Hoe om te reageer op wat Jesus vir jou doen

11 En op sy reis na Jerusalem het Hy deur Samaría en Galiléa gegaan. 12 En toe Hy in ‘n sekere dorp ingaan, kom tien melaatse manne Hom tegemoet, wat op ‘n afstand bly staan het. 13 En hulle het hul stem verhef en gesê:  Jesus, Meester, wees ons barmhartig! 14 En toe Hy hulle sien, sê Hy vir hulle:  Gaan vertoon julle aan die priesters.  En onderwyl hulle weggaan, het hulle rein geword. 15 En een van hulle, toe hy sien dat hy gesond was, het omgedraai en God met ‘n groot stem verheerlik. 16 En hy het op sy aangesig neergeval by sy voete en Hom gedank.  En hy was ‘n Samaritaan. 17 Toe antwoord Jesus en sê:  Het tien nie rein geword nie?  En waar is die nege? 18 Was daar niemand onder hulle te vinde wat omgedraai het om God te verheerlik behalwe hierdie vreemdeling nie? 19 En Hy sê vir hom:  Staan op en gaan; jou geloof het jou gered.” (Lukas 17).

 

Die Joodse melaatses se verkeerde reaksie (v.11-14)

 

[1] Die plek (v.11-12a)

Jesus reis vir die laaste keer Jerusalem toe (v.11, cf. 9:51-53).  Hy gaan om sy groot verlossingswerk aan die kruis te volbring.  Tog is Hy simpatiek en het Hy tyd vir tien melaatses (v.11). Wat ‘n kosbare les is dit nie?  Moenie bang wees dat jy Jesus pla wanneer jy bid of ander kleinighede met Hom deel nie.  Moet nooit dink Hy’s te besig om jou te help nie.  Hy kan en wil jou help.  Laat ons sy voorbeeld navolg, en nie toelaat dat onderbrekings in jou skedule jou irriteer of frustreer nie.  John Newton het gesê ons moet hierdie onderbrekings as Goddelike afsprake beskou.

 

[2] Die siekte (v.12b)

Net soos daar meer as een soort kanker is, is daar baie soorte melaatsheid.  Party is minder ernstig as ander.  Die melaatsheid wat hierdie tien mans gehad het lyk ernstig.  Hulle desperate uitroep in v.12, en die feit dat hulle van die samelewing afgesny is (hulle is buite die dorp) wys dit.  Die tipe melaatsheid wat hulle gehad het staan in ons dag bekend as Hansen’s Disease.  Dit word veroosaak deur bakterieë wat die vel en senuwees aanval, sodat jy geen gevoel meer het nie.  Jy sal nie eers agterkom as jy in ‘n stuk glas trap, of jou hand op ‘n vuurwarm stoofplaat brand nie.  Die bakterieë val jou beenmurg aan.  Die bloedtoevoer na jou vingers en tone word feitlik afgesny.  Jou vingers en tone word letterlik deur jou liggaam geabsorbeer.  Die siekte kan blindheid veroorsaak.  Een melaatse man het elke oggend sy gesig met warm water afgespoel.  Hy kon nie voel dat die water kokend warm was nie, en het só sy sig verloor.  Die slagoffer se tande val ook uit, en sy stembande verswak, sodat hy met rasperagtige klanke praat.  Gewasagtige swelsels en sere vorm op sy liggaam.  Die etter wat uit hierdie wonde uitloop gee ‘n verskriklike stank af.  Die swelsels op sy oogbanke maak dat sy gesig soos ‘n leeu s’n lyk.  Die persoon se vel begin kleur verloor, word dik en voel skubberig.

 

Die siekte is aansteeklik deur kontak met die persoon of sy klere (daarom die streng voorskrifte in Levitikus 13:47-59).  ‘n Mens kan ook aangesteek word as hy die bakterieë inasem.  Melaatsheid kan hele dorpe en samelewings uitwis.  Daarom moes siekes op ‘n afstand buite die kamp bly:  “…wat op ‘n afstand bly staan het.” (v.12).  “Verder moet in die klere van die melaatse op wie die plaag is, skeure wees, en sy hare moet los hang; ook moet hy sy baard bedek en roep:  Onrein, onrein!  Al die tyd dat die plaag op hom is, sal hy onrein wees.  Onrein is hy; alleen moet hy woon; buitekant die laer moet sy woning wees.” (Levitikus 13:45-46).  Dié siekte het vreeslike eensaamheid veroorsaak.  Die siek persoon kon nie deur vriende of familie besoek word nie.  Daarom troos hierdie tien melaatses maar mekaar.  In sommige gevalle was melaatsheid God se straf op mense (Numeri 12:9-15, 2 Konings 5:25-27, 2 Kronieke 26:16-23).  In onlangse jare (1982) is daar ‘n teenmiddel ontwikkel, maar arm derde wêreld lande het steeds geen hoop nie.

 

[3] Hulle begeerte (v.12b-13)

Die melaatses se desperate uitroep wys dat hulle ‘n begeerte het om gesond te word.  Omdat die siekte hulle stembande aantas, verhef hul hulle stemme wanneer Jesus verbykom.  Hulle ken sy Naam en weet dat Hy ‘n Meester is.  Hulle glo Hy is simpatiek en kan help (v.13).  Jesus sien hulle:  “…toe Hy hulle sien…” (v.14).  Hy is oplettend.  Hy merk op watse aaklige effek die siekte op hulle het.  Hy kyk met deernis; byna soos in Markus 1:40-41:  “En daar kom ‘n melaatse na Hom toe wat Hom smeek en voor Hom op die knieë val en vir Hom sê:  As U wil, kan U my reinig.  En Jesus het vir hom innig jammer gevoel en die hand uitgesteek en hom aangeraak en vir hom gesê:  Ek wil, word gereinig!”  Jesus sien ook met deernis op joú siekte of diepe lyding.  Wees soos die melaatses en roep tot Hom.  Indien jy nié siek is of diep lyding ervaar nie:  Wees sensitief soos Jesus en sien ander se behoeftes raak.

 

[4] Hulle gehoorsaamheid (v.14a)

Die feit dat die melaatses Jesus se instruksies gehoorsaam (‘Gaan vertoon julle aan die priesters’) is ‘n bewys van hulle geloof.  Die volgende verse leer dieselfde les:

 

“En terwyl Hy in een van die stede was, kom daar ‘n man vol van melaatsheid; en toe hy Jesus sien, val hy op sy aangesig en smeek Hom en sê:  Here, as U wil, kan U my reinig.  Daarop steek Hy die hand uit en raak hom aan en sê:  Ek wil, word gereinig! En dadelik het die melaatsheid hom verlaat.  Toe gee Hy hom bevel om dit aan niemand te vertel nie; maar, sê Hy, gaan vertoon jou aan die priester en offer vir jou reiniging, soos Moses voorgeskrywe het, vir hulle tot ‘n getuienis.” (5:12-14).

 

“Daarop het hy afgeklim en sewe maal in die Jordaan ondergeduik volgens die woord van die man van God, en sy vlees het teruggekeer soos die vlees van ‘n jong seun, en hy het rein geword.” (2 Konings 5:14).

 

“Sy moeder sê vir die dienaars: Net wat Hy vir julle sê, moet julle doen.” (Johannes 2:5).

 

[Jesus] sê vir hom: Gaan was jou in die badwater Silóam, wat vertaal word:  Uitgestuur.  En hy het gegaan en hom gewas; en hy het siende teruggekom.” (Johannes 9:7).

 

Bewys dat jy Jesus se Woord glo deur te doen wat Hy sê.  Jesus se opdrag aan die melaatses was dat hulle hulself aan die priesters moes gaan toon.  Reeds in Levitikus 14 het God hierdie opdrag aan melaatses gegee.  Die gereinigde melaatse moes twee voëls saam met sederhout, rooi gare, en ‘n hissoptak vir die priester vat.  Die priester het een van die voëls oor ‘n kleipot vol skoon water geslag.  Daarna het hy die lewende voël, saam met die hout, rooi gare, hissoptak in die water en dooie voël se bloed gedoop (Johannes 19:34 en Hebreërs 10:22 gebruik water en bloed as simbool van die reiniging van sonde).  Die priester het die bloed sewe keer oor die melaatse gesprinkel.  Daarna het hy die lewende voël laat wegvlieg as ‘n simbool dat die melaatse vry is van sy siekte en kwarentyn.  Die gereinigde sieke moes sy klere was, hare afskeer, en ‘n bad neem.  Hy het vir sewe dae buite sy tent geslaap, om te wys dat God volkome reinheid vereis voordat iemand deel van sy volk kon wees (cf. 2 Korintiërs 7:1 vir die Nuwe Testamentiese ekwivalent).  Op die sewende dag het die persoon weer al sy hare afgeskeer (ook sy baard en ooghare).  Op die agste dag moes hy drie volmaakte lammers vir die priester bring (twee mannetjies en een wyfie), asook koring, meel, en olie.  Die priester het verskeie offers gebring.  Hy het bloed en later olie op die persoon se regteroor, regterduim, en regtergroottoon gesit.  Dit het uitgebeeld dat die persoon se oor oop was om na God se Woord te luister, en dat sy hande en voete gereed was om dit uit te voer.  Die priester het die persoon vol olie gesprinkel en die res op sy kop uitgegooi (die olie was ‘n simbool dat God die persoon reinig en spesiaal afsonder vir genesing, cf. Jakobus 5:14).

 

Die Nuwe Testamentiese priesters was Jesus se vyande.  Hulle het nie van Hom gehou nie.  Toe Hy dus die geneesde melaatses na hulle toe stuur, sou hulle sy mag nie kon ontken nie.

 

Glo Jesus se Woord.  Bewys jou geloof deur te doen wat Hy sê.  Moenie vir ‘n wonderwerk wag voordat jy luister nie.  Baie dikwels wil ons eers sien dat alles in plek val voordat ons luister.  Dis nie geloof nie.  Geloof is om te doen wat Jesus beveel, al sien jy nie die uitkoms nie.

 

[5] Hulle genesing (v.14b)

Lukas was ‘n mediese dokter (Kolossense 4:14).  Hy verstaan die erns van ‘n siekte soos melaatsheid.  In hierdie teks verhef hy Jesus, die groot Geneesheer.  Jesus spreek net ‘n woord, en oomblikke later is hulle gesond.  In die Ou Testament het God deur Elisa ‘n melaatse genees.  Lukas wys hier dat Jesus ‘n profeet (die Profeet) is.  Elisa se melaatse pasiënt het gesond geword nadat hy in die Jordaanrivier gaan bad het (2 Konings 5:10).  Maar Jesus se melaatse pasiënte word genees op sy Woord (v.14, cf. Matteus 8:8, 16).  Lukas wys dus vir ons dat Jesus groter is as Elisa.  As Hy wil, kan Jesus steeds ‘n woord spreek en wonders doen.  Natuurlik kan Hy nogsteeds genesing bring vir mense wat baie siek is.  Maar Hy kan veel meer doen:  Hy kan jou reinig van jou sonde.  Johannes evangelie en Romeine sal vir jou sê hoé Hy dit doen.

 

Die Samaritaanse melaatse se regte reaksie (v.15-19)

 

[1] Sy lof (v.15-16a)

Toe God vir koning Hiskia (of Jehiskia) van sy siekte genees het, het hy nagelaat om dankie te sê:  “In dié dae het Jehiskía dodelik siek geword, maar hy het tot die HERE gebid, en Hy het met hom gespreek en hom ‘n wonderteken gegee.  Maar Jehiskía het die weldaad wat aan hom bewys is, nie vergeld nie; want sy hart het hoogmoedig geword.  Daarom was daar ‘n toorn oor hom en oor Juda en Jerusalem.  Maar Jehiskía het hom verootmoedig in die hoogmoedigheid van sy hart, hy en die inwoners van Jerusalem, sodat die toorn van die HERE nie oor hulle gekom het in die dae van Jehiskía nie.” (2 Kronieke 32:24-26).

 

Toe Jesus die Samaritaanse melaatse gesond maak, het hy nie vergeet om dankie te sê nie.  Toe hy sien hy’s genees, het hy nie na die priesters toe gegaan nie, maar omgedraai om die ware Priester te dank (v.15).  Volg sy voorbeeld en erken Jesus as die ware Priester:  “Want ons het nie ‘n hoëpriester wat nie met ons swakhede medelye kan hê nie, maar een wat in alle opsigte versoek is net soos ons, maar sonder sonde.  Laat ons dan met vrymoedigheid na die troon van die genade gaan, sodat ons barmhartigheid kan verkry en genade vind om op die regte tyd gehelp te word.” (Hebreërs 4:15-16).  “Daarom kan Hy ook volkome red die wat deur Hom tot God gaan, omdat Hy altyd leef om vir hulle in te tree.  Want so ‘n hoëpriester was vir ons gepas, een wat heilig, onskuldig, onbesmet, afgeskeie van die sondaars is, en wat hoër as die hemele geword het” (Hebreërs 7:25-26).

 

Lukas skryf:  “En een van hulle, toe hy sien dat hy gesond was, het omgedraai en God met ‘n groot stem verheerlik.  En hy het op sy aangesig neergeval by sy voete en Hom [Jesus] gedank.” (v.15-16a).  Die feit dat die teks sê hy het God geprys en Jesus gedank, wys vir ons dat hy Jesus as God erken.  Die man buig voor Jesus se voete.  Wat beteken dit anders as dat hy glo Jesus is God?  Die Bybel sê:

 

“Jy mag jou voor hulle nie neerbuig en hulle nie dien nie; want Ek, die HERE jou God, is ‘n jaloerse God…” (Eksodus 20:5). 

 

“En hulle het in die huis gegaan en die Kindjie [Jesus] by Maria, sy moeder, gevind en neergeval en Hom hulde bewys.” (Matteus 2:11). 

 

“Toe sê hy:  Ek glo, Here!  En hy het Hom [Jesus] aanbid.” (Johannes 9:38).

 

“U is waardig, o Here, om te ontvang die heerlikheid en die eer en die krag, want U het alles geskape en deur u wil bestaan hulle en is hulle geskape.” (Openbaring 4:11). 

 

Die Griekse teks sê hierdie man het aangehou om Hom te loof en te dank (dankie…dankie…dankie…dankie…dankie…).  Die man het God met ‘n harde stem geprys.  Dit is indrukwekkend – veral as jy daaraan dink dat die siekte sy stembande erg aangetas het.  Die man staan nie meer op ‘n afstand nie (v.12), maar buig hom nou neer – reg voor Jesus se voete (v.16).  Die feit dat hy op sy gesig is wys dat sy lofprysing nie ligsinnig is nie, maar hy vrees God (v.16).  Wat Psalm 2:11 sê was waar van hom:  “Dien die HERE met vrees, en juig met bewing.”

 

Moenie vergeet om die Here te dank en te loof nie:  “Loof die HERE, o my siel, en vergeet geeneen van sy weldade nie!” (Psalm 103:2).  As jy vir die Here vra om jou gesond te maak, vir jou kinders of ‘n huweliksmaat te gee, jou van werk te voorsien, en jy belowe:  ‘Here, as U my beantwoord sal ek vir ander van U vertel, meer getrou dien, en my kinders Sondagskool toe vat’, moet jy nie vergeet om jou beloftes te hou nie.  Moenie dat God se gawes van werk, kinders, gesondheid jou weghou van die Gewer en sy gemeente nie.  Dit is baie maklik om toe te laat dat God se gawes jou van Hom af weghou.  Wanneer die Here vir jou gesondheid, ‘n werk of kinders gee, word dít dikwels die rede hoekom jy eweskielik nie meer tyd spandeer met God en sy mense nie.  Moenie dat dit met jou gebeur nie.  Prys en dank Hom eerder met lofsang, deur jou getuienis, in gebed, of deur jou offergawes.  “Die een wat dank offer, eer My…” (Psalm 50:23).

 

[2] Sy volk (v.16b-18)

Die Jode het die Samaritane as onrein basters beskou (Johannes 8:48).  Hulle het met ander volke ondertrou en was nie meer suiwer Jode nie (sien 2 Konings 17).  Jode sou nie met Samaritane meng nie (Johannes 4:9).  Hierdie Samaritaan se eie mense het hom uitgewerp en na die haatlike Jode toe gestuur.  Hier genees Jesus ‘n onrein Samaritaan.  Ja, Hy het eerste vir die Jode gekom (Matteus 10:5, 15:24).  Maar Hy het ook verlossing gebring vir die Samaritane (v.16b, Handelinge 1:8).

 

Hierdie melaatse Jode was verteenwoordigend van die res van die volk:  hulle het die wet uiterlik gehou (v.14), maar geen innerlike godsdiens en aanbidding gehad nie, en uiteindelik hulle Messias gekruisig (v.18).  Psalm 106:13 was ook waar van hiérdie geslag:  “Maar hulle het gou sy werke vergeet, op sy raadsbesluit nie gewag nie.”  Die Samaritane en heidene, daarenteen, het die Messias en Verlosser geprys:  “Was daar niemand onder hulle te vinde wat omgedraai het om God te verheerlik behalwe hierdie vreemdeling nie?” (v.18).  “Toe Jesus dit hoor, het Hy Hom verwonder en aan sy volgelinge gesê:  Voorwaar Ek sê vir julle, selfs in Israel het Ek so ‘n groot geloof nie gevind nie.” (Matteus 8:10).  “Toe antwoord Jesus en sê vir haar [‘n Kanaänitiese vrou]:  O Vrou, groot is jou geloof; laat dit vir jou wees soos jy wil hê.  En haar dogter het gesond geword van daardie uur af.” (Matteus 15:28).

 

God seën die mens met soveel oorvloed, maar steeds bly ons ondankbaar – asof Hy ons dit skuld; asof ons dit verdien.  Ons materialistiese samelewing en negatiewe koerante moedig ons aan om te kla; om ondankbaar te wees.  Daar is baie min (1 uit 10 in hierdie geval) mense wat dankbaar is.  Leer om die Here te dank vir wat jy het, eerder as om te kla oor wat jy nié het nie.

 

[3] Sy redding (v.19)

Ek weet van ‘n man wat baie nors en ondankbaar was.  Toe hy tot bekering gekom het, het in ‘n dankbare persoon verander.  Dankbaarheid is een bewys van ons nuwe lewe in Christus.  Meet jou eie redding aan die dankbaarheid van jou hart:  Gee jy gereeld uit ‘n dankbare hart vir die Here se werk?  Dank jy Hom gereeld in gebed en lofsang?  Die Skrif sê:

 

“…hulle wat dwalende van gees is, sal insig verkry, en die murmureerders sal lering aanneem.” (Jesaja 29:24).

 

“omdat hulle [mense wat weet God bestaan, maar Hom ontken], alhoewel hulle God geken het, Hom nie as God verheerlik of gedank het nie” (Romeine 1:21).

 

“werk julle eie heil uit met vrees en bewing… Doen alles sonder murmurering en teëspraak, sodat julle onberispelik en opreg kan wees, kinders van God sonder gebrek te midde van ‘n krom en verdraaide geslag onder wie julle skyn soos ligte in die wêreld” (Filippense 2:12, 14-15).  Hierdie teks oor murmurering (v.14) staan tussen ‘n vers oor verlossing (v.12) en een oor ons getuienis as Christene (v.15).  Die punt is duidelik:  as ons murmureer is ons nie effektief besig om ons verlossing uit te werk nie, en skaad ons ons Christelike getuienis.

 

“Hulle [die vals leraars] is murmureerders wat oor hul lot klae…” (Judas 16).

 

Hierdie man het nie net ‘n nuwe, rein, en gesonde liggaam gekry nie, maar ook ‘n nuwe hart:  “En Hy sê vir hom:  Staan op en gaan; jou geloof het jou gered.” (v.19).  Ek twyfel nie dat hy vir sy mense van Jesus vertel het toe hy by die huis gekom het nie.  Moenie soos die Joodse melaatses wees wat Jesus se gawes geniet het, sonder om Hóm te aanbid nie.  Vind eerder jou skat in Hom deur die evangelie:  “Verder is die koninkryk van die hemele soos ‘n skat wat verborge is in die saailand, wat ‘n man kry en wegsteek; en uit blydskap daaroor gaan hy en verkoop alles wat hy het, en koop daardie saailand.  Verder is die koninkryk van die hemele soos ‘n koopman wat mooi pêrels soek; en toe hy een baie kosbare pêrel kry, gaan hy weg en verkoop alles wat hy het, en koop dit.” (Matteus 13:44-46).  “Maar wat vir my wins was, dit het ek om Christus wil skade geag.  Ja waarlik, ek ag ook alles skade om die uitnemendheid van die kennis van Christus Jesus, my Here, ter wille van wie ek alles prysgegee het en as drek beskou, om Christus as wins te verkry en in Hom gevind te word, nie met my geregtigheid wat uit die wet is nie, maar met dié wat deur die geloof in Christus is, die geregtigheid wat uit God is deur die geloof” (Filippense 3:7-9).  Dank en loof Hom – veral deur vanoggend se dankoffer.