Ek glo in die opstanding!

Empty tomb

Ek het gehoor hoe ‘n radio-omroeper vir Prof. Julian Müller van Tukkies vra of hy in Jesus se opstanding glo. Sy antwoord was: ‘Ek sê elke Sondag met groot vrymoedigheid die apostoliese geloofsbelydenis op: “Ek glo…in Jesus Christus…wat gely het onder Pontius Pilatus, gekruisig is, gesterf het en begrawe is…wat op die derde dag weer opgestaan het uit die dode…” Wat hy nié gesê het nie, is dat hy nie in Jesus se liggaamlike opstanding glo nie. Soos ander liberale teoloë glo hy dat Jesus in sy hart opgestaan het.

 

Volgens Paulus is iemand wat Jesus se liggaamlike opstanding ontken, glad nie eers ‘n Christen nie (1 Korintiërs 15:2, 14, 17). In 1 Korintiërs 15:1-11 bespreek hy Jesus se kruisdood vir ons sondes, sy begrafnis, en sy opstanding as die hart van die Christelike geloof.

 

Die kerk (v.1-2)

Waldo kry lewe deur sy ouers se liefde vir mekaar. Sy ma dra hom vir nege maande. Van sy geboorte af totdat hy die huis verlaat, koester en versorg sy ouers hom. Op ‘n dag draai hy om en sê hulle is nie sy ouers nie. So ontken hy nie net sy ouers nie, maar sy eie bestaan. En so is dit met Jesus se opstanding: daardeur lewe ons. ‘n Christen wat Jesus se opstanding ontken, ontken basies sy eie lewe en redding (v.14, 17).

 

As bewys van die opstanding, herinner Paulus die Korintiërs aan sy evangelie van die kruis en die opstanding (v.1, 2 Timoteus 2:8). Enige ander evangelie was nie net ‘n vals evangelie nie, maar geen evangelie nie (Galasiërs 1:6-9). Die Korintiërs het hierdie evangelie van Jesus se kruisdood en opstanding in hulle harte ontvang, en is daardeur verander (v.1). Hulle het vasgestaan op hierdie rots (v.1, Romeine 5:2, 1 Petrus 5:12). God was besig om hulle deur hierdie evangelie te red (v.2). Die Griekse teks gebruik ‘n voortdurende tydsvorm en sê nie net dat God hulle gered het nie, maar dat Hy besig was om hulle te red. Hulle siele was nog nie volmaak nie, en hulle liggame was nog nie verlos nie (1 Johannes 3:2, Romeine 8:23). God red almal wat hierdie evangelie tot die einde toe vashou (v.2, Hebreërs 3:14). Almal wat nie volhard nie, het verniet geglo (v.2). Hulle geloof is vals soos die duiwel s’n (Jakobus 2:19). Die Korintiërs se opgestane siele was ‘n bewys van Jesus se opgestane liggaam (Efesiërs 2:1, 5).

 

Die Skrif (v.3-4)

Stuart Olyott vertel hoe God hom gered het toe hy uitvind dat Jesaja 53 700 v.C. geskryf is. Jesaja se akkurate profesie het hom oortuig dat dit waar is. Dis wat Paulus bedoel as hy sê dat Jesus se kruisdood en opstanding volgens die Skrifte is (v.3-4, vgl. Romeine 1:2, 3:21, Lukas 24:25-27, 44-47).

 

Volgens Paulus is niks belangriker as die evangelie nie (v.3). Daarom moet die Korintiërs daaraan vashou. Die evangelie van Jesus se kruisdood en opstanding kom nie uit Paulus se verbeelding nie – dit kom direk van God af (v.3, 11:23, Galasiërs 1:11-12). Paulus het dit eenvoudig soos ‘n getroue ambassadeur of posman afgelewer. Wat is die inhoud van die evangelie?

 

[1] Christus het vir ons sondes gesterf volgens die Skrifte (v.3).

  • Christus beteken Messias of Gesalfde.
  • Jesus het vir ons gesterf. Hy het dus ‘n plaasvervangende soendood gesterf en ons straf gedra (Jesaja 53:4-6, 10, Romeine 3:25). Jesus het nie net gesterf om ‘n voorbeeld van opoffering daar te stel nie.
  • Jesus het vir ons gesterf – vir sy kerk, sy skape, sy vriende (Johannes 10:11, 15:13, Handelinge 20:28, Efesiërs 5:25).
  • Jesus het vir ons sondes gesterf: al ons sonde van die verlede, die hede, en die toekoms. Hy het gesterf vir ons sondige natuur, asook vir ons sondige woorde, denke, en dade.
  • Jesus het vir ons gesterf volgens die Skrifte. Verskeie Ou Testament tekste het sy soendood voorspel (Genesis 3:15, Jesaja 53, Eksodus 12, Genesis 22, Daniël 9:24, 26, Sagaria 3:9, Psalm 22, 69, die Ou Testament offers). Die evangelie was nie ‘n plan-B nie, maar was nog altyd deel van God se raadsplan (Handelinge 2:23).

[2] Hy is begrawe (v.4).

  • Jesus se begrafnis het gewys dat Hy regtig dood was (Johannes 19:38-42). Die water en bloed uit sy sy het dit ook gewys (Johannes 19:33-35). As jy sy begrafnis ontken, kan jy ook sy opstanding ontken.
  • Dit is presies wat die Moslems doen. Hulle sê dat Jesus nie regtig dood was nie. Party glo Judas het in sy plek gesterf. Die Qur’an sê: ‘That they said (in boast), ‘We killed Christ Jesus the son of Mary, the Messenger of Allah’; – but they killed him not, nor crucified him. Only a likeness of that was shown to them. And those who differ therein are full of doubts, with no (certain) knowledge. But only conjecture to follow, for of a surety they killed him not: – Nay, Allah raised him up unto Himself’ (Sura 4:157-158).

 

[3] Jesus is opgewek op die derde dag volgens die Skrifte (v.4).

  • Hy is opgewek deur die Vader (Handelinge 2:24, 3:15, Romeine 6:4).
  • Hy is opgewek op die derde dag. Dit bewys Hy was regtig dood en nie maar net bewusteloos nie.
  • Hy is opgewek volgens die Skrifte (sien Psalm 16:10, Handelinge 2:25-32, Jesaja 53:10-12, Matteus 12:40).

 

Die ooggetuies (v.5-7)

In 2014 het die Oscar Pistorius saak opspraak gemaak. Die hof en die publiek was onseker en kon nie met 100% sekerheid sê dit was kwaadwillige moord nie. Gestel daar was 500 + ooggetuies wat een vir een noukeurig ondervra is, en almal dieselfde storie gegee het. Die hof sou onmoontlik kon sê dat almal lieg. Kan dit wees dat 500+ getuies oor Jesus opstanding gelieg het? Dit is baie onwaarskynlik.

 

Die graf was leeg. Jesus het aan baie mense verskyn. Alhoewel Jesus eerste aan die vroue verskyn het, noem Paulus dit nie, omdat hy meerendeels van die amptelike getuies praat (vgl. Handelinge 1:8, 21-22, 10:40-41).

 

[i] Jesus het aan Cefas of Petrus verskyn (v.5, Johannes 1:43, Lukas 24:34). Petrus was die leier, maar Jesus het ook aan hom verskyn omdat Petrus Hom verloën het. Jesus wou Hom gerusstel en vergewe.

 

[ii] Jesus het aan die twaalf verskyn (v.5, Johannes 20:19-29). Judas en Tomas was nie daar nie, maar ‘die twaalf’ is ‘n generiese term (byna soos ons kan praat van die Springbok vyftiental – selfs as iemand ‘n geelkaart gekry het, en daar net veertien spelers op die veld is).

 

[iii] Jesus het gelyk verskyn aan meer as 500 (v.6). Party van hulle het al geslaap. Paulus verwys na die dood as slaap. Hierdeur impliseer hy dat hulle weer sal wakker word – op die laaste dag. Die meeste van hulle het egter nog gelewe en kon ondervra word (v.6).

 

[iv] Jesus het aan Jakobus verskyn (v.7). Paulus verwys waarskynlik na Jesus se halfbroer (Matteus 13:55). Voor Jesus se opstanding het Jakobus nie in Hom geglo nie (Markus 3:21, 31-35, Johannes 7:5). Ná hierdie verskyning het hy geglo (Handelinge 1:14). Hy het later die leier van die kerk in Jerusalem geword (Handelinge 12:17, 15:13, 21:18, Galasiërs 1:19, 2:9). Dis hý wat die Jakobus-brief geskryf het (Jakobus 1:1).

 

[v] Jesus het aan al die apostels verskyn (v.7). Paulus verwys seker hier na Jesus se verskyning net voor sy hemelvaart (Handelinge 1:4-11).

 

Paulus (v.8-10)

‘n Man in Nelspruit het vir my vertel dat Jesus in sy stiltetyd aan hom verskyn het. Ek dink dat hy en ander wat so sê ego-sentries is. Paulus het gesê dat hy die laaste een is aan wie Jesus verskyn het (v.8). Maar hoekom glo ons nie Paulus was mal nie? Die rede is omdat hy een oomblik vir Jesus gehaat en Hom vervolg het, en Hom die volgende oomblik liefgehad en sy lieflike Naam verkondig het. Almal het geweet sy ervaring was eg. “hulle het net gehoor: hy wat ons vroeër vervolg het, verkondig nou die geloof wat hy vroeër besig was om uit te roei. En hulle het God verheerlik in my.” (Galasiërs 1:23-24). Die skielike en radikale verandering in sy lewe het gewys hy was nie dronk toe hy gesê het hy’t vir Jesus gesien nie.

 

Jesus het heel laaste aan Paulus verskyn (v.8, 9:1). Hy was soos ‘n miskraam of ‘n aborsie (v.8, Gk.): hy was dood en het toe nuwe lewe gekry! Kan ‘n dooie Verlosser geestelike lewe in ‘n sondaar se hart gee? Die opgestane Jesus het vir Paulus op die Damaskuspad gered (Handelinge 9).

 

Paulus het God se kerk vervolg (Handelinge 26:9-11). Daarom was hy die minste van die apostels, onwaardig om ‘n apostel te wees (v.9, vgl. Efesiërs 3:8, 1 Timoteus 1:15). Sy redding en apostelskap was pure genade (v.10). Hierdie genade aan hom was nie tevergeefs nie: hy het dit spandeer om oral te vertel hoe wonderlik Jesus is (v.10). Dis byna soos ‘n kind wat sakgeld by sy pa kry, en dit gebruik om ‘n geskenk vir sy pa te koop.[1]

 

Paulus het harder gewerk as die res van die apostels (v.10). Hy het in ‘n kort tyd meer bereik (Romeine 15:17-19), en het meer lyding verduur (2 Korintiërs 11:23). Paulus is nie arrogant nie, maar sê dat hy dit deur die genade van God gedoen het (v.10, 1:31, 4:7, Kolossense 1:29, 2 Korintiërs 3:5). Hy klink omtrent soos Charles Spurgeon. Hy het partykeer 18 ure per dag gewerk. Toe David Livingstone vir hom vra hoe hy dit regkry om twee mense se werk te doen, het hy gesê: ‘You have forgotten there are two of us!’[2] As God vir ‘n ‘miskraam’ soveel lewe en krag kan gee, kan Hy sekerlik dooies ook opwek.

 

Die apostels se prediking (v.11)

My oom het ‘n goeie algemene kennis. Toe hy in Engeland gebly het, was daar ‘n inbel program. Die omroeper het gevra wie ‘n beter veelsydige krieketspeler is tussen Andy Flinthoff van Engeland en Jacques Kallis van Suid-Afrika. Natuurlik het die Engelse ingebel en gesê dis Flinthoff. My oom het ingebel, die statistiek vir die omroeper gelees, en gesê dis Kallis. ‘Tipies Suid-Afrikaner!’ het die omroeper gesê.

 

Paulus was nie iemand op die buitewyke wat sy eie idees gepreek het nie. Die ‘statistiek’ het gewys dat al die apostels hierdie opstandingsboodskap gepreek het (v.11, 3-4). En dit was hierdie evangelie wat die Korintiërs se lewens verander het (v.11, 3-4).

 

Hoe moet ons vandag se teks toepas? Staan vas as ateïste, liberale teoloë, en Moslems Jesus se opstanding aanval (v.1). Deur die eeue het baie mense sy opstanding aangeval, maar nog niemand kon dit verkeerd bewys nie. Volgens liberale teoloë het diewe sy liggaam gesteel. Maar die wagte, die verseëlde graf (Matteus 27:62-66), en die netjiese-gevoude grafklere (Johannes 20:6-7) bewys dat dit nie diewe kon wees nie. Ander sê dat honde sy liggaam opgeëet het. Maar sy begrafnis (Matteus 27:57-61) bewys hierdie teorie verkeerd. In die Bybel was dit vervloekte mense wie se lyke deur honde geëet is (1 Konings 14:11, 2 Konings 9:35-37).

 

Liberale teoloë – net soos die Ou Apostels – sê dat Jesus in ons harte opgestaan het. Maar daar was getuies wat Hom gesien en aan Hom geraak het; Hy het voor hulle oë geëet (1 Johannes 1:3, Johannes 20:27, Lukas 24:36-43).

 

En wat van die leë graf: hoekom kon niemand tóé of nóú navore kom met sy liggaam om evangeliese Christene stil te maak nie? Hulle sê dat die dissipels sy liggaam gesteel het (Matteus 28:11-15). Maar die dissipels het nie geglo toe die vroue vir hulle gesê het Hy’t opgestaan nie (Lukas 24:11, 22-24). Die vroue self het graf toe gegaan om sy lyk te versorg – hulle het nie ‘n leë graf verwag nie (Lukas 24:1, Johannes 20:13).

 

Ateïste sê dat die opstanding nie wetenskaplik bewys kan word nie (so asof evolusie kan). Maar kan jy wetenskaplik bewys dat Julius Caesar bestaan het? Hoe? Jy kan nie. Die getuienis van ander bevestig die geskiedenis.

 

Wat dan van die ooggetuies wat die opgestane Jesus gesien het? Kan dit gebeur dat 500 ooggetuies halusineer (v.6)? Die moontlikheid is skraal. Maar selfs as dit was, sit ons nog met ander getuies en verskynings (v.5, 7, Handelinge 1:3). Dit is onmoontlik dat soveel verskillende mense op verskillende tye en plekke almal gehipnotiseer was. As hierdie mense die storie opgemaak het, sou iemand se gewete hom gepla het; êrens sou iemand homself vasgelieg het. Hoekom sou talle Christene in die geskiedenis gesterf het vir iets wat hulle geweet het ‘n leuen is?

 

Ateïste, liberale teoloë, en Moslems sê: ‘Die Skrif se getuienis is nie waar nie –die dokumente is vervals.’ Ons antwoord: Josefus het ‘n kort tydjie na Jesus geleef. Hy het ‘n geskiedenis van die Jode geskryf. Vandag is daar nege Griekse manuskripte wat 900-1100 jaar ná Josefus oorgeskryf is. Tog glo ons dís eg. Daar is meer as 5000 Griekse manuskripte van die Nuwe Testament. In 1934 het C.H. Roberts ‘n fragment uit Johannes-evangelie ontdek. Dit is tussen 100-150 n.C. oorgeskryf; ‘n paar dekades nadat Johannes geskryf het.[3]

 

Moenie val asof Moslems, liberale professors, en National Geographic ‘bewys’ het dat die Nuwe Testament manuskripte vervals is nie. Ons kant van die skaal weeg baie swaarder. Buitendien het ons nie slim professors nodig om die opstanding te bewys nie. Die evangelie en die Bybel is genoeg: dit is die krag van God (Romeine 1:16, Hebreërs 4:12).

 

Ateïste en liberale teoloë sê: ‘Die misterie kultusse praat van gode wat sterf en weer opstaan. Christene kry hulle idees oor die opstanding hiér.’ Ek antwoord: Geen heidense god het vir ander gesterf, vir hulle sondes gesterf, eens en vir altyd gesterf, vrywillig gesterf, of in oorwinning gesterf nie. Daar is geen bewyse dat enige van die misterie godsdienste se gode opgestaan het soos Jesus nie.[4]

 

Ateïste sê Christene glo in die opstanding omdat hulle wil. Wat ek tot nou toe gesê het bewys dat die opstanding op feite gebasseer is. Buitendien sny die argument beide kante toe. Christene kan ook sê dat ateïste God se bestaan ontken, omdat hulle nie in Hom wíl glo nie.

 

Geloof in die evangelie van die kruis en opstanding is nie ‘n blinde sprong in die donker nie. Ons sê nie: ‘Ons hoop maar dis waar!’ nie. Die Christelike geloof is gebasseer op geskiedkundige feite (v.3-4). Hou op om die opstanding te verwerp, omdat jy soos ‘n skaap volg wat ander oor Jesus sê. Ondersoek dit vir jouself. Lees die vier Evangelies en jy sal sien dis waar.

 

Die wêreld ontken nie die opstanding omdat die feite ontbreek nie. Hulle weet as hulle dit erken, moet hulle hul sonde los en die knie buig voor Jesus. Los jou sonde. Glo dat Jesus vir sondaars gekruisig is en dat Hy opgestaan het uit die dood. Glo sy beloftes dat Hy dié red wat hulle bekeer, in Hom hoop, en op Hom vertrou.

 

Hoekom moet jy vasstaan m.b.t. die opstanding? Die hemel en die hel is op die spel. As jy die opstanding verwerp, sal jy in jou sondes sterf (v.2, 17).

 

Soos Paulus, het Ferdie Mulder in 2001-2006 by TUKS gestry vir die waarheid van Jesus se liggaamlike opstanding. Hy het geweier om die dosente te glo wat dit ontken het (v.12). Hy het die prys betaal en is in 2006 geskors.

 

Daar is dominees en kerke in Kempton Park wat die opstanding ontken. Dalk werk sommige van hulle lidmate saam met jou. Of hulle kinders is saam met jou kinders op skool. Mag die Heilige Gees 1 Korintiërs 15:1-11 in jou hart vas sement, sodat jy nie saam met hulle verwar word nie. Mag jy vreesloos van die opgestane Jesus getuig.

[1] David Garland, Baker Exegetical Commentary on the New Testament: 1 Corinthians, p.694

[2] John Piper se audio-biografie oor die lewe van Charles Spurgeon. Lees dit by www.desiringGod.org

[3] Lee Strobel, The Case for Christ, pp.77-80

[4] Ronald Nash, www.equip.org/PDF/DB109.pdf, pp.6-8

Advertisements

’n Spieëlbeeld van Jesus

Priest garments

‘n Tydjie terug het ek ‘n video gesien van mense wat ‘n spieël gemonteer het in ‘n reënwoud in Afrika. Luiperds het gegrom, mannetjie gorillas het gestorm, chimpanzees was nuuskierig, ape het geskrik. Die spieël was ‘n presiese beeld van die dier wat homself daarin gesien het, en tog was dit nie die regte dier nie. So was die priesters in Eksodus 28 maar net ‘n spieëlbeeld van Jesus. , en nie hulle nie, is waaroor dit regtig gaan.

 

Die priesters en hulle klere (v.1-5)

Het jy klere in jou kas wat jy bêre vir spesiale geleenthede? Dalk vir ‘n troue, ‘n formele dinee, kerk, of ‘n grade plegtigheid? Hierdie klere is ‘heilig’ en word vir spesiale gebruik afgesonder. So was dit met die priesters se klere.

 

Moses moes vir Aäron en sy vier seuns nader bring om priesters te wees (v.1). Nadab en Abihu is dood in Levitikus 10. Eliasar het hoëpriester geword in sy pa se plek (Deuteronomium 10:6). Net Aäron se seuns kon priesters wees. Enige ander persoon wat dié amp wou vul is doodgemaak (Numeri 18:7).

 

Daar moes spesiale en heilige klere gemaak word vir Aäron (v.2). Net hý kon hierdie klere dra. Sy klere moes God se heerlikheid en prag weerspieël (v.2). Die kunstigste en vaardigste mense moes dit maak, sodat dit sou uitstaan bo alle ander klere onder die volk (v.3). Gód het hierdie mense vaardig gemaak (v.3). Hulle moes die klere maak om Aäron as hoëpriester af te sonder (v.3).

 

Daar was ses stukke klere: ‘n borstas, skouerkleed, mantel, geweefde kleed, tulband, en gordel (v.4). Die klere was heilig en net bedoel vir priesterlike take (v.4). Hulle het nie skoene aangehad nie, omdat hulle op heilige grond gestaan het (3:5). Vir sy klere moes die volk blou, pers, en rooistof, goud, en fyn linne bydra (v.5). Hierdie edelmetaal en kleure het God se Koningskap en Majesteit weerspieël.

 

Die skouerkleed (v.6-14)

Priest ephodToe ek op laerskool was, was ek in die padpatrollie. Ons het ‘n helder oranje beffie gedra. Dit was soos ‘n frokkie of moulose hemp wat jy los oor jou kop trek. ‘n Mens het dit met toutjies aan die kante vasgemaak. Die hoëpriester se skouerkleed was byna dieselfde patroon.

 

Die skouerkleed is gemaak van blou, pers, en rooistof, en fyn dubbeldraad linne. Daar is goud ingeborduur (v.6, 39:3). Die skouerbande is bo-op die skouers aanmekaar vasgeheg (v.7). Om die middel was daar ‘n gordel wat aan die skouerkleed vas was (v.8). Die gordel van was van goud, blou, pers, en rooistof, en fyn dubbeldraad linne (v.8).

 

Daar was twee oniksstene op die skouerkleed (v.9, 12). Die name van Israel se twaalf Priest onyx stones on shoulderseuns is in orde van geboorte daarop gegraveer, ses name op elke steen (v.9-10). Die graveerwerk moes kunstig gedoen word soos op ‘n seëlring (v.11). Die stene is in goud gemonteer (v.11, soos wat ons ‘n diamant in ‘n ring monteer, sodat dit nie uitval nie). Die stene het gedien as ‘n herinnering van die volk. Dit was simbolies dat Aäron deur gebed die volk se laste op sy skouers dra (v.12, 1 Samuel 12:23). Daar was twee goue kettings (soos ‘n tou gedraai) vas aan die monterings (v.13-14). Ek sal later wys hoekom.

 

Die borstas (v.15-30)

Die Verenigde Koninkryk se koninklike kroon is gemaak van goud. In die kroon is 2868 diamante, 273 pêrels, 17 saffiere, 11 smaragstene, 5 robyne. Die goud en baie edelstene dra ‘n boodskap van die rykdom van die Briste troon.

 

Paulus praat gereeld van God se heerlike en oneindige rykdom. Aäron se borstas illustreer hierdie rykdom; ‘n rykdom wat veel meer werd is as Eksodus 28 se goud en edelstene.

 

Die borstas was onder andere sodat die volk God se wil kon ken (v.15, ek sal later verduidelik). Dit moes kunstig gemaak word van blou, pers, en rooistof, en fyn dubbeldraad linne (v.15). Die materiaal moes dubbel gevou word, sodat dit 22 x 22 cm was (v.16). Op die borstas moes daar vier rye edelstene wees: drie stene in elke ry (v.17). Die presiese vertaling van die stene is nie duidelik nie. Ek volg die OAV se beskrywing.

 

In die eerste ry (v.17) was daar ‘n karneool, topaas, en smarag. ‘n Karneool is die kleur van ‘n rooi son. Topaas kom voor in ‘n wye verskeidenheid van kleure. ‘n Smarag is groen.

Gemstones agateIn die tweede ry (v.18) was daar ‘n karbonkel, saffier, en jaspis (ESV: diamond). ‘n Karbonkel is diep rooi. ‘n Saffier is donker blou. ‘n Jaspis is ‘n rooi-oranje steen. In die derde ry (v.19) was daar ‘n hiasint, agaat, en ametis. ‘n Hiasint kom voor in verskeie kleure; van vaal groen tot pers-rooi. ‘n Agaat kom ook voor in verskeie kleure en het strepe of lae (sien foto). ‘n Ametis is pers. In die vierde ry (v.20) was daar ‘n chrisoliet, oniks, en sardoniks. ‘n Chrisoliet is lig, vaal, of lemmetjie groen. Oniksstene kom voor in baie kleure (v.9). Dit het strepe op soos die halfmaan op jou nael. ‘n Sardoniks kom ook voor in baie kleure en het wit strepe op.Priest breastplate

 

Die stene moes in goud gemonteer word (v.20). Een van die stamme se name moes op elke steen gegraveer word (v.21). Aäron moes die volk in gebed op sy hart dra (v.29). Daar moes vier goue ringe op die borstas se vier hoeke kom. Deur die boonste ringe moes daar goue kettings kom wat aan die skouerstene vas was (v.22-25). Deur die onderste ringe moes daar blou linte kom om die borstas aan die gordel vas te bind (v.26-28, 39:20).

Priest breastplate 2

Priest Urim and ThummimDie borstas is dubbel gevou, sodat die Urim en Tummim (‘n wit en swart klippie?) daarin kon lê (v.30). God het die Urim en Tummim gegee, sodat die volk sy wil kon ken (1 Samuel 14:41, 28:6, Esra 2:63, Nehemia 7:65, Numeri 27:21, Spreuke 16:33). As die priester ‘n wit klippie uitgehaal het, het dit een ding beteken. As hy ‘n swart klippie uitgehaal het, het dit iets anders beteken (dalk ja of nee?).

 

Die kleed (v.31-35)

Het jy al in films gesien hoe die koning se dienaar in die voorhof staan, en die koms van rykes aankondig? Die persoon kan nie net in die koning se troonkamer inkom nie. Die dienaar moet eers sê: ‘Sy edelagbare, die Hertog van Cologne… Sy Hoogheid, die Prins van Oostenryk… ens.’

 

So was dit ook in die Midde-Ooste. Jy kon nie net in die koning se troonkamer instap nie. Jou koms moes aangekondig word. Dit was die punt van die goue klokkies onderaan Aäron se blou kleed.

 

Priest garmentsOnder die skouerkleed moes hy ‘n kleed of rok van blou materiaal dra (v.31). Blou is weereens ‘n koninklike kleur. Daar was ‘n opening vir sy kop, en soom om die opening sodat dit nie maklik sou skeur nie (v.32). Daar was klein granate van blou, pers, en rooistof onderaan die rok (v.33). Die granate het hulle seker daaraan herinner dat die Beloofde Land vrugbaar is (Numeri 13:23). Daar was ‘n goue klokkie tussen elke granaat. Dus was daar ‘n klokkie, granaat, klokkie, granaat reg rondom die onderste soom (v.33-34). Die klokkies was nodig, sodat die volk kon hoor as Aäron in die Heiligdom ingaan; sodat hulle kon hoor of God hom en die offer aanvaar het, en of Hy hom doodgemaak het. Dit was ook nodig om sy koms na die Koning troonkamer toe aan te kondig (v.35).

Priest pomegranates and bells

Die tulband (v.36-38)

Op hoërskool was ek in die kadetorkes. Die tamboermajoor het nie dieselfde beret as die res gehad nie. Sy hoed het anders gelyk. So was dit met die hoëpriester in die Ou Testament.

Priest Golden plate and turban

Daar moes ‘n plaatjie wees van suiwer goud met graveerwerk op: ‘Heilig aan die Here’ (v.36). Die plaatjie moes met ‘n blou lint voor aan die tulband vasgebind word (v.37). Die graveerwerk op die hoëpriester se kop het gewys dat hy namens die volk as hulle heilige verteenwoordiger staan. Deur hom het God die volk se gawes as heilig aanvaar (v.38).

 

Verskeie kledingstukke (v.39-43)

Priest garmentsDeesdae is daar ‘n tendens om trourokke te dra wat nie wit is nie. Ek was by ‘n troue waar diePriest white clothes bruid se rok wynrooi was. Dit is asof mense nie weet hoekom die bruid ‘n wit rok dra nie: dis om te wys sy is rein. So was dit met die priesters se wit klere.

 

Onder die blou kleed moes daar ‘n geweefde wit kleed van fyn linne wees (v.39, skets links). Daar was ook ‘n wit tulband van fyn linne (v.39). Daar was ‘n gordel om die blou kleed, en ‘n gordel onder die blou kleed om die wit een (v.39, 8, Levitikus 8:7). Aäron se seuns het wit rokke en hoedjies van fyn linne gehad (v.40, 39:27-29, skets regs). Hulle gordels was van blou, pers, en rooistof met borduurwerk op (39:29).

 

Die wit klere het gewys dat hulle rein is. Moses moes hulle aantrek, salf, aanstel, en as priesters afsonder (v.41). Hulle het linne onderklere gedra (soos ‘n ‘boxer short’). Die linne sou gekeer het dat hulle sweet (v.42, Esegiël 44:17-18). Die onderklere het verseker dat hulle nie naak aanbid soos party heidene nie (v.42, 20:26). As hulle nié die onderklere gedra het nie, sou hulle sterf. Dit wys vir ons dat God baie ernstig is oor sy heiligheid (v.43). Hierdie reël het nie net vir hulle gegeld nie, maar ook vir hulle nageslag (v.43).

 

Wat is die les uit Eksodus 28? Ons moet Jesus raaksien in die Ou Testament. Voordat ek vir jou verduidelik hoe, gaan ek vir jou sê hoekom. Party mense (soos party van die vertalers van die nuwe Afrikaanse Bybel, my Ou Testament dosent op kollege, en liberale teoloë) sal sê dat Jesus nie in die Ou Testament is nie. Ander dink Hy is daar, maar nie oral nie.

 

As jy Hom gedurig in die Skrif sien, sal jy meer soos Hy word (2 Korintiërs 3:18). Jy sal gelukkig wees en jou depressie oorkom as jy Hom meer sien (Lukas 24:27, 32). Die Heilige Gees en die Vader sal jou seën as jy Hom soek (Johannes 16:14, 14:21, 23). As jy Hom meer sien sal jy groei en nie val vir vals lering nie (2 Petrus 3:18, 17). As jy Hom sien sal jy sonde meer haat. Hoe meer jy Hom sien, hoe liewer sal jy Hom kry, sodat jy Hom nóg meer wil sien.

 

Hoe soek jy Hom in die Ou Testament? Jy moet gered wees – anders sal jy Hom nie sien nie (Johannes 5:39, 1 Korintiërs 2:14, 2 Korintiërs 3:14-18, 4:4, 6). Bid vir oop oë (Psalm 119:18). Oordink die verse en lees eerder stadig en noukeurig as wat jy te vinnig lees. Vra hoe ‘n spesifieke teks van Jesus se lieflike Persoon en sy verlossingswerk praat. Moenie vir Jesus in elke slingervel en spioen sien nie. Moenie die teks vergeestelik en sê Ragab se rooi tou is die kruis nie. Sien vir Jesus waar die Nuwe Testament ‘n duidelike verband wys met ‘n spesifieke Ou Testament teks. Kry vir jou ‘n Bybel met kruisverwysings in. Lees Charles Spurgeon se preke (ongelukkig is dit so dat Spurgeon soms die Ou Testament vergeestelik).

 

Kom ek wys vir jou hoe ons Hom in Eksodus 28 raaksien.

 

  • Volgens Hebreërs is Jesus ons Hoëpriester.
  • Om te wys dat Hy rein is (Hebreërs 7:26), dra Jesus heilige, rein, wit klere (v.2, 39, Openbaring 1:13).
  • Hy dra ons laste op sy skouers in gebed; Hy hou ons in sy hart (Johannes 17, Romeine 8:34, Hebreërs 7:25, vgl. Hooglied 8:6).
  • Hy graveer nie net ons name op ‘n steen nie, maar in sy handpalms (v.11, 21, Jesaja 49:16).
  • Hy bou vir ons ‘n stad met twaalf edelstene in die fondasie (Openbaring 21:14, 19-20).
  • Soos met die Urim en Tummim, leer Jesus deur die Skrifte vir ons God se wil (Hebreërs 1:1, Psalm 119:105, Romeine 12:2).
  • Soos die hoëpriester se blou kleed, is Jesus se klere nie geskeur nie (v.32, Johannes 19:23).
  • Hy dra ‘n goue kroon (v.36, 39:30, Openbaring 14:14).
  • Hy is heilig aan die Here (v.36, Johannes 6:69, ESV).
  • Hy dra ons skuld sodat God ons offers van geld, gebede, en lofprysing aanneem (v.38).
  • Die Vader het Hom ‘n Priester gemaak (v.41, Hebreërs 5:4-5).
  • Hy maak ons priesters wat geestelike offers bring (1 Petrus 2:9, 5, Openbaring 1:6, 5:10).
  • Hy gee vir ons heilige, rein, en wit klere (Openbaring 7:9, 19:8, 3:4-5).
  • In Hom kan ons deur gebed mekaar se laste op ons skouers dra, en mekaar in ons harte hou.
  • Hy maak ons heilig aan die Here (v.36, Openbaring 22:4).

 

Die man wat my kar regmaak het ‘n klein ronde spieëltjie op ‘n lang stuk metaal. Daarmee kan hy soos ‘n tandarts op plekke sien waar jy nie kan nie. Net so kan jy Jesus se spieëlbeeld oral in die Ou Testament sien: in die skepping, in die sondeval, in God se voorsienigheid in Rut, in die Ou Testament konings, in die lofprysing van die Psalms, in die hoë pieke van Jesaja se profesieë, in die wysheid van Spreuke, in die liefde van Hooglied, in die lyding van Job, in die offers van Levitikus, in die Israeliete se uittog in Eksodus, in die nuwe tempel van Esegiël, ens. Hy is orals, jy kan Hom nie miskyk nie.

Orde in die erediens

Reformed worship

‘n Paar jaar gelede moes ek iemand oplaai by Parkstasie in Johannesburg. By die kruising waar ek regs moes draai het mense wetteloos oor die rooi lig gery. Die verkeer het soos ‘n koeksister gevleg geraak in die middel van die kruising. Een man het teen my kar geslaan, omdat ek nie soos die res die rooi lig geïgnoreer het en saam wetteloos was nie. As daar choas is op die pad, help dit as ‘n verkeersman die karre reguleer sodat dit ordelik vloei. So is dit in die erediens: God soek orde. In 1 Korintiërs 14:26-40 wys Paulus vir ons hoe dit in die praktyk lyk.

 

Reëls vir tale (v.27-28)

‘n Kollega het my vertel van ‘n chaotiese erediens wat hy bygewoon het. Party het in tale gesing, ander het met ‘n vlag op die verhoog rondgehardloop, ander mense het gewag dat die pastoor vir hulle ‘n profesie moes gee, ander het ‘in die gees’ geval, ander het gebid, ens.

 

Paulus praat daarteen en beveel dat daar orde moet wees. In v.27-28 gee hy reëls vir spreek in tale:

 

[1] Net twee of drie mag praat (v.27).

 

[2] Hulle moet een na die ander praat (v.27).

 

[3] Daar moet ‘n uitleg wees (v.27).

 

[4] As die persoon met die gawe van uitleg afwesig is, moet dié wat die gawe van tale het stilbly (v.28). Hulle moet saggies met hulleself praat (dit is letterlik wat oordenking of bepeinsing beteken). Hulle moet ook saggies tot God bid – seker vir die vermoë om die taal uit te lê (v.13). Die teks sê nié dat hulle by die huis in tale moet praat nie. Die konteks hier gaan oor die erediens (v.28, 26). Die feit dat die persoon kan stilbly wys dat tale nie ‘n onbeheerde ekstase is nie.

 

Reëls vir profesie (v.29-36)

Die meeste moderne ‘profete’ wil nie in die lig van v.29-36 geëvalueer word nie. Sodra jy dit wil doen, sê hulle jy probeer die Heilige Gees inperk en in ‘n boks sit. Maar die waarheid is dat die Heilige Gees self die ‘boks’ gebou het: Hy self het die reëls daargestel en geïnspireer (v.37-38).

 

Toe mense vir Benny Hinn teen die Skrif wou meet (v.29), het hy gesê: ‘Those who put us down are a bunch of morons… You know, I’ve looked for one verse in the Bible, I just can’t seem to find it. One verse that says, ‘If you don’t like ’em, kill ’em.’ I really wish I could find it… Sometimes I wish God would give me a Holy Ghost machine gun – I’ll blow your head off!’[1]

 

God het reëls waarvolgens ons moet aanbid – ons kan nie doen soos wat óns wil nie. In v.29-36 gee Paulus reëls vir profesie.

 

[1] Net twee of drie mag profeteer.

 

[2] Mense met die gawe van onderskeiding (12:10) moet weeg of die profesie balanseer in die skaal van die apostels se lering, en of dit vals is en te lig weeg (v.29). Ander verse in die Nuwe Testament sê:

 

  • “Verag die profesieë nie. Beproef alle dinge; behou die goeie.” (1 Tessalonisense 5:20-21).
  • Ons is uit God; hy wat God ken, luister na ons; hy wat nie uit God is nie, luister nie na ons nie. Hieruit ken ons die Gees van die waarheid en die gees van die dwaling.” (1 Johannes 4:6).
  • “En hulle het volhard in die leer van die apostels” (Handelinge 2:42).
  • “As iemand iets anders leer en nie instem met die gesonde woorde van onse Here Jesus Christus en met die leer wat volgens die godsaligheid is nie” (1 Timoteus 6:2).
  • “sodat julle die woorde kan onthou wat deur die heilige profete tevore gespreek is, en die gebod van ons, apostels van die Here en Verlosser.” (2 Petrus 3:2).
  • “gebou op die fondament van die apostels en profete” (Efesiërs 2:20).

[3] As ‘n ander profeet ‘n openbaring kry, moet die eerste een stilbly (v.30). Hoekom? Die Heilige Gees wys dat die eerste profeet vals profeteer. Óf Hy wil keer dat een profeet die vloer oorneem, en wil sorg dat ander ‘n beurt kry (v.31).

 

[4] Die profete moet een vir een praat, sodat elkeen – soos wat die weke aanstap – ‘n beurt kan kry om die kerk te leer en te bemoedig (v.31, 3, 27).

 

Orde en stilte wys dat ‘n profeet nie buite homself raak nie: hy kan sy gees beheer (v.32). Orde in die kerk weerkaats dat God ‘n God van orde en vrede is (v.33a). Chaos in die kerk vertel ‘n leuen oor God en sê Hy is wanordelik (v.33a, 23). Hierdie reëls geld vir alle kerke, en nie net vir die Korintiërs nie (v.33b, vgl. 4:17, 7:17, 11:16, 16:1).

 

[5] Vroue moet stil en onderdanig wees in die kerk (v.34-35, vgl. stilte in 28, 30). Die konteks bepaal nie absolute stilte nie, maar stilte met betrekking tot die evaluasie van profete en dus ook lering (v.34, 1 Timoteus 2:11-12). Die konteks bepaal ook dat ‘n vrou aan haar eie man onderdanig moet wees (v.35).

 

Om sy punt te staaf, verwys Paulus terug na die Ou Testament wat sê dat ‘n man sy vrou moet lei (v.34, Genesis 1:26-27, 5:1-2, 2:18, 23, 3:20, 9, 11, 1 Korintiërs 11:3, 8-9, 1 Timoteus 2:13). Mans moenie passiewe papbroeke wees soos Adam nie, maar moet hulle vroue lei, leer en beskerm (v.35). Dit is lelik as ‘n vrou oor haar man baasspeel soos wat Eva oor Adam gedoen het (v.35, Genesis 3:6, 16).

 

Moenie soos die Korintiërs arrogant wees en dink die Skrif is onder jou, of dat die reëls vir orde vir ander geld, maar nie vir jou nie (v.36, 33b).

 

Reëls vir die gawes (v.26, 37-40)

In 2001 het Peter Wagner homself as ‘n moderne apostel aangestel. Hy het ‘n hele nuwe orde van apostels gestig, en gesê dat mense vir slegs $69 per maand ‘n apostel kan wees. Toe mense uit Handelinge 1:21-22, 24, 2 Korintiërs 12:12 vir Wagner wys dat daar vandag nie meer apostels is nie, het hy die Skrif eenkant toe geskuif.[2]

 

Paulus het gesê dat alle gawes en die ordelike gebruik daarvan teen die Skrif moet opmeet (v.37). Indien dit nie opmeet nie, moet die persoon nie erken word nie (v.38). Vers 26 begin met: ‘Wat dan broers?’ Paulus som op na 12:1-14:25. Met die woord ‘broers’ (v.26) wys Paulus, te midde van ‘n somber toon, dat hy die Korintiërs liefhet.

 

As hulle saamkom het elkeen ‘n psalm (Kolossense 3:16), ‘n lering (didache, 1 Timoteus 4:13, 2 Timoteus 4:2), ‘n openbaring (v.30, 2 Petrus 1:20-21), ‘n taal, ‘n uitleg (v.26, 12:10). Die probleem is nie dat die Korintiërs hulle gawes gebruik het nie, maar dat hulle dit nie gebruik om ander op te bou nie (v.26, bv. tale wat nie uitgelê word nie).

 

Die profete, die ‘geestelikes’ wat in tale praat, en elke ander gawe moet opmeet teen die apostels se lering – teen die Skrif (v.37, Gk. graphe, 1 Johannes 4:6). Die een wat dít nie erken nie, verwerp God en is ‘n vals profeet – God, Paulus, en die kerk sal so iemand ook nie erken nie (v.38). Paulus is nie teen gawes soos tale en profesie nie, maar moedig dit aan (v.39). Hy is eerder teen profesie wat met die Skrif bots, teen tale wat nie uitgelê word nie, teen wanorde (v.37-38, 13, 40).

 

Die toepassing van v.26-40 is maklik: wees ordelik in die erediens. Moenie val vir kerke en TV-dienste waar mense chaoties aanbid, en sê dis die Heilige Gees se werk nie (v.33a). As mense gelyk in tale praat en niemand dit uitlê nie (v.27-28), of in die ‘gees’ val, ruk, lag, blaf, skreeu, kruip, en hop, is dit nie die Heilige Gees se werk nie. Dit is ‘n vals gees, die vlees, of beide se werk (v.23):

 

“Maar as julle bittere afguns en selfsug in julle hart het, moenie roem en lieg teen die waarheid nie. Dít is nie die wysheid wat van bo kom nie, maar is aards, natuurlik, duiwels; want waar afguns en selfsug is, daar is wanorde en allerhande gemene dade.” (Jakobus 3:14-16).

 

As jy hierdie mense se tale en ervarings bevraagteken, skiet hulle gewoonlik terug met v.39: “moenie verhinder dat daar in tale gespreek word nie.” Maar dit is ‘n onwettige beswaar. Paulus self het gekeer dat almal nie gelyk in tale praat, of in tale praat sonder ‘n uitleg nie. As moderne tale nie aan die vereistes van die Skrif voldoen nie, dan móét ons dit afskryf.

 

  • Waar is die moderne tale wat nie ‘n brabbeltaal is nie, maar ander lande se tale soos in v.10-11, 21, Handelinge 2:5-11?
  • Waar is die moderne tale wat uitgelê word om kerk te stig, en nie selfsugtig in die binnekamer gebruik word nie (v.13-19)?
  • Waar is die ordelike tale volgens v.27-28: net twee of drie, een na die ander, ‘n uitleg, en onmiddellike stilte as daar nie ‘n uitleg is nie?
  • Waar is die profete wat oop is vir evaluasie (v.29)?

 

Orde in die erediens beteken ook ‘n vrou mag nie onderrig gee of leiding neem nie (v.34-35, 1 Timoteus 2:12). Paulus is nie seksisties of téén vroue nie. Hy ontken nie dat vroue goed kan praat of die Skrif ken nie. Hy wil eerder hê dat mans nie passief moet rondstaan soos Adam nie, maar dat hulle hul vroue moet beskerm. Daarom moet mans:

 

  • Die kritiek vat
  • Vals lering beveg
  • Die duiwel teëstaan
  • Die kerk met sterk vleis voer
  • Die Koning se boodskap uitroep
  • Sonde tug
  • Dapper wees
  • Vroue in hulle dienswerk aanmoedig
  • Die vrou se hoë roeping om kinders op te voed, koester en beskerm

Dit is nie dat vroue onbevoeg is nie. Dis eerder dat mans nie passief moet wees, en soos sissies en papbroeke toekyk hoe vroue die bogenoemde dinge doen nie (dis soos ‘n pa wat TV kyk en bier drink, terwyl sy vrou die balhorige kinders moet tugtig).

 

Voel jy selfregverdig omdat ons ordelik aanbid, rustig is en nie chaoties nie? Begraafplase is ook rustig. Jesus waarsku: “Ek ken jou werke, dat jy die naam het dat jy leef en jy is dood.” (Openbaring 3:1). Pasop dat jý nie so is en geen probleme het nie, omdat jy jouself eenkant hou en nie jou gawe gebruik om betrokke te raak by mense nie. Dien in die erediens.

 

Dalk het jy uiterlik orde, maar die sonde in jou siel lyk soos ‘n houthuisie nadat ‘n tornado dit getref het. As dít die geval is, beteken orde in die erediens niks. Soos God in Genesis 1:2 orde uit chaos gebring het, doen Hy dit in die nuwe skepping van jou hart (2 Korintiërs 5:17). Erken dat daar chaos in jou hart is. Vra dat Jesus jou sonde wegvat en jou hart rein was met die bloed van sy kruis. Bekeer jou deur krag en aanbid Hom dán ordelik.

 

Brahm, Marthiens, Riaan, en Ferdi is ‘n sesjarige vierling. Jy sidder as hulle ouers by jou huis kom kuier. Die vierling spring op jou banke, stoei naby die kristalbak op jou koffietafel, treiter jou hond, staan op jou kombuistafel, trek die plante uit jou tuin uit, pluk die groen perskes af, gooi grond in die swembad, eet soos varke met hulle hande, krap in jou slaapkamer se laaie, rol die toiletpapier af, en gooi tantrums. Die wanordelike kinders spreek volumes oor hulle ouers en gee vir hulle ‘n slegte naam.

 

Laat ons nie soos die vierling wanordelik wees en Jesus se Naam swartsmeer nie (v.33a), maar laat alles deeglik en ordelik by ons geskied (v.40).

[1] John MacArthur, Strange Fire, p.7

[2] Ibid, pp.93, 85-89

’n Illustrasie van God se heiligheid

Lamb on red cloth

Dalk is hierdie nie ‘n preek wat jy wil hoor of lees nie. ‘Ek soek iets prakties wat my in my omstandighede kan help,’ sê jy. Niks is meer prakties as God nie: sy Wese, Persoon en karakter.

 

John Piper het eenkeer uit Jesaja 6:1-8 oor God se heiligheid gepreek. Na die preek het ‘n man na hom toe gekom. Hy en sy vrou het daardie week uitgevind dat ‘n familielid hulle dogter molesteer. Volgens die man was ‘n preek oor God se heiligheid net wat hulle nodig gehad het, omdat dit dinge vir hulle in perspektief gesit het. Ek bid dat hierdie preek uit Eksodus 27 dieselfde sal doen vir almal wat dit hoor of lees.

 

Die koper altaar (v.1-8)

Alex is ‘n motorwerktuigkundige; ‘n mechanic. As hy onder die karre lê word sy hande, klere, en gesig vuil. Op ‘n dag nooi die koning van Swede hom om saam met ‘n paar adelikes die prinses se verjaarsdag bal by te woon. Alex weet instinktief hy moet sy naels skrop, gesig was, stort, spuit, skeer, hare kam, tande borsel, en skoon aantrek as hy voor die koning wil staan.

 

So is dit met God: om voor Hom te staan moet jy innerlik rein wees (Psalm 24:3-4). Dit is die les van die koper altaar (v.1-8): voordat jy tot God kan nader, moet jou sonde vergewe wees.

 

Bronze altarWat is die eerste ding wat jy sien as jy in die tabernakel se voorhof instap? Die koper altaar. Hoekom? Dit wys vir jou dat niemand sonder ‘n offer na God toe kan kom nie. Die altaar moes van akasiahout gemaak word. Dit was 2.25 x 2.25 x 1.35 m hoog (v.1). Op elke hoek was daar ‘n horing (v.2). Die horing was ‘n teken van God se mag om sonde te vergewe en te red van die dood (vgl. 1 Konings 1:50, hoe weerloos is ‘n renoster nie sonder sy horing nie?). Die priester het dus bloed op die horings gesmeer (Levitikus 4:7). Die dooie dier is ook aan die horings vasgebind (Psalm 118:27).

 

Bronze altar 3Die altaar moes met koper oordek word (v.2). Daar was ook koper potte om die as op te vang, koper grawe op die as op te skraap of kole te skep, koper bakke om die bloed op te vang sodat die priester dit aan die voet van die altaar kon gooi, koper vurke om die vleis rond te skuif en af te haal (1 Samuel 2:13-14), ‘n koper vuurpan om kole na die wierook altaar toe te dra (v.3, Levitikus 16:12-13). Alles buite die tabernakel s van koper gemaak, en alles binne-in van goud. Dit is ‘n skadubeeld van Jesus wat beide God en mens is: uiterlik onaantrelik, maar innerlik volmaak.

 

Bronze altar 2Aan die kant van die altaar (halfpad tussen die bo- en onderkant) moes ‘n strook van koper traliewerk wees. Dit het soos ‘n net gelyk waardeur wind kon waai, sodat die kole suurstof kon kry (v.4, sien eerste skets hierbo). Party dink die traliewerk verwys na ‘n rooster wat in die altaar moes insak tot halfpad na onder (skets). Maar as dit so was, sou die vuur die koper gesmelt en die hout kante gebrand het. Daarom is die heel boonste skets meer akkuraat, omdat die rooster, traliewerk, en horings van soliede koper was.

 

Daar moes vier koper ringe aan die traliewerk se vier hoeke wees (v.5, heel boonste skets). Die akasiahout pale is met koper oordek en moes deur die ringe gesteek word, sodat die Leviete dit kon dra en nie met hulle sonde-besmette hande daaraan geraak het nie: God is heilig (v.6-7, Numeri 4:13-15). Moses het alles presies gemaak soos wat God op die berg vir Hom gewys het (v.8). God se spesifieke instruksies wys weer vir ons dat Hy heilig is.

 

Die voorhof (v.9-19)

In 1993 was ons vir ‘n maand in Kaapstad. Naby Bloubergstrand is CALTEX se raffinadery met hoë heinings, wagtorings met dik staal en koeëlvaste glas, wagte in die nag, beton mure, en lemmetjies draad. Ek het geweet wat dit beteken: ‘Chemakalieë is gevaarlik en waardevol – moenie inkom nie!’ Net so het die tabernakel se heining gewys dat God heilig en gevaarlik is. Die volk kon nie nader kom nie.

Tabernacle court

Tabernacle silver filletsOm die tabernakel se voorhof was daar ‘n heining van fyn linne. Dit was 45 x 22.5 m (v.9, 11-13). Per lengte was daar was twintig koper pilare met twintig koper voetstukke. Bo-op elke pilaar was daar ‘n silwer rand met ‘n silwer ring vir die tentkoorde (skets). Daar was ook silwer gordynstokke tussen die pilare (v.10-11).

 

Tabernacle court entranceIn die breedte moes die pilare dieselfde lyk. Daar was tien pilare agter en tien voor (v.12). Voor was daar twee heinings van fyn linne aan die kante (v.14-15, 6.75 x 6.75 m). In die middel was daar 9 m oop vir ‘n gordyn van pers, blou, rooistof met fyn borduurwerk op (v.16). Dit wys vir ons dat daar net een weg na God toe is (Johannes 14:6).

 

Pillar 5 cubits highAlles moes dus van koper en silwer gemaak word. Die voorhof was 1012.5 m² x 2.25 m hoog (v.17-18). Die heining se hoogte sou keer dat die volk kon insien en na die heilige God toe kon kom (Numeri 3:10). Die gereedskap en penne vir die voorhof en tabernakel was van koper gemaak (v.19). Dit was nou wel nie van goud nie, maar tog was dit waardevol. Ons weet mos hoe diewe in Suid-Afrika koper steel.

 

Die olie (v.20-21)

Ek en my vrou kyk van tyd tot tyd dokumentêre op YouTube. Ons het eendag gekyk hoe hulle die vorm-sjokolades maak wat jy gewoonlik vir geskenke koop. Alles word met die hand gemaak, en daarom is dit so duur. Tyd en moeite maak dat hierdie sjokolade duurder is as massa produksie sjokolades wat met masjiene gemaak word. Vir dieselfde rede is olyfolie (selfs in Moses se tyd) duurder as ander olies.

 

Moses moes vir die volk sê om geparste rou olyfolie te bring (v.20, ‘virgin oil’). Die olie was gemaak van onryp olywe wat fyn gestamp is. Die pap moes is in ‘n lap gesit, sodat die olie onder kon uitdrup. Die moes is ook soms in warm water gesit en met die hand gedruk. Die olielaag wat dan bo-op die water gedryf het, is versigtig afgeskep. Hierdie olie was die duurste en suiwerste olie beskikbaar.[1] Die suiwer olyfolie sou byna geen rook gemaak het nie. Die olie is gebruik, sodat die kandelaar die hele nag deur kon brand (v.21, Levitikus 24:1-4, 1 Samuel 3:3).

 

Watse lesse is daar vir ons? Reageer op God se heiligheid. Voor jy kan reageer moet jy dit verstaan. ‘God is heilig’ beteken Hy is uniek, gans-anders, een van ‘n soort, in ‘n klas van sy eie, en verhewe bo die skepping. Die Skrif sê:

 

  • “O HERE, wie is soos U onder die gode? Wie is soos U, verheerlik in heiligheid, gedug in roemryke dade, een wat wonders doen?” (15:11).
  • “By wie wil julle God dan vergelyk? Of watter gelykenis naas Hom stel?… By wie sal julle My dan vergelyk, dat Ek net so kan wees? sê die Heilige.” (Jesaja 40:18, 25).
  • “Want wie kan in die hemel met die HERE vergelyk word? Wie is soos die HERE onder die hemelinge” (Psalm 89:7).

 

God se heiligheid beteken ook Hy is rein en moreel volmaak. Die suiwer olie is ‘n illustrasie hiervan, asook die lig wat in die tabernakel gebrand het (v.20-21). God is lig en in Hom is geen duisternis nie (1 Johannes 1:5). God is volmaak en sy oë is so rein dat Hy nie sonde kan aanskou nie (Matteus 5:48, Habakkuk 1:13). Hebreërs 7:26 sê van Jesus: “Want so ‘n hoëpriester was vir ons gepas, een wat heilig, onskuldig, onbesmet, afgeskeie van die sondaars is, en wat hoër as die hemele geword het”.

 

God sal nie sonde in sy heilige teenwoordigheid toelaat nie. Die heining om die tabernakel se voorhof wys dit (v.9-19). Psalm 1:5 sê: “Daarom sal die goddelose nie bestaan in die oordeel en die sondaars in die vergadering van die regverdiges nie.” En Psalm 5:5: “Want U is nie ‘n God wat behae het in goddeloosheid nie; die kwaaddoener sal by U nie vertoef nie.” Die Hebreër-skrywer sê: “Jaag die vrede na met almal, en die heiligmaking waarsonder niemand die Here sal sien nie” (Hebreërs 12:14). Johannes skryf: “En daarin [in die nuwe Jerusalem] sal nie inkom iets wat verontreinig en gruwelikheid en leuens doen nie” (Openbaring 21:27).

 

God haat die sonde in jou wese, hart, motiewe, begeertes, wil, woorde, denke, en dade. Jy is na God se beeld gemaak. As jy sonde doen lieg jy oor wie Hy is. Om sy heilige karakter te beskerm straf Hy sonde met die dood. Daarom was daar ‘n altaar tussen die priester en die tabernakel: ‘n sondelose dier moes in die sondaar se plek sterf.

 

Geen dier kon sonde wegvat nie, maar het heengewys na die sondelose en volmaakte Lam van God wat in ons plek gesterf het om ons sonde weg te vat (Hebreërs 10:1-4, Johannes 1:29, Jesaja 53:4-6). In sy kruisdood het Jesus die Ou Testament priester, altaar, en offer vervul (Hebreërs 13:10, 10:12, 21). Die altaar van sy kruis staan tussen ons en God, sodat Hy die sonde wat tussen ons en God staan kan wegvat. Hy het die heining wat om die tabernakel was (Jesaja 59:2) verwyder. Nou kan sondaars deur geloof en bekering vrylik na die heilige God toe kom (Hebreërs 10:22).

 

Was jy al by die altaar van sy kruis? Is jou sondes vergewe?

 

[1] Dink jy jy is ‘okay’ en kort nie die altaar nie? Toe Jesus op aarde was het Hy harder dinge te sê gehad vir die selfregverdige en hoogmoedige Fariseërs as vir prostitute. As jy deur jou werke hemel toe wil gaan, vereis God dat jy die wet perfek moet gehoorsaam – anders gaan jy hel toe (Galasiërs 3:10).

 

[2] Is jy soos die gemiddelde Afrikaner wat dink Jesus het vir jou sonde gesterf, maar jy leef nog daarin? Jy sal dubbel gestraf word, omdat jy ‘n bespotting maak van die kruis. Jy verag die enigste ‘altaar’ waar God sondes vergewe. En dink jy jy sal wegkom sonder om gestraf te word?

 

“Want as ons opsetlik sondig, nadat ons die kennis van die waarheid ontvang het, bly daar geen offer vir die sondes meer oor nie… hoeveel swaarder straf, dink julle, sal hy verdien wat die Seun van God vertrap het en die bloed van die testament waardeur hy geheilig is, onrein geag en die Gees van genade gesmaad het?” (Hebreërs 10:26, 29).

 

[3] Is jy moedeloos en hopeloos oor jou sonde wat jou pla, omdat jy weet God is kwaad vir jou? Kyk na die Lam van God op die altaar van die kruis, en smeek om genade. ‘Hoe weet ek God sal my aanvaar?’ vra jy. Hy is die Een wat die altaar en die kruis uitgedink het, sodat sondaars na Hom toe kan kom!

 

[4] Is jy ‘n Christen wat met sonde speel? Wanneer laas was jý by die altaar van die kruis? Die altaar was nie net vir ongelowiges wat tot bekering moes kom nie, maar vir uitverkore Israel. Kan jy met sonde speel as jy die diep wond in Jesus se sy sien, die snye in sy kop, die spykers in sy hande en voete, die vore in sy rug, die bloed oral, sy vyande se spoeg op sy gesig, sy verskrikking as gevolg van God se toorn op Hom?

 

[5] Is jy ‘n Christen wat jou sonde haat en spyt is daaroor? Die altaar van die kruis is vir jou. Kom gereeld deur belydenis en bekering na die altaar toe (1 Johannes 1:7, 9). Skep moed en onthou Jesus se offer as jy die nagmaal vier. Streef met die Gees se krag om God se heiligheid in jou lewe te weerspieël:

 

“Maar soos Hy wat julle geroep het, heilig is, moet julle ook in jul hele lewenswandel heilig word, omdat daar geskrywe is: Wees heilig, want Ek is heilig.” (1 Petrus 1:15-16).

 

Hoekom moet jy op God se heiligheid regeer? God vereis ‘n reaksie. As jy bly soos jy is, vereis sy heiligheid dat jy hel toe gaan. Kom na die altaar toe en word verander.

 

Wat maak dat God God is? Dalk sê jy dis sy almag, ewigheid, oneindigheid, onveranderlikheid, alwetendheid, liefde, wysheid, en alles omtrent Hom. Jy is reg. Maar in essensie is dit sy heiligheid, uniekheid, en andersheid wat Hom God maak. Sy mag, kennis, liefde, wysheid is heilig, uniek, en gans-anders. As God dus sy heiligheid sou prysgee of kompromeer, is Hy nie meer God nie.

 

Laat niemand dan dink vergifnis en genade beteken God is nie ernstig oor sy heiligheid nie. Inteendeel, die kruis wys juis dat God eerder mens sou word en sterf, as om sy heiligheid prys te gee. In die kruis het God dus nie sy heiligheid weggegooi om na sondaars toe neer te daal nie. Hy het ons uit ons sonde kom haal om ons heilig te maak, sodat ons in sy heilige teenwoordigheid kan inkom.

[1] The NIV Study Bible, p.128 en John Currid, Evangelical Press Study Commentary: Exodus vol.2, pp.189-190

Lesse oor God uit die tabernakel

Tabernacle curtains

 

Die kerkvader Origenes (185-254 n.C.) het die allegoriese metode van Skrif interpretasie populêr gemaak.[1] Hy het geglo dat elke teks ‘n letterlike betekenis het, maar dat daar ook ‘n dieper geestelike betekenis is (allegorie). Allegorie is bv. om te sê die gekoer van die tortelduif in Hooglied 2:12 dui op die apostels se prediking. Hierdie metode van Bybel interpretasie is nie net verkeerd nie, maar gevaarlik.

 

Dit is egter nie allegorie as die Nuwe Testament sê dat ‘n sekere Ou Testament teks ‘n skadubeeld van Jesus is nie. Hebreërs 8:5, 9:23-24 sê dat die tabernakel vervul is in Jesus. Elke detail in die tabernakel beteken iets (Hebreërs 9:5). Die Nuwe Testament verf egter nie altyd met ‘n fyn kwas nie. Dus is dit wilde spekulasie om presies te sê hoe elke tentpent, afmeting, of edelmetaal in Jesus vervul is. Maar selfs met ‘n breë kwas verf die Heilige Gees in Eksodus 26 ‘n asemrowende prentjie van Jesus.

 

Die bedekking (v.1-14)

Die tabernakel was soos ‘n huis wat van buite af lelik lyk, maar van binne gepas is vir ‘n koning. Ek sal net-nou verduidelik hoekom.

 

Moses moes die tabernakel maak van tien stroke materiaal (v.1). Die stroke was gemaak van fyn linne, van blou, pers, en rooistof (v.1). Daar moes gerubs op die stroke geborduur word (v.1, sien Esegiël 1 vir gerubs). Elke strook moes 12.6 x 1.8 m wees (v.2). Die stroke moes in twee stelle van vyf aanmekaar vasgewerk word (v.3). Elke strook sou 12.6 x 9 m wees (v.3).

 

Daar is vyftig bloupers lissies aan die rand van elke stel vasgewerk. Die twee stelle sou dan by die lissies met goue hakkies aan mekaar vasheg word (v.4-6). Die hele bedekking sou soos ‘n groot tafeldoek oor die tabernakel gegooi word. Die hakkies het dan oor die middel van die dak se breedte gelê soos ‘n ry krammetjie-steke ná ‘n hartomleiding. Die tent moes ‘n geheel wees (v.6).

 

Bo-oor die blou, pers, rooistof, en linne was daar nóg ‘n bedekking van bokhare (v.7). Dit sou keer dat die son die gekleurde materiaal verbleik. Hierdie keer moes Moses nie tien stroke materiaal maak nie (v.1), maar elf (v.7). Elke strook was 13.5 x 1.8 m (v.8). Dit was dus 90 cm langer as die gekleurde stroke. Die ekstra lengte was nodig, omdat dit soos ‘n tent se seil met penne vasgetrek moes word (v.13, 27:19, 35:18, 38:31).

 

Die stroke van bokhare moes vasgewerk word in twee stelle. Die een stel het bestaan uit vyf stroke materiaal, en die ander een uit ses (v.9). Daar was weer vyftig lissies aan die rand van elke stel. Die twee stelle moes deur die lissies vasgeheg word met brons hakkies (v.10-11, nie goud soos in v.6 nie). ‘n Gedeelte van die bokhaar stroke het oor die agterkant gehang, en ‘n gedeelte oor die voorkant. Hulle moes dan die voorkant wat by die ingang was, dubbel vou (v.9, 12). Dit sou gelyk het soos ‘n kombers oor jou bed: onder hang dit af, maar bo vou jy dit dubbel. Bo-oor die bokhaar bedekking was daar rooigekleurde ramsvelle, en bo-oor dít was daar robbevelle op die dak (v.14). Het die dierevelle as bedekking dalk gewys dat God bloed stort om ons sondes te bedek (vgl. Genesis 3:21)?

 

Ek het reeds in hfst.25 gesê dat rooi, pers, en blou koninklike kleure is vir die Koning se tent. Die kleure en geborduurde gerubs wys:

 

[1] God is pragtig om te aanskou. Dawid wou in die tempel wees “om die lieflikheid van die HERE te aanskou” (Psalm 27:4). Paulus sê in 2 Tessalonisense 1:10 dat Jesus weer kom om “bewonder te word in almal wat glo”. Openbaring 4:3 beskryf die Here só: “…[Hy] het in sy voorkoms gelyk soos die steen jaspis en sardius; en rondom die troon was ‘n reënboog wat in sy voorkoms gelyk het soos ‘n smarag.”

 

[2] God is heerlik. Jesaja het sy heerlikheid gesien (Johannes 12:41), en sê dat die vlammende serafs hulle gesigte in sy teenwoordigheid bedek (Jesaja 6:1-2).

 

[3] God is aanbiddingswaardig. Johannes sê: “En elke keer as die lewende wesens heerlikheid en eer en danksegging gee aan Hom wat op die troon sit, wat tot in alle ewigheid lewe, val die vier en twintig ouderlinge neer voor Hom wat op die troon sit, en aanbid Hom wat tot in alle ewigheid lewe, en werp hulle krone voor die troon en sê: U is waardig, o Here, om te ontvang die heerlikheid en die eer en die krag, want U het alles geskape en deur u wil bestaan hulle en is hulle geskape.” (Openbaring 4:9-11).

 

En weer: “Toe sien ek, en ek hoor ‘n stem van baie engele rondom die troon en van die lewende wesens en die ouderlinge; en hulle getal was tien duisende van tien duisende en duisende van duisende; en met ‘n groot stem het hulle gesê: Die Lam wat geslag is, is waardig om te ontvang die krag en rykdom en wysheid en sterkte en eer en heerlikheid en lof. En elke skepsel wat in die hemel en op die aarde en onder die aarde en wat op die see is, en alles wat in hulle is, het ek hoor sê: Aan Hom wat op die troon sit, en aan die Lam kom toe die lof en die eer en die heerlikheid en die krag tot in alle ewigheid! En die vier lewende wesens het gesê: Amen! En die vier en twintig ouderlinge het neergeval en Hom aanbid wat lewe tot in alle ewigheid.” (Openbaring 5:11-14).

 

Dit sou ‘n anti-klimaks wees as die priester ‘n spieël in die tabernakel moes invat, en die heerlikheid van God miskyk. Dis byna soos iemand wat ‘selfies’ neem by die Grand Canyon. Moenie so behep wees met jouself en hierdie lewe, dat jy die pragtige God in sy heerlikheid miskyk nie (Johannes 17:24).

 

Jy kon net die koninklike kleure sien as jy binne die tabernakel gestaan het. Van buite af het dit so vaal soos die woestyn gelyk. So is dit met Jesus. Vir die ongelowige lyk Hy soos enige ander mens. Judas moes Hom met ‘n soen uitwys (Matteus 26:48). Jesus het nie ‘n stralekrans (‘halo’) op sy kop gehad nie. Jy sou Hom nie tussen sy dissipels kon uitken nie. Dalk sou jy Hom kon uitken omdat Hy die lelikste was. Jesaja 53:2 sê: “Hy tog het soos ‘n loot voor sy aangesig opgespruit en soos ‘n wortel uit droë grond. Hy het geen gestalte of heerlikheid gehad, dat ons Hom sou aansien nie, en geen voorkoms, dat ons Hom sou begeer nie.”

 

Die Heilige Gees het ons oë geopen om verby die vaal ‘tent’ van sy liggaam sien, sodat ons besef het Hy is die heerlike God. “En Hy het voor hulle van gedaante verander, en sy aangesig het geblink soos die son, en sy klere het wit geword soos die lig.” (Matteus 17:2). “Ons ken dus van nou af niemand meer na die vlees nie; en al het ons ook Christus na die vlees geken, nou ken ons Hom tóg nie meer so nie.” (2 Korintiërs 5:16).

 

Dalk het jy al baie keer die evangelie gehoor, en sit jy al vir baie jare in die kerk, maar jy sien nie sy heerlikheid nie. Net God kan jou oë oopmaak (Matteus 16:16-17, 2 Korintiërs 4:6). Selfs party Christene was lanklaas binne die ‘tent’, en sien net die buitekant van ‘n Jesus in sandale. Bid saam met Paulus Efesiërs 1:17-19, 3:16-19:

 

“dat die God van onse Here Jesus Christus, die Vader van die heerlikheid, aan julle die Gees van wysheid en openbaring in kennis van Hom mag gee, verligte oë van julle verstand, sodat julle kan weet wat die hoop van sy roeping en wat die rykdom van die heerlikheid van sy erfdeel onder die heiliges is; en wat die uitnemende grootheid van sy krag is vir ons wat glo, na die werking van die krag van sy sterkte…

 

…dat Hy aan julle mag gee na die rykdom van sy heerlikheid om met krag versterk te word deur sy Gees in die innerlike mens, sodat Christus deur die geloof in julle harte kan woon, julle wat in die liefde gewortel en gegrond is, en julle in staat kan wees om saam met al die heiliges ten volle te begryp wat die breedte en lengte en diepte en hoogte is, en die liefde van Christus te ken wat die kennis oortref, sodat julle vervul kan word tot al die volheid van God.”

 

God is ook prakties. Twee kleiner stelle van 12.6 x 9 m sou gouer opslaan en makliker vervoer as een stel van 12.6 x 18 m. Die bedekkings van bokhare en diervelle was ook waterdig. God het ook nie oortollige materiaal as Hy werk nie (v.9, 13). Omdat hierdie dinge so is, moet jy nie in jou beproewing wonder of God dalk ‘n fout gemaak het, of Hy weet wat Hy doen, en of Hy iets onnodig doen nie.

 

Die raam (v.15-30)

‘n Man in ons kerk het my vertel van gorilla welding: dit is vrek lelik maar deksels sterk. Soldeer werk aan anderkant is mooi, maar nie so sterk nie. Die tabernakel was beide: mooi met goud en verskillende kleure materiaal, en sterk met stewige balke.

Tenons 2

Hoe het die struktuur gelyk waaroor die bedekking gehang het? Moses moes akasiahout balke met goud oordek. Die balke was 4.5 m x 67.5 cm (v.15-16, 29, 36:34). Onderaan elke balk was daar twee tappe [lett. hande] wat in die silwer voetstuk se twee tapgate moes inpas, sodat die balk kon vasstaan (v.17, 19).

 

Tenons 4Daar was twintig balke vir elke sykant (noord en suid), en veertig tapgate – twee per voetstuk (v.18-21). Die balke het nie teen mekaar gestaan soos wat party sketse wys nie, maar was eweredig versprei (vgl. die afmetings in v.16, 1-2). Ses balke het in twaalf tapgate aan die agterkant (wes) van die tabernakel gestaan (v.22). Daar was twee ekstra balke en voetstukke op die agterhoeke. Op elke hoek was daar dus twee balke wat teen mekaar gestaan het (v.23-25, sien skets hieronder). Dit was aan die bokant vas met ‘n ring.

Double frames on corners

Daar was vyftien pale van akasiahout wat met goud oordek is (v.29). Daar was goue ringe aan die balke, sodat die pale kon deursteek en die balke aan mekaar vashou (v.29). Daar was vyf pale vir elke sykant, en vyf pale vir die agterkant (v.26-27). Die middelste paal aan elke kant het dwarsdeur die hele lengte geloop (v.28). Aan elke kant was daar twee pale links (een bo en een onder) en twee regs (een bo en een onder). Moses moes alles presies bou soos wat God op die berg vir hom gewys het (v.30).

Tabernacle crossbars

Een kommentator bevraagteken die ram- en robvel bedekkings, en sê dit sou te swaar wees vir die tabernakel se swak struktuur.[2] Maar daar was 28 balke van 4.5 m x 67.5 cm, dubbel balke op die hoeke, voetstukke van soliede silwer, 15 pale wat die balke vashou, en nege stewige pilare (v.32, 37).

 

Wat is die les? In beproewing is God nie die wankelrige vuurhoutjie brug van ‘n kind se skoolprojek nie. Hy is ‘n stewige pilaar, reuse rots, en magtige berg: “God is vir ons ‘n toevlug en sterkte; as hulp in benoudhede is Hy in hoë mate beproef.” (Psalm 46:2). “Die HERE is my rots en my bergvesting en my redder; my God, my rots by wie ek skuil; my skild en die horing van my heil, my rotsvesting.” (Psalm 18:3).

 

Deur Hom kan jy self soos ‘n pilaar vasstaan en nie kantel nie. Die Skrif sê dat die kerk ‘n pilaar van die waarheid is (1 Timoteus 3:15). “Wie oorwin, Ek sal hom ‘n pilaar in die tempel van my God maak, en hy sal daar nooit weer uitgaan nie” (Openbaring 3:12).

 

Die tabernakel se afmetings, simmetrie, en plan (v.30) wys vir ons dat God presies en ordelik is (1 Korintiërs 14:33). Iemand het vir ‘n Puritein gevra hoekom hy so spesifiek is in sy aanbidding. Sy antwoord was: ‘Because I serve a precise God’ (soos wat die skepping ook wys).

 

Is jy ordelik en presies soos God? Moenie ‘n afgod maak van netheid, sodat jy ‘n perfeksionis is wat almal irriteer nie. Maar wees netjies in jou werk. Moenie slordig wees en jou werk aframmel nie (Kolossense 3:23, 1 Timoteus 6:2). Hoe lyk jou huis, kinders, huwelik, verhoudings, stiptelikheid, geld, liggaam, siel, lewe: chaoties of ordelik? Selfs in ons aanbidding moet daar orde wees. Ons moenie wanordelik wees soos die charismate nie. “Laat alles welvoeglik en ordelik toegaan.” (1 Korintiërs 14:40).

 

Die gordyne (v.31-37)

‘n Maand gelede het ek die evangelie met ‘n ongelowige man en sy gesin gedeel. Ek het gevra: ‘Weet jy wie is jou grootste vyand?’ Hulle het geraai: ‘Die duiwel… slegte mense… jyself?’ Wat is die antwoord? God. Die gordyne in die tabernakel wys vir ons iets wat ons vergeet: God is gevaarlik (Hebreërs 10:31, 12:29).

 

Veil with pillars and claspsDie voorhangsel was van fyn linne, van blou, pers, en rooistof (v.31). Met fyn naaldwerk moes daar gerubs op geborduur word (v.31). Die voorhangsel het teen vier pilare gehang . Die pilare is van akasiahout gemaak wat met goud oordek is, en op silwer voetstukke gestaan het (v.32). Dit het goue gordynhakke gehad wat op die goue en koper hakkies in die dak gehang is (v.32-33, 6, 11).

 

Die ark met die versoendeksel op het agter die voorhangsel gestaan. Die Heilige is deur hierdie voorhangsel van die Allerheiligste geskei (v.33-34). Die tafel met toonbrode, die goue kandelaar, en die wierook altaar het in die Heilige gestaan (v.35, 30:1-6, as ‘n mens instap was die kandelaar links, die tafel regs, en die wierook altaar voor die voorhangsel).

 

Screen with five pillarsDaar was nóg ‘n gordyn by die ingang van die tent. Dit is gemaak van fyn linne, blou, pers, en rooistof met borduurwerk daarop (v.36). Teen die gordyn was vyf pilare gemaak van akasiahout, en oordek met goud (v.37, skets hieronder). Dit het koper, en nie silwer voetstukke gehad nie (v.37). Daar was goue gordynhakke om die gordyn mee op te hang (v.37).

 

Wat leer ons hieruit? God is heilig. Gerubs het sy troon teen vuil mensehande beskerm (v.31, 25:18-20, Genesis 3:24). Net priesters kon in die Heilige ingaan, en net die hoëpriester kon een keer per jaar in die Allerheiligste agter die voorhangsel ingaan (Hebreërs 9:6-7). Moet dan nie nonchalant en met ‘n slenterhouding voor God kom nie. Vrees Hom as die Heilige Een.

 

Maar vrees is net een kant van die muntstuk. Toe Jesus sy asem uitgeblaas het, het God die voorhangsel geskeur (Matteus 27:51). Nou kan jy enige tyd en met vrymoedigheid nader kom (Hebreërs 4:16, 10:19-20). Hoe voel jy as jou kind bang is om sy hart met jou te deel; as jou kind nie met jou wil praat nie? Voel God nie so as jy huiwer om na Hom toe te kom, as jy bang is Hy sal nie jou gebede verhoor, of as jy baie min bid nie? Sal God die gordyn terughang? Sal Hy terugdraai op die belofte dat Hy sy Seun se offer as Hoëpriester aanvaar het? Geniet God dit nie as jy tot Hom bid nie: “die gebed van die opregtes is Hom welgevallig.” (Spreuke 15:8)?

 

Daar was een ingang vir die tent, en een ingang vir die Allerheiligste. Dit wys vir ons dat daar een weg na die Vader toe is: Jesus Christus (Johannes 14:6, Handelinge 4:12). Alle paaie lei nie na die hemel toe nie. Om soos Joel Osteen te sê dat opregte Hindus hemel toe gaan, is om te sê die kruis was ‘n mors van tyd: “Ek verwerp nie die genade van God nie; want as daar geregtigheid deur die wet is, dan het Christus tevergeefs gesterwe.” (Galasiërs 2:21).

 

Voor in een van sy boeke skryf C.J. Mahaney vir sy vrou: ‘To Carolyn, with all my love. When I see you in a crowd, you’re the only one who appears in color – the rest of the world is black-and-white to me.’[3] Klink dit nie veel beter as: ‘To Carolyn. I love you. You are more beautiful than any other woman’ nie?

 

So is dit met die tabernakel. Dit is ‘n prentjie wat God in baie kleure beskryf. Dit is jammer dat ons in ons stiltetyd Eksodus tot by hfst.24 lees, en dan die res van die hoofstukke (oor die tabernakel) oorslaan om aan te beweeg na meer ‘interessante’ tekste toe.

[1] N.R. Needham, 2000 Years of Christ’s Power: vol. 1, p.122

[2] Alan Cole, Tyndale Old Testament Commentaries: Exodus, p.194

[3] Sex, Romance, and the Glory of God

Die gawe van tale in Korinte en vandag

Speaking in tongues

Iemand wat die gawe van tale gebruik om af te wys, is soos iemand wat ‘n Rolls Royce kry om sy baas rond te ry, maar dit misbruik om meisies te beïndruk. In 1 Korintiërs 14:1-25 sê Paulus dat tale wat nie uitgelê word nie, niemand help nie.

 

Tale, profesie en stigting (v.1-5)

Ek ken ‘n vrou wat in haar stiltetyd in tale praat en sê sy bou haarself op. In die gemiddelde charismatiese kerk praat mense in tale sonder dat daar ‘n uitleg is. In ‘n YouTube video maak Kenneth Copeland en ‘n ander prediker grappe in tale, en is daar geen uitleg nie.[1] Paulus het gesê dat tale sonder ‘n uitleg nie die kerk opbou nie, maar liefdeloos en selfsugtig is (v.1-5).

 

Paulus wou hê die Korintiërs moes die liefde najaag, sodat hulle ander kon opbou (v.1-5, hfst.13). Juis daarom moes hulle eerder profesie soek as tale wat nie uitgelê word nie (v.1, 5). In 12:28 noem hy profesie die tweede belangrikste gawe. Iemand wat in ‘n taal spreek praat met God en nie met mense nie (v.2, vgl. Handelinge 2:11, 10:46). As iemand nie die taal uitlê nie, verstaan die res dit nie (v.2, 5). Deur die Heilige Gees se krag praat die persoon ‘n geheimenis (v.2). In die Skrif is ‘n geheimenis iets wat bedek was, maar nou deur die Heilige Gees geopenbaar is (sien 4:1, 15:51, Romeine 16:25, Kolossense 1:26, Efesiërs 3:9, Openbaring 1:20). Paulus wil dus nie hê dat die geheimenis in ‘n vreemde taal weggesteek moet word nie: dit moet uitgelê word (v.2).

 

Iemand wat profeteer bou die kerk op, bemoedig mense, en vertroos hulle (v.3). Iemand wat sonder ‘n uitleg in tale praat wys nie liefde nie, maar soek sy eie belang (v.4, vgl. 13:5, 10:33). So iemand wil sy eie ego streel of dink dat spreek in tale ‘n status-simbool is. Dié persoon bou nie ander op soos die persoon wat profeteer nie (v.4, 1). Paulus is nie teen die gawe van tale nie. As dit kon (12:30 sê dit kan nie), wens hy almal kon in tale praat (v.5, vgl. Numeri 11:29). Profesie is dan beter as tale, tensy iemand die tale uitlê, sodat die kerk gestig word (v.5). Die beste gawe is dan die een wat ander opbou (v.5).

 

Tale, uitleg en begrip (v.6-19)

In 2007 het ek Taiwan besoek. Baie min mense in Taiwan kan Engels praat. Selfs die tye op winkel vensters en pryse op spyskaarte is in Chinese karakters. Ek het die frustrasie gevoel toe ek vir ‘n publieke badkamer gevra het. Ek het gesê: ‘Where is the bathroom?… Where is the toilet?’ Ek het selfs ‘n mannetjie en vroutjie geteken. Niemand het verstaan wat ek bedoel nie. Eers na ‘n minuut of so kon iemand my help. As begrip belangrik is vir ‘n alledaagse gesprek, hoeveel te meer nie in die kerk van die lewende God nie (v.6-19)?

 

Paulus raas met die Korintiërs. Om sy stemtoon te versag en liefde te wys, noem hy hulle ‘broers’ (v.6, 20). Hoe sou dit wees as hý Korinte toe kom en in tale praat sonder ‘n openbaring, profesie, kennis, of lering in hulle eie taal (v.6)? Selfs ‘n lewelose fluit of harp moet duidelike note gee as jy die wysie wil ken (v.7). Indien nie, is dit soos ‘n vals sanger wat vir jou sê: ‘Ken jy daardie liedjie?’ en dan op een noot ‘Da-da-da-da-da-da’ sing. Jy kan net die wysie geniet as die note duidelik is. En as die basuin nie spesifieke note blaas nie, sal die soldate nie weet of hulle kamp moet breek, en of hulle moet gereed maak vir oorlog nie (v.8).

 

So is dit met tale as niemand dit uitlê nie: jy praat in die lug en tref nie die teiken nie. Dit help niemand nie, bou hulle nie op nie, troos hulle nie, leer hulle nie, bemoedig hulle nie, vermaan hulle nie (v.9). Daar is baie soorte tale in die wêreld. Elkeen se spesifieke klank het ‘n betekenis (v.10). As jy dit nie verstaan nie, klink dit vir jou so: bar-bar-bar-bar-bar. Dit is letterlik wat ‘vreemdeling’ in v.11 beteken. Die Griekse woord is barbaros. Vir die Korintiërs was dit baie erg om dít te hoor. Paulus sê in effek vir hulle: tale sonder ‘n uitleg maak julle niks beter as barbare nie.

 

Dit laat my dink aan 1989. My sussie was vyf en haar maatjie vier. Haar maatjie het gehoor hoe ons met my pa Engels praat. Eendag sit sy en my sussie agter in ons Passat. Skielik begin sy babbel: ‘Hlal-lal-lalo-lale…’ My sussie kyk verbaas na haar en vra: ‘Wat doen jy?’ ‘Ek praat Engels,’ kom die antwoord.

 

Om nie ‘n taal te verstaan nie is frustrerend (v.11, Genesis 11). Dis asof jy in ‘n Shangaan kerk sit terwyl iemand preek (ek het al), of luister hoe ‘n Katolieke priester die Bybel in Latyn lees. ‘Nee!’ sê Paulus. ‘Lê die taal uit en bou die kerk op’ (v.12). Beywer jouself om die kerk op te bou meer as om sekere gawes te hê (v.12, 1).

 

‘n Vrou het vir my gesê dat tale ‘n hoër vorm van gebed is. ‘Dis gees tot Gees soos 1 Korintiërs 14:14 sê,’ was haar redenasie. Sy glo ook dat Efesiërs 6:18, Judas 20 se ‘bid in die Gees’ na tale verwys. In Romeine 8:26-27 sê Paulus dat die Gees vir ons intree met onuitspreeklike sugtinge. Sy glo dit verwys na tale.

 

Maar hierdie tekste sê dat alle gelowiges in die Gees moet bid, en dat die Gees vir alle gelowiges in hulle swakheid bid. In 12:30 egter sê Paulus dat nie almal in tale praat nie. Ek het haar toe gevra oor Johannes 4:23-24 wat sê dat God mense soek wat Hom in Gees en waarheid moet aanbid. Sy het gesê dit verwys na mense wat in hulle stiltetyd in tale bid. Maar v.13-19 sê dat gebed in die gees sonder die verstand (tale sonder uitleg) nie goed is nie.

 

Om die kerk op te bou (v.12) moes die Korintiërs bid vir ‘n uitleg (v.13, 27). Die apostels sê dat iemand wat in ‘n taal bid of sing dit doen deur die Heilige Gees wat sy of haar gees bekragtig (v.14, 2, vgl. Efesiërs 5:18-19). Sonder ‘n uitleg en begrip, is jou verstand soos grond wat onvrugbaar is en nie goeie vrug lewer vir die res om te geniet nie (v.13-14). Weereens: om in jou gees te bid en te sing, terwyl jou verstand onaktief is, is nie goed nie. Tale sonder ‘n uitleg is nie goed nie (v.15).

 

Vir alle praktiese doeleindes is iemand wat tale sonder ‘n uitleg hoor niks beter as ‘n vreemdeling nie. Hy of sy kan nie ‘Amen’ of ‘Laat dit so wees’ op die persoon se dankgebed sê nie (v.16, Nehemia 8:7). Die dankgebed is mooi, maar dit help niemand nie en is liefdeloos (v.17, 1).

 

Paulus is nie teen die gawe van tale nie – hy praat dit meer as hulle almal (v.18). Hy is teen tale sonder ‘n uitleg (v.19). Om ander op te bou sal hy eerder vyf woorde in ‘n verstaanbare taal praat, as tienduisend woorde in ‘n taal wat ander nie verstaan nie (v.19). Om dít te doen sal niemand help nie.

 

 

Tale, profesie en ongelowiges (v.20-25)

Verbeel jou jy stap by ‘n kerk in, en almal praat gelyk verskillende dinge in Afrikaans, Engels, Zulu, Chinees, Spaans, Swahili, Arabies, Frans, Grieks, Deens, Thai, en daar is geen tolk nie. Sal jy nie dink die mense is mal nie? Wat as jy by ‘n kerk instap en almal sê gelyk: ‘Shal-ba-ba-bah-shlabalika… ilia skiridan tola do skantama… patara rama na savarah dahara dafarasala fasa carara’? Dis tragies dat die kerk dit verdra, en dat ongelowiges moet wys dat dit vals en chaoties is. Die Skeptic’s Dictionary sê:

 

‘When spoken by schizophrenics, glossolalia [Afr. tale] is recognized as gibberish. In charismatic Christian communties glossolalia is sacred and referred to as “speaking in tongues” or having “the gift of tongues”.’[2] Tale sonder ‘n uitleg is sleg genoeg. Wat nog van vandag se nagemaakte tale sonder ‘n uitleg?

 

Paulus wou nie hê die Korintiërs moes onvolwasse wees in hulle denke nie (v.20, 14, 13:11, vgl. Efesiërs 4:14, Hebreërs 5:12-13). Daarom moes hulle die tale uitlê sodat die res dit kon verstaan, opgebou word, en groei (v.20). Hulle moes onkundige kinders wees wanneer dit by sonde kom (v.20, Romeine 16:20), maar volwasse in geestelike denke (v.20, 13:10-11, 2:6, Gk. teleios).

 

Die Ou Testament het gesê as Israel rebels was, sou God vyande stuur wat ‘n ander taal praat. Israel wou nie die profete hoor wat in hulle eie taal gepraat het nie. Nou sou ander nasies God se oordeel in ‘n vreemde taal aankondig, maar Israel sou hulle nie bekeer nie, omdat hulle die taal nie verstaan het nie (v.21, Jesaja 28:11-12, Deuteronomium 28:49, Jeremia 5:15). Vir ongelowige Israel was vreemde tale ‘n teken van oordeel (v.21-22). Net so is tale sonder ‘n uitleg nie ‘n bewys van geestelikheid of seën nie, maar van God se oordeel oor ‘n ongelowige kerk (v.22)!

 

As die Korintiërs die tale uitgelê het, sou dit, soos profesie, die kerk opgebou het (v.22). As die Korintiërs sonder ‘n uitleg in tale gepraat het, sou besoekers instap en sê: ‘Christene is mal; hulle is nie regdenkend nie’ (v.23, 27). As hulle egter in ‘n verstaanbare taal geprofeteer het, sou God die ongelowige se hart ontbloot het en sy sonde uitgewys het (Johannes 16:8, Hebreërs 4:12-13, Jeremia 17:10). Hy sou gevrees het, Jesus as die ware God bely, voor Hom gebuig en Hom aanbid het (v.24-25, vgl. Sagaria 8:23).

 

Hoe help hierdie hoofstuk ons vandag? Ons moet die lering daarvan verstaan en die moderne gawe van tale aan die Skrif meet.

 

[1] Die tale in 1 Korintiërs 14 is nie brabbeltale soos wat charismate praat nie, maar is die bonatuurlike vermoë om sonder taalklasse ‘n ander land se taal te praat. In v.10-11 praat Paulus van verskillende lande se tale. Die Griekse woord genos is dieselfde woord as in 12:10: “allerhande [genos] tale”. In v.21 haal die apostel Jesaja 28:11-12 aan wat duidelik van ander lande se tale praat. Ook in Handelinge 2:5-11 is dit duidelik dat dié gawe nie ‘n brabbeltaal is nie, maar ander lande se tale. Die gawe van uitleg is die bonatuurlike vermoë om sonder taallesse hierdie tale uit te lê of te vertaal (v.13, vgl. Daniël 5).

 

Hoekom praat mense in brabbeltale as dit nie eg is nie? Party mense maak dit op (soos ‘n AGS Pastoor wat vir ons vertel het dat hy dit vir 15 jaar ‘gefake’ het). Party mense smag na ‘n emosionele ervaring en mislei hulleself. By ander is dit demone wat die tale na-aap. Die duiwel kan homself voordoen as ‘n engel van die lig, en vals wonders en tekens doen (2 Korintiërs 11:14, Matteus 24:24). Mense in dieKundalini kultus (Hindoeïsme) en Oosterse Misterie Kultusse praat in brabbeltale. ‘n Man uit die Pinkster beweging vra: ‘If the possessed voodoo priest says: “shiri-bo-bo-bo-boh” in a staccato stammer over his black whisk he holds, and the possessed born-again Christian rattles: “shla-ba-ba-bah-shlabalika” over his Bible, then what can be the difference?”’[3]

 

[2] Iemand wat in tale praat, praat met God en nie met mense nie (v.2). Hy wat dan die taal uitlê en sê: ‘So sê die Here…’ jok.

 

[3] Tale is nie vir jou stiltetyd gegee nie. Die feit dat iemand wat in tale spreek met God praat en nie met mense nie, beteken nie dis vir die binnekamer nie. Die woord ‘binnekamer’ kom nie eers in hfst.14 voor nie. Handelinge 2:11, 10:46 wys hoe mense in die openbaar met God praat in ander tale. Party mense dink v.4a is positief: “Hy wat in ‘n taal spreek, stig homself”. Hulle lei hieruit af dat jy tale moet gebruik om jouself in jou binnekamer op te bou. Maar die konteks wys anders. Die Heilige Gees het die gawes gegee, sodat jy ander kan opbou (v.5, 6, 12, 17, 13-19, 26, 12:7, 25, Romeine 12:6-8, Efesiërs 4:7, 11-13, 16, 1 Petrus 4:10).

 

Party mense dink dis geestelik om in die gees te bid, terwyl jy jou verstand afskakel en jou brein in neutraal sit (v.14). Paulus sê dis nie goed nie (v.15, Romeine 12:2, Efesiërs 4:23). Om in tale te praat sonder dat daar ‘n uitleg is (in jou kamer of in die erediens), is nie goed nie maar sleg (v.13-19).

 

Beswaar: ‘Maar Paulus self sê hy praat in tale, en sal in die kerk liewer vyf woorde in ‘n verstaanbare taal praat, as tienduisend woorde in ‘n taal. Impliseer dit nie dat hy in sy binnekamer in tale gepraat het nie?’

 

Antwoord: Paulus sal nie teen sy eie raad gaan nie. Die konteks van v.13-19 en die hele hfst.14 sê dat tale gegee is om die gemeente op te bou. Die feit dat iemand ‘Amen’ kan sê op die gebed in ‘n ander taal, wys vir jou dit geskied in die kerk en nie in die binnekamer nie (v.16). Dalk het Paulus tale op die sendingveld gebruik, sodat die evangelie makliker kon versprei (Handelinge 2:5-11). Dit is immers ‘n teken vir ongelowiges (v.22). Op die sendingveld sou ‘n uitleg nie nodig gewees het nie, omdat almal dit kon verstaan.

 

Wat ons vandag in charismatiese kerke sien meet nie op teen die Skrif nie, en is dus nie die Bybelse gawe van tale nie (v.26-40 sal die punt verder bewys). Meer as een persoon het al vir my vertel van sendelinge wat die Bybelse gawe van tale het. Maar gewoonlik is dit ‘n vriend se vriend se nefie se kind, en hulle weet nie presies waar en wanneer dit gebeur het nie.

 

As jy op dié gebied onderskeid wil toepas, sal mense sê jy blus die Heilige Gees. Die waarheid is dat mense wat nie teen Skrif die opmeet nie, die Heilige Gees blus en sy Woord minag.

 

Ons misbruik nou wel nie die gawe van tale nie, maar hfst.14 het ook ‘n paar waarskuwings vir óns.

 

  • Is jy ‘n bangbroek wat nie foute in die kerk wil uitwys nie, maar eerder sal stilbly? Leer by Paulus om reguit te praat (v.20, 23).
  • Is jy te hard in jou kritiek? Is jy alewig negatief? Wys die verkeerde uit, maar doen dit in ‘n gees van sagmoedigheid (v.6, 20, 26, 2 Timoteus 2:25). Moenie net sê wat mense nie moet doen nie, maar ook wat hulle moet doen (v.1, 12, 20).
  • As ‘n kind stout is, wys dit hy lewe. ‘n Kind wat niks doen nie is siek of dood. ‘n Kerk soos Korinte wat lewe en foute maak, is beter as ‘n kerk wat geen probleme het nie, omdat dit dood is.
  • Ja, die Korintiërs se roem in tale is lelik. Maar roem ons nie soms omdat ons ‘n suiwer leer verkondig nie? Die Korintiërs was opgeblase oor hulle tale, terwyl hulle dit eerder moes gebruik om die kerk op te bou. Maar gebruik jy enigsins jou gawe? Of het jy dit op die rak gesit, sodat dit stof vergader? Het jy dit onlangs afgestof om ander te dien? Of sal jy by die wederkoms jou gawe uit die grond moet grawe, en vir Jesus hoor sê: ‘Jou slegte en lui dienskneg!’? Moenie net ‘n nommer wees wat ‘n kerkbank warm hou nie. Gebruik jou gawe om ander op te bou (v.12). As jy dit nié doen nie, dan beteken jy niks, is jy niks, en sal jy geen beloning kry nie (13:1-3).

 

Een van my gunsteling teoloë handhaaf ‘n ander siening as ek oor tale. Hy probeer dit soos volg regverdig. Gestel jy vat ‘n vers in die Psalms en haal die vokale uit. In plaas van: ‘Praise the Lord, for his mercy endures forever,’ het jy: ‘Prs th Lrd fr hs mrc ndrs frvr.’ Daarna gebruik hy net elke derde letter, sodat die letters nou so lyk: ‘Ptrrmnsvrhdhrdfrslfscrr.’ Volgende sit hy ‘n ‘a’ tussen elke konsonant en breek dit op in kort woorde. Nou het jy: ‘Patara rama na savarah dahara dafarasala fasa carara.’ Hy sê dat jy hierdie tale kan verstaan as jy die ‘kode’ ken. Volgens hom is tale nie menslike tale, maar ‘n taal in dieselfde sin as wat ‘n rekenaar program ‘n ‘kode taal’ het – al is dit ‘n taal wat niemand praat nie.[4]

 

Ek hoop jy kan uit 1 Korintiërs 14 sien dat dít nie ‘n Bybelse verduideliking van tale is nie, en dat jy weet wat die Skrif regtig oor die kwessie sê.

[1] https://www.youtube.com/watch?v=vA92BLngNVU

[2] John MacArthur, Strange Fire, p.135

[3] Ibid, p.4

[4] Ibid, pp.235-236