Goeie Nuus vir die wêreld

Good News 2

Jesus het nie net vir die Jode gekom nie, maar vir die hele wêreld; Jode en heidene.  Die Bybel sê:  “Want so lief het God die wêreld gehad, dat Hy sy eniggebore Seun gegee het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore mag gaan nie, maar die ewige lewe kan hê.” (Johannes 3:16).  “hy [het] geprofeteer dat Jesus vir die volk sou sterwe.  En nie alleen vir die volk nie, maar ook om die verstrooide kinders van God tot ‘n eenheid saam te voeg.” (Johannes 11:51-52).  “En Hy is ‘n versoening vir ons sondes, en nie alleen vir ons s’n nie, maar ook vir dié van die hele wêreld.” (1 Johannes 2:2).  “Toe sing hulle ‘n nuwe lied en sê:  U is waardig om die boek te neem en sy seëls oop te maak, want U is geslag en het ons vir God met u bloed gekoop uit elke stam en taal en volk en nasie” (Openbaring 5:9).  Handelinge 13 beeld vir ons hierdie leerstelling uit in ‘n storie.

 

Antiochië in Sirië (v.1-3)

Daar was vyf profete en leraars in die gemeente van Antiochië (v.1, cf. 1 Korintiërs 12:28).  Ons het reeds met Barnabas te doen gekry.  Saam met Saulus het hy vir ‘n jaar die gemeente onderrig (11:26).  Simeon se bynaam was Niger, ‘n Latynse woord wat ‘swart’ beteken.  Hy was waarskynlik ‘n swart man uit Afrika.  Lucius was van Cirene in Libië.  Dalk het hy in 11:20 tot bekering gekom.  Manaen was Herodes Antipas se pleegbroer.  Hulle het saam grootgeword.  Hierdie was die Herodes wat vir Johannes die Doper laat onthoof het, en wat koning was toe Jesus gekruisig is.  Die Heilige Gees het deur die profete gesê dat die kerk vir Barnabas en Saulus as sendelinge moes uitstuur.

 

Ons moenie sendelinge as tweedeklas burgers van die koninkryk beskou nie.  Hier het die Here die bestes in die sendingveld uitgestuur.  Sendelinge is die Navy Seals en Green Berets van die Here se weermag.  Ons moet uitkyk vir mense wat reeds in die gemeente besig is met prediking en dienswerk (v.1-2).  Ons moenie sommer enigiemand wat bereidwillig is ‘n sendeling of evangelis maak nie.  Ons moet mense uitstuur wat deur die Heilige Gees geroep is.  Hiervoor het ons 1 Timoteus 3:1-13 in die Bybel.  Let tog op dat die Heilige Gees mense deur die kerk uitstuur (vergelyk v.3 en 4).  Die kerk, nie sendingorganisasies nie, is die beste manier om sendelinge uit te stuur.  Dit is immers die patroon wat ons in Handelinge 13 sien.  In 14:26-28 moes Paulus en Barnabas aan die kerk terugvoer gee.  Ek ken ‘n kerk wat so funksioneer.  Verskeie getroue mense in hierdie gemeente het later sendelinge geword.  Een man en sy vrou wou sendelinge word en het met die ouderlinge gepraat.  Die kerk het geweier om hulle uit te stuur:  ‘Julle dien nie eers getrou in hierdie gemeente nie.  Hoe wil julle dan oorsee gaan en getrou dien?’  Hierdie kerk het maar 400 mense en spandeer byna ‘n miljoen rand per jaar aan sending.  Hulle ondersteun hulle sendelinge.  Die sendelinge moet gereeld terugvoer gee aan die gemeente.  Die gemeente bid getrou vir hulle.  Die predikant en verskeie lidmate besoek elke jaar die sendelinge.  Dít is hoe dit behoort te wees.  Sendelinge wat self oorsee gaan is buite God se wil.  As die kerk van die Here Jesus nie agter jou staan nie, is jy nie deur die Here gestuur nie.  Ons teks wys duidelik hoe die Gees mense deur die kerk gestuur het.  Sendelinge op die veld het één taak:  verkondig die Goeie Nuus.  Hulle taak is nie sosiaal nie, maar geestelik.  Volgens die Bybel is iemand wat oorsee gaan om komberse uit te deel of huise te bou nie ‘n sendeling nie.  Doen jou werk om die Here te verheerlik, maar moet dit nie met sendingwerk verwar nie.

 

Siprus (v.4-12)

Barnabas en Saulus het 25 km wes gereis tot by die hawe van Seleucië.  Daar het hulle ‘n skip gekry en na Barnabas se tuisland, die eiland van Siprus, geseil.  Hulle het afgepak op die ooskus, by die hawestad van Salamis (v.4-5).  Daar was reeds Christene hier (11:19) en ook ‘n klomp Jode.  Barnabas en Saulus het eers in die sinagoges gepreek.  Die Jode moes eers die evangelie hoor (Romeine 1:16).  As dit eers aan die heidene verkondig was, sou die Jode waarskynlik nie geluister het nie.  Markus het die sendelinge vergesel (v.5).  Hulle het oral rondgepreek, totdat hulle by Pafos aan die suid-weskus gekom het (v.5).  Daar het hulle ‘n Joodse vals profeet en towenaar teëgekom.  Sy naam was Bar-Jesus.  Sy naam beteken ‘seun van verlossing’.  Sy ander naam, Elimas, is ‘n Arabiese woord wat ‘towenaar’ beteken.  Hy het die sendelinge teëgestaan en die evangelie probeer swartsmeer.  Die goewerneur wat geluister het (Sergius Paulus) was ‘n slim man.  Bar-Jesus wou hom wegrokkel.  Hy het gevrees.  ‘As Sergius hulle boodskap glo, sal ek my werk verloor,’ het hy gedink (v.6-8).

 

Saulus se naam is na Paulus verander, om te wys dat hy ‘n apostel na die heidene sou wees (Saulus is ‘n Hebreeuse naam en Paulus ‘n Romeinse naam).  Hy was gevul met die Gees en het gesien dat Bar-Jesus vir die duiwel werk.  Hy het hom bestraf en gesê dat hy vir ‘n tyd lank blind sou wees (v.9-11).  Dit het inderdaad so gebeur (Paulus het in 9:8-9 dieselfde ondervinding gehad).  Bar-Jesus moes die boodskap kry:  hy was in geestelike duisternis.  Sergius het die evangelie geglo toe hy hierdie wonderteken sien (v.12).  Nou het hy geweet dat alles wat hulle van Jesus se wonderwerke, soendood en opstanding gesê het, waar was.

 

Soos Barnabas, is ons eerste verantwoordelikheid om die evangelie vir ons eie mense te preek:  familie, vriende, bure, en landgenote (4:36).  Gee vir hulle ‘n Christelike boek of audio Bybel persent.  Deel wat jy in jou stiltetyd of preke geleer het.  Sit hulle name op jou gebedslys en sê vir hulle dat jy vir hulle bid.  Wees daar wanneer hulle swaarkry en gebruik die kans om die evangelie met hulle te deel.  Mense is mos meer oop vir die evangelie wanneer hulle swaarkry.  Skryf die evangelie in verjaarsdag boodskappe.  Vertel vir hulle van God se werk in jou lewe.

 

Ons moenie sendelinge oorsee stuur, terwyl ons van ons eie mense vergeet nie.  Ons moet ook nie net hiér werk, en nooit sendelinge na die res van die wêreld toe stuur nie.  Operation World gee inligting oor die godsdienstige toestand van verskillende lande.  Gebruik dit om vir die lande van die wêreld te bid.  Hoe word ‘n mens ‘n sendinggedrewe kerk?  Jy sorg dat jy eers Woord-gedrewe is (11:26).  Só ‘n kerk sal evangelies word en sendelinge uitstuur (13:1-3).

 

Antiochië in Pisidië (v.13-52)

Toe die sendelinge by Perge kom (aan die suidkus van Turkye) het Markus teruggedraai Jerusalem toe (v.13).  Hierdie was ‘n ernstige saak; so ernstig dat Paulus en Barnabas in 15:37-39 paaie geskei het hieroor.  Hoekom het Markus teruggedraai?  Ons weet nie.  Daar is verskeie moontlikhede:

 

  • Tot nou toe het ons gelees van Barnabas en Saulus (byvoorbeeld v.2). Van hier af lees ons van Paulus en Barnabas. Die feit dat Paulus se naam eerste staan, wys dat hy voortaan die leiding geneem het. Dalk was Markus bitter omdat sy neef, Barnabas, nie meer die leier was nie (cf. Kolossense 4:10).
  • Daar was baie steil berge (die Taurus-gebergte) naby Perge. Dalk was dit ‘n bietjie intimiderend vir jong Markus.
  • Dalk het Markus sy ma se kos en ruim huis gemis en daarom teruggedraai (v.13).

 

Uiteindelik kan ons nie presies sê nie.  Paulus en Barnabas en alleen verder gereis.  Hulle het ‘n paar honderd kilometer noord gereis tot by Antiochië in Pisidië.  Pisidië was ‘n streek in die Galasië provinsie.  Hier het Paulus siek geword (sien Galasiërs 4:13).  Tog het hy op die Sabbat sinagoge toe gegaan.  Binne het die sinagoge ‘n ry pilare aan elke kant gehad.  In die middel was daar ‘n spasie van 3.1 meter waar die gemeente gesit het.  Voor op die platvorm was daar ‘n houtboks (ark) met boekrolle in.  Hierdie rolle het die wet en die profete bevat.  Voor die ark (op die platvorm) was daar hoofsitplekke waar die geestelike leiers gesit het (cf. Matteus 23:6).  Daar was ook ‘n kansel waar die Skrifte gelees is.  Na die Skriflesing het die prediker gesit en die mense geleer.  Die mans en vroue was geskei, sodat die mans eenkant en die vroue anderkant van die sinagoge gesit het.  Die orde van ‘n sinagoge diens het soos volg gelyk[i]:

 

[1] Die Shema is opgesê uit Deuteronomium 6:4-9, 11:13-21, Numeri 15:37-41.

 

[2] Verskeie gebede is opgesê.  Die gemeente het met ‘n hoorbare ‘amen!’ gereageer.

 

[3] Dele is voorgelees uit die wet en die profete.

 

[4] Die hoof van die sinagoge het vir iemand gevra om die gelese gedeeltes te verduidelik en toe te pas.  Hy kon selfs ‘n besoeker gevra het.

 

[5] Die seënbede van Numeri 6:24-26 is opgesê:  “Die HERE sal jou seën en jou behoed; die HERE sal sy aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees; die HERE sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou vrede gee.”  Die gemeente het gereageer met ‘n ‘amen!’

 

Hierdie agtergrond help ons om v.14-15 beter te verstaan.  In die singagoe het die sendelinge vir die Jode en godvresendes gepreek (v.16).  Godvresendes was heidene wat nie-amptelik die Joodse geloof aangeneem het.  Paulus het gepreek van God wat vir Israel uitverkies het, uit Egipte verlos het, in die woestyn gelei het, hulle vyande uit die Beloofde Land verdryf het, en Rigters aangestel het om hulle te lei (v.17-25).  God het vir Israel ‘n koning gegee; Saul.  Saul het God se Woord verwerp, en daarom het God hóm verwerp.  God het ‘n ander koning in Saul se plek gegee; ‘n goeiekoning.  Uit Dawid se nageslag is die Messias gebore.  Johannes die Doper het die weg vir die Messias voorberei.  Mense moes hulle bekeer en gereed maak vir die Messias se koms.  Hierdie Messias sou die volk van hulle sondes verlos.  Jesus beteken mos ‘Jahwe verlos’ (Matteus 1:21).

 

Die Joodse volk en leiers was blind vir die profesieë oor die Messias.  Hulle het hom nie herken nie, maar gekruisig, van die kruis afgehaal, en begrawe.  So het hulle, sonder dat hulle dit wóú doen, die profesieë aangaande Jesus vervul (cf. Jesaja 53, Deuteronomium 21:22-23, Psalm 22, ensovoorts).  Daar was bewyse vir Jesus se opstanding.  Hy het aan baie mense verskyn.  Die Ou Testament het dit ook voorspel.  Deur sy kruisdood en opstanding was daar nou vergifnis en regverdigmaking, nie vir dié wat die wet probeer nakom het nie, maar vir almal wat in Hom glo (v.26-39, Romeine 4:25, 3:28, 5:1).  Vir die wat die evangelie verwerp en aangehou het in hulle sonde, was daar straf (v.40).

 

Toe Paulus klaar gepreek het, wou die mense nóg hoor.  Hulle het gevra dat Paulus die volgende Sabbat wéér die Woord moes preek.  Paulus en Barnabas het die nuwe gelowiges aangemoedig om in die genade te volhard (v.42-43).  Hulle moes nie dat vervolging hulle van die waarheid af wegdraai nie.  ‘n Week later het daar ‘n massiewe skare opgedaag – byna die hele stad.  Die Jode was jaloers.  Hulle was besig om volgelinge te verloor.  Hulle het die evangelie gelaster en die Woord van God verwerp (v.44-46) – net soos wat Paulus in v.41 gewaarsku het!  Paulus het gesê dat hulle nie verder die Woord vir lasterende Jode sou preek nie, maar dat hulle voortaan vir die heidene sou preek.  God het immers die Messias gestuur om ook ‘n lig vir die heidene te wees, en nou het Paulus en Barnabas sy werk voortgesit (v.47, Jesaja 49:6).  Toe die heidene dít hoor het hulle die lof besing van hierdie boodskap wat húlle ingesluit het.  Almal wat vir die ewige lewe bestem was het geglo (v.48).  Die passiewe werkwoord dui aan dat God verantwoordelik was vir hulle redding.  Hulle is nie uitverkies omdat hulle geglo het nie, maar het geglo omdat hulle uitverkies was (cf. Johannes 10:26).  Efesiërs 2:8-9 en Filippense 1:29 wys ook dat geloof ‘n gawe van God is.  Jesus het gesê dat verlossing ‘n soewereine werk van God is:  “Niemand kan na My toe kom as die Vader wat My gestuur het, hom nie trek nie” (Johannes 6:44).

 

Die Jode se jaloesie het erger geword toe die Woord van God versprei het.  Hulle het die sendelinge vervolg (v.49-50).  Paulus en Barnabas het die stof van hulle sandale afgeskud en suid-wes gereis tot in Ikonium (v.51, Matteus 10:14).  Die Heilige Gees het die nuwe gelowiges met blydskap gevul (v.52).

 

Daar is drie groot lesse in hierdie verse:

 

  • Paulus se geleentheid vir die evangelie het op ‘n skinkbord na hom toe gekom: “En ná die lesing van die wet en die profete het die hoofde van die sinagoge na hulle gestuur en gesê: Broeders, as julle ‘n woord van opwekking vir die volk het, spreek dan!” (v.15). Moenie sulke kanse verbeur nie. Partykeer sal mense jóú vra oor God, die Bybel, die kerk, die lewe, lyding. Sorg dat jy die Bybel goed genoeg ken om hulle vrae te beantwoord.
  • Hou aan om die evangelie te preek wanneer vriende jou verlaat (v.13), jy siek word (Galasiërs 4:13), mense jou boodskap verwerp (v.46), vyande jou teëstaan en vervolg (v.50).
  • Beskou uitverkiesing as ‘n hulp vir evangelisasie en nie as ‘n struikelblok nie: “En toe die heidene dit hoor, was hulle bly; en hulle het die woord van die Here geprys; en daar het gelowig geword almal wat verordineer was tot die ewige lewe.” (v.48). Paulus se evangelisasie is gedryf deur die wete dat God die uitverkorenes sou red: “En die Here het deur ‘n gesig in die nag aan Paulus gesê: Wees nie bevrees nie, maar spreek en moenie swyg nie; want Ek is met jou, en niemand sal die hand aan jou slaan om jou kwaad aan te doen nie, want Ek het baie mense in hierdie stad.” (18:9-10). “Daarom verdra ek alles ter wille van die uitverkorenes, sodat hulle ook die verlossing wat in Christus Jesus is, kan verkry met die ewige heerlikheid.” (2 Timoteus 2:10). Die grootste sendelinge en evangeliste in die geskiedenis het geglo in onvoorwaardelike uitverkiesing: John Paton, Hudson Taylor, William Carey, David Brainerd, George Whitefield, Charles Spurgeon, en vele meer. Hierdie voorbeelde, v.48, en die res van Paulus se bediening wys dat dit vals is om te sê: ‘Calvinisme verhinder sending en evangelisasie.’

 

Die Goeie Nuus het ons land bereik deur Van Riebeeck, die Hugenote, die Britse Setlaars, en Skotse sendelinge.  Ons moenie die Goeie Nuus vir onsself hou nie, maar verder vat na die res van die wêreld toe.

 

[i] Inligting oor die sinagoge verkry uit Alfred Edersheim, Sketches of the Jewish Life, pp.120-134

Advertisements