Die tien plae: Sprinkane

Locust plague

In 2008 het ek die evangelie met ‘n sekuriteitswag gedeel.  Hy het gesê dat hy in Shembe glo, en dat Jesus ‘n profeet was maar nie God nie.  Ek het vir hom gevra of Shembe die see kan bedaar; of Shembe sondeloos is.  Die Skrif leer duidelik dat Jesus die ware God is.  Judas 5 sê:  “Jesus… saved a people out of the land of Egypt, afterward destroyed those who did not believe.” (ESV).  Ja, dit was Jesus wat in Eksodus 10:1-20 die sprinkaanplaag gestuur het.  Ook hier het Hy gewys dat hy die ware God is.

 

Die sewende plaag:  Sprinkane (v.1-20)

 

[1] God waarsku vir Farao (v.1-6)

Ek het eenkeer vir ‘n apteker gevra hoekom hy kerkgeskiedenis begins studeer het.  Sy antwoord was:  ‘As ons die geskiedenis ken kan ons die foute vermy wat hulle gemaak het, en leer uit die goeie dinge wat hulle gedoen het.’  Ek sal byvoeg dat ons die Here kan prys vir die groot dinge wat Hy gedoen het deur sy volk te verlos en haar vyande te oordeel.  Ons kan begeer dat Hy dieselfde in ons tyd sal doen.  As ek oor die hervorming of herlewings lees, begeer ek dat die Here weer so sal ingryp.  Dis die les in die eerste ses verse.

 

Moses het dié keer in die paleis ingegaan om met Farao te praat.  Nog ‘n keer sou die Here sy krag aan die verharde Farao wys.  Deur dié en ander wonders sou Israel se nageslag ook weet dat Hy die ware God is (v.2).  “o God, met ons ore het ons dit gehoor, ons vaders het ons dit vertel:  ‘n werk het U gedoen in hulle dae, in die dae van die voortyd.” (Psalm 44:2).  “Hy tog het ‘n getuienis opgerig in Jakob en ‘n wet gegee in Israel, wat Hy ons vaders beveel het—om dit aan hulle kinders bekend te maak, sodat die volgende geslag dit kan weet, die kinders wat gebore word, dat hulle kan opstaan en vertel aan hulle kinders, en hulle vertroue op God kan stel en die dade van God nie vergeet nie, maar sy gebooie kan bewaar” (Psalm 78:5-7).  Na die sprinkaan plaag in Joël sê die Here:  “Vertel daarvan aan julle kinders, en julle kinders aan hulle kinders, en húlle kinders aan die volgende geslag” (Joël 1:3).

 

Die koning het steeds geweier om hom voor God te verneder, en die bevel te gehoorsaam om Israel te laat trek.  God sou genadig gewees het as Farao hom onderwerp het (1 Konings 21:29, 1 Petrus 5:6).  Omdat Farao hardkoppig was, het die Here gesê dat Hy die volgende dag ‘n sprinkaanplaag sou stuur.  Nog ‘n keer het die Here gewys dat Hy soewerein is en die gode nie.  Selfs met ‘n dag se kennis kon die gode Hom nie keer nie.  Die sprinkane sou die land bedek, die bome kaal vrees, en in die huise inklim – die ergste plaag wat Egipte ooit gesien het (v.6, 14).  Joël se beskrywing van so ‘n plaag help ons om Eksodus 10 beter te verstaan:

 

  • “Wat die afknyper laat oorbly het, het die treksprinkaan verslind; en wat die treksprinkaan laat oorbly het, het die voetganger verslind; en wat die voetganger laat oorbly het, het die kaalvreter verslind.” (Joël 1:4).
  • “Dit het my wingerdstok verwoes en my vyeboom versplinter; dit het ál sy bas afgeskil en weggegooi; die lote daarvan het wit geword.” (Joël 1:7).
  • “‘n dag van duisternis en donkerheid, ‘n dag van wolke en wolkenag; soos die môreskemering, uitgesprei oor die berge, kom ‘n talryke en magtige volk, wat van oudsher sy gelyke nie gehad het nie en dit hierna ook nie sal hê tot in die jare van die verste geslagte nie.” (Joël 2:2).
  • “Voor hom uit verteer ‘n vuur, en agter hom brand ‘n vlam; voor hom lyk die land soos die tuin van Eden, en agter hom is dit ‘n woeste wildernis; ook kan niks daaraan ontkom nie.” (Joël 2:3).
  • “Hulle oorval die stad, hulle hardloop op die muur, hulle klim in die huise, hulle dring by die vensters in soos ‘n dief.” (Joël 2:9).

 

Die sprinkaanplaag, soos die haelplaag, was ‘n aanval op die Egitiese gode van die atmosferiese hemel.  Shu, Tefnut, en Nut was veronderstel om die wind te beheer (v.13, 19).  God het ook die gode van die plante, landbou, en oeste – Geb en Seth – vernietig (v.5, 12, 15).  Volgens die Egiptiese godsdiens het Serapia die sprinkane beskerm.  Die God van Israel het gewys dat ook dié god magteloos was (v.19).

 

Ons moet die volgende geslag van die ware God leer, en hulle teen vals gode waarsku.  Sommige Christen pa’s leer nie vir hulle kinders die Bybel nie.  Ek wil pa’s aanmoedig om huisgodsdiens te hou.  Die Bybel sê:

 

  • “en jy moet dit jou kinders inskerp en daaroor spreek as jy in jou huis sit en as jy op pad is en as jy gaan lê en as jy opstaan.” (Deuteronomium 6:7).
  • “Want Ek het hom verkies, dat hy aan sy kinders en sy huis ná hom bevel sou gee dat hulle die weg van die HERE moet hou om geregtigheid en reg te doen” (Genesis 18:19).
  • “En vaders, moenie julle kinders vertoorn nie, maar voed hulle op in die tug en vermaning van die Here.” (Efesiërs 6:4).
  • “ek en my huis, ons sal die HERE dien.” (Josua 24:15).
  • “Bewaar, my seun, die gebod van jou vader, en verwerp die onderwysing van jou moeder nie” (Spreuke 6:20).
  • “Oefen die seun volgens die eis van sy weg; dan sal hy, ook as hy oud word, daar nie van afwyk nie.” (Spreuke 22:6).
  • “jy [ken] van kleins af die heilige Skrifte… wat jou wys kan maak tot saligheid deur die geloof in Christus Jesus.” (2 Timoteus 3:15).

 

Moet dit nie aan die skool of Sondagskool oorlaat om hulle te leer, sodat jy jou plig versuim nie.  Weet jy wat die skool en Sondagskool vir jou kinders leer?  Indien jy ‘n oupa of ouma is wat weet dat jou kleinkind nie ‘n Bybelse opvoeding kry nie, kan jy gerus die kans gebruik om hom of haar reg te leer.  Timoteus het die evangelie by sy ma en ouma geleer (2 Timoteus 1:5).  Die psalmskrywer sê:  “En ook tot die ouderdom en die grysheid toe—o God, verlaat my nie, totdat ek aan die volgende geslag u arm verkondig, aan almal wat sal kom, u mag.” (Psalm 71:18).

 

Lees vir jou kinders Bybelgeskiedenis, kinder-biografieë en kerkgeskiedenis.  Moet dit nie net lees nie, maar leer vir hulle die lesse daaruit.  Wys ook uit die geskiedenis hoe die kerk dwalinge bestry het.  Jy kan byvoorbeeld vertel hoe die kerk in die hervorming van die vals Katolieke sisteem af weggebreek het.  Vertel ook vir jou kinders hoe die Here in jou lewe gewerk het (Josua 4:6).  Sorg dat jy self ook geskiedenis lees, sodat jy daaruit kan leer.

 

Hoekom is hierdie dinge belangrik?  Hoor die Woord van die Here:  “En toe ook daardie hele geslag by hulle vaders versamel is, staan daar ‘n ander geslag ná hulle op wat die HERE en ook die werk wat Hy vir Israel gedoen het, nie geken het nie.  En die kinders van Israel het gedoen wat verkeerd was in die oë van die HERE:  hulle het die Baäls gedien en die HERE, die God van hulle vaders, verlaat wat hulle uit Egipteland uitgelei het, en hulle het agter ander gode aan geloop, van die gode van die volke wat rondom hulle was, en hulle daarvoor neergebuig en die HERE geterg.” (Rigters 2:10-12).  Asaf sê dat ons God se werke vir ons kinders moet vertel, sodat hulle “nie word soos hulle vaders nie, ‘n koppige en wederstrewige geslag, ‘n geslag met ‘n onvaste hart en wie se gees nie trou was teenoor God nie.” (Psalm 78:8, vgl. v.4-7).

 

[2] Farao onderhandel met God (v.7-11)

Daar is ‘n stam in die Kalahari wat bobbejane vang en vir hulle sout voer.  Die bobbejane weet waar die water is.  Met ‘n bek vol sout hardloop hulle baie vinnig na die ondergrondse waterbronne toe.  Só kry die mense water.

 

Maar hoe vang hulle die bobbejaan?  Terwyl ‘n jong bobbejaan toekyk grou die man ‘n klein gat in ‘n miershoop.  Hy sit dan pampoenpitte in die gat.  Die bobbejaan is nuuskierig en steek sy arm in die gat.  As hy die pampoenpitte in sy hand het kom die man nader.  Die bobbejaan skreeu, maar is nie bereid om die pitte te los nie.  So vang die man hom.

 

Farao wou nie voor die Here buig of sy reg as ‘n ‘god’ oor Israel opgee nie.  Hy sou eerder sien hoe die land ondergaan.  Die koning was so hardkoppig dat sy knegte moes vir hom sê dat die land verwoes is, en dat hy die Israeliete moes vrylaat.  Ongelukkig het hulle die idee in sy kop geplant dat hy net die mans moes laat gaan (v.7).  Farao was nie bereid om die kinders vry te laat nie.  Hy het geweet dat hy nog in beheer sou wees as die kinders in Egipte gebly het.  Hy sou die kommuniste se stelling beaam:  ‘Gee my ‘n kind vir die eerste sewe jaar, en hy sal vir die res van sy lewe ‘n kommunis wees.’

 

Farao het bose intensies gehad, en tog sê hy vir Moses en Aäron:  “julle het ‘n verkeerde ding voor oë.” (v.10).  Farao herinterpreteer God se gebod en sê vir Moses:  “Gaan dan, julle manne, en dien die HERE, want dít het julle verlang.” (v.11).  Hy besluit sommer vir hulle wat God gesê het.  So maak ons post-moderne samelewing:  hulle verdraai die Bybel om dit te laat beteken wat húlle wil.  Verse wat sê dat homoseksualiteit sonde is of dat vroue nie mag preek nie, word verdraai om die teenoorgestelde te beteken.  Moenie soos Farao wees en die Bybel verdraai om jóú voorkeure te pas nie.

 

Farao het vir Moses en Aäron weggejaag (v.11).

 

Buig voor die ware God se Woord en luister na sy waarskuwings.  Moenie net die verse lees wat jou gemaklik laat voel, en die moeilikes oorslaan nie.  Net so moet jy nie afskakel wanneer die prediker tekste uitlê waarvan jy nie hou nie.  Die hele Skrif is deur God geïnspireer en is nuttig vir lering (2 Timoteus 3:16).  As gemeente en individue moet ons nederig wees en alles gehoorsaam wat die Here sê.

 

Hoekom moet ons die Skrif gehoorsaam en ag slaan op God se waaskuwings?  As ons nie gehoorsaam is nie, sal God se oordele erger word (Levitikus 27:18, 21, 24, 28).  In Psalm 32:9 sê die Here:  “Wees nie soos ‘n perd, soos ‘n muilesel wat geen verstand het nie, wat ‘n mens moet tem met toom en teuel as sy tuig, anders kom hy nie naby jou nie.”  As jy nie nóú voor die ware God buig nie, sal jy later buig.  Op die oordeelsdag sal elke knie voor Jesus buig (Filippense 2:10).

 

[3] God bring en verwyder die plaag (v.12-20)

In Maart 2013 het ‘n sprinkaanplaag Madagaskar getref – die ergste een in 60 jaar.  Een swerm was 15 km lank en het 45 minute geneem om die nasionale pad, roete 7, te kruis.  Daar was omtrent 100 sulke swerms met ‘n totaal van 500 biljoen sprinkane.  Die sprinkane het elke dag 100 000 ton verorber.  Hulle het meer as 50% van die eiland se gewasse vernietig.  Maar die plaag in Egipte was erger.  Die grond kon nie eers gesien word nie.

 

God het die sprinkane met die ooste wind gebring.  Dit moes erg gewees het, want volgens Genesis 41:6 en Jona 4:8 het dié wind plante doodgeskroei en mense laat flou voel.  Die swerm sprinkane was so dig dat die landoppervlak nie gesien kon word nie.  Hulle sou ook die son uitgedoof het.  “Voor hulle bewe die aarde, sidder die hemel; die son en die maan word swart, en die sterre trek hulle glans in.” (Joël 2:10).  Die sprinkane het selfs die bas van die bome afgevreet (v.5, vgl. Joël 1:7).  Het jy al gesien hoe bome vrek as olifante die bas gering het?  Toe die sprinkane deurgetrek het, het dieselfde gebeur.  Al die bome in Egipte het gevrek.  Groen plante gee suurstof.  Omdat die sprinkane al die groen plante afgevreet het, sou die land ‘n suurstof tekort hê.

 

Farao het vir Moses laat roep en weer vals berou gehad.  Hy was nie jammer oor sy sonde nie, maar wou net van die plaag ontslae raak.  Hy was bereid om sy sonde te erken en te bely.  Maar hy was nie regtig jammer nie.  Hy het gesê:  “Vergeef dan tog nou net dié keer my sonde” (v.17).  Hy was tevrede dat sy sonde net een keer vergewe word.

 

God het ‘n westewind gestuur om die plaag te verwyder.  Hy het al die sprinkane in die Rooisee laat verdrink – ‘n voorskou van wat met die Egiptenare sou gebeur (hfst.14).  Nie een sprinkaan het in die land oorgebly nie.  God het Farao se hard verhard sodat hy Israel nie laat trek het nie.

 

Reageer reg wanneer die Here ‘plae’ in jou lewe stuur.  As God jou tref moet jy nie soos Farao hardkoppig wees en aanhou met jou sonde nie.  Na die plae in Openbaring 9 (onder andere ‘n sprinkaanplaag!) lees ons:  “En die orige mense wat deur hierdie plae nie gedood is nie, het hulle nie bekeer van die werke van hul hande, om die duiwels te aanbid, of die afgode van goud en silwer en koper en klip en hout wat nie kan sien of hoor of loop nie.  En hulle het hul nie bekeer van hul moorde en hul towerye en hul hoerery en hul diefstalle nie.” (Openbaring 9:20-21).

 

Wees opreg in jou belydenis en bekering.  Moenie net ‘berou’ hê omdat jy wil hê die Here moet die plaag wegvat nie (v.16-17).  Hoeveel keer moet God jou tref voordat jy sal luister?  As jy sondig en sê dat jou lyding nie Gód se oordeel is nie, skep jy ‘n god van jou eie verbeelding.  Neem Lukas 13:1-5 ter harte:

 

“En in dieselfde tyd was daar mense teenwoordig wat Hom berig gebring het van die Galiléërs wie se bloed Pilatus met hulle offers gemeng het.  En Jesus antwoord en sê vir hulle: Dink julle dat hierdie Galiléërs groter sondaars was as al die Galiléërs, omdat hulle sulke dinge gely het?  Nee, sê Ek vir julle; maar as julle jul nie bekeer nie, sal julle almal net so omkom.  Of daardie agttien op wie die toring van Silóam geval en hulle gedood het—dink julle dat hulle meer skuldig was as al die mense wat in Jerusalem woon?  Nee, sê Ek vir julle; maar as julle jul nie bekeer nie, sal julle almal net so omkom.”

 

Bekeer jou van jou sonde en glo die evangelie soos Romeine dit verduidelik.  As jy jou nie bekeer nie, sal dinge erger word – baie erger.

 

Twee weke gelede het een van my vriende ‘n professionele debat gehou teen ‘n Moslem.  Die onderwerp van die dabat was:  Het Jesus gesê dat Hy God is?  Jesus het nie net gesê dat Hy God is nie, maar dat Hy die ware en enigste God is.  Wat Hy in Eksodus 10 gedoen het bewys dit.

Advertisements

Hoekom ons kerk nooit weer moet skeur nie

Church split

In ons gemeente register van 2003 is daar – kinders en besoekers uitgesluit – 156 name.  In dieselfde jaar het die gemeente geskeur, sodat daar 109 lidmate oorgebly het, waarvan ‘n klomp onaktief was of getrek het.  Solank as wat ons op aarde is, sal die kerk onvolmaak wees.  Tog hoop ek 1 Korintiërs 3:1-17 help ons om die eenheid te bewaar.

 

Dit maak ons soos die wêreld (v.1-4)

Twee weke gelede was daar choas in die Suid-Afrikaanse parlement.  Die EFF se leier, Julius Malema, wou van die president weet wanneer hy van plan was om die geld terug te betaal wat hy op Nkandla spandeer het.  ‘n Geveg het ontstaan.  Toe leiers handgemeen geraak het, is die EFF uit die gebou verwyder.  Nie elke ongelowige is op dieselfde vlak verdeeld nie.  Tog is verdeeldheid in ‘n algemene sin kenmerkend van ongelowiges (Galasiërs 5:20).  Maar dis tragies as Jesus se kerk verdeeld is.

 

Die Korintiërs het opgetree asof hulle ongeestelik en ongered was (v.1, 2:14-15).  Hulle was geestelik onvolwasse; babas (v.1, 6).  Vir ‘n baba om melk te drink is natuurlik (v.2).  Maar dis hartseer as ‘n ou Christen nog melk drink (v.2).  “Want hoewel julle vanweë die tyd leraars behoort te wees, het julle weer nodig dat ‘n mens julle die eerste beginsels van die woorde van God moet leer, en julle het weer behoefte aan melk en nie aan vaste spys nie.  Want elkeen wat melk gebruik, is onervare in die woord van geregtigheid, omdat hy ‘n kind is.  Maar vaste spys is vir volwassenes, vir die wat geestesvermoëns besit deur die gewoonte geoefen, om goed van kwaad te onderskei.” (Hebreërs 5:12-14).

 

Gehoorsaamheid aan die sondige vlees maak jou soos die wêreld (v.3-4, 1:11-12).  Paulus sê in Galasiërs 5:19-20:  “En die werke van die vlees is openbaar, naamlik… vyandskap, twis, jaloersheid, toornigheid, naywer, tweedrag, partyskap”.  As jy soos die wêreld leef kan jy nie die waarheid reg verstaan nie:  “Maar die natuurlike mens neem die dinge van die Gees van God nie aan nie; want dit is vir hom dwaasheid, en hy kan dit nie verstaan nie, omdat dit geestelik beoordeel word.” (2:14).

 

Leer die basiese waarhede van die Skrif as jy ‘n nuwe Christen is.  Met ander woorde, drink melk.  Maar moenie vir ewig melk drink nie.  Groei in die Here.  Moenie na 10 jaar nogsteeds net ’n kort dagstukkie lees en ‘n rympie bid nie.  Dis sleg as iemand wat vir 25 jaar ‘n Christen is sê:  ‘Ek soek nie eksposerende prediking nie.  Ek is nie hier om geleer te word nie.’  Ek wil jou uitdaag om die Bybel meer te lees en gevul te wees met die Gees.  So sal ons twis en partyskap vermy (Hebreërs 5:12-14, Galasiërs 5:19-23).

 

Wyle Martin Holdt het ons uitgedaag om tien hoofstukke per dag te lees.  Vir my persoonlike groei het dit wonders gedoen.  ‘n Ander man het ons uitgedaag om ‘n Bybelboek dertig keer deur te lees.  As jy na ‘n maand ‘n boek soos Efesiërs dertig keer gelees het, deurtrek dit jou soos water ‘n spons deurtrek.  Is dit dalk tyd dat jy dieper delf?  Moenie net oorsigtelik lees nie, maar bestudeer die hoofstuk deeglik.  Koop vir jou ‘n Bybelkonkordans, sodat jy kruisverwysings kan opsoek.  Bid vir insig.  Dink.  Herdink.  Daar bestaan nie iets soos stilstaan in die Christelike lewe nie.  As jy nie vorder nie gaan jy agteruit.

 

Dit verhef mense bo God (v.5-9)

Sewe jaar gelede het my vriend ‘n Baptistekerk geplant in die Kaap.  Vandag is hulle (saam met die kinders) omtrent 300 mense op ‘n Sondag.  Laasjaar het hy my gebel en gesê:  ‘Lank terug het jy gesê God besluit hoe groot ‘n kerk sal wees – jy was reg.’  Ek kan eerlikwaar nie onthou dat ek dit gesê het nie, en dink dat ek dit by hóm geleer het.  Maar dis waar.  Gód het besluit dat George Whitefield vir duisende mense sou preek, terwyl David Brainerd vir ‘n paar Indiane in die Noord-Amerikaanse woude sou preek; dat Spurgeon duisende bekerings sou sien, terwyl Jim Elliot onder die Aucas nie een bekeerling gehad het nie.  Omdat dit so is, is dit dom om mense aan te hang, hulle bo God te verhef, en verdeeld te wees (1:12).

 

Hoekom het die Korintiërs vir Paulus en Apollos opgehemel?  Hulle was maar net diensknegte wat vir die Korintiërs gesê het om in Jesus te glo (v.5).  God het sy diensknegte gebruik soos Hý besluit het (v.5).  “ons besit genadegawes wat verskil volgens die genade wat aan ons gegee is” (Romeine 12:6).  Paulus het die kerk geplant en Apollos het die nuwe ‘plantjies’ in God se tuin natgelei (v.6, 4:15, 9:1, 15:1, Handelinge 18:11, 27).  Maar dit was God wat die kerk in bekerings, getalle en geestelike diepte laat groei het (v.6).  Paulus en Apollos is niks; God is alles (v.7).  Soli Deo Gloria – Aan God alleen die Eer.  Die Christene in Korinte was verkeerd om vir Paulus en Apollos teen mekaar te stel; hulle was nie vyande nie, maar medewerkers in die Here (v.4, 8).

 

God sou hulle nie beloon volgens hulle gawes nie, maar volgens hulle getrouheid:  “maar elkeen sal sy eie loon volgens sy eie arbeid ontvang.” (v.8).  God besluit hoeveel gawes jy het.  Maar dit is jou plig om te sorg dat jy getrou is daarmee.  Op die oordeelsdag sal Hy nie sê:  ‘Sjoe, jy het baie gawes gehad; daarvoor sal Ek jou beloon’ nie.  Eerder:  “Mooi so, goeie en getroue dienskneg, oor weinig was jy getrou, oor veel sal ek jou aanstel.  Gaan in in die vreugde van jou heer.” (Matteus 25:23).  Of:  “Jou slegte en luie dienskneg” (Matteus 25:26).

 

Dié wat preek is medewerkers.  Die kerk is ‘n vrugbare stuk grond; ‘n gebou (v.9).  Die medewerkers, grond en gebou is Gód s’n (v.9, 16).  Wanneer die gebou dus in sy glorie staan, moet almal die Bouer prys en nie die gereedskap nie (1:12)!

 

Om te keer dat jy mense bo God verhef, moet jy hulle teen God en sy Woord meet; nie teen ander mense nie (v.5).  “Kyk, teenoor God staan ek in dieselfde verhouding as u: van klei is ek ook afgeknyp.” (Job 33:6).  “Want Hy, Hy weet watter maaksel ons is, gedagtig dat ons stof is.” (Psalm 103:14).  “As U, HERE, die ongeregtighede in gedagtenis hou, Here, wie sal bestaan?” (Psalm 130:4).  Hoekom maak jy nie ‘n studie van sonde en genade nie?  Jy sal gou besef dat jy niks is nie en niks verdien nie.  Dit sal ook help dat jy nie te veel maak van mense nie, maar besef dat almal voete van klei het.  Doen Bybelstudie oor die wese en karakter van God.  Weer sal jy besef dat die mens baie klein is.  As jy diep oor die dood nadink, sal jy ook agterkom dat die geestelike leiers oor wie almal gons glad nie so fantasies is nie.  Die Skrif leer:

 

  • “Laat staan tog die mens wie se asem in sy neus is; want hoe min is hy werd!” (Jesaja 2:22).
  • “Wie is jy, dat jy bevrees is vir die mens wat moet sterwe, en vir die mensekind wat oorgegee word soos gras?” (Jesaja 51:12).
  • “Vertrou nie op prinse, op die mensekind, by wie geen heil is nie. Sy gees gaan uit, hy keer terug na sy aarde toe; op daardie dag is dit met sy planne gedaan.” (Psalm 146:3-4).

 

Moenie dink iemand is wonderlik omdat hy baie gawes het nie.  Luister eerder na die man wat getrou is, saam met God werk, en mense wegwys van homself af na Jesus toe (v.7-9).  Moenie dink dat ‘n man met baie gawes, sukses en ‘n groot kerk outomaties die Here se seën en guns geniet nie.  As jy mense begin ophef het jy probleme.  Een groep hou van Paulus, terwyl ‘n ander groep meer van Apollos hou.  Verdeeldheid is die eindproduk.

 

Dit bring God se oordeel (v.10-17)

Lank gelede het ‘n goeie Chinese keiser ‘n paleis gebou vir sy nuwe bruid.  Bouers van regoor die land het gekom om te help.  Toe die paleis voltooi was het die keiser sy bouers betaal.  Dié wat goed gebou het, het ‘n kis vol van fyn goud gekry.  Dié wat slordig gewerk het kon in die keiser se vredevolle ryk bly, maar het geen betaling gekry nie.  Sommige bouers het hulle medebouers geslaan, beskadig en doodgemaak.  Hulle het die doodstraf gekry.  God doen dieselfde met almal wat help om aan sy tempel (v.16) en koninkryk bou.

 

Paulus se kunstige vaardigheid as ‘n bekwame boumeester[1] was ‘n gawe van God se soewereine genade (v.10).  Hy sê elders:  “Maar deur die genade van God is ek wat ek is, en sy genade aan my was nie tevergeefs nie; maar ek het oorvloediger gearbei as hulle almal; nogtans nie ek nie, maar die genade van God wat met my is.” (15:10).  In Romeine 12:3 skryf hy “deur die genade wat aan my gegee is”.  Petrus sê dat Paulus geskryf het “met die wysheid wat aan hom gegee is” (2 Petrus 3:15).

 

Saam met die ander apostels het Paulus deur sy evangelie-prediking reeds die fondasie van Christus gelê; dié fondasie kan nie weer gelê word nie (v.10-11, Jesaja 28:16, Efesiërs 2:20, Galasiërs 1:6-9).  Die res moet op dié fondasie bou.  Soos wat Salomo die beste en duurste boumateriaal vir die tempel gebruik het, moet ons ons beste gee as ons saam met Jesus werk om sý tempel – die kerk – te bou (v.10-12).  Wat saakmaak is nie hoe baie gawes jy het nie, maar hoe jy dit gebruik.  Jy kan mense flous, maar jy kan nie die Here flous nie.  Wat jy saai sal jy maai (Galasiërs 6:7).  Op die oordeelsdag sal God jou werk toets soos wat vuur edelmetale toets (v.13).  Deur dié toets sal dit gou bekend word of jy jou beste gedoen het (goud, silwer, edelstene), en of jy slordig gewerk het (hout, hooi, stoppels).  Kwaliteit-werk sal beloon word (v.14, 8).  Iemand wat slordig gewerk het se werk sal verbrand word.  Hy sal wel gered word, maar sal sy beloning verloor (v.15, Judas 23).  Maar vir iemand wat God se kerk uitmekaarskeur – die kerk is die tempel van die Heilige Gees! – is daar geen genade nie:  God sal hom vernietig (v.16-17, vgl. Efesiërs 2:22).

 

Help die Here om sy huis te bou.  Moet dit nie vernietig nie.  Wees tevrede met die gawe wat God jou gegee het.  Moet dit nie met ander s’n vergelyk, sodat jy ontevrede of jaloers is, en kla nie.  Op die oordeelsdag sal jy bly wees dat jy net een gawe gehad het.  ‘n Jong predikant het by ‘n ouer een (was dit Spurgeon?) gekla:  ‘Ek wens ek het ‘n groot kerk gehad.  Dis nie lekker om so ‘n klein gemeente te hê nie.’  Die ouer man het gesê:  ‘Op die oordeelsdag sal jy rekenskap gee van die skape wat onder jou sorg was – dán sal jy nie kla dat jy net vir ‘n paar hoef te antwoord nie.’

 

Doen jou bes met die vaardigheid en gawe wat jy ontvang het.  Gebruik dit om die liggaam op te bou (12:7).  Probeer om jou gawe te verskerp en verbeter:  “Wees vlytig in hierdie dinge, leef daarin, sodat jou vooruitgang vir almal duidelik kan wees.” (1 Timoteus 4:15).  Dien met blydskap, want anders is dit nie tot die gemeente se voordeel nie (Hebreërs 13:17).  Sorg dat jy dien met liefde vir God en mense, anders beteken jou gawe niks (13:1-3).  Sommige van my lesers en hoorders het hulle gawes begin afskeep.  Moenie traag wees, ontmoedig raak, of opgee nie.  Mag die volgende verse jou aanmoedig om jou gawe te gebruik:

 

  • “Daarom, my geliefde broeders, wees standvastig, onbeweeglik, altyd oorvloedig in die werk van die Here, omdat julle weet dat julle arbeid in die Here nie tevergeefs is nie.” (15:58).
  • “Verwaarloos nie die genadegawe wat in jou is nie” (1 Timoteus 4:14).
  • “Om hierdie rede herinner ek jou daaraan om die genadegawe van God aan te wakker wat in jou is” (2 Timoteus 1:6).
  • “En laat ons nie moeg word om goed te doen nie, want op die regte tyd sal ons maai as ons nie verslap nie.” (Galasiërs 6:9).
  • “Vervloek is hy wat nalatig is om die werk van die HERE te doen” (Jeremia 48:10).

 

Het jy iets teen iemand; weier jy om iemand te vergewe?  Het iemand iets teen jou?  Jy hoef nie altyd reg te wees nie.  Verneder jouself en gaan sorteer dit uit.  Jy wil tog nie God se tempel vernietig en geoordeel word nie, wil jy (v.16-17)?  Die Skrif sê:  “As jy dan jou gawe na die altaar bring en dit jou daar byval dat jou broeder iets teen jou het, laat jou gawe daar voor die altaar bly en gaan versoen jou eers met jou broeder, en kom dan en bring jou gawe.” (Matteus 5:23-24).  “Beklee julle dan, as uitverkorenes van God, heiliges en geliefdes, met innerlike ontferming, goedertierenheid, nederigheid, sagmoedigheid, lankmoedigheid.  Verdra mekaar en vergewe mekaar as die een teen die ander ‘n klag het; soos Christus julle vergeef het, so moet julle ook doen.  En beklee julle bo dit alles met die liefde wat die band van die volmaaktheid is.” (Kolossense 3:12-14).

 

Hoekom moet jy so werk om die liggaam op te bou?  God se Woord motiveer ons met belonings in die hemel (v.14-15).  In 4:5 sê Paulus oor die wederkoms:  “dan sal elkeen lof van God ontvang.”  In sy tweede brief skryf hy:  “Want ons moet almal voor die regterstoel van Christus verskyn, sodat elkeen kan ontvang wat hy deur die liggaam verrig het, volgens wat hy gedoen het, of dit goed is of kwaad.” (2 Korintiërs 5:10).  Die woord vir ‘kwaad’ beteken ook ‘waardeloos’.  Soos in v.14-15 praat Paulus in 2 Korintiërs 5:10 van Christene se beloning.  Nóg tekste wat van verskeie grade van beloning vir Christene praat is:

 

  • “Wees op julle hoede, dat ons nie verloor wat ons deur arbeid verkry het nie, maar ‘n volle loon ontvang.” (2 Johannes 8). Duidelik is dit moontlik om nié ‘n beloning te kry nie (soos wat 1 Korintiërs 3:15 ook sê).
  • “Verkoop julle besittings en gee aalmoese; maak vir julle beurse wat nie oud word nie, ‘n skat in die hemel wat onuitputlik is, waar geen dief by kom of mot verteer nie.” (Lukas 12:33). Iemand wat meer vrygewig is, sal meer skatte in die hemel hê.
  • “En kyk, Ek kom gou, en my loon is by My, om elkeen te vergeld soos sy werk sal wees.” (Openbaring 22:12).
  • “Salig is julle wanneer die mense julle haat, en wanneer hulle julle verstoot en beledig en jul naam weggooi soos iets wat sleg is, ter wille van die Seun van die mens. Wees bly in daardie dag en spring op, want kyk, julle loon is groot in die hemel, want hulle vaders het net so aan die profete gedoen.” (Lukas 6:22-23). Net dié wat vir die Here vervolg is, sal hierdie loon ontvang.
  • “Wie ‘n profeet ontvang omdat hy ‘n profeet is, sal die loon van ‘n profeet ontvang; en wie ‘n regverdige ontvang omdat hy ‘n regverdige is, sal die loon van ‘n regverdige ontvang. En elkeen wat een van hierdie kleintjies net ‘n beker kou water laat drink, omdat hy ‘n dissipel is, voorwaar Ek sê vir julle, hy sal sy loon sekerlik nie verloor nie.” (Matteus 10:41-42).

 

Dalk wonder jy of grade van beloning nie juis jaloesie sal aanmoedig nie.  Thomas Watson sê oor dié saak:  ‘In heaven some people’s cups will be bigger than others, but everyone’s cup will be full.’  As ek vir my oudste kind vyf sjokolades gee, vir die middelste een drie, en vir die jongste een twee, sal daar jaloesie wees.  Maar gestel ek sit ‘n pak sjokolades neer en sê:  ‘Eet soveel as wat julle wil’.  As die oudste een vyf eet, die tweede oudste drie, en die jongste twee, sal hulle nie jaloers wees nie – elkeen het soveel geëet as wat hy wou.  En so werk dit met belonings in die hemel:  elkeen sal dit soveel geniet as wat hy kan.  Party se kapasiteit is egter groter as ander s’n.

 

God hou nie net ‘n wortel voor die donkie se neus nie, maar motiveer ons ook met ‘n ernstige waarskuwing:  “As iemand die tempel van God skend, sal God hom skend” (v.17).  Galasiërs 5:20-21 sê “dat die wat sulke dinge doen, die koninkryk van God nie sal beërwe nie.”

 

Ons moet Dawid se gesindheid hê:  “Maar aangaande die heiliges wat op die aarde is, sê ek: Hulle is die heerlikes in wie al my behae is.” (Psalm 16:3).  In die 1700’s het George Whitefield dié gesindheid gehad.  ‘I love all that love the Lord Jesus Christ’.[2]  ‘Do not tell me you are a Baptist, and Independent, a Presbyterian, a Dissenter, tell me you are a Christian:  this is the religion of heaven and must be ours upon earth.’[3]  Tydens ‘n preek het Whitefield skielik gestop, na die hemel gekyk, en gesê:  ‘Father Abraham, whom have you in heaven?  Any Episcopalians there?  “No.”  Any Presbyterians?  “No.”  Have you any Independents or Seceders?  “No.”  Have you any Methodists there?  “No, no, no.”  Whom have you there?  “We don’t know those names here.  All who are here are Chrstians – believers in Christ – men who have overcome by the blood of the Lamb and the word of his testimony.”’[4]

 

O may we find the ancient way

Our wond’ring foes to move,

And force the heathen world to say,

See how these Christians love![5]

[1] Die Griekse woord vir boumeester is architekton waarvan ons woord ‘argitek’ kom.

[2] Iain Murray, Heroes, p.48

[3] Ibid, p.70

[4] Ibid, pp.80-81

[5] Ibid, p.74

Die tien plae: Pes, swere en hael

Sphinx

In Desember 1998 het ek en ‘n vriend vir twee weke in Vryheid gaan preek.  Op weeksdae het ons ‘n vakansie Bybelklub gehou vir kinders.  My vriend het vir die eienaar van die plaaslike SPAR gevra of ons dit daar kon hou.  Die man het gesê:  ‘Ek is ‘n Moslem en het ‘n groot elektrisiteitrekening.  Wat kan jou God vir my doen?’  My vriend het geantwoord:  ‘Kom saam met my.  Ek sal bid en vir jou wys wat my God kan doen.’  Die man het gou gesê:  ‘Toemaar, ek trek net jou been; ek is ook ‘n Christen.’  Die ware God is nie net ‘n teorie nie.  Hy is ‘n praktiese God wat werk.  Eksodus 9 wys dit.

 

Die vyfde plaag:  Pes (v.1-7)

Hoekom het die Voortrekkers die Kaap verlaat om binneland toe te trek?  In 1793 het die Xhosas 116 plase verwoes en die Afrikaners se beeste gesteel.  Wat het Dingaan van Piet Retief vereis voor hy sou instem om die dokument vir die oordrag van Natal te onderteken?  Retief moes Sikonyela aanval om die 700 beeste wat hy van Dingaan gesteel het, terug te bring.  Wat het Dingaan gedoen na hy Retief en sy geselskap vermoor het?  Hy het hulle families uitgemoor en 25 000 beeste gesteel.  Hoekom?  In hulle tyd en kultuur, soos in die Bybel s’n, was rykdom gemeet aan hoeveel vee jy het – nie aan hoeveel geld jy in die bank het nie (Genesis 30:25-42, Job 1:3, 42:12, Markus 5:11-13).  Vir ‘n hele land se vee om met siekte getref te word is ‘n reuse verlies.

 

Die lewende en ware God van Israel het weer vir Farao gesê om Israel te laat trek.  Indien hy nie wou luister nie, sou die Here Egipte hierdie keer nie net met sy vinger tref nie (8:19), maar met sy hand (v.3).  Hy sou nie dadelik al die vee tref nie, maar net dié wat buite in die veld was (v.3).  Dis hoekom daar in v.19, na die vyfde plaag, nog vee oor was.  Hierdie plaag was ‘n aanval op verskeie gode.  Apis was Egipte se heilige bul-god.  Mnevis was ook ‘n bul-god en die simbool van vrugbaarheid.  Hathor was ‘n koei-godin.  Isis was die koningin van die gode en het koeihorings op haar kop gehad.

 

Die Here sou nie die Israeliete se vee tref nie.  Hy wou wys dat Israel sy volk was, en het ook gesorg dat hulle vee het om in die woestyn te offer.  Die Here het gesê dat die plaag Egipte die volgende oggend sou tref (v.5).  Farao het ‘n dag gehad om tot sy gode te bid, sodat hulle die Here kon keer.  Hy sou weer agterkom dat Jahwe die ware God is.  Farao het iemand gestuur om te sien of die Israeliete se vee die plaag oorleef het.  Selfs nadat dit bevestig is, het hy sy hart verhard.

 

Die sesde plaag:  Swere (v.8-12)

Toe ek in die laerskool was het my pa ‘n groot pitsweer op sy heup gekry:  een met nege koppe (‘n nege-oog of karbonkel).  Dit was ‘n rou seer vol van geel etter.  Blykbaar was dit baie pynlik.  Dit kan met salf genees word.  In die ou dae het mense ‘n glasbottel vol kookwater gemaak en dit weer uitgegooi.  Terwyl die stoom nog uitkom, het hulle die bottel se opening teen die pitsweer gedruk.  Dit het die pitsweer met etter en al uitgesuig.  Kan jy jou indink hoe seer dit sal wees as jou hele liggaam met sulke swere oortrek is?

 

Moses moes hande vol van roet uit die bakoond skep en dit voor Farao in die lug gooi.  Farao moes die wonderwerk voor sy oë sien plaasvind, sodat hy kon weet dat die God van Israel dit gedoen het.  Israel was in Egipte soos yster in ‘n vuuroond (Deuteronomium 4:20).  Is dit nie ironies dat die Here dié plaag uit die vuuroond laat kom het nie?  ‘n Paar hande vol roet het ‘n fyn stof geword wat die land oordek het.  Deur ‘n wonderwerk het God gemaak dat dit in swere verander op mense en diere.  Die gode van towery en genesing –Hike, Imhotep, Sekhmet – kon hulle nie help nie.

 

Die swere was pynlik, ongeneeslik, en dodelik.  Die woord wat hier met swere vertaal word, word ook gebruik van Hiskia se swere.  As die Here hom nie genees het nie, sou hy gesterf het (2 Konings 20:7, 1).  Die woord word gebruik van Job se swere wat hy met ‘n potskerf gekrap het (Job 2:7-8).  Dit het hard geword en dan weer gebreek.  Daar was selfs wurms in die swere (Job 7:5).  Sy vel het swart geword en afgeval.  Die inflammasie het gemaak dat sy bene soos vuur brand (Job 30:30).  In Deuteronomium 28:27, 35, 60 gebruik Moses hierdie selfde woord vir swere.  Hy beskryf dit so:

 

“Die HERE sal jou swaar tref met swere van Egipte en met geswelle en skurfte en uitslag waarvan jy nie kan gesond word nie… Die HERE sal jou tref met bose swere aan die knieë en aan die bene—waarvan jy nie gesond kan word nie—van jou voetsool tot jou skedel… en Hy sal weer op jou bring al die kwale van Egipte waarvoor jy bang was, sodat hulle jou aanklewe.”

 

Selfs die towenaars is getref en kon nie voor Moses staan nie.  God het Farao se hart verhard, sodat hy nogsteeds nie geluister het nie (vgl. Josua 11:20).

 

Die sewende plaag:  Hael (v.13-35)

Kort na sy bekering het Jonathan Edwards oor weerlig en donderweer geskryf:

 

‘And scarce anything, among all the works of nature, was so sweet to me as thunder and lighting; formerly nothing had been so terrible to me.  Before, I used to be uncommonly terrified with thunder, and to be struck with terror when I saw a thunder storm rising; but now, on the contrary, it rejoiced me.  I felt God, so to speak, at the first appearance of a thunder storm; and used to the take the opportunity, at such times, to fix myself in order to view the clouds, and see the lightnings play, and hear the majestic and awful voice of God’s thunder, which oftentimes was exceedingly entertaining, leading me to sweet contemplations of my great and glorious God.’[1]

 

Edwards het geweet wat alle Christene moet weet – iets wat met ‘n skok voor Farao se neus gehou is:  God beheer die natuur.

 

Moses moes vroegoggend vir Farao by die rivier kry en vir hom sê:  ‘Die Here sê jy moet sy volk vrylaat sodat hulle Hom kan aanbid.’  Voortaan sou God sy plae teen Farao se hart stuur [v.14, Heb. lêb] – ja, die eindste hart wat so verhard was.  So sou die Here wys dat Farao geen god is nie, maar dat Hý die ware God is.  As die Here wou, kon Hy lankal vir Farao en die Egiptenare uitgewis het.  Maar Hy was geduldig en het vir Farao opgewek, sodat Hy sy groot Naam, krag, en heerlikheid kon toon.  Dit moes bekend word dat dit Hy is wat konings oprig en weer neerwerp (Daniël 2:21).  “Alles het die HERE gemaak vir sy doel, ja, ook die goddelose vir die dag van onheil.” (Spreuke 16:4).

 

Die hael sou vroeg die volgende oggend val (v.18, 13).  Dit moet warm wees voordat hael kan vorm en val.  Die warm lug stoot die waterdruppels hoog op tot in die koue atmosfeer.  Daar vries die klein druppeltjie en val dit weer.  Dis nie swaar genoeg om deur die warm lug tot op die aarde te val nie.  Die warm lug stoot dit weer op.  As dit in die koue atmosfeer kom, dan vries daar nog ‘n lagie.  So hou dit aan, totdat dit groot en swaar genoeg is om tot op die aarde te val.  In die woestyn is die nagte koud.  As die natuurlike prosesse moes plaasvind, kon die hael nie vroeg in die oggend val nie.  Maar hierdie is ‘n wonderwerk.  God het die hael vroeg in die môre laat val.  Weereens het Hy gewys dat Hy die ware God is.  Volgens v.18, 24 was hierdie Egipte se ergste haelstorm vandat dit ‘n nasie geword het.  Egipte het eers na die vloed in Genesis 10:6, 20 ‘n nasie geword.  Die ergste storm voor dié een was die vloed.

 

God het ‘n finale waarskuwing gegee en hierdie keer barmhartigheid bewys:  “Stuur dan nou en laat jou vee en alles wat jy in die veld het, in veiligheid bring; al die mense en die diere wat in die veld gevind word, en wat nie binnekant gebring is nie—op hulle sal die hael val, sodat hulle sterwe.” (v.19).  Die Egiptenare wat God se woorde gevrees het, het gou opgetree en hulle vee ingebring (v.20).  Die res se vee en slawe is doodgeslaan (v.21).  “Wie hom nie aan die woorde van die Here steur nie, sal die gevolge dra; wie eerbied het vir sy gebooie, sal die goeie vrugte pluk.” (Spreuke 13:13, NAV).

 

God het donderweer, weerlig en hael gestuur en alles getref.  Wingerde, wildevy, en ander bome is deur die hael verwoes.  Nie net die hael nie, maar ook weerlig het skape en beeste doodgeslaan (Psalm 78:47-48, 105:32-33).  Die Israeliete in Gosen is nie getref nie; hulle het in rus en vrede gewoon (v.26, Jesaja 32:18).

 

Farao het vir Moses geroep:  ‘Hierdie keer het ek teen die Here gesondig.  Die Here is reg.  Ek en my volk is verkeerd.  Vra die Here om die donderweer en hael weg te vat – ek sal die volk laat gaan!’  Sien jy die implikasie van die woorde ‘dié keer’?  Hy sê eintlik dat hy nie die vorige kere verkeerd was en gesondig het nie.  Hy is nie regtig jammer oor sy sonde nie, maar hou net nie van die aaklige gevolge nie.

 

Moses het gesê dat hy vir die Here sou vra om die hael te stop nadat hy uit die stad uit was.  So sou Farao sien dat die hael nie vir Moses tref nie, en dat die aarde aan die Here behoort (vgl. Josua 10:11, Psalm 24:1).  Moses het geweet dat Farao nie die Here gevrees het nie; dat hy ‘n leë belofte gemaak het en nie die volk sou vrylaat nie.  Hulle ongehoorsaamheid in v.21 het bewys dat hulle nie die Here gevrees het nie.

 

Die hael het die vlas en gars weggeslaan.  Die Egiptenare het vlas gebruik om hulle wêreld bekende Egiptiese linne te maak.  Die ekonomie was in sy kanon in.  Die koring en spelt het nog nie opgekom nie en was veilig.  Maar ook dít sou binnekort deur die sprinkane vernietig word.  Die Egiptiese godin Nut het die hemelruim voorgestel.  Shu het die hemel in plek gehou, en Tefnut was die godin van vog in die atmosfeer.  Hulle was veronderstel om die weer te beheer, maar kon nie teen die Here staan nie.  Geb was die god van landbou en Seth die god van oeste.  Hulle kon nie Jahwe se hand van oordeel keer of terugdraai nie.

 

Toe God die hael gestop het, het Farao sy hart verhard en sy belofte gebreek – net soos die Here gesê het.

 

Wat is die groot les wat ons uit hierdie drie plae leer?  God is soewerein oor pes, siekte, en die weer.  Na 2004 se tsunami het ek in ‘n preek gesê dat God soewerein is.  Iemand wat die preek gehoor het, het gesê:  ‘Om te sê dat God die tsunami gestuur het, is Godslastering.’  Die Bybel sê egter dat God hierdie dinge beheer.  Verse wat wys Hy is soewerein oor siekte is die volgende:

 

  • “En die HERE antwoord hom: Wie het vir die mens die mond gemaak, of wie maak stom of doof, of siende of blind? Is dit nie Ek, die HERE, nie?” (4:11).
  • “Die goeie sou ons van God aanneem, en nie ook die slegte aanneem nie? By dit alles het Job nie gesondig met sy lippe nie… Ook het al sy broers en al sy susters en al sy bekendes van vroeër na hom gekom… en hulle het met hom medelyde gehad en hom vertroos oor al die onheil wat die HERE oor hom gebring het.” (Job 2:10, 42:11). Job het swere gehad. Let op dat Job nie gesondig het deur te sê dat God die slegte dinge oor hom gestuur het nie.
  • “En toe die wolk van die tent af weggetrek het, kyk, toe was Mirjam melaats, soos sneeu. En Aäron het Mirjam aangekyk en—sy was melaats!” (Numeri 12:10). God het vir Miriam gestraf omdat sy vir Moses teëgegaan het.
  • “Ek maak dood en maak lewend, Ek het verbrysel en Ek genees; en daar is niemand wat uit my hand red nie.” (Deuteronomium 32:39).
  • “Gaan uit die mond van die Allerhoogste nie kwaad sowel as goed nie?” (Klaagliedere 3:38).
  • Jesaja 45:7 praat van God wat “die heil bewerk en die onheil skep: Ek, die HERE, is dit wat al hierdie dinge doen.”
  • “Maar die hand van die HERE was swaar op die Asdodiete, en Hy het hulle verskrik en hulle getref met geswelle, Asdod en sy grondgebied… Hy het die mense van die stad getref, van die kleinste tot die grootste, sodat geswelle aan hulle uitgebreek het.” (1 Samuel 5:6, 9).
  • “En die HERE het die kind wat die vrou van Uría vir Dawid gebaar het, getref, sodat dit ernstig siek geword het.” (2 Samuel 12:15).
  • “En die HERE het ‘n pes onder Israel beskik van die môre af tot op die bepaalde tyd, en van Dan tot Berséba het daar van die volk sewentig duisend man gesterwe.” (2 Samuel 24:15).
  • “[as] Ek die plaag van melaatsheid in ‘n huis van die land van julle besitting laat kom” (Levitikus 14:34).
  • “Daarna het Jesus hom in die tempel gekry en vir hom gesê: Kyk, jy het gesond geword; moenie meer sondig nie, sodat daar nie iets ergers met jou gebeur nie.” (Johannes 5:14). Die implikasie is dat God die man weer kon laat siek word.
  • “Daarom sal die melaatsheid van Naäman jou en jou nageslag vir ewig aanklewe. En hy het van hom uitgegaan melaats, soos sneeu.” (2 Konings 5:27).
  • “En die HERE het die koning aangetas, sodat hy melaats was tot die dag van sy dood toe” (2 Konings 15:5).
  • “En onmiddellik het ‘n engel van die Here hom getref, omdat hy die eer nie aan God gegee het nie; en hy is deur wurms verteer en het gesterwe.” (Handelinge 12:23).
  • “Daarom is daar onder julle baie swakkes en sieklikes, en ‘n aantal het ontslaap.” (1 Korintiërs 11:30). God het die Korintiërs getref omdat hulle die nagmaal misbruik het.
  • “Kyk, Ek werp haar neer op ‘n siekbed, en die wat met haar owerspel bedryf, in ‘n groot verdrukking, as hulle hul nie van hul werke bekeer nie. En haar kinders sal Ek sekerlik doodmaak, en al die gemeentes sal weet dat dit Ek is wat niere en harte deursoek, en Ek sal aan elkeen van julle gee volgens sy werke.” (Openbaring 2:22-23).
  • “En ek het gesien, en kyk, daar was ‘n vaal perd. En hy wat daarop sit, sy naam is die dood, en die doderyk het hom gevolg. En aan hulle is mag gegee oor die vierde deel van die aarde om dood te maak met swaard en hongersnood en pes en deur die wilde diere van die aarde.” (Openbaring 6:8). Die teks sê dat die perd en sy ruiter mag ontvang het om die pes te bring. Wie het aan hulle die mag gegee? God (vgl. Job 2:6).
  • “Toe gaan die eerste een [engel] weg en gooi sy skaal op die aarde uit, en kwaai en bose swere het aan die mense gekom wat die merk van die dier gehad het en sy beeld aanbid het.” (Openbaring 16:2).

 

God is ook soewerein oor die weer:

 

  • God het die vloed gestuur (Genesis 6-9). Psalm 29:10 sê: “Die HERE het gesit oor die Watervloed; ja, die HERE sit as Koning tot in ewigheid.”
  • “Altwee sy hande oordek Hy met weerlig en gee daaraan bevel teen die aanvaller… Want Hy gebied die sneeu: Val op die aarde! Ook die stortreën, ja, sy geweldige stortreëns… Deur die asem van God word ys gegee, en die wye waters lê vas in die engte. Ja, met volheid van water belas Hy die wolke, en Hy strooi ver en wyd sy ligtende wolk; en dit skiet oral rond volgens sy bestel, sodat hulle alles doen wat Hy hulle beveel oor die wye wêreldrond: óf tot ‘n tugroede, óf tot nut van sy aarde, óf tot weldadigheid laat Hy dit sy doel vind.” (Job 36:32, 37:6, 10-13).
  • “Maar die HERE het ‘n sterk wind op die see gewerp, en toe daar ‘n groot storm op die see ontstaan, het die skip gevaar geloop om skipbreuk te ly… En met sonop het God ‘n gloeiende oostewind beskik; en toe die son op die hoof van Jona steek, het hy magteloos geword en gewens dat hy mag sterwe, en gesê: Dit is vir my beter om te sterwe as om te lewe.” (Jona 1:4, 4:8).
  • “Vuur en hael, sneeu en damp, stormwind wat sy woord volbring” (Psalm 148:8).
  • “Hy gee sneeu soos wol; Hy strooi ryp soos as. Hy werp sy ys heen soos stukke—wie kan bestaan voor sy koue? Hy stuur sy woord en laat hulle smelt; Hy laat sy wind waai—die waters loop.” (Psalm 147:16-18).
  • “En die sewende engel het sy skaal uitgegooi in die lug, en ‘n groot stem het uit die tempel van die hemel gekom, van die troon af, wat gesê het: Dit is verby! En daar het stemme gekom en donderslae en bliksemstrale, en daar het ‘n groot aardbewing gekom soos daar nog nie gewees het vandat die mense op die aarde was nie so ‘n geweldige groot aardbewing. En die groot stad is in drie dele verdeel, en die stede van die nasies het geval. En die groot Babilon is in gedagtenis gebring voor God, om haar te gee die beker met die wyn van die grimmigheid van sy toorn. En alle eilande het gevlug, en berge is daar nie gevind nie; en groot hael, omtrent ‘n talent swaar, het uit die hemel op die mense geval; en die mense het God gelaster oor die plaag van die hael, omdat sy plaag ontsettend groot was.” (Openbaring 16:17-21).
  • “En ek het gesien toe Hy die sesde seël oopgemaak het, en kyk, daar was ‘n groot aardbewing” (Openbaring 6:12).
  • “Die HERE sal maak dat die pes jou aankleef totdat Hy jou vernietig uit die land waarheen jy gaan om dit in besit te neem. Die HERE sal jou swaar tref met tering en koors en vurige koors en ontsteking en droogte en brandkoring en heuningdou; en hulle sal jou vervolg totdat jy omkom. En jou hemel wat bo jou hoof is, sal koper, en die aarde wat onder jou is, yster wees. Die HERE sal die reën van jou land poeier en stof maak; van die hemel sal dit op jou afkom totdat jy verdelg is.” (Deuteronomium 28:21-24).
  • “Die HERE het gegee, en die HERE het geneem: die Naam van die HERE sy geloofd! By dit alles het Job nie gesondig en aan God niks ongerymds toegeskrywe nie” (Job 1:21-22). Weerlig het Job se skape getref en ‘n stormwind het die huis omgewaai waarin sy kinders gesterf het. Job het nie gesondig deur te bely dat die Here dit gedoen het nie.

 

Moenie praat en vrees asof die natuur soewerein is nie.  Moenie van siekte en rampe sê dat die duiwel gekom het om te steel nie.  Dit is wel so dat God die duiwel soms toelaat om siekte en rampe te bring (Job 1:12, 2:6, Matteus 17:18, Lukas 13:16).  Maar die tekste wat ek hierbo gelys het wys dat God nogsteeds in beheer is van hierdie dinge.  Vir die gelowige sal God siekte en rampe ten goede laat meewerk (Romeine 8:28).  Net die ware God kan dit doen.

 

Wanneer God siekte en rampe oor ongelowiges stuur is Hy geduldig en gee aan hulle ‘n kans om hulle te bekeer (v.20, Romeine 2:4, 2 Petrus 3:9).  As hulle dit nie doen nie, dan sal hulle sterf (v.21).

 

Hoe is God anders as die gode van Egipte as Hy nie soewerein is nie.  As jy bely om ‘n Christen te wees en God se soewereiniteit ontken, dan aanbid jy ‘n afgod.  Die God van die Bybel is soewerein (Psalm 103:19).  As jy sê Satan beheer siekte en rampe, sal jy in vrees lewe.  In teorie glo jy dalk nie dat die duiwel soewerein is nie, maar in praktyk lewe jy asof die duiwel en gode van Egipte so sterk soos die Here is.  Watse troos kan jy hê as jy siek word?

 

Voor 1838 het sendelinge vir 18 jaar geen sukses onder die Zulus gehad nie.  By die slag van Bloedrivier het 464 Voortrekkers 15 000 van die gevreesde en onoorwonne Zulu Impi gedood.  Na dié slag het honderde duisende Zulus tot bekering gekom.  Hoekom?  Hulle het gesien dat hulle gode, toordokters, diktators, en voorvader geeste geen mag gehad het teen die God van die Voortrekkers.  Hulle het besef dat Hy die ware God is.[2]

[1] Iain Murray, Jonathan Edwards: A New Biography, pp.36-37

[2] Peter Hammond, The Day of the Covenant – ‘n praatjie gelewer by die Reformation Society.

God se geheim

Top Secret

Sue hou daarvan om in haar geheime dagboek te skryf.  Na ‘n paar maande kry haar broer die dagboek in haar laai.  Dit pla haar, maar sy bekommer nie te veel nie, omdat hy in graad 1 is en nie goed kan lees nie.  Maar haar nefie is 12 en hy het dit ook gelees.  Nou is haar geheim uit.

 

Al sou jy God se Woord in jou eie taal lees, kan jy dit nie reg verstaan sonder die Heilige Gees nie.  Dit is ‘n geheim wat net God bekend kan maak.  En dis die punt van 1 Korintiërs 2:6-16.

 

Die evangelie (v.6-10a)

Vir ongelowiges is die evangelie soos die stof van ‘n mynhoop.  Al wat hulle sien is vuil grond.  Hulle is nie bewus van die oneindige rykdom onder die grond nie.  Die evangelie is vir hulle soos kleur vir ‘n blinde man, soos musiek vir ‘n dowe man.  Sowat 8 jaar gelede het ‘n oom vir my vertel van sy seun wat ‘n ateïs geword het.  Sy seun het vir hom gesê:  ‘Noudat ek die Bybel verwerp het, het die oogklappe van my oë afgeval.’  Die waarheid is dat hy nog nooit kon sien nie.  John Piper vertel hoe hy saam met sy seun op die bed gesit het, en die evangelie aan hom verduidelik het.  Sy seun het gesê:  ‘I just don’t see it dad.’  Ek het eenkeer die evangelie met iemand gedeel en vir hulle gesê hulle is verlore.  Hulle het my aangekyk asof ek vir hulle gesê het daar is ‘n nuwe Pick ‘n Pay in Kempton Park.  My woorde het nie ‘n duik in hulle gemaak nie.  Toe ek met ‘n Jehova Getuie die evangelie deel het ek verduidelik hoekom Jesus God móét wees:

 

‘Ons kan nie uit onsself na God toe kom nie.  Ons is mense en Hy is God.  Jesus is God en het mens geword.  Omdat Hy ‘n mens is kan Hy ons by God verteenwoordig, en omdat Hy God is kan Hy God by die mens verteenwoordig; Hy kan sy hand op beide kante lê en sodoende ons Advokaat wees.  Die vrou het gesê:  “Hy hoef nie God en mens te wees om dit te doen nie.  Oscar Pistorius se advokaat is nie God en mens nie, maar tog kan hy hom in die hof verteenwoordig.”’

 

Ek het nie eers moeite gedoen om te probeer verduidelik nie.  Sy kon duidelik nie geestelike dinge verstaan nie.  Sy was soos Nikodemus wat oor fisiese geboorte gedink het toe Jesus oor geestelike geboorte praat (Johannes 3); soos die vrou by die put wat oor letterlike water gedink het toe Jesus oor geestelike water praat (Johannes 4).

 

Die wysheid van die wêreld en haar leiers gaan verby.  Iemand wat volwasse is soek nie dié wysheid nie, maar begeer die wysheid van die evangelie (v.6).  Paulus wou hê dat die Korintiërs hierdie wysheid moes soek:  “En ek, broeders, kon met julle nie spreek soos met geestelike mense nie, maar soos met vleeslike, soos met klein kinders in Christus.  Ek het julle met melk gevoed, nie met vaste spys nie, want julle was nog nie daartoe in staat nie, en julle is nou nog nie daartoe in staat nie, omdat julle nog vleeslik is; want aangesien daar onder julle jaloersheid en twis en tweedrag is, is julle nie vleeslik nie en wandel julle nie na die mens nie?  Want as die een sê:  Ek is van Paulus; en die ander:  Ek van Apollos—is julle nie vleeslik nie?” (3:1-4).

 

Die wêreld is blind vir hierdie wysheid.  Net gelowiges kan dit sien.  Ons sien dit nie omdat ons beter is as ander nie, maar omdat God van ewigheid af besluit het om dit vir ons te wys – hier en in die hemel:  “Maar ons spreek die wysheid van God, wat bestaan in verborgenheid wat bedek was en wat God van ewigheid af voorbeskik het tot ons heerlikheid” (v.7).  Die Skrif sê elders:

 

  • “Ek loof U, Vader, Here van die hemel en die aarde, dat U hierdie dinge verberg het vir wyse en verstandige mense en dit aan kindertjies geopenbaar het.” (Matteus 11:25).
  • “Dan sal die Koning vir die wat aan sy regterhand is, sê: Kom, julle geseëndes van my Vader, beërf die koninkryk wat vir julle berei is van die grondlegging van die wêreld af.” (Matteus 25:34).
  • “[God] wat ons gered en geroep het met ‘n heilige roeping, nie volgens ons werke nie, maar volgens sy eie voorneme en genade wat ons van ewigheid af in Christus Jesus geskenk is” (2 Timoteus 1:9).
  • “Want die wat Hy vantevore geken het, dié het Hy ook vantevore verordineer… en die wat Hy vantevore verordineer het, dié het Hy ook geroep; en die wat Hy geroep het, dié het Hy ook geregverdig; en die wat Hy geregverdig het, dié het Hy ook verheerlik.” (Romeine 8:29-30).
  • “soos Hy ons in Hom uitverkies het voor die grondlegging van die wêreld om heilig en sonder gebrek voor Hom in liefde te wees, deurdat Hy ons voorbeskik het om ons as sy kinders vir Homself aan te neem deur Jesus Christus, na die welbehae van sy wil” (Efesiërs 1:4-5).

 

As God voor die skepping reeds besluit het om ons te red, is die evangelie nie ‘n plan-B omdat plan-A misluk het nie.

 

Ten spyte van hulle natuurlike wysheid, het die Joodse en Romeinse leiers nie die heerlikheid van die Seun van God gesien nie (Handelinge 13:27, Psalm 24:7-10).  Dis asof sy menslike liggaam sy Goddelike heerlikheid bedek het (vgl. 2 Korintiërs 3:15).  Hulle het Hom nie as hulle God en Skepper erken nie, maar Hom doodgemaak (v.8).  Deur die evangelie openbaar die Gees die verlossing en hemelse heerlikheid wat mense nie met hulle oë of ore kan ontdek, of met hulle verbeelding uitdink nie:  “Wat die oog nie gesien en die oor nie gehoor en in die hart van ‘n mens nie opgekom het nie, wat God berei het vir die wat Hom liefhet.  Maar God het dit aan ons deur sy Gees geopenbaar” (v.9-10a, vgl. Jesaja 64:4, 65:17).

 

Vertrou die Heilige Gees wanneer jy die evangelie met mense deel.  Moenie dink jy is beter as dié wat geestelik blind en verlore is nie.  Voel jammer vir hulle; bewys barmhartigheid.  Jy was ook eens blind (Johannes 9:25).  God het Hom oor jóú ontferm toe jy onkundig en verlore was (1 Timoteus 1:13).

 

Moenie probeer om ‘n ateïs of jou rebelse kind te oortuig deur staat te maak op goeie logika of redenasie vermoeë, glashelder illustrasies, ‘n vrees-taktiek wat hulle tot bekering sal dwing, of skuldgevoelens nie.  Vertrou die Heilige Gees om hulle te oortuig.  Bid vir hulle en deel die evangelie.  Dit is die Gees wat hulle van sonde oortuig (Johannes 16:8).  Die evangelie is die krag van God tot redding (Romeine 1:16).  God wederbaar ons deur die Woord (1 Petrus 1:23).  Paulus sê:

 

“Maar hulle sinne is verhard. Want tot vandag toe bly by die lesing van die Ou Testament dieselfde bedekking sonder dat dit opgelig word, die bedekking wat in Christus vernietig word.  Ja, tot vandag toe, wanneer Moses gelees word, lê daar ‘n bedekking oor hulle hart; maar wanneer hulle tot die Here bekeer is, word die bedekking weggeneem.  Die Here is die Gees, en waar die Gees van die Here is, daar is vryheid.  En terwyl ons almal met onbedekte gesig soos in ‘n spieël die heerlikheid van die Here aanskou, word ons van gedaante verander na dieselfde beeld, van heerlikheid tot heerlikheid, as deur die Here wat die Gees is.” (2 Korintiërs 3:14-18).

 

As jy nie op die Gees vertrou nie, sal jy gefrustreerd en ontmoedig raak as jy sukkel om mense te oortuig; as hulle nie tot bekering kom nie.  Jy sal jou tot Charles Finney se metodes wend:  jy sal mense wil dwing om gou ‘n besluit te neem, hulle hart vir die Here te gee, of ‘n sondaarsgebed op te sê.  So sal jy baie vals bekeerlinge maak.  Dalk sal jy veroorsaak dat jou kind vals sekerheid het.

 

Die Bybel (v.10b-16)

Verbeel jou daar is ‘n pikdonker kamer vol mense.  Kan hulle sien?  Iemand sit die lig aan.  Maar omdat hulle blind is, kan hulle nogsteeds nie sien nie.  Deur ‘n wonderwerk genees iemand hulle blindheid.  Tog kry hulle oor die jare wat kom nog katarakke en ander oogsiektes.  Dit maak dat hulle nie altyd goed kan sien nie.  Maar wanneer dié siektes genees word, het hulle weer 20/20 visie.

 

So is dit met ons:  deur die inspirasie van die Skrifte openbaar die Heilige Gees God se wil aan ons (iemand sit die lig aan).  Die Gees maak ons oë oop om die waarheid te verstaan (ons word van ons blindheid genees).  Selfs na ons gered is, sien ons nie altyd die waarheid so duidelik nie.  Daarom verlig die Heilige Gees ons oë om die Skrif te verstaan (die katarakke word verwyder).  Dit is die les in v.10b-16.

 

Soos net jou gees weet wat jy dink, weet net God se Gees wat Hy dink (v.10b-11).  God weet alles.  As die Heilige Gees al God se gedagtes ken, dan weet Hy alles en is Hy God.  Die Heilige Gees is ook ewig en alomteenwoordig (Hebreërs 9:26, Psalm 139:7-8).  Daarom is dit logies dat Hy ook God is.  Toe Ananias in Handelinge 5:3-4 vir die Heilige Gees gelieg het, het Petrus gesê:  “Jy het nie vir mense gelieg nie, maar vir God.”

 

Paulus sê dat die Heilige Gees uit God is (v.12).  Die Vader en die Seun het Hom gestuur; Hy is die Gees van Jesus en die Vader (Romeine 8:9, Johannes 15:26, Handelinge 2:33, 16:6-7).  Deur Jesus woon hierdie Gees ook in ons en openbaar Hy God se gedagtes aan ons.  Daarom kan ons die Woord wat God vrylik aan ons gegee het, verstaan:  “Ons het ewenwel nie die gees van die wêreld ontvang nie, maar die Gees wat uit God is, sodat ons kan weet wat God ons uit genade geskenk het.” (v.12, vgl. 1 Johannes 4:4).

 

Dit was die Gees wat die apostels, soos Paulus, geïnspireer het om die Woord neer te skryf:  “Daarvan spreek ons ook, nie met woorde wat die menslike wysheid leer nie, maar met dié wat die Heilige Gees leer” (v.13).  Jesus het gesê dat die Gees die apostels sou herinner aan alles wat Hy hulle geleer het (Johannes 14:26, 16:13-15).  Daarom het die apostels nie foute gemaak toe hulle Jesus se woorde neergeskryf het nie.  Ja, die persoonlikheid en styl van elke Bybelskrywer het nie verlore gegaan nie.  Maar die Gees het ook gesorg dat hulle presies God se woorde neergeskryf het:  “Die hele Skrif is deur God ingegee” (2 Timoteus 3:16).  “geen profesie van die Skrif [is] ‘n saak van eie uitlegging…nie; want geen profesie is ooit deur die wil van ‘n mens voortgebring nie, maar, deur die Heilige Gees gedrywe, het die heilige mense van God gespreek.” (2 Petrus 1:20-21).

 

1 Korintiërs 2 is Paulus se woorde, maar dis ook God se woorde.  En so met die res van die Bybel.  Die Tessalonisense het Paulus se woorde aanvaar as God se woorde (1 Tessalonisense 2:13, 4:15).  Om sy woorde te verwerp is om die Heilige Gees te verwerp (1 Tessalonisense 4:8).

 

Vir die ongelowige of natuurlike mens is die Gees se woorde dwaasheid (v.14).  Die wêreld kan immers nie die Gees ontvang nie (Johannes 14:17).  Die gelowige of geestelike mens verstaan die Woord.  Die Gees help ons om deur die Woord goed en kwaad van mekaar te onderskei (v.15).  Omdat ongelowige mense nie geestelike dinge verstaan nie, verstaan hulle ons ook nie, en kan hulle ons nie reg opsom of beoordeel nie (v.15).  Die mens kan nooit God se verstand peil nie.  Tog kan ons deur die Gees iets van God se gedagtes verstaan (v.16, 10b-11, Jesaja 40:15).  Jesus het besluit om dit aan ons bekend te maak:  “alles wat Ek van my Vader gehoor het, [het Ek] aan julle bekend gemaak” (Johannes 15:15).

 

Dis belangrik dat jy verstaan hoe God die geheime waarhede van die Skrif aan gelowiges bekend maak.  Alles wat God wil hê jy moet weet, is in die Skrif opgeteken.  Die Skrif is voltooi; ons mag daarby niks byvoeg nie (Spreuke 30:6, Deuteronomium 12:32, Openbaring 22:18-19).  Moet dus nie ‘n hoorbare stem uit die hemel verwag nie.  Moenie nuwe profesieë soek of vra dat die Here in drome en visioene met jou praat nie.  Moenie so na hierdie dinge soek, dat jy uiteindelik jou Bybel eenkant toe skuif nie.  God praat nie meer op hierdie maniere nie:  “Nadat God baiekeer en op baie maniere in die ou tyd gespreek het tot die vaders deur die profete, het Hy in hierdie laaste dae tot ons gespreek deur die Seun” (Hebreërs 1:1).  Miskien het jy iets gedroom wat waar geword het, of dalk het jy ‘n voorgevoel gehad wat so gebeur het.  Tog moet ons nie op dié dinge fokus nie, maar op die Woord.

 

Baie mense wens dat die Here, soos in die Ou Tesament, in drome of met ‘n hoorbare stem moet praat.  Maar het jy vergeet dat jy meer bevoorreg is as die gelowiges in die Ou Testament?  In die Ou Testament was daar lang tye van stilte; tye waarin die Here nie met sy volk gepraat het nie (1 Samuel 3:1).  In die Nuwe Testament kan jy enige tyd jou Bybel oopmaak en die Here se stem hoor.  In die Ou Testament het hulle net enkele boeke gehad om uit te lees.  In die Nuwe Testament het jy al 66 boeke – ‘n hele Bybel.  Die rede hoekom ons nie die Here se stem in die Woord hoor nie, is omdat ons lui is om te bid en te soek vir antwoorde (Psalm 119:18, 2 Timoteus 2:15).

 

Natuurlik moet ons die Here dank vir predikers en Christelike boeke (Efesiërs 4:11-12).  Maar ons moenie te veel op hulle steun, dink dat hulle nooit verkeerd is, of die idee kry dat ons hopeloos en hulpeloos is sonder hulle nie.  Moet hulle nie verafgod nie (1:12).  As jy die Gees het kan jy die Woord reg verstaan (v.10b-12, 16).  Bid dat Hy jou sal help om te verstaan (Efesiërs 1:17-18, Matteus 13:11).  As jy gehoorsaam is aan wat Hy jou leer, sal Hy jou help om nog meer te verstaan (Johannes 7:17).

 

As jy dink dat die Gees vandag nog nuwe openbaringe gee, en dat die Skrif nie die finale gesag is nie, dan is daar geen beperking nie.  Hoe kan ons meet wat reg en verkeerd is as daar vandag nog nuwe openbaringe is?  Mense kan oor enige ding sê:  ‘Die Gees het vir my gesê,’ en wie is ons om te stry?  As jy sê dat ons dit aan die Skrif moet meet, dan kan dit nie nuut wees nie – dis immers net ‘n herhaling van die Skrif.

 

In die Donker-eeue kon net die Priesters die Skrif lees en interpreteer.  Die Bybel was in Latyn geskryf.  Die Katoliekekerk het gevrees dat gewone mense dit sou verdraai, en wou nie hê dit moes vertaal word nie.  As iemand dit vertaal het, het hulle die kopieë en die vertaler verbrand.  Maar hulle kon nie wen nie.  God wou hê sy geheim moes bekend word – nie net vir predikers nie, maar vir die man in die bank.  In die 1500’s het William Tyndale aan een Roomse Priester gesê:  ‘I defy the Pope and all his laws.  If God spares my life, ere many years I will cause a boy that driveth a plough shall know more of the Scriptures than thou dost.’[1]  Tyndale het die Bybel in Engels vertaal.  Baie jare later is dit in Afrikaans vertaal.  God se Gees het die lig aangesit, die blindes genees, en help vandag nog dat hulle die waarheid sien.  Die geheim is uit.

[1] Brian H. Edwards, God’s Outlaw: The Story of William Tyndale and the English Bible, p.61

Wat dink God van jou dominee se preke?

Steve Lawson

Liezel is die populêre nuwe graad 2 juffrou by die plaaslike laerskool.  Die kinders is mal oor haar en sê sy is die beste.  Sy geniet die aandag, maar weet dat die inspekteur binnekort haar werk gaan evalueer.  Aan die einde van die dag is dit sý evaluasie wat tel.  Net so mag mense van hulle dominee se preke hou, maar uiteindelik is God se evaluasie al wat saakmaak.  Paulus skryf:  “so spreek ons, nie om mense te behaag nie, maar God wat ons harte beproef.” (1 Tessalonisense 2:4).  In 1 Korintiërs 2:1-5 sien ons God se evaluasie van goeie prediking.

 

Die inhoud van Paulus se boodskap (v.1-2)

Charles Spurgeon staan bekend as die Prins van Predikers.  Soos Paulus s’n, was Spurgeon se boodskappe Christo-sentries, kragtig, en eenvoudig.  Baie het hom gespot en gesê sy styl is platvloers en hoort in die sirkus of teater.[1]  Jare gelede het ‘n ou man vir my gesê:  ‘Grieks en Hebreeus was nie deel van my predikant se opleiding nie, en daarom kan ek nie na hom luister nie.’  Om die oorspronklike tale te leer is goed, maar ‘n preek moet die aandag op Jesus vestig en nie op die prediker se geleerdheid of elegante styl nie.

 

Paulus spreek sy lesers aan as ‘broers’ (v.1).  Hy doen dit om te wys dat hy nie bo hulle staan nie, maar langs hulle (1:12).  Toe hy in hulle stad was, het hy nie die getuienis aangaande Jesus se kruisdood en opstanding met groot woorde of wêreldse wysheid verkondig nie (v.1, 1:17).  Paulus wou nie hê mense moet sy styl bewonder nie.  Daarom het hy besluit om op die inhoud te fokus:  “Jesus Christus, en Hom as gekruisigde.” (v.2, vgl. 1:23, Galasiërs 6:14).  Wat beteken dit?

 

Die naam Jesus wys dat Hy die Verlosser is.  In Matteus 1:21 sê die engel vir Josef:  “en sy sal ‘n seun baar, en jy moet Hom Jesus noem, want dit is Hy wat sy volk van hulle sondes sal verlos.”  Christus beteken ‘gesalfde’ (Handelinge 10:38, Matteus 3:16).  Jesus is die gesalfde Priester, Profeet en Koning.  As Priester het Hy die offer gebring vir ons sondes en tree Hy ook vir ons in.  As Profeet openbaar Hy God se wil aan ons.  As Koning oorwin Hy ons vyande en regeer Hy oor die wêreld.  Paulus noem Jesus ‘die gekruisigde’.  Die Griekse perfektum dui aan dat Jesus eens en vir altyd gekruisig is:  die prys is betaal; Hy het ons sondes weggeneem.  In 15:3 sê Paulus “dat Christus vir ons sondes gesterf het volgens die Skrifte”.  Jesaja 53:5 sê:  “Maar Hy is ter wille van ons oortredinge deurboor, ter wille van ons ongeregtighede is Hy verbrysel; die straf wat vir ons die vrede aanbring, was op Hom, en deur sy wonde het daar vir ons genesing gekom.”

 

Jy kan nie die gekruisigde Christus verkondig en in die kollig wil wees nie.

 

Leer om die preke wat jy hoor reg te evalueer.  Is Christus die middelpunt van die preke wat jy hoor (v.2)?  Preek jou dominee die Woord (2 Timoteus 4:2)?  Moenie te vinnig ja sê nie.  Maak jou Bybel oop en kyk of dit wat hy sê uit die Bybel uit kom (Handelinge 17:11).  Sien jy dit in die teks?  Meet sy preke aan hulle inhoud en nie aan die prediker se styl nie.

 

  • Moenie ‘n preek vir soetkoek opeet, omdat die dominee ‘n teologiese graad het nie. Maar moet ook nie dink dat ‘n prediker meer geestelik is, omdat hy geen formele opleiding het nie.
  • ‘n Lang preek is nie beter voorberei as ‘n kort preek nie, en ‘n kort preek is nie beter net omdat dit kort is nie.
  • Moenie dink ‘n preek is outomaties goed as die prediker ‘n slim tema het nie.
  • Pasop dat jy nie preke evalueer volgens jou gunsteling onderwerpe nie: ‘Die preek was goed; die dominee het gepreek oor die eindtyd.’
  • ‘n Preek is nie goed omdat dit snaaks was of baie stories in gehad het nie.
  • Party dink dat elke preek ‘n bekerings- of hel-en-verdoemenis boodskap moet wees – anders was dit nie goed nie.
  • Ander dink ‘n goeie preek volg die kalender: ‘n preek oor ma’s op moedersdag, oor pa’s op vadersdag, oor liefde op Valentynsdag, oor die Reformasie op Hervormingsdag.
  • ‘n Goeie preek moenie aan die koerant gemeet word, sodat jy dink: ‘Die dominee is relevant’ nie.
  • Baie mense dink iemand is ‘n ‘teacher’ omdat hy Joodse agtergrond ken wat nie in die Bybel staan nie.
  • Moenie dink ‘n preek is goed, omdat die prediker geleerde mense in sy preke aanhaal nie.
  • Dalk dink jy ‘n prediker is sleg, omdat hy nie preek soos hulle in die ou dae gepreek het nie.
  • Het jy ‘n gunsteling prediker? Pasop om nie te dink ‘n preek is goed of sleg, omdat dit soos jou gunsteling prediker s’n klink of nie.
  • Baie mense dink ‘n interessante preek met kleurvolle Power Point skyfies maak dat dit goed is.
  • Vir sommige mense is ‘n preek goed as die dominee iets nuut gesê het; iets wat hulle nog nooit voorheen gehoor het nie.

 

Net soos God wil hê die prediker moet die Skrif alleen preek, wil Hy hê jy moet die Skrif alleen hoor.  Die prediker moet hard werk om die Woord reg te preek (2 Timoteus 2:15).  As hoorder moet jy sorg dat jy nie jou ore uitleen vir boodskappe wat nie direk uit die Skrif uit kom nie (2 Timoteus 4:3-4).  Mense wat nie tussen goeie en slegte preke onderskei nie, beskadig nie net hulleself nie.  Kerke word swakker.  Wolwe sluip in.  En die mense in die bank kom dit nie eers agter nie.  Die volgende geslag sal daaronder ly.

 

Die krag van Paulus se boodskap (v.3-5)

Aan die einde van 2009 het ‘n man uit die Evangelies Gereformeerdekerk ons gemeente besoek.  Hy was besig met navorsing.  Hy wou uitvind hoekom daar nie meer bekerings in kerke plaasvind nie.  Sy vermoede was dat daar nie meer Geesvervulde prediking is nie.  Hy was reg.  Paulus bevestig dit (v.3-5).

 

Paulus se 18 maande in Korinte was “in swakheid en in vrees en in veel bewing” (v.3).  In Handelinge 16 het die Romeine hom geslaan en in die tronk gesit.  In Handelinge 17 wou die Jode hom aanval.  In Atene het mense gesê sy boodskap is belaglik.  Toe hy in Korinte kom het die Jode hom teëgegaan.  Hy wou opgee, maar Jesus het hom bemoedig (Handelinge 18:6, 12, 9-10).  Paulus se vrees en bewing was nie ‘n vrees vir mense nie.  Hy het God gevrees.  Hy sou saam met John Knox kon sê:  ‘Ek is nie bang vir die duiwel nie, maar vrees elke keer as ek in die kansel instap.’

 

Die Korintiërs kon nie die inhoud en styl van Paulus se preke met die Griekse filosofie van hulle dag vergelyk nie:  “my rede en my prediking was nie in oorredende woorde van menslike wysheid nie, maar in die betoning van gees en krag” (v.4).  In 1:17 sê Paulus:  “Christus het my nie gestuur om te doop nie, maar om die evangelie te verkondig, nie met wysheid van woorde nie, sodat die kruis van Christus nie verydel mag word nie.”  Volgens 2 Korintiërs 10:10, 11:6 het Paulus ‘n swak voorkoms gehad en was sy styl nie baie elegant nie.  God het Paulus se swakheid as ‘n geleentheid gesien om sy Sý krag ten toon te stel:  “En Hy het vir my gesê:  My genade is vir jou genoeg, want my krag word in swakheid volbring.  Baie liewer sal ek dus in my swakhede roem, sodat die krag van Christus in my kan woon.” (2 Korintiërs 12:9).  Vir Paulus is dit die krag van die Gees[2] wat saakgemaak het.  In ‘n parallele teks lees ons:  “Want ons evangelie het tot julle nie gekom in woord alleen nie, maar ook in krag en in die Heilige Gees en in volle versekerdheid” (1 Tessalonisense 1:5).

 

Waar die Gees in krag werk rus mense se geloof op God se krag om harte te verander, en nie op die kragtelose wysheid van mense nie (v.4-5).  Die Gees se krag om mense te verander lê nie in die wysheid van mense nie, maar in die boodskap van die kruis.  “Nie deur krag of deur geweld nie, maar deur my Gees, sê die HERE van die leërskare.” (Sagaria 4:6).  “Maar ons het hierdie skat in erdekruike, sodat die voortreflikheid van die krag van God mag wees en nie uit ons nie.” (2 Korintiërs 4:7).  As ons geloof op menslike wysheid rus, sal dit wankel sodra iemand ‘n beter redenasie het.  Maar as dit op die krag van God rus, sal dit nooit wankel nie (v.5).

 

Soek dan kragtige prediking.  Moet asseblief nie dink kragtige prediking is as iemand met ‘n charismatiese persoonlikheid heen en weer loop of skreeu nie.  ‘n Kragtige prediker is nie iemand wat sy gehoor met die nuutse sielkundige oplossings en motiverende toesprake betower of aanspoor nie.  Wees ook versigtig dat jy dit nie verwar met passie, erns, treffende toepassings, akkurate eksegese, soliede teologie, of glashelder illustrasies nie.  Dié dinge is belangrik, maar sonder die Gees is dit nie kragtige prediking nie.  Jy kan ‘n lyk mooi aantrek en grimmeer, maar net die Heilige Gees kan mense wat geestelik dood is opwek (Esegiël 37).

 

[1] As ons kragtige prediking wil hoor, moet die prediker en hoorders hulle sonde bely en laat staan.  Sonde bedroef die Heilige Gees (Efesiërs 4:30).

 

[2] Bid:  “hoeveel te meer sal die hemelse Vader die Heilige Gees gee aan die wat Hom bid?” (Lukas 11:13).  Hou aan bid as God nie dadelik antwoord nie.  Sê soos Jakob:  “Ek sal U nie laat gaan nie tensy dat U my seën.” (Genesis 32:26).

 

[3] Jy kan nie die Heilige Gees manupileer of dwing om te kom, omdat jy jou sonde bely en gebid het nie.  Die Gees is soewerein:  “Die wind waai waar hy wil, en jy hoor sy geluid, maar jy weet nie vanwaar hy kom en waarheen hy gaan nie. So is elkeen wat uit die Gees gebore is.” (Johannes 3:8).

 

As jy nie kragtige prediking najaag nie, sal jy jou geloof op menslike wysheid bou (v.5).  Sonder Geesvervulde prediking sal ongelowiges nie gered word, en gelowiges nie verander nie (v.4-5).  In 6:11 is dit die Gees wat sondaars verander.  Volgens 2 Korintiërs 3:16-17 is dit die Gees wat ons bevry en ons blinde oë oopmaak.  As iemand nie uit die Gees gebore is nie, kan hy nie die Koninkryk van God sien nie (Johannes 3:5).  Die Gees oortuig die wêreld van sonde, geregtigheid, en oordeel (Johannes 16:8).  Die Gees maak ons harte oop om die Woord van God te verstaan (Handelinge 16:14).  Die Gees vul ons met liefde, sagmoedigheid, goedheid, vrede, selfbeheersing, ensovoorts (Galasiërs 5:22).  Die Gees help ons om die liefde van Christus te verstaan (Efesiërs 3:16-19).

 

Stuart Olyott is ‘n Walliese prediker.  As jong predikant het hy na Cosheston Mission Church gegaan om vir Hywel Griffiths te hoor preek.  Só beskryf hy wat hy daar gehoor het:

 

‘The preacher’s sermons were quite lengthy, filled with word-pictures and delivered with obvious love and deep emotion.  But there was something else.  They were accompanied by an indefinable influence.  As Hywel Griffiths preached, heaven came to earth.  The invisible world was more real than the visible one.  There was a touch of glory.  Christ was more precious than anything or anyone in the universe.  The Word came over with a self-authenticating force that was irresistible.  Not to believe was not an option, because it was indescribably foolish.  The only wise thing to do was to trust the Lord completely, and to love Him with all of my heart, soul, mind and strength.  I was not alone in receiving these impressions.  After each sermon the congregation sat in stunned silence, overcome by the sheer power of the Word.  Sometimes the silence was followed by spontaneous prayer.  Some came to Christ.  Many others like me, who were already believers, were changed for ever.’

 

Die meeste van ons het nog nooit sulke prediking gehoor nie.  Sommige het.  As jy dit eers gesmaak het sal jy dit weer wil hê.  Mag dit die Here behaag om dit vir ons te gee:  Christo-sentriese, Geesvervulde prediking.

[1] Arnold Dallimore, Spurgeon: A New Biography, pp.64-66

[2] Die Gees in v.4 verwys na die Heilige Gees en moet met ‘n hoofletter geskryf word.

Twee toetse om te sien of jy Jesus liefhet

Shepherd and flock

Toe ek in die laerskool was het ons ‘n formule gebruik om te sien hoe baie ‘n seun en dogter van mekaar hou.  Ek sou byvoorbeeld skryf:  ‘Ivor true loves Deirdrè.’  Ek sou dan die formule uitwerk en in ekstase wees as dit op 98% uitkom.  As ek ‘n lae telling gehad het sou ek ons vanne by sit.  Soos baie ander kinders het ek geglo dis waar.

 

Die Bybel gebruik nie lawwe toetse om te sien of iemand Jesus liefhet nie.  In Johannes 21:15-19 gee God vir ons twee betroubare toetse om te sien of ons Hom liefhet.

 

Jou gehoorsaamheid (v.15-17)

Verlede jaar moes my oudste dogter ‘n gedig voorberei vir die kunswedstryd.  Die gedig het so geklink:

 

My ma kan ‘n pyn wees, dit moet jy weet.

Soms wens ek sy wil my naam vergeet!

As ek net ‘n bietjie op die rekenaar speel,

kla sy na uur:  ‘Dis heeltemal te veel!’

Sy sê dat ek met my gevroetel daar

haar rekenaar se brein weer heeltemal verwar.

Is julle ma’s ook so erg oor eet?

Die hemel weet, daar’s altyd kos gereed!

Tog moet ek sê, ek erken, nou ja:

Ek is regtig egtig baie lief vir my ma.

Want sonder haar, dis nou maar waar,

is my magie leeg en kom ek glad nie klaar.

 

Is dit waar dat hierdie kind sy of haar ma liefhet?  Hoekom nie?

 

Nadat die ontbyt op die strand (v.12-13) het Jesus met Petrus gepraat.  Jesus noem hom Simon, seun van Jona.  Jesus gebruik sy ou naam, om te wys dat hy soos die ou Petrus opgetree het (v.15, 1:42).  Johannes noem hom Simon Petrus om hom van Simon die Seloot te onderskei (v.15, Markus 3:18).  Petrus het by ‘n vuur gesit toe hy drie keer die Here verloën het (18:18, 13:38).  Nou sit hy weer by ‘n vuur waar Jesus hom drie keer vra of hy Hom liefhet (v.15-17, 9).  Toe Jesus gesê het dat die dissipels hom sou verloën, het Petrus geroem dat hy nie soos die ander was nie; dat hy Jesus meer liefgehad het:  “Al sal almal ook aanstoot neem, dan tog nie ek nie… Al moes ek saam met U sterwe, ek sal U nooit verloën nie!” (Markus 14:29, 31).  Jesus sê nou in effek:  ‘Jy het met drie keer verloën.  Dink jy nogsteeds dat jy my meer liefhet as die res?  Is Ek jou eerste liefde?’ (sien v.15, Openbaring 2:4).

 

Die Griekse teks sê letterlik:

 

Vers 15:  Het jy my lief (agapao)?… Ja, Here, U weet dat ek U liefhet (phileo).

Vers 16:  Het jy my lief (agapao)?… Ja, Here, U weet dat ek U liefhet (phileo).

Vers 17:  Het jy my lief (phileo)?… Ja, Here, U weet dat ek U liefhet (phileo).

 

Volgens sommige kommentators is agapao ‘n sterker liefde as phileo.  Volgens hulle vra Jesus of Petrus ‘n diep liefde vir Hom het.  Petrus sê dan dat hy ‘n sterk gevoel vir Jesus het.  Uiteindelik is Jesus tevrede dat Petrus se liefde net ‘n warm gevoel is.

 

Dit lyk egter nie of dit is wat die verse beteken nie.  In 2 Timoteus 4:10 kry Demas die wêreld lief (agapao) en in Johannes 5:20 het die Vader die Seun lief (phileo).  Dit is nie altyd waar dat agapao sterker is as phileo nie.  Vir Petrus was agapao en phileo dieselfde.  Hoe weet ons dit?  Toe Jesus gevra het of Petrus hom liefhet (agapao), het hy nie gesê:  ‘Nee, ek het U nie so lief (agapao) nie, maar het net ‘n warm gevoel van liefde (phileo).’ Sy antwoord op Jesus se vraag was:  ‘Ja…’

 

Petrus het drie keer gesê:  ‘Here, U weet dat ek U liefhet.’ (v.15-17).  Die laaste keer het hy gesê:  ‘Here, U weet alles.’ (v.17).  Sy belydenis dat Jesus alles weet was ‘n belydenis dat Jesus God is.  Jesus het die harte van alle mense geken (2:25).  In 16:30 het die dissipels bely dat Hy alles weet.  Volgens 18:4 het Jesus alles geweet wat oor Hom sou kom.  In 1:48-49 het hy geweet dat Nataniël ‘n opregte man is, en dat hy onder die vyeboom gesit het.  In 4:18 het hy geweet dat die Samaritaanse vrou vyf mans gehad het en tans saam met ‘n man bly.  In 6:64 het hy geweet wie in Hom glo en wie Hom sou verraai.  In Markus 2:8 het Jesus geweet wat die Fariseërs dink.  Die Grieks dui aan dat Jesus alles van Petrus geweet het; dat dit nie nodig was dat Hy iets oor hom moes leer nie.[1]  Hy het Petrus intiem geken.[2]

 

Om te bewys dat hy Jesus liefhet, sê Jesus drie keer dat Petrus sy lammers en skape moet oppas en voed (v.15-17).  Die lammers verwys dalk na kinders, nuwe bekeerlinge, of swak gelowiges (Jesaja 40:11).  In hfst.10 het Jesus gesê Hy is die Goeie Herder wat die skape versorg en sy lewe vir hulle aflê (Psalm 23, Matteus 2:6, Openbaring 7:17).  Petrus en alle ouderlinge is onder-herders wat die kudde oppas, voed en versorg (1 Petrus 5:1-2, Handelinge 20:28).

 

Ouderlinge moet Jesus se opdrag ter harte neem en dit uitvoer.  Moenie te gou wil preek nie.  Wees eers gehoorsaam voor jy vir ander sê om gehoorsaam te wees.  Dit is hoe Esra en Timoteus dit gedoen het:  “For Ezra had set his heart to study the Law of the LORD, and to do it and to teach his statutes and rules in Israel.” (Esra 7:10, ESV).  “Let op jouself en op die leer; volhard daarin; want deur dit te doen, sal jy jouself red sowel as die wat jou hoor.” (1 Timoteus 4:16).

 

Moenie vir ander preek maar dan self in geheime sonde lewe, en so die Naam van die Here belaster nie (Romeine 2:21-24).  Moenie net die Bybel bestudeer om preke voor te berei of teologiese studies te doen, terwyl jy jou eie siel, vrou, en kinders afskeep nie.  Sorg vir jou eie siel; veg vir jou persoonlike stiltetyd:  “Gee dan ag op julleself” (Handelinge 20:28).  Voed jou vrou.  Moenie net vir haar kos op die tafel sit nie, maar sorg vir haar siel (Efesiërs 5:29).  Leer vir jou kinders die Bybel (Deuteronomium 6:7).  Moenie ‘n Marta wees wat altyd besig is om die Here te dien nie.  Wees eers ‘n Maria wat by sy voete sit (Lukas 10:38-42).

 

Wees lief vir Jesus.  Bewys dit deur sy kudde met die sappige soet gras van die Woord te voed (v.15-17).  In Jeremia 3:15 sê die Here:  “En Ek sal aan julle gee herders na my hart, wat julle sal oppas met kennis en verstand.”  Daar is baie dinge wat jou sal versoek en ontmoedig, sodat jy nie die Here se skape voed nie:  administrasie, mense, gemak, geld, lyding, of geen vrug op jou arbeid nie.  Bly by jou hooftaak:  voed die skape (v.15-17).  Preek die Woord, moenie jou fokus verloor nie, gebruik jou gawe (2 Timoteus 4:2, 1:7, 2:4).  Gee jouself aan gebed en die bediening van die Woord (Handelinge 6:4).  Moenie jou gawe verwaarloos nie (1 Timoteus 4:14).  Doen jou bes om die Bybel beter te ken en beter te preek.  Bestudeer jou Bybel, lees goeie boeke, woon konferensies by, praat met ander predikers.  “Totdat ek kom, moet jy aanhou met voorlesing, vermaning en lering… Wees vlytig in hierdie dinge, leef daarin, sodat jou vooruitgang vir almal duidelik kan wees.” (1 Timoteus 4:13, 15).

 

Lidmate moet hulle leraars bemoedig.  Help hulle om die las te dra, sodat hulle vry kan wees om die skape te voed.  As jy die Here liefhet, sal jy Hom gehoorsaam (Johannes 14:15).

 

Jou dood (v.18-19)

In 1991 het Bryan Adams die tema lied gesing vir Robin Hood: Prince of Thieves.  ‘n Paar reëls uit die lied sê:

 

…Take me as I am, take my life.

I would give it all, I would sacrifice.

Don’t tell me it’s not worth fightin’ for

I can’t help it, there’s nothin’ I want more

You know it’s true:

Everything I do, I do it for you, oh, yeah…

…I would fight for you, I’d lie for you,

Walk the wire for you, yeah, I’d die for you…

 

Baie mans sê so, en net soveel vroue wil dit hoor.  Tog is dit nie lank voordat hulle baklei, mekaar afskeep, egbreuk pleeg, en skei nie.  Dis maklik om te sê jy is lief vir Jesus en sal jou lewe vir Hom aflê.  Petrus het:  “Ek sal my lewe vir U gee.” (13:37).  “Baie mense roem hulle eie welwillendheid, maar wie vind ‘n betroubare man?” (Spreuke 20:6).  Petrus het Jesus drie keer verloën.  Net deur die Here se genade en ‘n sterk liefde vir Jesus sou hy ‘n marteldood kon sterf.

 

Vers 18 begin met ‘voorwaar, voorwaar’.  Die Grieks is ‘amen, amen’.  Ons sê ‘amen’[3] as ons klaar gebid het.  Jesus sê dit vóór Hy praat en wys so dat sy woorde absoluut seker is.  Toe Petrus jonk was het hy sy eie gordel vasgemaak en gegaan waar hy wou (v.18, 7).  Wanneer hy oud is sal hy nie sy eie besluite neem nie.  Ander sal hom vasbind en na ‘n kruis toe lei waar hy sy hande sal uitstrek (v.18).  Volgens oorlewering het Petrus só gesterf het:

 

Toe Nero vir Petrus wou doodmaak, het hy uit Rome gevlug.  Jesus het langs die pad aan hom verskyn.  Petrus het gevra:  ‘Waarheen gaan U?’  Jesus het gesê:  ‘Ek gaan om weer gekruisig te word.’  Petrus het teruggedraai en is onderstebo gekruisig.  Hy het gesê dat hy nie waardig was om gekruisig te word soos sy Here nie.[4]  So het Petrus die Here in sy dood verheerlik (v.19).

 

Dit lyk of Petrus in v.3 die bediening wou los en weer sy vissersbesigheid wou opneem.  Nou het Jesus vir hom gesê om die kudde te versorg; om Hom te volg (v.15-17, 19).  ‘Volg my’ (v.19) impliseer dat Petrus soos Jesus aan ‘n kruis sou sterf (vgl. Lukas 9:23).  Die feit dat Petrus bereid was om vir Jesus te sterf, het bewys dat hy Hom liefhet.

 

Wees lief vir Jesus in lewe en dood.  In Suid-Afrika sal jy waarskynlik nie jou lewe gee of ‘ten bloede toe weerstand bied nie’ (Hebreërs 12:4).  Maar dit mag kom.  Jy moet bereid wees om vir Jesus te sterf.  Is jy bang?  Jy hoef nie bang te wees as jy Hom in jou lewe liefgehad het, vir genade gevra het, en nederig is nie.  Jy sal nie alleen deur die dal van doodskaduwee gaan nie – Hy is met jou (Psalm 23:4).  As jy vir sy Naam ly sal sy Gees op jou rus en jou help (1 Petrus 4:14).  Onthou sy kruisdood en liefde vir jou.  Dit sal jou help om Hom tot die einde toe lief te hê:  “Ons het Hom lief, omdat Hy ons eerste liefgehad het.” (1 Johannes 4:19).

 

Begeer jy om vir die Here te sterf?  Wees versigtig.  Dis moontlik om jou lewe te gee sonder dat jy Hom liefhet (1 Korintiërs 13:3).  Roem jy dat jy nie die Here sal verloën nie?  Onthou vir Petrus.  Sal jy jou lewe vir Hom gee as jy nie eers die evangelie met ander kan deel, of opstaan vir wat reg is nie?  Hoe sal jy jou lewe gee as jy nie eers bereid is om jou tyd en geld te gee nie; as jy nie eers getrou is aan sy kudde nie?  Jy sing I surrender all, maar is jy regtig bereid om alles op te gee en Hom te volg (Lukas 14:33)?  Ware liefde is om Hom tot die einde toe lief te hê.

 

Lank gelede was daar ‘n prinses wat in ‘n draak se kasteel toegesluit was.  Na baie jare het ‘n dapper en aantreklike prins op sy wit perd gekom, die draak doodgemaak, die prinses gered.  Hy het haar gesoen, ‘and they lived happily ever after’.  Hierdie verdraaide beeld van liefde kry jy net in feëverhale.  In die regte wêreld word liefde bewys deur ‘n voortdurende begeerte om iemand anders te behaag en sy of haar belange bo jou eie te plaas; deur ‘n gewilligheid om op te offer vir ander.  So moet jou liefde vir Jesus wees.

[1] Die Griekse woord vir kennis (oida) is ‘n perfektum.

[2] As Petrus sê dat Jesus alles weet gebruik hy die woord ginosko wat spreek van ‘n intieme kennis.  Die woord is in ‘n voortdurende tydsvorm.

[3] Amen beteken ‘laat dit so wees’.

[4] John Foxe, Foxe’s Book of Martyrs, pp.12-13

Die tien plae: Muskiete en steekvlieë

Plague of gnats

‘n Span sendelinge het na ‘n Chinese eiland toe gegaan om die evangelie te deel.  Die plaaslike volk het gesê dat hulle nie die Christen God nodig het nie, maar dat hulle binnekort ‘n fees vir hulle eie god sou hou.  ‘n Jong man in die span het gesê:  ‘Julle kan nie die fees hou nie, want op daardie dag sal dit reën.’  Dit het inderdaad so gebeur.  Die eilanders het gesê dat hulle die datum verkeerd gehad het, en dat hulle ‘n kort tydjie later die fees sou hou.  Die jong man het weer gesê dat dit op die dag van die fees sal reën.  Die span het gebid dat die Here reën sou stuur.  Op die oggend van die fees het die son geskyn.  Hulle het ernstig gebid.  Baie gou het daar wolke opgesteek en het dit begin reën.  Dit het egter nie die volk gekeer om hulle god uit te dra vir die fees nie.  Maar toe hulle in die modder gly het die afgod geval en gebreek.  Die volk het besef dat Jesus die ware God is en was oop vir die evangelie.

 

Die derde plaag:  Muskiete[1] (v.16-19)

In 1993 is ons gesin Kaapstad toe.  Oppad het ons in Laingsburg oorgeslaap.  Ons het ‘n baie slegte nag gehad met muskiete.  As ek reg onthou het ons meer as twintig muskiete teen die dak en mure doodgeslaan.  Die volgende oggend toe sien ons die prop met muskietgif in die muur.  Hoe erg moet dit wees as muskiete, soveel soos die stof van Egipte, in jou ore zoem?  Volgens v.17 het “Al die stof van die aarde…muskiete geword in die hele Egipteland.”  Onthou dat Egipte grootliks woestyn is.  Daar was BAIE muskiete.  Hulle het mense en diere geteister.  Selfs as dit muggies was moes dit erg gewees het:  muggies in jou oë, ore, mond, en neus.  Die towenaars kon nie muggies uit die lewelose stof skep nie.  Hulle het besef dat hierdie die vinger van God was:  dieselfde vinger waarmee Hy die maan en sterre gemaak het, en duiwels uitgedryf het (Psalm 8:4, Lukas 11:20).  God het gewys dat die Egiptenare se gode van die aarde (bv. Akhor) Hom nie kon keer om die stof in muskiete te verander nie.  Farao het ‘n veer gevoel en sy hart verhard.

 

Die vierde plaag:  Steekvlieë (v.20-32)

Het jy al die hoede gesien wat party Australiese krieket toeskouers op het?  Daar is toutjies met kurkproppe aan wat van die rante afhang.  Waarvoor is dit?  Dit hou die vlieë uit jou gesig uit.  Daar is baie vlieë in Australië.  Maar toe beeste in 1788 in die land ingevoer is, was dit baie erger.  Die vlieë het siektes versprei.  Baie mense en diere het ooginfeksie gekry.  Toe miskruiers na die land toe gebring is, is die probleem onder beheer gebring.  In 2003 het Bernard Doube van Adelaide in ‘n studie bevind dat miskruiers 99% van die criptosporidium uit beesmis verwyder.  Sodoende het hulle verhoed dat die water besmet word (in 1993 het 400 000 mense in Milwaukee, V.S.A. siek geword en selfs gesterf van water wat só besmet geraak het).

 

Moses moes weer vir Farao by die rivier ontmoet het.  Hy het hom in die Here se Naam beveel om die volk te laat gaan.  Indien hy nie gehoor wou gee nie, sou die Here steekvlieë oor Egipte stuur.  Die Hebreeuse woord is eenvoudig ‘swerms’ en kan na verskeie soorte insekte verwys.  Of dit nou steekvlieë was of gewone vlieë wat siektes versprei – hulle het die land vernietig.  “Hy het onder hulle steekvlieë gestuur wat hulle verteer het” (Psalm 78:45).  Die mense in Egipte het die miskruier-god aanbid.  Deur die vlieëplaag het die Here gewys dat dié god nie die mis begrawe het, om so te keer dat die vlieë daarin broei nie.

 

God het gesê dat die Israeliete in Gosen (Genesis 46:34) nie deur die vlieëplaag getref sou word nie.  “Dan sal julle weer die onderskeid sien tussen die regverdige en die goddelose, tussen die wat God dien en die wat Hom nie dien nie.” (Maleagi 3:18).  Die implikasie is dat die Israeliete deur die vorige drie plae getref is.  Dit het gebeur omdat hulle saam met die Egiptenare hulle afgode aanbid het.  Die profeet sê:

 

“Op dié dag het Ek my hand vir hulle opgehef, om hulle uit Egipteland uit te lei na ‘n land wat Ek vir hulle uitgesoek het, wat oorloop van melk en heuning—’n sieraad is dit van al die lande.  En Ek het aan hulle gesê:  Gooi weg, elkeen die verfoeisels van sy oë, en verontreinig julle nie met die drekgode van Egipte nie:  Ek is die HERE julle God.  Maar hulle was wederstrewig teen My en wou na My nie luister nie; niemand het die verfoeisels van sy oë weggegooi of die drekgode van Egipte laat staan nie.  Toe het Ek gesê dat Ek my grimmigheid oor hulle sal uitgiet, om my toorn teen hulle te laat uitwoed in Egipteland.  Maar Ek het gehandel ter wille van my Naam, dat dit nie ontheilig sou word voor die oë van die nasies onder wie hulle gewees het nie, voor wie se oë Ek My bekend gemaak het aan hulle, om hulle uit Egipteland uit te lei.  En Ek het hulle uit Egipteland uitgelei en hulle in die woestyn gebring.” (Esegiël 20:6-10).

 

God het nou ‘n onderskeid tussen sy volk en die Egiptenare gemaak.  Hy sou sy volk verlos.  Almal – veral Farao – moes weet dat Israel Sý volk is.  God het gewys dat Hy soewerein is oor lande (vlieë oral in Egipte, behalwe in Gosen), mense (vlieë op die Egiptenare, maar nie die Israeliete nie), insekte (God kon die vlieë stuur en weer wegneem), tyd (God sou dit die volgende dag stuur en wegneem op die tyd wat Hy besluit het).

 

Alles het gebeur soos wat God gesê het.  Farao het vir Moses laat roep.  Hy het hom nie regtig bekeer nie, maar wou eenvoudig van die vlieë ontslae raak.  Sy bekering was dus nie eg nie.  Hy het gesê dat hy die volk sou toelaat om in die land vir die Here te offer.  Hy wou dus nogsteeds die boodskap oordra dat hý soewerein was om die Israeliete te laat gaan of nie.  Hy wou God se gebod kompromeer en was nie bereid om alles te doen wat die Here hom beveel het nie:  ‘Laat my volk drie dagreise ver in die woestyn intrek om My te dien.’  Moses het gesê dat die Egiptenare aanstoot sou neem oor hulle offers en hulle sou stenig.  Hulle kon net sowel ‘n heilige koei in ‘n Hindu tempel slag.  In die dae van Cambyses het die Perse ‘n oorlog teen Egipte gewen.  Hulle het vee voor die weermag laat loop.  Die Egiptiese boogskutters het geweier om te skiet, omdat hulle nie die ‘heilige’ diere wou doodskiet nie.[2]

 

Farao het weer probeer om ‘n middeweg te soek.  ‘Julle kan in die woestyn gaan offer, maar nie drie dagreise ver nie.  Bid net asseblief dat God die vlieë moet wegvat.’ (sien v.28, 8).  Om te wys dat God in beheer is, het Moses gesê dat hy die Here sou vra om die vlieë die volgende dag weg te vat.  ‘Moet ons net nie weer bedrieg nie,’ het Moses vir Farao gesê (v.29, 15).  God het die vlieë weggevat – tot die laaste een.  Maar Farao het sy hart verhard en nie gedoen soos hy belowe het nie.

 

Moenie soos die Israeliete wees en die vals gode van die kultuur aanbid nie.  Laat God se skeppingskrag, oordeel oor sy vyande, en beskerming van sy uitverkorenes bewys dat Hy die ware God is.  Ateïste wil graag bewys dat evolusie stof in muskiete kan verander; dat ‘n klein spikkel ontplof en alles tot stand gebring het; dat lewe uit nie-lewe ontstaan het.  Maar hulle teorie misluk soos die towenaars se wonderwerke (v.18).  Richard Dawkins wil bittergraag hê mense moet glo dat evolusie wetenskap is.  In ‘n debat teen prof. Lennox het hy gesê:  ‘We don’t need to inject miracles like the Bible does.’  Dawkins sal ‘n probleem hê met die stof wat in muskiete verander het, maar glo ateïste nie dieselfde as hulle sê dat ‘n spikkel materie (die Big Bang) oor biljoene jare in ‘n muskiet verander het nie?  Die towenaars het geweet wat Farao en ateïste ontken:  God kan met sy vinger doen wat die gode van Egipte en evolusie nooit kan doen nie (v.19).

 

Trek die masker van evolusie se gesig af en sien dit vir wat dit werklik is:  dit is nie wetenskap nie, maar die vals en kragtelose godsdiens van ateïsme.  Buig jou neer voor die ware God wat wonderwerke kan doen; wat stof in muskiete kan verander.  Sê ‘nee’ vir die vals god van evolusie in jou handboeke, in die koerant, op Nat Geo Wild.  Jy kan nie die God van Genesis 1 en evolusie dien nie.  As jy die Bybel glo moet jy evolusie verwerp en andersom.

 

Die ware God kan die vals gode van hierdie wêreld met sy vinger vernietig.  Charismate oor die algemeen praat asof Satan en God ewe sterk is (alhoewel hulle dit nooit direk so sal sê nie).  ‘n Man in ‘n charismatiese kerk het vir my gesê dat daar geestelike wette is wat soms die Here dwing om te doen wat die duiwel wil hê.  ‘n Ander charismaat het gesê dat die duiwel God se gesag gekry het toe Adam en Eva gesondig het.  God moet dus vir die duiwel toestemming vra as Hy in die wêreld wil inkom.  Dis vals lering.

 

Jesus is die ware God.  Hy oorwin die demone en Beëlsebul (‘n ander naam vir Satan wat letterlik ‘god van die vlieë of mis’ beteken) met sy vinger.  “En as Ek deur Beëlsebul die duiwels uitdryf, deur wie dryf julle seuns hulle uit?  Daarom sal hulle jul regters wees.  Maar as Ek deur die vinger van God die duiwels uitdryf, dan het die koninkryk van God waarlik by julle gekom.” (Lukas 11:19-20).  Jesus het die regeerder van hierdie wêreld oorwin deur die ‘swakheid’ van sy kruisdood (Johannes 12:31-32).  Met ‘n woord red Jesus sy uitverkorenes uit die slawerny van die duiwel – die god van hierdie wêreld (2 Korintiërs 4:4, 6).  As jy op Jesus vertrou sal Hy jou red.  As jy die duiwel volg sal Hy jou saam met die duiwel vernietig (Efesiërs 2:2-3).  Die vals gode van hierdie wêreld kan jou nie red nie.  As jy hulle aanbid dan nooi jy God se toorn uit om jou te vernietig.

 

Die Filistyne het die ark van God gesteel en dit in die tempel van Dagon, hulle god, gesit.  Die volgende oggend het Dagon op sy aangesig voor die ark gelê.  Hulle het hom regop gesit, maar die volgende oggend het hy weer voor die ark gelê.  Hierdie keer het sy kop en hande afgebreek.  God het ‘n plaag onder die Filistyne laat uitbreek.  Duisende het gesterf.  Hulle het die ark na ‘n ander stad toe gestuur, maar dieselfde het daar gebeur.  Uiteindelik het hulle die ark teruggestuur Israel toe.  Dit was duidelik dat Jahwe die ware God was (1 Samuel 5-6).  ‘n Skaakspel tussen God en die gode is nooit ‘n gelyke wedstryd nie.  Die ware God wen altyd.  Die gode van die nasies is nikswerd en dood.

[1] Die presiese betekenis van die Hebreeuse woord is onseker.  Dit kan muskiete, muggies, of luise wees.

[2] Alan Cole, Tyndale Old Testament Commentaries: Exodus, p.95