeer.  Haar jongste seun het al rebels geraak toe hy in die laerskool was.  As sy God se metode gevolg het, is die kanse goed dat haar kind vandag op die regte pad was.

 

God se metode is om jou kind pak te gee as hy of sy teen jou gesag rebelleer.  In die wêreld verwerp baie ouers hierdie metode, maar die Bybel leer duidelik dat ‘n pak slae wat deur liefde gemotiveer word, die kind bevoordeel soos wat ‘n operasiemes die pasiënt bevoordeel (Spr. 22:15, 23:13-14).  Om net te praat help nie; die kind moet fisiese pyn met die oortreding assosieer, sodat hy dit nie weer doen nie (Spr. 29:15, 17, 19).

 

Maar om nét die kind pak te gee help ook nie.  Jy moet met hom praat en vir hom die regte pad leer (Spr. 29:15).  Vat die kind eenkant en praat oor wat gebeur het.  Ek stem saam met Ted Tripp dat dissipline nie ‘n toeskouer sport is om jou kind in die verleentheid te stel nie.  Praat met sagmoedigheid, en beheer jouself wanneer jy dissipline toepas.  Raak eers stil voor die Here of vra vir die ander ouer om dit te hanteer as jy te kwaad is; vra vir vergifnis as jy jou humeur verloor het.

 

Ek het die volgende vrae by Paul Tripp geleer.  Dit sal jou help om by die hart van die probleem uit te kom (Spr. 20:5).

 

  • Wat het gebeur?
  • Wat het jy gedink en gevoel toe jou boetie die speelding by jou gevat het?
  • Wat het jy toe gedoen?
  • Hoekom het jy dit gedoen – wat wou jy gehad het?
  • Wat gaan nou gebeur?

 

So leer die kind dat sy dade die gevolg van sy sondige emosies, begeertes en gedagtes is.  Hy leer dat die probleem dieper is as sy dade, en dat hy nie sy eie hart kan verander nie.  Hy leer ook dat sy sonde negatiewe gevolge het.  As hy dinge op hierdie manier leer, dryf dit hom na Jesus toe.

 

Wanneer jy jou kind tugtig, moet jy ‘n straf gee wat by die oortreding pas.  Sê vir hom hoeveel houe jy gaan gee, sodat jy in beheer van jouself kan bly.  Een hou is genoeg vir kleintjies.  As die kind ouer is kan jy een of twee houe gee, en drie of vier vir ernstige oortredings.

 

Wanneer jy die kind pak gee, moet hy die pyn voel.  Doeke en rompe moenie in die pad kom nie.  As die kind ouer is moet jy nie sy broek aftrek, sodat hy skaam voel nie.  Waarsku ook die kind om nie rond te wikkel of sy hande in die pad te kry nie.  ‘n Kind wat dít doen onderwerp hom nie aan die ouer nie, en moet ‘n ekstra hou kry.

 

Na jy die kind geslaan het, moet jy toelaat dat hy klaar huil.  Verseker hom van jou liefde.  As hy jou nie naby hom soek nie, het die pakslae nie gewerk nie en moet jy vir hom sê dat jy hom weer moet tugtig.  As hy berou het, kan jy saam met hom bid en die evangelie met hom deel.  Sê vir hom dat Jesus aan die kruis gesterf het om ons sondige rekord en harte skoon te was.  Sê vir hom dat Jesus hom sal red as hy sy sonde haat, hom daarvan bekeer en in Jesus glo.  Moet hom egter nie druk om die sondaarsgebed te bid, en dan vir hom sê dat hy nou gered is nie.  Gee wel vir hom ‘n kans om sy sonde te bely.  Leer hom ook om vergifnis te vra waar hy teen sy boeties, sussies, ouers of ander mense gesondig het.

 

Wie moet die dissipline toepas?  Volgens v.4 is dit hoofsaaklik die pa se rol.  Hy moenie op die bank sit en TV kyk, terwyl sy kinders die huis afbreek en vir hulle ma ‘n moeilike tyd gee nie.  Hy moet hulle in orde hou en nie vir sy vrou sê:  ‘Dissiplineer jý hulle!’ nie.  As hy nie by die huis is nie, moet sy vrou hulle dissiplineer.

 

Wat van oupas, oumas, ooms, tannies, die kerk en ander mense wanneer dit by die dissipline van jou kinders kom?  Pakslae moet in die konteks van liefde geskied.  Die persoon wat vir hulle kosmaak, medisyne gee, met hulle speel, by hulle aktiwiteite is, hulle van Jesus leer, hulle bederf, vir hulle drukkies gee, hulle in die bed sit, hulle met hulle huiswerk help, ens., moet ook vir hulle pak gee.  Enigiemand moenie jou kind pak gee nie.  Besluit wie die persone is wat in sy lewe betrokke is, en gee vir húlle toestemming om jou kind te tugtig as jy nie daar is nie.

 

Oupas, oumas en ander volwassenes moet asb. daarop let om nie die ouers teë te gaan as hulle die kind wil pak gee nie.   Moenie God se Woord en sy metodes opponeer nie.  As die ouers dit nie reg doen nie, kan jy eenkant met hulle praat en hulle op ‘n mooi manier reghelp, net soos wat Priscilla en Aquila Apollos oor iets anders reggehelp het (Hand. 18:26).

 

Sommige ouers sê dat pak slae nie vir húlle kind werk nie.  Ted Tripp gee vier redes hoekom pak slae in sommige gevalle nie ‘werk’ nie.  Op ‘n ander plek in die boek gee hy ‘n vyfde rede.

 

  1. Die ouer verloor sy humeur wanneer hy hulle slaan. Dit maak dat die kind bitter raak en hom uit vrees onderwerp.  Wanneer hy ouer raak en nie meer bang is nie, raak hy rebels.

 

  1. Die ouer is nie konsekwent nie. Gevolglik kyk die kind altyd hoe ver hy kan gaan.

 

  1. Die ouer volhard nie. Hy probeer vir twee weke of ‘n maand om sy kinders reg te tugtig, en gee dan op.  Hy vergeet dat kinders nie binne ‘n maand of eers ‘n jaar verander nie.

 

  1. Die ouers slaan nie hard genoeg nie. Die kind voel nie die pyn nie, en om hierdie rede werk die pak slae nie.  Toe ons oudste dogter klein was het dit met ons gebeur.  Ons was moedeloos, omdat die pak slae net nie vir haar ‘gewerk’ het nie.  Ek het met ‘n ouer predikant gaan praat.  Hy het vir my gesê om haar harder te slaan.  Die probleem is binne twee dae opgelos.

 

  1. Die kind is te oud. As jy vir ‘n driejarige pak gee, kan jy nog ‘n indruk op hom maak.  As jy dit egter nagelaat het en hom op sestien wil pak gee, sal dit hom nie afskrik nie.  As jy wil weet hoe jy jou tieners moet opvoed, sal ek Age of Opportunity van Paul Tripp aanbeveel.

 

Ouers wat nalaat of weier om hulle kinders met ‘n Bybelse pak slae en instruksie te tugtig, haat hulle kinders.  Salomo sê:  “want die HERE tugtig hom wat Hy liefhet, ja, soos ‘n vader die seun in wie hy behae het.” (Spr. 3:12).  “Wie sy roede terughou, haat sy seun; maar hy wat hom liefhet, besoek hom met tugtiging.” (Spr. 13:24).

 

Selfdissipline

Toe ek in 1998 my teologiese studies begin het, was ons vier eerstejaars.  Drie van ons het vars uit matriek uitgekom, en een het eers vir twee jaar weermag toe gegaan en daarna vir vier jaar gewerk.  Daar was ‘n duidelike verskil tussen hom en die res van ons.  Die weermag het vir hom selfdissipline geleer.

 

Moenie net jou kinders deur tugtiging dissiplineer nie, maar leer vir hulle selfdissipline.  Dit beteken dat jy nie alles vir hulle moet doen nie.  Moenie hulle kouse en onderklere van die vloer af optel nie.  Moenie altyd hulle beddens opmaak nie, maar leer hulle om dit self te doen.

 

Jy kan nie jou 5-jarige so hard soos jy laat werk nie, maar gee vir hom werkies, sodat hy dissipline kan leer.  Leer ook jou kinders om dissipline te hê in hulle skoolwerk.  Hulle moet hulle huiswerk deeglik, volledig en netjies doen.  Sport is ook goed, omdat dit vir hulle dissipline leer.  Help hulle egter om nie ‘n afgod daarvan te maak nie.  Spansport is goed, omdat dit vir hulle spanwerk leer.

 

As jou kinders ouer is, kan jy vir hulle sê om ‘n vakansiewerk te kry.  Dit sal help as jy dit nie vír hulle reël nie, maar as hulle self moet soek.  Dit sal vir hulle nederigheid leer.  Werk sal ook vir hulle karakter, geduld, opoffering, lojaliteit, selfdissipline, verantwoordelikheid, menseverhoudings, ens. leer.

 

Dit is dan my storie vir vandag.  Jou kinders sal dit nie in die grootmens wêreld maak as jy hulle nie op God se manier dissiplineer nie.  Hulle mag dalk ryk word en in die wêreld se oë suksesvol wees, maar as die Here hulle nie genadig is nie, sal hulle volwasse brats wees.  Hulle sal verhoudingsprobleme hê, omdat alles volgens húlle wil moet gebeur.

 

Hulle sal wees soos iemand wat ek geken het.  In sý oë was hy fantasties, maar volgens die mense wat hom geken het was hy ‘n pyn en ‘n boelie.  Moet asb. nie jou kinders so opvoed dat dít hulle voorland is nie, “maar voed hulle op in die tug en vermaning van die Here.” (Ef. 6:4).

 

[1] Oor die jare het ek baie uit Ted en Paul Tripp se boeke en DVD’s geleer.  Ted Tripp se boek, Shepherding a Child’s Heart is baie goed.  Paul Tripp se DVD reeks, Getting to the Heart of Parenting is net so goed.  Ek het die dinge wat ek hierin geleer het, in my eie ouerskap geïmplementeer.  Dit is al so deel van my, dat ek nie spesifieke bladsy nommers gaan aanhaal nie.

Wie moet jou kinders opvoed?

Father and son

George-en-Elna-gemiddelde-Christen voed nie self hulle kinders op nie:  in die oggend doen die skool dit, in die middag die bediende of die na-skool, en in die aand die TV.  Op Vrydae doen die sielkundige en die jeugleier dit, en op Sondae kry die Sondagskool juffrou háár beurt.  Tussendeur voed (voeter?) die kinders se selfone en tablette hulle op.

 

Volgens Paulus in v.4 moet pa’s hulle kinders opvoed.  In v.1-2 sien ons dat hy ma’s insluit.  In v.4 fokus hy egter op die pa, omdat hy die hoof van die huis is (5:23, Gen. 18:19, 1Tim. 3:4-5, 12).  Hy praat ook met pa’s, omdat hulle dikwels onbetrokke en passief is.  ‘Dit hoort nie so nie,’ is wat Paulus in v.4 sê.

 

Moenie so besig wees dat iemand anders of jou vrou alleen die kinders moet opvoed nie.  Net soos ons nie die ma se rol kan vervang nie, kan ons ook nie die pa s’n vervang nie.  Kinders benodig ‘n sterk leier om vir hulle te sorg, hulle geestelik te lei, en hulle teen die verkeerde invloede van vriende, verhoudings, vermaak, die internet, sosiale media, boelies, hulle eie sonde, vals lering, ens. te beskerm.  As die pa die Here liefhet en sy gesin volgens die Bybel lei, is die kanse goed dat hulle in sy voetspore sal volg (Jos. 24:15, Spr. 22:6, Joh. 4:53, Hand. 1:14, 16:31-34, 18:8, Rom. 16:10-11, 1Kor. 7:14).

 

Alhoewel die pa primêr vir sy kinders se welstand verantwoordelik is, is die ma medeverantwoordelik (Spr. 1:8).  ‘n Ma wat haar kinders vir die Here opvoed, kan ‘n reuse invloed op hulle, en sodoende die samelewing hê (1Sam. 1, Spr. 31:1, 2-9, 1Tim. 2:15).

 

Maar wat as een of beide ouers nie die Here dien nie?  In sulke gevalle moet gelowige oupas en oumas, ooms en tannies help (Hand. 16:1, 2Tim. 1:5, 3:15).  Praat met hulle oor die Here as jy die geleentheid het.  Stel vir hulle ‘n goeie voorbeeld, skryf briewe, bel hulle, stuur vir hulle ‘n Whatsapp, nooi hulle saam kerk toe, bid vir hulle.  Dit is nie genoeg om te hoop dat die Here hulle sal red nie – doen iets.

 

Ander gelowiges kan ook betrokke raak.  Omdat Timoteus se pa nie ‘n gelowige was nie, het Paulus hom as ‘n seun in die geloof aangeneem (Hand. 16:1, 1Tim. 1:2, 2Tim. 1:2).  Hy het dieselfde met Titus gedoen (Tit. 1:4).  Wyle dr. Martin Holdt het dit met sy bure se dogters gedoen en hulle kerk toe genooi.  Onder sy invloed het hulle tot bekering gekom.  Is daar ‘n kind wat jý vir die Here kan beïnvloed?

God se dagboek

God's diary

Tommie is 11 en sy sussie 14.  Hy weet baie meer van haar as wat sy dink, want wanneer sy in die middag by die skool is, lees hy haar dagboek.  Jy kan raai dat sy ‘n hartaanval sal kry as sy dit weet.

 

Met die Here is dit anders:  Hy gee nie om dat ons sý dagboek lees nie.  In Jes. 25 het Hy vir ons die hooftrekke van die geskiedenis in twaalf verse opgesom, van die ewige verlede af tot in die ewige toekoms.

 

Sy planne (v.1-5)

Ek het oor die afgelope 3 jaar probeer om verder te studeer.  Ek het by drie plekke aangeklop, maar my planne het misluk.  God se planne is nie so nie.  As Hy iets besluit gebeur dit.  Hy kan nie onsuksesvol wees nie.  Kom ek wys vir jou hoekom ek so sê.

 

God het vir Jesaja en Israel gered (Eks. 15:2).  Daarom het hy gesê dat die Here sý God is en het hy Hom daarvoor geprys (v.1).  Hy het ‘n persoonlike verhouding met die Here gehad:  “U is my God!” (v.1).  Omdat hy aan die Here behoort het, was sy hoogste doel in die lewe om Hom te prys (v.1).

 

Hy het die Here vir sy wonderlike dade geprys (v.1).  God se wonderlike dade verwys na:

 

  • Die donker blou Stille Oseaan wat Hy in die holte van sy hand afgemeet het.
  • Sy onderhouding van die sonnestelsel en die res van die heelal.
  • Sy beheer oor die wind en die weer.
  • Sy sorg vir die mens, leeus, wurms en plankton.
  • Sy betrokkenheid in die detail van ons lewens.
  • Sy beheer oor die nasies en hulle konings.
  • Die vervulling van sy planne in die geskiedenis.
  • Jesus se kruisdood vir sondaars en sy opstanding uit die dood.
  • Sy onsigbare werk in die gekruisigde moordenaar se hart, sodat hy daardie oggend nog oppad hel toe was, en die aand saam met Jesus in die hemel was.
  • Die goeie werke wat Hy in en deur ons doen.
  • Die hemelse stad wat Hy gebou en ontwerp het.

 

Hierdie dade het Hy in die ewige verlede beplan (v.1, 46:10, 2Kon 19:25, Matt. 25:34, Hand. 2:23, 4:27-28, 17:26, Ef. 2:10, 2Tim. 1:9, Tit. 1:2, 1Pet. 1:20, Op. 13:8).  Sy planne is so waaragtig en getrou soos Hy; dit kan nie misluk nie (v.1, 14:24, 27, Job 42:2, Ps. 33:11, Spr. 19:21, Dan. 4:35, Ef. 1:11).

 

God het o.a. beplan om sy volk uit die Babiloniërs se mag te bevry, en om hulle vestingstad in bou rommel te verander (v.2).  Hy het besluit om die heidene se paleis af te breek (v.2).  God sou sý stad oprig, maar Babilon sou nie herbou word nie (v.2, 26:1).

 

Hiervoor sou sterk en gevreesde stede en nasies Hom verheerlik en voor Hom bewe (v.3).  Kon dit anders as Hy die magtigste ryk op aarde soos ‘n sandkasteel omgegooi het, en sy verdrukte volk deur dit alles behou het (v.3-4)?  Babilon se vesting kon hulle nie teen God se toorn beskerm nie, maar die Here was Israel se veilige vesting (v.3-4, Ps. 48:4).

 

In Israel se benoudheid en armoede, het die Here hulle soos berge, ‘n muur van vuur, ‘n laer en ‘n skild omring en beskerm (v.4, Ps. 34:5, 115:9-11, 125:2, Sag. 2:5).  Hy was vir hulle ‘n skuilplek, klipmuur en skaduwee teen die hitte en stormwind van Babilon se verdrukking (v.4, 4:5-6, Ps. 105:39).

 

Die hitte was intens en die geraas oorverdowend (v.5).  God het egter die Babiloniërs se monde toegestop en die geraas gedemp; Hy het hulle toorn afgewend soos ‘n groot wolk wat die son se hitte uitblok (v.5).  Babilon het gedink hulle gaan die oorwinningslied sing, maar God het hulle stilgemaak (v.5).

 

Hoe moet jy v.1-5 toepas?  Laat dit jou troos en bemoedig dat God jou redding, die detail van jou lewe en die ganse geskiedenis beplan het.  Die dag van jou geboorte en jou dood is nie aan jouself, die duiwel, mense, toeval of iets anders oorgelaat nie; God het dit bepaal (Gen. 18:14, Job 14:5, Pred. 3:1-2).

 

Hy het ook die detail van jou lewe bepaal (Ps. 139:16, Spr. 16:1, 9, 33, Jak. 4:13, 15).  As iets sleg met jou gebeur, kan jy weet dat dit deel van God se goeie plan is (Job 23:13-14).  As jy Hom liefhet en syne is, sal Hy sorg dat dit jou bevoordeel (Gen. 50:20, Rom. 8:28).

 

Wie beheer die siklone in Amerika, of die dinge wat tans in Suid-Afrika plaasvind?  Klaagl. 3:37-38 sê:  “Wie spreek daar, en dit gebeur?  Het die Here dit nie beveel nie?  Gaan uit die mond van die Allerhoogste nie kwaad sowel as goed nie?”

 

Wat van jou redding – wie het dít bepaal?  Was dit nie die Here nie (Rom. 8:29-30, 2Tess. 2:13, 1Pet. 1:2)?  Moenie vergeet om Hom te prys en dankie te sê dat Hy in sy ewige en liefdevolle raadsplan aan jou gedink het nie (v.1, Ef.1:4-6, Rom. 9:23).

 

Ek het ongelukkig nie tyd om vir jou te sê hoe sonde en die mens se vrywillige keuses in God se raadsplan werk nie.  Ek wil egter die volgende drie foute uitwys.

 

[1] Hiper-Calvinisme:  Jou besluite speel nie ‘n rol in God se planne nie.  Hy gaan sy planne uitwerk, of jy nou die evangelie deel, bid en ongehoorsaam is of nie.

 

[2] Arminianisme:  Voordat God die wêreld gemaak het, het Hy geweet wat jy gaan besluit.  Hy het sy planne volgens jou vrye keuses gemaak.  Sy raadsplan het nie jou redding bepaal nie; jou vrye wil het (a het dit nog nie bestaan nie).

 

[3] ‘Open-Theism’:  God weet nie alles nie.  Hy raai wat mense gaan kies en besluit daarvolgens.  Partykeer raai Hy verkeerd.

 

As jy meer hieroor wil weet, kan jy Randy Alcorn se boek Hand in hand lees.  Na my mening is dit een van die beste boeke oor die onderwerp.

 

Sy fees (v.6)

Ons het eenkeer by mense in die kerk gaan eet.  Die man het twee filette en ‘n rugstring gebraai.  Hy het die vleis met murg gestop.  Hy het my vooraf gewaarsku om handskoene te bring, omdat ek blykbaar my vingers sou afeet.  Ek hét byna.

 

Maar dit is niks in vergelyking met die fees wat God in Jes. 25:6 vir die nasies voorberei het nie.  Die volke van v.3 sal uiteindelik na berg Sion of Jerusalem toe kom (v.6, 2:2-3).  Daar sal hulle ‘n feesmaal van ryk kosse en goeie ou wyn geniet (v.6).  Wanneer sal dit wees?

 

Ons geniet reeds die voorgereg hiervan in Jesus wat die Brood van die Lewe en die Ware Wingerd is (Joh. 2:1-11, 6:35, 15:1, Op. 3:20).  Ons geniet dit o.a. deur die Woord, gebed, die nagmaal en die kerk (Hand. 2:42).  Óns is berg Sion of die Nuwe Jerusalem (Heb. 12:22, Op. 21:9-10).  In die hemel en daarna op die nuwe aarde sal die nasies in die Nuwe Jerusalem inkom en die fees ten volle geniet (Op. 19:7-9, 21:24, 26).

 

Wanneer dit by die fees kom is daar drie soorte mense.  Vir sommige lyk die vrot vrugte en rioolwater van sonde lekkerder as die smaaklike vleis en goeie wyn van Jesus.  Gevolglik ignoreer hulle God se uitnodiging, en kom hulle nie na die fees toe nie (Matt. 22:1-6).  Vir ander lyk die fees aantreklik.  Hulle kom, maar trek nie die feesklere van Christus se geregtigheid aan nie (Matt. 22:11-14).  Op papier is hulle deel van die kerk, maar in hulle harte is hulle nie deel nie.  Dan is daar dié wat met dankbare harte aan die fees smul.  Hulle is lief vir Jesus en kan nie genoeg van Hom kry nie.  Ek hoop jy is deel van die laaste groep.

 

Sy oorwinning (v.7-8)

Lank gelede wou ek met ‘n ongelowige die evangelie deel.  Ek het vir haar van ‘n man vertel wat kanker gehad het.  Toe ek van sy dood praat, het sy die onderwerp verander.  Ek het haar na die onderwerp toe teruggebring, maar toe ek oor die dood praat het sy wéér die onderwerp verander.

 

Ongelowiges is bang vir die dood, maar gelowiges het geen rede om die dood te vrees nie.  Jes. 25:7-8 sê vir ons hoekom.  Soos wat die graf en die hel mense insluk, sal die Here op berg Sion die dood insluk (v.7-8).  Hy sal afreken met die dood wat ‘n laken oor Adam se nageslag gegooi het (v.7, Rom. 5:12, 1Kor. 15:22).  Hy sal die sluier afhaal waarmee die dood sy bedroefde kinders se gesigte bedek het (v.7).  Hy sal die trane van hulle oë afvee (v.8, Op. 7:17, 21:4).  Hy sal die skande van die dood en die hartseer gevolge daarvan wegvat (v.8).

 

Deur sy kruisdood en opstanding op berg Sion in Jerusalem het Hy die dood oorwin (Heb. 2:14-15, Op. 1:18).  Dié wat in Hom glo sal in die hemel voortlewe, en by die wederkoms opstaan en die dood oorwin (Joh. 11:25-26, 1Kor. 15:54-55).  Daarna sal Jesus die dood in die poel van swael en vuur gooi, sodat dit ons nie weer kan skaad nie (v.7-8, 1Kor. 15:26, Op. 20:14).

 

Op die nuwe aarde sal daar nie begrafnisse en grafte wees nie, maar ons sal vir ewig bly wees.  Hoe weet jy dit?  Want die Here het so gesê (v.8).  Kan ons dan sê dat Christen so-en-so die stryd teen kanker verloor het?  Of sal kanker uiteindelik die stryd teen háár verloor?  En wat van al die Christene wat voor jou gesterf het oor wie jy hartseer is:  sal jy hulle weer sien?  Gaan jy hulle herken?  Dit blyk die punt van 1Tess. 4:13-18 te wees.  As dit jou nie oortuig nie, lees asb. 2Kor. 1:14 en 1Tess. 2:19-20.

 

Alhoewel die dood eers by Christus se wederkoms vernietig gaan word, kan dit nou al vir jou ‘n wins wees.  Maar dan moet die lewe vir jou oor Jesus gaan (Fil. 1:21).  As Hy alles vir jou is, is die dood ‘n wins omdat dit jou na Hom toe neem.  Alhoewel die dood die laaste vyand is, is dit ook die goue koets wat jou hemel toe vat.

 

Sy verlossing (v.9)

In die 1600’s het John Owen ‘n boek met ‘n treffende titel geskryf:  The Death of death in the death of Christ.  Dit is ook waaroor die nasies in v.9 bly was:  Jesus het die dood doodgemaak.  Wanneer die Here kom om die dood te oorwin (v.7-8), sal die volke van v.3 en 6 sê:  “Kyk, dit is onse God op wie ons gewag het, dat Hy ons kan verlos; dit is die Here op wie ons gewag het:  laat ons juig en bly wees oor sy hulp.” (v.9).  Hulle sal nie kan glo dat dit Hy is nie; hulle sal hulle oë uit staar en sy heerlike skoonheid bewonder (v.9, 2Tess. 1:10, Op. 22:4).  Hulle sal trots wees dat Hy húlle God is (v.9, 1).

 

Soos Jesaja in v.1, sal hulle juig en bly wees; hulle sal Hom vir sy verlossing prys (v.9).  Hulle was vir eeue in die donker greep van die dood, maar nou het Jesus hulle verlos.  Toe Hy aan die kruis gesterf het, het Hy die dood gevonnis; by die wederkoms sal Hy dit teregstel.  Hiervoor sal die nasies Hom prys en erken dat Hy die soewereine Here is (v.9).  Hulle sal weet dat hulle nie verniet op Hom gewag het nie (v.9).

 

Het jy onlangs oor Satan se versoeking gesug?  Het jy dalk gesug, omdat die wêreld se boosheid vir jou erg is?  Het jy miskien oor jou eie sonde gesug, omdat dit ‘n moeilike stryd is?  Sug jy oor die droogte in die Kaap en die gebrek aan reën in die res van die land?  Sug jy oor jou ongeredde kinders, oor siekte, of oor ‘n beproewing wat jy moet deurmaak?

 

Die lyding wat jy hier ervaar is so lig soos ‘n veer teen die triljoen ton gewig van God se heerlikheid en blydskap wat op ons wag (v.9, Rom. 8:18, 2Kor. 4:17).  Vyf sekondes in die hemel sal opmaak vir al die lyding wat jy op die aarde deurgemaak het.  ‘Earth has no sorrows that heaven cannot heal.’[1]

 

Sy straf (v.10-12)

Saartjie het vandag verjaar.  Dit was die beste verjaarsdag wat sy nóg gehad het.  Vandat sy wakker geword het, het elke oomblik net beter en beter geword.  Die geskenke in die oggend, haar vriende in die dag, die lekkergoed in die middag, haar oupa en ouma toe die son sak, ‘n fliek en uiteet in die aand.  Dit was fantasties, maar nou is dit verby.

 

Wanneer Jesus kom sal dit nie so wees nie.  Dit sal vir ewig beter word en nie ophou nie.  Nooit weer sal jy hartseer wees nie (v.8), maar vir ewig op die bergtop van blydskap te wees (v.9).  Kan dit anders wees as God se hand op die hemelse berg Sion rus, en jy altyd in sy direkte teenwoordigheid is (v.10)?  Dit is nie asof Hy nie rééds met ons is nie, maar daar sal jy dit nie vir ‘n oomblik betwyfel nie.

 

Goddelose volke soos Moab sal gestraf word (v.10).  Soos met al sy vyande, sal die Messias hulle koppe onder sy voete verbrysel (v.10, Gen. 3:15, Num. 24:17, Ps. 110:1).  Hy sal hulle vertrap soos wat ‘n mens strooi op die mishoop vertrap (v.10, vgl. 63:1-6).  God se vyande sal op die mishoop wees, terwyl sy kinders by ‘n feesmaal aansit (v.10, 6)!

 

Wanneer die Here Moab en sy vyande so vertrap, sal hulle nie poog om hulle te bekeer nie.  Hulle sal hulle hande soos ‘n swemmer oopsprei en probeer om uit die toiletwater van hulle hopelose omstandighede uit te swem (v.11)!  In hulle hoogmoed sal hulle nog steeds nie na die Here toe draai nie, maar hulle hande na hulle mensgemaakte gode toe uitstrek (v.11, 16:3-6, 12).  Gevolglik sal die Here hulle en hulle kunstig-gemaakte gode verbrysel (v.11).  Hy sal die hoë vestings van hulle mure afbreek totdat daar net stof oorbly (v.12, 2-3).

 

Die les is duidelik:  geen mens se goeie werke, toewyding, godsdiens, afgode, rykdom, status, doop, lidmaatskap, amp in die gemeente, of enigiets anders kan hom of haar teen God se oordele beskerm nie.  Net Jesus kan.  Toe Hy aan die kruis gesterf het, het die volle straf van God soos vallende rotse op Hom neergekom.  Dié wat deur geloof en bekering in die berg van sy kruisdood skuil, sal nie deur die rotse verpletter word nie.  Vlug na Hom toe as jy nog in die oopte ronddwaal (Spr. 18:10).  As jy dít doen sal jy mettertyd agterkom dat jou naam op ‘n ander plek in sy dagboek geskryf staan.  As jy my nie glo nie, kan jy wag tot jy in die hemel kom en Hom self vra.

 

[1] Iain Murray, D. Martyn Lloyd-Jones: The Fight of Faith, p.742

Die gat in ons opvoeding

Family Worship

Daar is ‘n predikant in Johannesburg vir wie ek die wêreld se respek het.  En tog het hy voete van klei soos die res van ons.  Oor huisgodsdiens het hy vir my gesê:  ‘It is a cultural monkey we need to get off our backs.’  Ps. 78:1-8 stem nie met hom saam nie, maar dink dat huisgodsdiens baie belangrik is.

 

Hoe moet jy jou kinders leer? (v.1-5)

M.b.t. huisgodsdiens en die huwelik, het ‘n vriend van my in Limpopo my baie beïnvloed.  Van die dinge wat ons oor die jare in ons huisgodsdiens gedoen het, het ek by hom geleer.  A.g.v. hulle ouerskap en huisgodsdiens, vra hulle vyfjarige uit die bloute vir kuiergaste:  ‘Can I get you something?’  Volgens Ps. 78 is die invloed wat ‘n ouer op sy of haar kinders het, veel groter as wat ons besef.

 

Asaf het hierdie Psalm en elf ander geskryf (v.1, Pss. 50, 73-83).  Hy was ‘n musikant wat in Dawid se tyd die koor gelei het (1Kron. 15:16-17, 19, 16:4-5, 7).  Hy het hierdie Psalm geskryf om vir sy lesers lesse uit Israel se geskiedenis te leer (v.1).  Hy het musiek gebruik [Heb. maskîyl], sodat hulle dit makliker kon onthou (v.1).

 

Omdat die mens nog steeds so leer, is dit belangrik dat jy God se Woord vir jou kinders sing.  Leer vir hulle Bybelverse in sang.  Vermy maar die meeste kinderliede, omdat dit oppervlakkig is en nie ‘n hoë siening van God kweek nie.  Leer eerder vir hulle liede wat diep waarhede bevat, en sê vir hulle wat die woorde beteken.

 

Israel moes hulle ore vir Asaf se onderrig gespits het (v.1, kontra Hand. 7:51).  Ons moet dit ook doen, sodat ons ons kinders reg kan leer.  Ons moet ‘n hoë siening van die Bybel hê en glo dat dit nie die opinies van mense is nie, maar die Woord van God (v.1, 1Tess. 2:13, 2Tim. 3:16, 2Pet. 1:20-21).  Ons moet dit gereeld inneem en toepas.  Ons ore moet oop wees vir die Woord, en ons kinders s’n ook.  Hoe kan jy dit regkry?

 

  • Moenie toelaat dat jou kinders gereeld huisgodsdiens mis, omdat hulle moet leer, by vriende is, uitgaan of skool aktiwiteite het nie.
  • Sorg ook dat jý dit nie mis, omdat jy altyd by die werk is nie.
  • Moet dit nie te laat in die aand doen wanneer almal moeg is nie.
  • Moenie toelaat dat jou kinders lê of speel terwyl jy met die Bybel besig is nie. Hulle moet regop sit en nie die res se aandag aftrek nie.
  • Vat jou kinders gereeld kerk toe. Moet hulle nie alleen stuur, omdat jy op Sondae jou eie ding doen nie.  Onthou dat dit die Here se dag is.  Doen jou werk, inkopies, sport, partytjies, wasgoed, ens. in die week of op ‘n Saterdag.  Moenie toelaat dat hierdie dinge jou van die Woord af weghou nie.
  • Probeer om die Woord in te neem wanneer jy dit op ‘n Sondag hoor. Rus genoeg op Saterdae, sodat jy nie op Sondae tydens die diens slaap nie.
  • Maak vooraf jou hart stil, sodat jy nie gedurende die preek aan die week se probleme dink nie. Pasop vir die duiwel wat jou aandag wil aftrek.
  • Bely en laat staan jou sonde, sodat dit jou nie doof maak vir die Woord nie.
  • Dissiplineer jouself om stil te sit en te luister. Moenie rondloop tydens die preek nie.

 

Die bg. dinge help nie as jy ongered is nie (1Kor. 2:14).  Jy moet eers deur geloof deel van God se volk wees (v.1, 1Pet. 2:9-10).  Die Heilige Gees moet jou dowe ore oopmaak om te verstaan dat jy a.g.v. jou selfsug en sonde ‘n terroris in God se Koninkryk is.  Ek hoef nie vir jou te sê wat God met terroriste doen nie.

 

En tog is jou toestand nie hopeloos nie.  God kan jou uit die straf kamp van jou sonde bevry.  Gebruik die sleutels van geloof en bekering om uit te kom.  Wees dankbaar dat Jesus namens jou in die straf kamp gesterf het.  Wees ook dankbaar dat Hy uit die dood uit opgestaan het, en dat jy saam met Hom in sy Koninkryk van liefde kan lewe en met oop ore die pragtige musiek van die Woord kan geniet.

 

As jy gered is, moet jy hierdie evangelie met die volgende geslag deel.  Hoe moet jy dit doen?  Gebruik gelykenisse, stories, beelde en illustrasies, sodat hulle as’t ware die waarheid in hulle verbeeldings kan sien (v.2, Matt. 13:34-35).  Jy hoef nie eers illustrasies uit te dink nie; die Bybel is vol daarvan.

 

As jy bv. geloof wil verduidelik, kan jy vir hulle vertel hoe ‘n hen haar kuikens onder haar vlerke wegsteek, sodat die valk hulle nie kan vang nie.  As ons in Jesus glo, is ons veilig onder sy vlerke, en kan die valk van sy toorn ons nie vang nie.  Jesus het reeds aan die kruis die straf gedra wat ons verdien.

 

Om God se verlossing verder te verduidelik, kan jy vir hulle vertel dat ons soos stoute kinders is wat van die huis af wegloop en ons ouers se geld mors.  Bekering is soos ‘n rebelse kind wat alles verloor, tussen die varke beland, tot sy sinne kom, berou het oor wat hy gedoen het, en na sy huis toe terugkeer.  Vergifnis is soos ‘n pa wat na hierdie rebelse kind toe hardloop, hom omhels en soen, vir hom geskenke gee en ‘n groot partytjie hou.

 

Maar om net illustrasies te gebruik is nie genoeg nie.  Sonder die Heilige Gees bly die evangelie ‘n raaisel uit die verlede, en kan mense dit nie verstaan nie (v.2, Matt. 13:9-17).  Moet dan nie net die Bybel vir jou kinders uitlê nie, maar bid dat die Here hulle harte sal oopmaak, sodat hulle die ou ou tyding kan verstaan (v.2, Jer. 6:16, Hand. 16:14).

 

Herhaling is belangrik.  Israel was nie onbekend met die dinge wat Asaf in hierdie Psalm geskryf het nie.  Hulle het die stories by hulle ouers gehoor en goed geken (v.3, 44:2).  En tog het Asaf hulle daaraan herinner.  Doen dieselfde met jou kinders.  Leer hulle aanhoudend, sodat hulle die Woord kan onthou (2Pet. 1:12-15).

 

Verder moet jy ook die lesse in mense se lewens gebruik om jou kinders te leer (Rom. 15:4, 1Kor. 10:11).  Die lewe van Josef wys bv. hoe God mense se sonde gebruik om sy goeie planne uit te werk.  Maar dit beteken nie dat jy opsetlik moet sondig nie.  Die geskiedenis van Adam en Eva wys dat sonde ernstige gevolge het.  Die storie van Rut wys dat God elke tree van die pad beplan het, al voel dit partykeer of Hy jou verlaat het.  Jesus wat die storm stil maak wys vir ons dat Hy God is, en dat niks vir Hom onmoontlik is nie.

 

Onthou asb. dat God die hoofkarakter in elke storie is, en dat die les altyd oor Hom moet gaan.  As jy jou kinders bv. van Dawid en Goliat vertel, is die punt nie dat God groot potensiaal in onbelangrike mense sien nie, maar dat Hy so sterk is dat Hy ‘n seuntjie met ‘n slingervel kan gebruik om ‘n gewapende reus dood te maak.

 

As jy jou kinders só leer, sal hulle die Here vrees, liefhê en bewonder.  As jy egter ‘n Kinderbybel of VeggieTales DVD met snaakse prentjies in gebruik, sal hulle Hom nie ernstig opneem nie.  Dit sal wees soos ‘n preek wat ek 2012 gehoor het.  Dit het oor die erns van sonde gegaan.  Die prediker se uitleg van Agan se sonde in Jos. 7 was goed, maar hy het soveel humor gebruik dat ‘n mens die idee gekry het sonde is glad nie ernstig nie.  Let op wát jy vir jou kinders leer, maar ook op die manier wat jy dit doen.

 

Asaf sê verder dat ons nie die Woord vir ons kinders moet wegsteek nie, maar dat ons hulle van sy heerlike en kragtige dade moet vertel (v.4).  Daar is ouers wat hierdie dinge vir hulle kinders wegsteek, omdat hulle nie tyd maak vir huisgodsdiens nie, omdat hulle hulle ongereeld kerk toe bring, omdat hulle nie van ‘n persoonlike verhouding met die Here getuig nie (hulle kinders sien nie dat hulle die Bybel lees en bid nie), en omdat hulle onheilige lewens die waarheid verbloem.  Moenie so wees nie, maar bely jou sonde.  Vra die Here se hulp om te doen wat reg is.

 

Om die Bybel vir jou kinders te leer is nie ‘n opsie nie, maar ‘n opdrag (v.5).  Jy móét dit doen.  Die Bybel is nie net vir jou persoonlike stiltetyd bedoel nie, maar sodat jy jou kinders van die Here kan leer (v.5).  Dit help nie jy deel die evangelie met die nasies, terwyl jou eie kinders oppad hel toe is nie.  Om jou kinders effektief te leer, moet jy die volgende dinge doen:

 

[1] Voor jy jou kinders leer moet jý die Here vrees, glo dat Hy die enigste God is, Hom met alles in jou liefhê, die Bybel ken, in jou hart bêre en gehoorsaam wees (Deut. 6:1-9).  As jy sê maar nie doen nie, sal hulle jou, die Here, of beide verag.

 

[2] Huisgodsdiens gebeur nie vanself nie; jy moet daarvoor beplan.  Hoe laat gaan jy dit hou en wanneer gaan jy begin?  As jy nie beplan nie, sal jou besige program huisgodsdiens eenkant toe skuif sodat dit nie gebeur nie.

 

[3] Leer jou kinders om die Here in die gemeente te dien (1Kor. 16:15).  In die begin kan hulle klein dinge doen, soos om iets vir ou mense aan te dra.  Sorg ook dat jy gereeld ander gelowiges in jou huis het (Heb. 13:2).  Gasvryheid is ‘n goeie manier om diensbaarheid vir jou kinders te leer.

 

[4] Skerp die Woord by hulle in (Deut. 6:7).  Leer hulle elke dag.  Hou dit kort en eenvoudig as die kinders klein is.  ‘n Puritein genaamd Samuel Lee het gesê:  ‘A young plant may be quickly overloaded with manure and rotted with too much watering.’[1]  As jy dus vir ‘n tweejarige die skeppingsverhaal vertel, moet jy nie die hele hoofstuk lees nie.  Sê eerder:  ‘God het alles gemaak:  die son, die maan, die vissies, die voëltjies, die diere.  Heel laaste het hy mense gemaak.  God is baie sterk en goed.’  As jou kinders ouer is, kan jy ‘n paar verse lees en dit uitlê soos wat jy aangaan.

 

Jy kan ook Bybel Vrae en Antwoorde by Augustine Bookroom in Pretoria bestel.  Dit leer hulle op ‘n vraag en antwoord basis oor God, die skepping, die sondeval, verlossing, Jesus, die Tien Gebooie, die doop en die nagmaal, gebed, die dood, die hemel, die hel en meer.

 

Begin as jou kinders ‘n paar maande oud is – jy sal verbaas wees hoe gou hulle leer.  Vra ‘n vraag tot hulle dit ken (‘Wie het jou gemaak? God’), en beweeg dan na die volgende vraag toe.  Hersien die vrae wat hulle ken.  As hulle ouer is, kan jy die antwoorde bespreek:  ‘Is jy deur toeval of evolusie hier?  Nee, God het my oor ‘n tydperk van 9 maande in die baarmoeder gevorm.’

 

Spreuke werk ook vir ouer kinders, aangesien dit geskryf is om vir hulle basiese lewenswysheid te leer (Spr. 1:4, 8, 2:1, 3:1, 4:1, 5:1, 6:1, 7:1, ens.).  Dit sal hulle leer om hard te werk en nie lui te wees nie, die regte vriende te kies, goed te werk met geld, te veel drank te vermy, hulle emosies en hormone te verstaan en te beheer, ens.

 

Karaktertrekke werk ook goed.  Leer bv. vir hulle ‘n maklike definisie van volharding (‘moenie gou opgee nie’), en memoriseer ‘n gepaste Bybelvers:  “En laat ons nie moeg word om goed te doen nie, want op die regte tyd sal ons maai as ons nie verslap nie.” (Gal. 6:9).  As hulle die karaktertrekke goed ken, kan jy dit handig gebruik:  ‘Ek weet jy wil graag in die eerste span wees, maar moenie so gou opgee nie; hou aan om hard te oefen.’

 

Saam met al hierdie dinge moet jy die evangelie met jou kinders deel.  Dit is nie genoeg om hulle van die tien plae of Daniël in die leeukuil te vertel nie.  Te veel ouers neem aan dat hulle kinders gered is, omdat hulle in ‘n Christelike huis grootword, of omdat hulle as babas gedoop is.

 

Jy móét vir jou kinders sê dat hulle nie a.g.v. jóú geloof gered is nie.  Hulle is met ‘n sondige natuur gebore en sondig van kleins af (Ps. 51:7, 58:4).  Omdat die Here heilig is, gaan Hy hulle hiervoor oordeel (Op. 20:12, ‘klein en groot’).  Maar as hulle jammer is oor hulle sonde, dit haat, en in geloof na die Here toe draai, sal Hy hulle red, vergewe en as sy kinders aanneem.

 

[5] Bid saam met jou kinders.  Hou dit kort as hulle klein is.  Jy kan bv. vir ‘n eenjarige sê om agter jou aan te bid:  ‘Sê:  Dankie… Jesus… Amen.’  Jou kinders sal ook uit jóú gebede leer.  Bid daarom met eerbied en respek, sodat hulle kan leer dat die Here groot en heilig is.  Wees vars in jou gebede; moenie elke dag dieselfde ding bid nie (bv. rympies).  Om vars te bly, moet jy self ‘n gebedslewe hê.

 

Waarvoor moet jy bid?  Bid heel eerste vir mekaar en vir die redding van jou kinders se siele.  Moenie die impak van jou gebede onderskat nie.  As jy gereeld en getrou vir jou kinders bid, sal jy ‘n invloed in hulle lewens hê.  Bid ook vir die leraar en die ouderlinge, bekerings, mense in die kerk, sendelinge en siek mense.  Leer hulle om nie vaag te bid nie, maar spesifiek.  ‘Here, help asb. vir Arrie om werk te kry…’ is beter as:  ‘Here, help asb. al die mense in die hospitale en langs die strate…’

 

Gee vir elkeen ‘n beurt om te bid.  Moenie jou kinders se gees demp as hulle gebede onvolmaak is nie.  Jy self bid nie perfek nie.  Wanneer jy jou kinders help om Bybels te bid, moet jy dit in ‘n gees van sagmoedigheid en liefde doen.

 

Bid spesiaal voor die nagmaal.  Gee vir elkeen ‘n kans om sy of haar sonde te bely.  Dalk wil jy nie jou sonde voor jou kinders bely nie, maar eintlik sal dit hulle help om gereeld te hoor dat jy, soos hulle, ‘n sondaar is, en dat jy ook die Here se genade nodig het.

 

[6] Bring jou kinders na die eredienste en Bybelstudies toe (Jos. 8:34-35, Hand. 10:24-33).  Wees opgewonde oor Sondae.  Sê vir hulle:  ‘Dis die Here se Dag!  Ons gaan God se kinders sien, Hom prys en sy Woord hoor!’  Praat na die erediens oor God se Woord en die mense.  ‘Dit was lekker om weer vir tannie Hannie te sien; sy was lank in die hospitaal.’  As jou kinders ouer is, kan jy die preek bespreek.  Moenie van individue, die kerk of die leraar skinder nie.  Jy sal jou kinders negatief maak teen die Here, sy Woord en sy liggaam.

 

[7] Leer jou kinders op ‘n informele vlak.  Met kleintjies werk gelykenisse goed:  ‘God sorg vir die mossies en nog meer vir sy kinders; mense is belangriker as voëltjies.’  Met ouer kinders kan jy in die kar praat oor wat by die skool gebeur het (Deut. 6:7).  Gee vir hulle Bybelse antwoorde oor boelies, kinders wat gespot word, rassisme, kinders wat vloek, rook, drank, seks, watse rol uiterlike voorkoms speel, respek vir onderwysers, huiswerk, evolusie in die handboek, ‘n goeie sportmangees, karakter, ens.  Werk hard om vir hulle ‘n Bybelse wêreldbeskouing te gee.

 

As jy by ‘n advertensie bord verby ry, kan jy hulle leer wat God van uiterlike voorkoms en rykdom dink.  Leer hulle oor ware liefde as hulle in Frozen of Tangled sien hoe ‘n man en vrou mekaar ontmoet, en binne 24 uur verloof raak.  Sê vir hulle dat egskeiding, homoseksualiteit, saambly en aborsie nie God se goedkeuring wegdra nie.

 

[8] Dissiplineer jou kinders (Spr. 22:15, 29:15, Ef. 6:4).  So leer jy hulle die Bybel en help jy hulle om te verstaan dat sonde pynlike gevolge het (Gal. 6:7, Heb. 12:10-11).  Moet hulle nie oordissiplineer nie.  Jy kan nie ‘n kind op medisyne grootmaak nie.  Moet hulle ook nie onderdissiplineer nie.  As jy nalaat om hulle pak te gee, beskadig jy hulle siele en pluk jy vir jouself ‘n lat (Spr. 23:13-14, 17:25, 29:15, 17).  ‘God many times whips an aged parent by that child that was unwhipped at first.’[2]

 

Dalk vrees jy dat al hierdie ‘toewyding’ jou kinders opstandig sal maak en vir hulle ‘n weersin in God, die Bybel en die kerk sal gee.  Dit sal nie.  Hulle sal net opstandig raak as jy skynheilig is, as jy nie dieselfde persoon by die kerk is as by die huis nie.  Hulle sal opstandig raak as jy altyd by die kerk moet wees, maar te besig is om húlle aktiwiteite by te woon.  Hulle sal die Bybel verag as jy dit net gebruik wanneer hulle verkeerd doen:  ‘Die Bybel sê…!’

 

Wie se plig is dit om jou kinders van die Here te leer?  Dit is nie die skool, Sondagskool, jeugleier, sielkundige, bediende, TV of iemand anders se plig nie.  As hoof van die huis is die pa hoofsaaklik hiervoor verantwoordelik (v.3, 5, Gen. 18:19, Ef. 6:4, 1Tim. 3:4-5, 12).  As die pa die Here liefhet en vir sy gesin die Bybel leer, gebeur dit gewoonlik dat hulle sy voorbeeld volg (Jos. 24:15, Spr. 22:6, Joh. 4:53, Hand. 1:14, 16:31-34, 18:8, Rom. 16:10-11, 1Kor. 7:14).

 

Saam met die pa is die ma mede-verantwoordelik.  Sy moet ook die kinders leer (Spr. 1:8).  As sy pligsgetrou is, kan sy ‘n groot invloed op haar kinders se lewens, en sodoende op die samelewing hê (Spr. 31:1, 2-9, 1Tim. 2:15).

 

Wat as ‘n kind se pa, ma of beide nie die Here dien nie?  In sulke gevalle moet gelowige oupas, oumas, ooms en tannies help (Hand. 16:1, 2Tim. 1:5, 3:15).  Praat met hulle oor die Here as jy die geleentheid het.  Stel vir hulle ‘n goeie voorbeeld, skryf briewe, bel hulle, stuur vir hulle ‘n Whatsapp, nooi hulle saam kerk toe, bid vir hulle.  Dit is nie genoeg om te hoop die Here red hulle nie – doen iets.

 

Die kerk moet ook betrokke raak by die kinders van wie een of beide ouers nie die Here ken nie.  Omdat Timoteus se pa nie ‘n gelowige was nie, het Paulus hom as sy seun in die geloof aangeneem (Hand. 16:1, 1Tim. 1:2, 2Tim. 1:2).  Hy het dieselfde met Titus gedoen (Tit. 1:4).  Wyle dr. Martin Holdt het dit met sy bure se dogters gedoen.  Onder sy invloed het hulle tot bekering gekom.  Is daar ‘n kind wat jý vir die Here kan beïnvloed?

 

Hoekom moet jy jou kinders leer? (v.6-8)

Sammy leer haar kinders, sodat hulle goeie maniere kan hê en mense haar geluk kan wens.  Oliver leer sy kinders, sodat hulle reg sal doen en hom nie in die verleentheid stel nie.  Cornelia leer haar kinders, sodat hulle top atlete, studente en leiers kan wees.  Kenny leer sy kinders, sodat hulle ‘n goeie karakter kan ontwikkel en suksesvol kan wees in die toekoms.  Sonja leer haar kinders, sodat hulle goeie vriendskappe kan bou en eendag gelukkig getroud kan wees.

 

Maar nie een van hierdie redes is goed genoeg nie.  Hoekom móét jy jou kinders leer?  In v.6-8 gee Asaf vir ons die rede:  leer jou kinders, sodat hulle God en sy Woord kan ken en vir húlle kinders kan leer.  As jy dit goed doen, is dit nie net jou kinders wat die Here sal dien nie, maar die geslagte wat kom.

 

‘n Man in ons gemeente het my vertel dat sy vrou se oupa die Here getrou gedien het.  Op sy begrafnis het hulle besef hoe baie van sy kinders en kleinkinders deur sý voorbeeld tot bekering gekom het.  Moenie bang wees dat jou kinders die evangelie sal verwerp nie.  Bid vir hulle, leer die Bybel vir hulle, stel ‘n goeie voorbeeld en los die res vir die Here.

 

As jy nalaat om dit te doen benadeel jy nie net jou kinders nie, maar die geslagte wat kom (v.6-8).  As jý nie hulle gedagtes met die waarheid vul nie, sal die wêreld en haar vals godsdienste dit vul.  Jou kinders sal op hulleself en die wêreld hoop, en nie op die Here nie (v.7).  Hulle sal sy groot werke vergeet en sy Woord ignoreer (v.7).  Hulle sal rebels, hardkoppig en ontrou wees (v.8, Rigt. 2:10-12).

 

Asaf sê vir ons hoekom baie kinders die kerk verlaat wanneer hulle universiteit toe gaan.  Hulle het hulle ouers se lewens dopgehou en gesien dat hulle skynheilige kerkmense is (v.8).  Op ‘n Sondag sing hulle Psalms, maar op ‘n Maandag vloek hulle hulle werkers, veg hulle soos honde in die huis, drink hulle te veel en kyk hulle vuil programme op TV.  In hulle harte het hierdie kinders al die kerk verlaat toe hulle in die laerskool was; dit het eers sigbaar geword toe hulle 18 is.

 

Wil jy hê jou kinders moet hulle hoop in die Here stel, in Hom glo, Hom dien, op Hom vertrou, Hom prys, standvastig en gehoorsaam wees, getrou wees in hulle harte (v.5-8)?  Sorg dan dat jy dit eerste doen en vir hulle die Bybel leer.  Bekeer jou, glo in Jesus Christus en bid dat hulle dieselfde sal doen.  So sal die slegte voorbeeld van party van ons Afrikaanse voorvaders nie na hulle toe deursyfer nie (v.8, 1Pet. 1:18).

 

Moet asb. nie jou kinders aan die duiwel, die wêreld of hulleself oorlaat nie; help hulle.  Wees soos John Paton se pa.  In sy hele lewe het hy nie eenkeer nagelaat om oggend en aand huisgodsdiens te hou nie.  Volgens Paton het nie een van die elf kinders opstandig geraak hieroor nie.  Inteendeel, dit het hulle lewens verander.[3]  Jare later het ‘n hele eiland onder Paton se prediking tot bekering gekom.  Waar het dit begin?  Om ‘n kombuistafel met ‘n oop Bybel.

 

[1] Jeff Pollard & Scott T. Brown: red., A Theology of the Family, p. 138

[2] Ibid., p.139

[3] John Paton: Missionary to the New Hebrides, pp.14-17

Wat jy oor geestelike oorlogvoering moet weet

Spiritual armour

Soos talle gelowiges glo Jane dat sekere mense in die geesteswêreld kan sien, en dat net húlle geestelike oorlogvoering verstaan.  Die res van ons is maar gewone Christene vir wie die Here Ef. 6 gegee het.  ‘n Mens kry die idee dat die Skrif nie genoeg is vir hierdie mense nie, en dat profeet so-en-so uiteindelik die boek geskryf het wat die kerk uit die duisternis van haar onkunde sal bevry.  Maar ware Christene glo dat Ef. 6 se wapenrusting voldoende is.

 

Wat is die wapenrusting? (v.14-17)

Wyle dr. Martin Holdt het vertel dat hy saam met Stuart Olyott in die kar gery het.  Stuart kon na enigiets in die skepping kyk, en dit in ‘n illustrasie verander om een of ander Bybelse waarheid te verduidelik.  Dit het vir Martin verstom.

 

Deur die Gees se werk in Paulus het hy dieselfde vermoë gehad.  Onthou dat hy in die tronk was toe hy Efesiërs geskryf het (v.20).  Dalk het hy by die tronk se venster uitgekyk en gesien hoe die Romeine militêre opleiding ontvang.  Of miskien was hy aan ‘n wag vasgeketting.  Hy het na die soldaat se uitrusting gekyk en dit as ‘n illustrasie gebruik om die wapenrusting van God in Ef. 6:14-17 te verduidelik.  Sy ses beskrywings van die wapenrusting is soos volg.

 

[1] Die gordel van waarheid (v.14a)

Die gordel het die soldaat se kleed bo sy knieë gehou, sodat dit nie afgesak en hom gepootjie het nie.  Die onderkant van sy borsharnas en die swaard se skede is ook aan die gordel vasgemaak.  Die gordel het dus alles bymekaar gehou.

 

Net soos die Messias in Jes. 11:5 die gordel van geregtigheid en trou gedra het, moet ons die gordel van waarheid aantrek (v.14a).  Ons moet die waarheid van God se Woord in Jesus en die evangelie glo (1:13, 4:21).  Ons moet die waarheid praat en daarin lewe (4:15, 25).  Bly weg van leuens af.

 

  • Moenie na vals lering luister nie.
  • Moenie blatant lieg en dit verskoon, omdat dit ‘n wit leuentjie is nie.
  • Moenie jou stories vergroot om dit beter te laat klink nie.
  • Moenie oordryf as jy met jou lewensmaat baklei nie: ‘Jy is nooit by die huis nie… Jy is altyd laat!’
  • Moenie mense vlei en dinge vóór mense sê wat jy nie agter hulle sal sê nie.
  • Moenie skinder en dinge agter mense sê wat jy nie voor hulle sal sê nie.
  • Moenie stilbly as jy die waarheid ken nie; dit is ook lieg.
  • Moenie jou beloftes breek nie.
  • Moenie deur jou lewe lieg omdat jy só is by die huis, maar iemand anders is by die kerk nie.

 

Vul eerder jou hart met die waarheid van God se Woord, want as dit in jou hart is sal dit by jou mond uitkom (Matt. 12:34).

 

[2] Die borsharnas van geregtigheid (v.14b)

Die borsharnas was van metaal skubbe gemaak om die soldaat se hart, longe en ingewande te beskerm.  Volgens Jes. 59:17 het God dit gedra; ons moet dit ook dra (v.14b, 1Tess. 5:8).  Ons moet geregtigheid aantrek en ongeregtigheid vermy (v.14b, 4:24, 1Joh. 5:17).  Leef jy regverdig in jou gedagtelewe, huwelik, gesin, finansies, toewyding aan Jesus en die kerk, op die pad, by die werk, ens.?  As jy onheilig is, is jy kwesbaar en ‘n maklike teiken vir die duiwel.

 

[3] Die skoene van gereedheid (v.15)

Die soldaat se skoene het hom teen dorings en klippe beskerm.  Die spykers onder sy sole het gehelp dat hy vasstaan teen die vyand.[1]  In ons oorlog teen die duiwel moet ons die skoene van gereedheid aantrek (v.15, Jes. 52:7).  Om mense uit Satan se mag te bevry en sy koninkryk af te breek, moet ons gereed wees om die evangelie met ongelowiges te deel (Hand. 26:18, Kol. 1:13, 1Pet. 3:15).  Om die oorlog te wen, moet ons die evangelie van vrede verkondig (v.15, 2:17).

 

Ek glo dat ons oneffektief teen Satan is en dat ons veld verloor het, omdat ons nie die evangelie deel nie.  Weet jy nie hoe nie?  Vertel hoe jy tot bekering gekom het en onthou die volgende vier dinge.

 

  1. God: Hy is heilig.
  2. Die mens: In jou diepste wese is jy ‘n sondaar wat God se heilige standaard oortree het.
  3. Jesus: Hy is die ewige God wat mens geword het om die straf vir ons sonde aan die kruis te dra.  Hy is begrawe en het uit die dood uit opgestaan.
  4. Reaksie: Los jou sonde en glo dat Jesus Christus jou deur sy kruisdood en opstanding daarvan en van God se oordeel kan red.

 

Dalk is jy bang of skaam om die evangelie te deel?  Jesus is met jou (Matt. 28:20).  Moenie skaam wees nie, maar weet dat die Heilige Gees wat in jou woon sterker as die duiwel is (Rom. 1:16, 1Joh. 4:4).

 

[4] Die skild van geloof (v.16a)

As ‘n Romeinse soldaat sy reghoekige skild vasgehou het, was dit net sy kop en skene wat uitgesteek het.  Die weermag het hulle skilde bo, voor, langs en agter hulle gehou, hulle spiese tussendeur gesteek en in formasie gemarsjeer.  Hulle het die skilde met water-deurweekte leer oorgetrek om sodoende die vyand se brandende pyle uit te blus.[2]

 

Ons moet altyd die skild van geloof opneem (v.16a).  Glo in God en moenie aan sy bestaan twyfel nie (Heb. 11:6).  Glo dat Hy ons deur Jesus se kruisdood en opstanding kan red (2:8).  Laat jou geloof uitloop op ‘n lewe van liefde en gebed (1:15, 3:12, 17, Gal. 5:6).  Wees deel van die gemeente sodat ander se geloof jou kan versterk (4:5, 4).  Luister na die lering van die Woord en gebruik jou gawe, sodat jy volwasse kan raak in die geloof (4:13, 11-12).  Onthou dat hierdie geloof van God af kom; vra Hom daarvoor (6:23).

 

Deur geloof erken ons dat ons nie op ons eie kan staan nie, maar dat ons te alle tye die Here nodig het (Joh. 15:5).  Soms glo ons nie dat die Here ons wil of kan help nie.  Ons bid nie, maar betwyfel sy almag, goedheid en getrouheid aan sy beloftes.  Ons stel ons volle vertroue in mense, geld, onsself, ons vermoëns of iets anders.  Die Bybel noem dit afgodery.  As jy in gebed en geloof op die Here staatmaak, sal Hy ‘n skild wees om jou teen Satan en die brandende pyle van sy versoeking te beskerm (v.16a, Gen. 15:1, Ps. 84:12).

 

[5] Die helm van verlossing (v.17a)

Omdat ‘n kopwond dodelik kan wees, het Romeinse soldate helms gedra.  Ons moet die helm van verlossing dra om ons teen Satan se versoeking te beskerm (v.17a).  As jy gered is, wil hy jou oor jou redding laat twyfel.  Hy sal vir jou sê dat jy nie goed genoeg is om hemel toe te gaan nie.  Maar volgens 2:8-9 is jy uit genade gered, en nie deur jou werke nie.  Jy het in Jesus geglo om jou te red en nie in jouself nie (1:13).  Die helm van verlossing kom van Hóm af (Jes. 59:17); jy het dit maar net met die hand van geloof ontvang (v.17a).

 

Moenie vir die duiwel luister nie, maar dank die Here dat hy nie jou redding kan steel nie (Joh. 10:28-29, Rom. 8:38-39).  Leef soos iemand wat gered is en nie onder die heerskappy van sonde en die duiwel is nie.  As jy aanhoudend na die kruis kyk, sal dit jou help om sonde te haat en Jesus lief te hê.  Jy sal heilig lewe en nie val wanneer Satan jou versoek om oor jou redding te twyfel nie (2Pet. 1:5-10).

 

[6] Die swaard van die Gees (v.17b)

Die Romeine se kort tweesnydende swaard was lig en maklik om te hanteer.  In ons stryd teen die duiwel moet ons die swaard van die Gees gebruik.  Dit is die Woord van God waardeur ons gered en gereinig is (v.17b, 1:13, 5:26, Heb. 4:12).  Omdat die Heilige Gees dit geskryf het en dit sy Woord is, is dit foutloos, duidelik, algenoegsaam, betroubaar en kragtig, ‘n swaard wat nie kan stomp word of breek nie (v.17b, Ps. 19:8-10, 2Tim. 3:16, 2Pet. 1:20-21).

 

Om Satan se aanvalle af te weer moet jy die Skrif ken (Matt. 4:1-11).  Wees lief vir die Bybel:  lees dit, memoriseer dit, bestudeer dit, luister na die verkondiging daarvan, oordink dit, gehoorsaam dit.  Lees kommentare, artikels en boeke wat kan help dat jy dit beter verstaan.

 

Vertrou op die Gees deurdat jy jou inname van die Bybel met gebed deurweek.  Wanneer Satan dan met sy vuil kloue aan die deur van jou hart klop, sal die Heilige Gees jou aan spesifieke verse herinner.  As jy egter die Bybel afskeep, sal die Heilige Gees die geroeste kluisdeur van jou geheue oopmaak en vind dat daar nie ‘n swaard is om jou te help nie.

 

Hoe moet jy dit gebruik? (v.18-20)

Ek het ‘n vriend wat ‘n boogjagter is.  Drie weke gelede het hy sy boog vir my gewys.  Vir my het dit moeilik gelyk om te span, en volgens hom raak jou arms moeg as jy dit vir lank so moet hou.  Gestel dat hy vir my nege jarige seun gewys het hoe die boog werk.  As my seun alles verstaan het, sou hy nog steeds nie die boog kon gebruik nie, omdat hy nie genoeg krag het nie.

 

So is dit ook met die wapenrusting.  Al verstaan jy alles, het jy nie die krag om dit op jou eie te gebruik nie:  jy het die Gees nodig.  Hoe kan jy sy krag kry?  Jy moet daarvoor bid.  Gebed is die middel waardeur jy die wapenrusting gebruik en teen versoeking stry (v.18, Matt. 6:13).  Hoe moet jy bid?

 

[1] Bid met alle gebed en smeking (v.18)

Alle gebed verwys na die verskillende soorte gebed.  Bewonder en prys God vir wie Hy is.  Dank Hom vir sy goedheid aan jou.  Bely jou sonde en vra vergifnis vir jou sonde.  Smeek Hom vir jou behoeftes.  Bid vir ander mense volgens húlle behoeftes.  Wy jouself opnuut aan Hom toe.

 

[2] Bid by elke geleentheid (v.18, 1Tess. 5:17)

Bid in die oggend as jy opstaan en in die aand voor jy gaan slaap.  Bid voor jy eet en saam met jou gesin.  Bid as jy ‘n krisis beleef of as jy goeie nuus gekry het.  Bid voor jy kerk toe kom en as jy die nagmaal gebruik.  Bid voor jy met vakansie gaan.  Bid as jy by vriende gekuier het en huiswaarts keer.  Bid as die vyand jou versoek.  Bid as jy gesondig het.  Bid, bid, bid.

 

[3] Bid altyd in die Gees (v.18, Jud. 20)

Dit beteken nie dat jy in tale moet bid nie, aangesien nie almal die gawe het nie (1Kor. 12:10, 30).  Om in die Gees te bid beteken dat jy die Gees-geïnspireerde woorde van die Bybel bid (v.17-18).  Dit beteken dat die Gees die waarheid wat in jou hart is in gebed omskep.  Dit beteken dat jy met die Gees gevul is, sodat jy nie anders kan as om te bid nie (v.18, 5:18).  Dit beteken dat die Heilige Gees jou vir gebed bekragtig en jou gebrekkige gebede help (2:18, Rom. 8:26-27).

 

[4] Waak in gebed (v.18, Matt. 26:41, Kol. 4:2)

Die duiwel sal jou verhinder om te bid.  Hy sal jou ook met dwalende en sondige gedagtes pla terwyl jy bid.  Wees waaksaam.

 

[5] Bid met alle volharding (v.18, Rom. 12:12)

Moenie met ‘n spoed wegtrek en na ‘n paar weke ophou nie; volhard.  Moenie jou gebedslewe versaak nie.  Om sterk te wees in die Here moet jy sterk wees in gebed.  ‘n Biddelose Christen is soos ‘n voël met ‘n gebreekte vlerk:  ‘n maklike teiken vir die duiwel.  Satan skrik nie as jy min bid en dan vir ‘n dag vas omdat jy skuldig voel nie.  Jou gebede moet soos ‘n maraton atleet wees en nie soos ‘n naelloper nie.  Werk aan konstantheid voordat jy aan tyd werk.  As jy vir jare en dekades aanhou, sal jy groot skade aan die duiwel se koninkryk aanrig.

 

[6] Bid vir al die heiliges (v.18)

Niemand kan alleen teen die duiwel stry nie, en daarom moet ons vir mekaar bid.  Bid vir die gelowiges in jou gemeente, asook vir dié wat jy nog nooit gesien het nie (v.18, Kol.1:9, 2:1, 1Pet. 5:8-9).  Bid dat die Here hulle teen die duiwel sal help en beskerm.  Bid elke dag vir ‘n paar gelowiges in die gemeente tot jy deur die lys gebid het.  Sê vir mense as jy vir hulle gebid het:  dit sal hulle bemoedig.

 

[7] Bid vir die prediking (v.19-20, 1Tess. 5:25, 2Tess. 3:1)

Wanneer die Woord gepreek word, wil die duiwel keer dat mense tot bekering kom en groei (Matt. 13:18-22, 2Kor. 4:4).  Hy versoek hulle om te dagdroom, die horlosie dop te hou of te slaap.  Ons moet die duiwel in gebed teenstaan en vir die Here vra om mense se blinde oë en harde harte oop te maak.

 

Bid ook dat die prediker die Woord vreesloos en verstaanbaar sal verkondig (v.19-20, Kol. 4:3-4).  Bid dat hy dapper sal wees en nie sal stilbly omdat hy bang is vir mense nie (v.19-20, Hand. 4:8, 13, 29, 31, 18:9-10, Rom. 1:16, 2Tim. 1:8, 12).  Bid dat hy nie sy eie idees sal preek nie, maar net wat God in die Woord gegee het (v.19).

 

Bid vir hom, omdat die duiwel hom aanhoudend aanval, versoek, vervolg en wil keer dat hy die Woord effektief verkondig (v.20, Rom. 15:30-31, 2Kor. 1:11, 2Tess. 3:2).  Bid dat God hom sal gebruik om Satan se koninkryk te skud en om mense na Homself toe te bring.  Hy is nie ‘n apostel soos Paulus nie, maar soos Paulus is hy geroep om die Here te verteenwoordig (v.20, 2Kor. 5:20).  Bid asb. vir God se werkers op die sendingveld en in die pastorale bediening – hulle het jou gebede nodig.

 

Bid volgens Paulus se lering in v.18-20, asook volgens sy voorbeeld in 1:15-19, 3:14-21 en ander tekste.  Moet asb. nie dink dat dit genoeg is om in jou stiltetyd so te bid nie.  Ef. 6:18-20 is vir ‘n gemeente geskryf, en daarom moet ons hierdie riglyne in die bidure volg.  Dié wat nie by een van die gemeente se bidure is nie, is ongehoorsaam.  Sorg asb. dat jy by ‘n biduur inskakel.  Dit is immers wanneer jy alleen en saam met ander bid dat jy met geestelike oorlogvoering besig is.

 

Dit laat my aan die keer dink toe ‘n Amerikaanse predikant vir Spurgeon gevra het hoekom hy so baie mense vir die Here bereik.  ‘My people pray for me,’ was sy eenvoudige antwoord.[3]  As ons kan leer om te bid, sal ons besef dat gebed die kragstasie agter die res van die wapenrusting is.

 

[1] John MacArthur, The MacArthur Study Bible, note on Ephesians 6:15

[2] NIV Study Bible, note on Eph. 6:16.  Arthur G. Patzia, New International Biblical Commentary: Ephesians, Colossians, Philemon, Hendrickson Publishers & Paternoster Press, Peabody: Massachusetts, 1984, 1990, bladsy 289

[3] Iain Murray, The Forgotten Spurgeon, The Banner of Truth Trust, Edinburgh, 1966, 2002, p.36 n.20

Jou stryd teen die duiwel

Sword of the Spirit

Theo is net oor die 7 voet (210 cm) en weeg 135 kg.  Hy het al meer as 80 mense vermoor en is ‘n gevaarlike misdadiger.  Toe die polisie hom vang, het hulle die wagte gewaarsku om nie naby sy sel te kom nie.  ‘Hy sit nou wel agter tralies, maar wees versigtig.  As jy met hom praat sal hy jou oortuig dat hy eintlik baie gaaf is.  Maar as jy te naby die tralies kom, sal hy jou aan die keel gryp en jou verwurg.  Bly weg.’

 

Satan is so:  hy is onverdunde boosheid, maar hy sal jou mislei om te glo dat hy eintlik jou beste belange op die hart dra.  Vermy hom; moenie met hom praat nie.  Al wat jy vir hom moet sê is wat God in die Bybel sê.  Moenie dink dat jy hom met jou eie wysheid en krag kan wen nie.  Hy het 6000 jaar se ervaring en is die meester van versoeking.  Vertrou daarom op die Here.  Dit is wat Paulus in Ef. 6:10-13 vir ons leer.

 

God se mag (v.10-11a, 13)

Jantjie se pa is ‘n soldaat in die weermag.  ‘Pa kan my BB Gun leen,’ sê hy die aand voordat sy pa vlieg.  Ons lag, maar soms dink ons dat ons met menslike wapens teen die duiwel kan veg.  In party kerke ignoreer mense Ef. 6 en wil hulle die duiwel bestraf, vir bevryding gaan, vloeke breek, demone bind en hout renosters wat in Zimbabwe gemaak is in die vuur gooi (omdat demone kamtig deur hierdie ‘vervloekte’ voorwerpe in jou huis inkom).

 

Maar dit gaan nie help nie, want om teen die duiwel te veg moet die Here ons harte versterk, en moet sy heerlike en kragtige wapens deur ons werk (v.10-11, 13, 1:19, 3:16, 20).  “Want hoewel ons in die vlees wandel, voer ons die stryd nie volgens die vlees nie; want die wapens van ons stryd is nie vleeslik nie, maar kragtig deur God om vestings neer te werp” (2Kor. 10:3-4).

 

Dit geld nie net op ‘n individuele vlak, asof jy ‘n skerpskutter, Green Beret of Recce is wat op jou eie werk nie.  Ef. 6:10-20 is vir ‘n gemeente geskryf; jy is deel van ‘n weermag.  Omdat dit so is, moet jy sáám met ander gelowiges teen die duiwel stry.  As jy jouself eenkant hou en nie deel van ‘n gemeente is nie, gaan jy dit nie maak nie.  “Twee is beter as een… Want as hulle val, kan die een sy maat optel, maar wee die een wat val sonder dat daar ‘n tweede is om hom op te tel.” (Pred. 4:9-10).

 

As jy buite die gemeente is, is jy deel van die wêreld, beweeg jy op die duiwel se terrein en verbeur jy God se beskerming (1Kor. 5:4-5, 1Joh. 5:18-19).  Daarom is dit belangrik dat jy deel van ‘n gemeente is.  Soos die vroeë Christene moet jy gereeld saam met ander gelowiges die Woord hoor, geestelike gemeenskap hou, die nagmaal vier en bid (Hand. 2:42).  Dit is tog hoe jy die wapenrusting aantrek om teen die bose magte te stry.

 

Paulus noem dit die wapenrusting van God (v.11, 13).  Hý het dit ontwerp en gedra toe Hy op die aarde was (Jes. 11:5, 59:17).  Dit is heeltemal duiwel-bestand en kan nie faal nie; dit is voldoende vir die stryd.  Dit is nie soos Saul se wapenrusting wat nie vir Dawid gepas het nie.  As jy aan Jesus behoort pas dit perfek.

 

Dit sal jou teen elke versoeking help.  Jy hoef nie kursusse in die okkulte te loop of boeke daaroor te lees om teen die duiwel te veg nie.  Jy hoef nie geboue met olie te salf of sekere formules te gebruik nie.  Jy hoef nie die demone se name te ken of enigiets te doen wat nie in Ef. 6:10-20 staan nie.

 

Trek eenvoudig die volle wapenrusting van God aan (v.11, 13).  Hoe doen mens dit?  Moenie die nuttelose raad van populêre vroue-ontbyt-sprekers volg wat sê dat jy elke oggend voor die spieël moet staan, ‘n sekere ritueel moet volg en vir jouself, die Here en die duiwel moet sê dat jy die wapenrusting aantrek nie.

 

Om die wapenrusting aan te trek beteken eerder dat jy die waarheid leef en praat, heilig lewe, gered is, die evangelie deel, op die Here vertrou, die Woord ken en gebruik, en gereeld bid (v.14-20).  Jy moet m.a.w. die vuil klere van jou ou sondige lewe uittrek en die skoon klere van jou nuwe lewe aantrek (4:22-24).  Jy moet in Jesus glo en nie skaam wees om dit in die doop te bely nie (Gal. 3:26-27, Rom. 13:12, 14).

 

Sommige van my hoorders en lesers het nié die wapenrusting aan om hulle teen die duiwel te beskerm nie, omdat jy leuens vertel, onheilig is, ongered is, nie die evangelie deel nie, op jouself vertrou, nie die Bybel ken nie, nie gereeld bid nie en nie bereid is om in die doop met Jesus te identifiseer nie.  Jy is ‘n oop teiken vir die duiwel, en nog ‘n groter teiken vir God se toorn.

 

As ek jy is sal ek dadelik my sonde los en vir die Here vra om my te vergewe.  Toe ‘n Skotse vrou haar predikant oor die evangelie gevra het, het hy vir haar gesê:  ‘Gaan huis toe en bid elke dag hierdie drie woorde:  “Wys my myself.”  Kom terug as die Here jou gebed beantwoord het.’

 

Sy het teruggekom en gesê dat dit aaklig was, omdat die Here vir haar gewys het hoe lelik haar sonde is.  Die predikant het haar weer weggestuur en vir haar gesê om die volgende drie woorde te bid:  ‘Wys my Uself.’  Na ‘n week of twee het sy teruggekom en getuig dat die Here haar gered het.[1]  As jy nog in jou sonde lewe en jou gewete jou pla, sal ek jou aanraai om dieselfde te doen.

 

Dalk is jy ‘n gelowige wat nagelaat het om sekere dele van die wapenrusting op te neem, omdat dit vir jou swaar en ongemaklik geraak het.  Vra die Here om jou te vergewe en dissiplineer jouself om dit weer op te neem.  Keer terug na die militêre basis toe en hervat jou opleiding.  Praat weer in gebed met die Here, luister na sy stem in die Bybel, woon weer die Bybelstudies, bidure en eredienste by, deel die evangelie met ongelowiges, leef en praat die waarheid, wees anders as die wêreld en vertrou op die Here.

 

As jy dít doen sal jy nie spyt wees wanneer die bose dag van versoeking soos ‘n leeu mannetjie op jou afstorm nie.  Jy sal gereed wees, vasstaan, en aan die einde van die geveg die vyand by jou voete sien lê (v.11, 13, Rom. 16:20).

 

Satan se streke (v.11b)

My vriend het eenkeer ‘n oproep gekry om te sê dat hy ‘n gratis vakansie gewen het.  Om die prys te kry moes hy ‘n seminaar bywoon.  Hy het dit gedoen, maar nie die beloofde prys gekry nie.  Daarna het hy hulle ‘n paar keer gebel, maar hulle het hom geïgnoreer.  Hy het hulle geteister tot hy die vakansie gekry het.  Op die einde moes hy ‘n paar rand inbetaal.

 

Die duiwel weet dat ons nie sy seminare oor sonde sal bywoon nie, en daarom versoek hy ons met aanloklike beloftes.  In v.11b praat Paulus van sy liste of streke.  Die gewone manier waarop die duiwel mense aanval is nie om hulle te liggame te beset nie, maar om hulle te mislei.  Hoe doen hy dit?

 

Die woord vir liste in v.11b [methodeia] kom slegs hier en in 4:14 voor.  In 4:14 praat dit van die misleiding van vals leraars.  Dit is die grootste manier waarop die duiwel mense vang:  hy verdraai die Bybel (2Kor. 10:3-5, 11:3, 13-15, 1Tim. 4:1-3, 1Joh. 4:1-6).  Hy gebruik predikers wat:

 

  • Die konteks ignoreer;
  • Dinge by die Bybel byvoeg of weglaat;
  • Nie die volle raad van God verkondig nie (Hand. 20:27), maar net die mooi goed preek wat mense lekker laat voel (2Tim. 4:3-4);
  • Nuwe dinge sê wat nie deel van ons erfenis en die kerk se geskiedenis is nie (kontra Jer. 6:16).

 

Op ‘n persoonlike vlak versoek en mislei hy ons op die volgende maniere:

 

[1] Hy verdraai die Bybel en haal dit buite konteks aan (Gen. 3:1, Matt. 4:6).  Hy sal bv. vir jou sê om nie ‘n medegelowige oor sy of haar sonde aan te spreek nie, omdat ons nie mag oordeel nie, en omdat hy wat sonder sonde is die eerste klip moet gooi.

 

[2] Hy bevraagteken God se Woord (Gen. 3:1).  Hy sal jou bv. versoek om verse oor homoseksualiteit, uitverkiesing en die hel te bevraagteken.  Hoe kan ‘n God van liefde so wreed wees om mense wat gay gebore is hel toe te stuur?  En hoe kan Hy sommige mense uitverkies en ander nie?

 

[3] Hy betwyfel God se goedheid en sê dat Hy goeie dinge van jou weerhou (Gen. 3:1, 5).  ‘Hoe kan ‘n goeie God toelaat dat my kind doodgaan?… ‘n Mens wonder of Hy regtig vir sy kinders omgee:  hoekom gaan dit goed met dié wat Hom verwerp, terwyl dié wat Hom dien finansieel sukkel?’

 

[4] Hy sê vir jou dat daar nie gevolge vir jou sonde sal wees nie (Gen. 3:4).  ‘Jy kan egbreuk pleeg sonder dat dit jou huwelik benadeel, jy kan skei sonder dat dit jou kinders negatief beïnvloed, jy kan skinder sonder dat dit verhoudings versuur.’

 

[5] Hy sê vir jou dat niemand van jou sonde sal weet nie.  Maar deur God se voorsienigheid sal Hy jou sonde aan die lig bring (Num. 32:23, Luk. 12:2-3).  Ek het Maandag ‘n pakkie by die Gereformeerde kerk gaan aflaai.  Toe ek by die erf inry, toe vra die tuinier dat ek om die tuinslang moet ry en nie bo-oor nie.  Toe ek my kar parkeer het, het hy na my toe aangekom.  ‘Is jy Ivor?’  Hoe op aarde het hy dit geweet?

 

Hy het 13 jaar gelede vir ‘n week of twee in my tuin gewerk.  Gestel ek het my humeur met hom verloor en hom gevloek.  Ek sou nie eers geweet het dat hy my ken nie.  Dit sou ‘n slegte getuienis gewees het.  En wat as hy besluit het om kerk toe te kom en vir die gemeente te sê dat ek ‘n slegte voorbeeld is?

 

[6] Hy sê vir jou dat die sonde jou sal bevoordeel (Gen. 3:5).  ‘Met R50 000 kan jy jou skuld afbetaal en jou gesin help.  Die maatskappy se omset is R100 miljoen per jaar.  Hulle sal nie eers die R50 000 mis of agterkom dat dit gesteel is nie.

 

[7] Hy sê vir jou dat niemand vir jou kan sê wat jy moet doen nie (Gen. 3:5).  ‘Dit is jóú lewe en nie jou ouers s’n nie; hulle kan nie vir jou sê dat jy nie met iemand van ‘n ander godsdiens mag trou nie.’

 

[8] Hy sê vir jou dat die sonde lekker sal wees (Gen. 3:6).  Dit sal inderdaad lekker wees om iemand sleg te sê of dronk te word… totdat jou gewete jou pla, mense dit gedurig ophaal, jou verhouding met God en mense versteur is, of jy ‘n kind doodry en in die tronk beland.

 

[9] Hy pla jou, sodat jy nie die Woord kan inneem nie (Mark. 4:15).  ‘Die preek is vervelig, ek wil slaap… Ek wonder hoe lank die preek nog gaan aanhou?… Ek het baie om te doen hierdie week… Ek sien nie uit na môre se vergadering nie… So ‘n vark; hoe durf hy dit vir my sê!… Ek gaan haar nek omdraai… O ja, ons is besig met Ef. 6; by watter vers trek ons nou?’

 

[10] Hy maak jou bang, veral vir die dood (Heb. 2:14-15).  Hy versoek jou bv. om te dagdroom dat skelms by jou huis inbreek en jou doodmaak.  Hy werk in jou verbeelding om te dink dat jou lewensmaat, kind of geliefde dood is, en dat jy alleen agterbly.  Hy maak die versoeking so realisties, dat jou oë vol trane skiet.

 

Satan is die meester-brein agter hierdie streke (v.11).  Maar hy is nie die enigste een wat jou versoek nie (v.12).  Dit bring my by my volgende punt.

 

Satan se helpers (v.12)

In die 1980’s het die Ghostbusters wapens ontwerp waarmee hulle spoke verdryf het.  Ons weet natuurlik dat dit net in stories gebeur, en dat jy nie met menslike wapens teen demone kan veg nie; hulle is bose geeste wat nie liggame het soos ons nie (v.12).  Dit is hoekom ons God se wapens nodig het (v.13).

 

Jesus het reeds die stryd op Golgota gewen, maar dit beteken nie dat ons die duiwel gaan stoomroller nie.  Die Griekse woord [palē] praat van ‘n stoeigeveg (v.12).  Volgens v.12 is dit ‘n intense stryd “teen die owerhede, teen die magte, teen die wêreldheersers van die duisternis van hierdie eeu, teen die bose geeste in die lug.”

 

Dit lyk of hierdie ‘n rangorde van demone is (v.12, 1:21, 2:2, Kol. 1:16).  Jy hoef egter nie die presiese orde te ken nie.  As dit belangrik was sou die Bybel dit vir ons gesê het.  Wat jy móét weet is dat demone sterker as jy is, en dat jy Goddelike wapens teen hulle benodig.  Paulus se beskrywing van die demone impliseer dit.

 

Hy praat van owerhede, wêreldheersers en magte (v.12).  Hulle versoek wêreld leiers om hulle gesag te misbruik en mense te onderdruk (Jes. 14, Eseg. 28, Dan. 10, Op. 13).  Die demone hits hulle aan om geldgierig en korrup te wees, om die kerk te vervolg, en om sondes soos aborsie, gay huwelike, prostitusie, dwelm misbruik en seksuele immoraliteit wettig te maak.

 

Omdat die probleem geestelik is, kan geld, politiek en opvoeding dit nie omkeer nie.  Om mense uit Satan se mag te bevry, het ons die wapens van v.14-18 nodig.  Sonder die Woord, gebed, die evangelie, waarheid, geregtigheid en geloof, sal hulle in die donker tronksel van die wêreld sit waar die duiwel hulle oppas (v.12, 1Joh. 5:19).  Die donker sel beteken dat hulle nie God se lig in die evangelie sien nie, en dat hulle nog in die duisternis van hulle sonde lewe.

 

Hoe hou die duiwel hulle daar?  Ons het reeds gesien dat hy vals lering gebruik.  Hy gooi ook die stroop van versoeking oor die giftige appel van sonde.  Deur musiek, die internet, TV, die filmbedryf, ens., maak hy sonde aanloklik.  Verder gee hy vir ongelowiges die idee dat Jesus en die kerk ‘weird’ en vervelig is, en dat ons radikaal teen plesier is.  Met vaal kleure skilder hy die kerk as ‘n plek waar mense ‘n klomp reëls moet hou en na lang toesprake moet luister.

 

Die duisternis van v.12 beteken ook dat hy mense versoek om geheime motiewe en versteekte agendas te hê, om slegte begeertes te hê maar voor mense te maak of hulle goed is, om agteraf te wees, om dinge in die geheim te doen.  Maar geen Christen moet so privaat wees dat mense nie eintlik weet wie of wat hulle regtig is nie (1Joh. 1:5-7).

 

Hoekom is demone se versoeking so subtiel en so erg vir ‘n ware Christen?  Dit is erg omdat sonde teen ons nuwe natuur is, en omdat demone pure boosheid is (v.12).  Daar is nie een krummel van goedheid in hulle nie; hulle is een groot massa van sonde en nie in staat om goed te doen nie.  Alles wat hulle dink, doen, sê en begeer is boos.  Hulle is vuil, boos, pervers, goddeloos en haatlik.

 

Die versoeking is subtiel omdat demone onsigbare geeste is (v.12).  Omdat hulle nie liggame het nie, kan ‘n paar duisend van hulle een mens se liggaam beset (Mark. 5:13, Luk. 8:30, 32).  Omdat die Heilige Gees in ons woon, kan hulle nie ‘n Christen se liggaam beset nie (Joh. 14:16-17).  Sal God ons harte met die duiwel deel?

 

Alhoewel demone nie ons liggame beset nie, kan hulle ons gedagtes beïnvloed.  Dit is subtiel, omdat jy hulle nie kan sien nie en soms dink dat dit jóú gedagtes is.  Dit is ook erg omdat hulle oral om jou is (v.12).  Maar onthou asb. dat God se heilige engele ook om jou is, dat hulle meer en sterker as demone is, en dat demone banger vir die Here is as wat honde vir donderweer en klappers is (Mark. 1:23-26, Luk. 8:28, 31, Heb. 1:14, Jak. 2:19, Op. 12:7-9).

 

Wees bly dat hierdie God aan jou kant is, dat Hy jou nie sal verlaat nie, dat Satan nie jou redding kan steel nie, en dat God sy wapenrusting vir jou gee om Satan se versoekings te weerstaan.  In die volgende preek sal ek Ef. 6:14-20 uitlê en in meer detail vir jou sê hoe om die wapenrusting te gebruik.[1]  As jy dit getrou toepas, sal jy jou wapens so goed, effektief en dodelik kan gebruik soos wat die legendariese Robin Hood sy pyl-en-boog gebruik het.

 

[1] Die preek se titel is:  Wat jy oor geestelike oorlogvoering moet weet.

 

[1] Ek het hierdie illustrasie in ‘n preek van Stuart Olyott gehoor.  Die preek se titel is:  ‘Where Luther got it wrong’.