Die boek wat die wêreld verander het

bible-and-key

Die topverkoper-boeke in die geskiedenis sluit onder meer boeke soos die volgende in: A Tale of Two Cities deur Charles Dickens, J.K. Rowling se Harry Potter reeks en The Hobbit deur J.R.R. Tolkien.  Nie een van hulle kom egter naby die Bybel nie wat meer as 5 biljoen kopieë verkoop het nie.  En dan praat ons nie eers van die sagte kopieë op mense se rekenaars, tablette en selfone nie.  Ons tel ook nie die Bybels wat by die tienduisende in die geskiedenis verbrand is nie.

 

Geen ander boek word so gevrees en gehaat nie. Geen boek is lewend en kragtig om deur die werking van die Heilige Gees mense se harte en lewens te verander nie (Heb.4:12).  Geen boek het al ooit so ‘n groot invloed op die geskiedenis van koninkryke, lande en nasies gehad nie.  En dis presies wat die die Here in Op.10 voorspel het.

 

Die engel (v.1-7)

Jan is ‘n biljoenêr. In sy testament staan daar dat sy vrou Riana die geld moet erf wanneer hy doodgaan.  Ongelukkig het sy egbreuk gepleeg en hom vir iemand anders gelos.  Hy het toe met Karen getrou en ‘n ander testament opgestel om te sê dat sý alles moet erf.  Hy het egter vergeet om in die hersiende testament te sê dat hy die vorige een herroep het.  Ná sy dood was daar groot ‘n verwarring.  Riana en Karen het daarop aanspraak gemaak dat die geld hulle s’n is.  Dit was ‘n gemors.

 

Om só ‘n gemors te vermy het die Here eers sy testament met die Jode tot niet gemaak, sodat die testament wat Hy met die kerk gemaak het vas sou wees (Heb.7:12, 8:13, 10:9, 11-12). Die eerste testament met sy tempel, priesterdom en offersisteem moes vernietig word alvorens die Here die nuwe tempel met sy priesterdom en geestelike offers effektief kon bou (1 Pt.2:5, 9).  Dit is eintlik waaroor Op.10 gaan.

 

In hfst.8-9 was daar ses engele wat elkeen op ‘n trompet geblaas het om God se oordele aan te kondig. Voordat die sewende engel in 11:15 op sý trompet geblaas het, het Johannes nog ‘n magtige engel gesien (v.1).  Uit sy beskrywing lyk dit of hierdie engel Eks.3:2 se Engel van die Here is, wat in die brandende bos aan Moses verskyn het.  Ja, die engel of boodskapper [Gk. aggelos] van Op.10:1 was die Here self.  ‘n Vergelyking met die res van die Bybel wys dit vir ons.

 

Hy het in ‘n wolk uit die hemel uit neergedaal, en bene gehad soos kolomme van vuur (v.1, vgl. 1:15, Eks.13:21-22, Dn.10:6). Daar was ‘n reënboog bo sy kop (v.1, vgl. 4:3, Esg.1:26-28).  Sy gesig het soos die son geskyn (v.1, vgl. 1:16, Mt.17:2, Dn.10:6).  Hy het ‘n boekrol in sy hand gehad (v.2, vgl. 5:7).  Die boekrol was oop (v.2, vgl. 5:3-5).  Sy stem het geklink soos ‘n leeu wat brul (v.3, vgl. 5:5, Am.3:8, Hos.11:10).  Dit was soos sewe donderslae (v.3, vgl. Ps.29, Job 37:1-5).  Hy het ‘n boekrol vir Johannes gegee (v.8-10, vgl. Esg.3:1-3).  Soek maar gerus die verwysings op om te sien dat die Engel in Op.10 die Here self is.

 

Wat beteken al hierdie dinge? Die boekrol in sy hand was klein om te wys dat daar nie baie oor was wat vervul moes word nie; die tyd was naby (v.2, 6).  Die boekrol was oop, omdat Hy die seëls gebreek het, sodat die inhoud daarvan vervul kon word (v.2, 6:1-17, 8:1).  Die boekrol was eintlik ‘n testament wat gesê het dat Jesus die erfgenaam van die Koninkryk was; Hy sou die nasies as sy erfdeel verkry het (11:15, Ps.2:8).  Sy voete op die see en die land bevestig dit (v.2, Mt.28:18, Ef.1:22).  Die land en die see is hier ook simbolies van Israel in die Beloofde Land, en die heidene oorkant die see (17:15, Ps.65:8, Jes.17:12-13).  Jesus besit beide.

 

Die sewe donderslae het die storm van God se oordeel oor sy vyande aangekondig (v.3-4). Die Here het vir Johannes gesê om nie die inhoud daarvan neer te skryf nie, maar om dit te verseël (v.4).  Anders as die res van Openbaring, was hierdie dinge nie vir die nabye toekoms bedoel nie (v.6, 1:1, 3, 22:10), maar vir die verre toekoms (v.4, vgl. Dn.8:26, 12:4, 9).  God het besluit dat dit nie vir die kerk nodig was om hierdie dinge te weet nie (Dt.29:29).

 

Die Engel het sy regterhand na die hemel toe uitgestrek en ‘n eed gesweer by Hom wat ewig lewe en alles gemaak het (v.5-6). ‘Kan hierdie Engel dan regtig die Here wees?’ wonder party mense.  Ja.  In Dt.32:40-41 sê die Here:  “Want Ek sal my hand na die hemel ophef en sê:  So waar as Ek ewig leef – as Ek my glinsterende swaard skerp gemaak het en my hand na die strafgerig gryp, sal Ek wraak oefen op my teëstanders en my haters vergelde.” (sien ook hoe die Here in Heb.6:13-18 by Homself sweer).

 

Wat het die Engel gesweer? God sou nie langer sy oordele oor die kerk se Joodse vervolgers uitgestel het nie (v.6, 6:10-11, Hab.2:3).  Die tyd vir die sewende engel om met trompetgeskal die verwoesting van die tempel aan te kondig was ryp (v.7, 11:1-2, 15, 17-18).  Dis wat die Engel in v.7 met die vervulling van God se geheimenis bedoel het.  Die geheimenis was dat die Here nie meer net die God van die Jode was nie, maar van die Jode en die heidene wat in Jesus glo (v.11, 11:15, Rm.11:25, 16:25-26, Ef.3:3-9, 2:11-22, Kol.1:26-27, Mt.10:5-6, 15:24, 28:19).  Om sy nuwe tempel te bou moes Hy eers die ou een verwoes het.  God het die bou van sy nuwe tempel deur die profete voorspel (v.7, Sg.6:12-13, 15).

 

Die boekrol (v.8-11)

Ek het nog net eenkeer in my lewe ‘n heuningkoek geëet. Ek het nie geweet dat ‘n mens die was moet uitspoeg nie.  Ek het dit ingesluk en ‘n verskriklike maagpyn gekry.  Die heuningkoek was soet in my mond, maar bitter in my maag.

 

En dit is hoe die Woord van God vir Esegiël en Johannes was: soet in die mond, maar bitter in die maag (v.8-10, Esg.3:1-3, 14, Ps.19:11, 119:103).  Wat beteken dit?  Dit was vir hulle ‘n vreugde en ‘n voorreg om die Woord van God te verkondig (Jer.15:16).  Hulle droefheid oor die Jode se sonde was egter soos die bitter pyn op iemand se maag as hy te veel groen perskes geëet het (Jer.15:17).

 

Esegiël het die verwoesting van Jerusalem in 586 v.C. deur die Babiloniërs voorspel, terwyl Johannes die verwoesting van Jerusalem in 70 n.C. deur die Romeine voorspel het. As Esegiël sy boodskap aan die heidene verkondig het, sou hulle geluister het (Esg.3:5-6).  Maar die hardkoppige Jode was nie bereid om na hom te luister nie (Esg.3:7).  So was dit ook in die Nuwe Testament:  die Jode wou nie na God se Woord geluister het nie, en dus het Hy sy boodskappers na die heidene toe gestuur (v.11, 5:9, 7:9, 11:15, Mt.21:43, Hd.13:45-48, 18:5-6, 28:28).

 

Ek het reeds geïmpliseer dat die boek wat Johannes geëet het, die evangelie van die Nuwe Testament was. Dít is die boek wat die wêreld verander het, en nogsteeds besig is om dit te doen.  Soos ek nou-net gewys het, was Israel se ongehoorsaamheid grootliks verantwoordelik hiervoor.  Paulus onderstreep dit:  “Ek vra dan:  Het [Israel] miskien gestruikel om te val?  Nee, stellig nie!  Maar deur hulle val het die saligheid tot die heidene gekom” (Rm.11:12).

 

My en jou bekering is die direkte gevolg van die Jode se ongehoorsaamheid: die evangelie het van hulle af weggedraai na ons toe.  Alhoewel dit nie hulle ongehoorsaamheid verskoon nie, het daar deur hulle verwerping en verharding redding vir die wêreld gekom (Rm.11:12, 15, 25).  Dit is ook die boodskap van Op.10.

 

As die Jode se verwerping dan soveel seën vir die wêreld beteken het, sal hulle bekering in die toekoms sekerlik ‘n herlewing ontketen wat soos ‘n onblusbare vuur oor die aarde versprei.  Is dit nie miskien wat Paulus in Rm.11:12, 15 bedoel het nie?

 

“En as [die Jode se] val die rykdom van die wêreld is en hulle [mislukking] die rykdom van die heidene, hoeveel te meer sal hulle volheid dit nie wees nie! … Want as hulle verwerping die versoening van die wêreld is, wat sal hulle aanneming anders wees as lewe uit die dode?”

 

En het Jesaja nie gesê “die aarde sal vol wees van die kennis van die HERE soos die waters die seebodem oordek” nie (Jes.11:9)?

 

Ons gebede is gans te klein. Wanneer ons bid dink ons net aan vandag, ons eie probleme, en die era waarin ons lewe.  Ons bid selde vir die verspreiding van die evangelie in die wêreld en vir die redding van die geslagte wat nog gebore moet word.  En tog is dit hoe Jesus wil hê ons moet bid:  “laat u koninkryk kom” (Mt.6:10).

 

Ons dink nie genoeg daaraan dat die volgende geslag partykeer eers die vrugte pluk van dit wat ons in gebed gesaai het nie.  William Tyndale is ‘n goeie voorbeeld hiervan.  Hy was verbied om die Bybel in Engels te vertaal, en het met sy lewe geboet.  Sy laaste woorde op die brandstapel was:  ‘Lord, open the king of England’s eyes!’  Die eindste koning Henry VIII wat toegelaat het dat hy verbrand word, het later toestemming gegee dat die Engelse Bybel verkoop en versprei mag word.[1]  Vandag nog eet mense die soet vrugte van Tyndale se vertalingswerk en gebede.

 

Ek wil jou aanspoor om soos hy te bid. Bid vir die verspreiding van die evangelie in ons land.  Bid dat die kerk ‘n effek in die samelewing sal hê.  Bid vir ons regering, sodat ons rustig mag lewe en nie verhinder sal word om die Here te dien nie (1 Tm.2:1-2).  Bid dat jou kinders, kleinkinders en die geslagte wat kom die Here mag ken.

 

Bid dat God se Koninkryk tot aan die eindes van die aarde sal strek: “En hy sal heers van see tot see en van die Rivier tot by die eindes van die aarde.” (Ps.72:8).  Bid dat die Here evangelie-predikers sal opwek en uitstuur (Mt.9:38).  Bid dat die evangelie nie sal uitsterf soos die renosters nie.  Dit kan tog nie gebeur nie.  Jesus se woorde was:  “Ek my gemeente bou, en die poorte van die doderyk sal dit nie oorweldig nie.” (Mt.16:18).

 

Bid dat die Heilige Gees ‘n werk van herlewing sal doen in ons gemeente, land en wêreld. Bid dat Hy ons harte sal deurdrenk soos na ‘n goeie reënbui in die lente.  “Want, voorwaar Ek sê vir julle dat elkeen wat vir hierdie berg sê:  Hef jou op en werp jou in die see – en nie in sy hart twyfel nie, maar glo dat wat hy sê, sal gebeur – hy sal verkry net wat hy sê.  Daarom sê Ek vir julle:  Alles wat julle in die gebed vra, glo dat julle dit sal ontvang, en julle sal dit verkry.” (Mk.11:23-24).

 

Ek dink nie Jesus sê letterlik ons moet bid vir die Drakensberge om in die see te spring nie. Dit gaan hier oor die vordering van sy werk.  “Nie deur krag of deur geweld nie, maar deur my Gees, sê die HERE van die leërskare.  Wie is jy, groot berg?  Voor Serubbábel sal jy tot ‘n gelykte word!” (Sg.4:6-7).

 

Ek glo dat Bybelse Christenskap uiteindelik die oorheersende godsdiens in die wêreld sal wees. Jesus en die evangelie sal suksesvol wees.  Charles Spurgeon het gesê:  ‘Oh!  Spirit of God, bring back thy Church to a belief in the gospel! … The Gospel must succeed; it shall succeed; it cannot be prevented from succeeding; a multitude that no man can number must be saved.’[2]

 

Toe Jesus op die aarde was het Hy net ‘n handjievol dissipels gehad. Maar dit het nie so gebly nie.  Die piepklein mosterdsaadjie van die Koninkryk is besig om te groei, sodat dit uiteindelik groter sal wees as enige plant in die tuin van die wêreld (Mt.13:31-32).  William Carey het gesê:  ‘[Christ] must reign, till Satan has not an inch of territory.’[3]

 

Die rots van Christus se Koninkryk het alreeds die magtigste wêreldryke verpletter. Waar is die Babiloniërs?  Waar is die Meders en die Perse?  Waar is Aleksander die Grote?  Waar is die Romeine met hulle keisers?  Hulle het verdwyn soos stof wat deur die wind weggewaai word (Dn.2:35).  Maar Christus se Koninkryk sal groei, sodat dit ‘n berg word wat die hele aarde vul (Dn.2:35, 44-45).

 

Moenie pessimisties wees oor die evangelie nie. Die Heilige Gees het dit op verskillende tye in die kerk se geskiedenis gebruik om lande en kontinente om te keer:  Paulus en die twaalf apostels in die eerste eeu, die Kerkvaders in die eeue wat daarop gevolg het, Luther, Calvyn, Latimer, Tyndale, Knox, Zwingli en ander in die 14de eeu, die Puriteine in die 15de eeu, Whitefield, Wesley en Jonathan Edwards in die 1700’s, Spurgeon in die eeu ná hulle.

 

Hoekom het lande soos Engeland, Amerika en selfs Suid-Afrika vir eeue lank voorspoed en sukses geniet? In sy boek How Christianity Changed the World het Alvin Schmidt onteenseglik bewys dat dit die evangelie was wat die wêreld verander het.  Ek glo dat die klein boekrol van Op.10 in die toekoms nog die wêreld sal verander.

 

Maar vir nou moet ek vra of die Heilige Gees al jou hart deur hierdie boek verander het?  Het die evangelie van Jesus se kruisdood vir sondaars enigsins ‘n verskil gemaak in die manier waarop jy vroue behandel, ander mense in ag neem sodat jy hulle besittings, seksuele reinheid en lewens respekteer?  Het dit ‘n verskil gemaak in hoe jy jou vrou liefhet, jou man respekteer, jou kinders grootmaak, jou ouers gehoorsaam, jou baas en onderwyser eer sodat jy jou werk goed doen?

 

Hoe het dit jou gesindheid teenoor ou mense en kinders, die siekes en die armes beïnvloed? Het dit die manier verander hoe jy dink oor geld en vermaaklikheid en ontspanning?  Watse verskil het dit gemaak in jou houding teenoor die regte van die ongeborenes?  Laat hierdie boek so deel word van jou soos die kos wat jy eet.  Lees dit biddend en met ‘n verwagting dat die Here jou hierdeur sal verander.

 

[1] J.H. Merle D’Aubigné, The Reformation in England, pp.347-349

[2] Aangehaal in Iain Murray, The Puritan Hope, p.238

[3] Ibid, p.141

Advertisements

Die vernedering van Kersfees

baby-crying

Geen Kerskaartjie met ‘n prentjie van die krippie, die oulike baba, Josef en Maria, die vriendelike donkies en skape, die wyse manne, die herders en die ster, sal vir jou die idee gee dat Jesus se geboorte eintlik ‘n vernedering was nie. ‘n Mens besef dit eers as jy verstaan dat die baba wat daardie aand in die krippie gelê het, God was.  En vir die ewige God om as ‘n mens gebore te word was ‘n vernedering.  So leer Fil.2:6-7 vir ons.

 

Jesus in die hemel (v.6)

Almal van ons sukkel met hoogmoed – of ons dit nou wil erken of nie. Ons dagdroom oor onsself, wil hê dat dinge op ons manier gedoen moet word, hou daarvan om onsself op fotos te sien, geniet dit as ander mense vir ons vertel hoe wonderlik ons is, word kwaad vir mense as hulle ons swakpunte uitwys, en bestuur asof die pad net vir ons gebou is.

 

Iemand het eenkeer vir my gesê dat hy nie meer met hoogmoed sukkel nie. Ek het vir hom C.J. Mahaney se boek oor nederigheid geleen.  Toe hy dit klaar gelees het was hy vir twee dae depressief.

 

Omdat almal van ons met hoogmoed sukkel, moet ons Paulus se lering oor die onderwerp ter harte neem. In v.6 leer hy vir ons dat Jesus die hemel verlaat het (v.6).  Paulus sê dat Hy in die gestalte van God was (v.6, Jh.1:1, Kol.1:15).  Die verledetyd beteken nie dat Hy opgehou het om God te wees nie.  Die Griekse werkwoord wys eerder vir ons dat Hy in die gestalte van God was en so gebly het (v.6).

 

Die woord gestalte (morphē) het niks te doen met die uiterlike vorm nie – God is immers ‘n onsigbare gees (Jh.4:24).  Dit praat eerder van sy innerlike wese, eienskappe en karakter wat so volkome God is soos die Vader en die Heilige Gees.[1]  Jesus was in elke opsig gelyk met die Vader en die Heilige Gees, soos wat ‘n fotostaat identies soos die oorspronklike dokument lyk (Heb.1:3).

 

Maar t.s.v. hierdie gelykheid het Hy nie gevoel Hy word beroof of ingedoen toe Hy sy hemelse heerlikheid verlaat het om aarde toe te kom nie (v.6). Niemand het Hom gedwing om dit te doen nie; dit was vrywillig.  Hy was nie soos ‘n kind wat styf aan die kar se sitplek vasklou, omdat hy weier om tandarts toe te gaan nie.

 

Jesus op die aarde (v.7)

Almal ken die storie van die prins wat in ‘n ondier of gedrog verander het. Hy het weer ‘n mens geword toe die meisie hom liefgekry en gesoen het.  Tensy jy in evolusie glo, sal jy weet dat daar ‘n baie groot verskil tussen mense en diere is.  Dit is ‘n vernedering vir enige prins om in ‘n dier te verander.

 

Ons weet natuurlik dat dit net ‘n storie is. Maar die menswording van Jesus Christus is nie net ‘n storie nie – dit het regtig gebeur.  Omdat die afstand tussen God en die mens oneindig is, was Jesus se menswording ‘n groter sprong as vir die prins om ‘n ondier te word… of as vir ‘n engel om ‘n wurm te word.

 

Toe Jesus aarde gekom het, het Hy Homself leeg gemaak of ontledig (v.7). Dit beteken nie dat Hy sy Goddelikheid verloor het, of dat Hy sy gelykheid met die Vader prysgegee het nie.  Toe Jesus op die aarde was, was Hy nogsteeds alwetend sodat Hy mense se harte geken het (Jh.2:24-25); Hy was nogsteeds almagtig sodat Hy die wind en die see beheer het (Mt.8:26-27); Hy was nogsteeds volmaak heilig sodat Hy nie sonde gedoen het nie (1 Pt.2:22).  Die volheid van alles wat God is, het in Hom gewoon (Kol.1:19, 2:9).

 

Dat Hy Homself ontledig het beteken eerder dat Hy sy hemelse rykdom en heerlikheid verlaat het (Jh.17:5, 2 Kor.8:9). Hy het sy hemelse troon verruil vir ‘n krip en ‘n kruis.  Verder het Hy ook die onafhanklike gebruik van sy Goddelike eienskappe prysgegee.  Hy het bv. nie sy almag gebruik sonder die Vader se toestemming nie (Mt.4:3-4, Jh.5:19).

 

Die Griekse woord vir ‘ontledig’ [kenoō] kom net op vier ander plekke in die Nuwe Testament voor (Rm.4:14, 1 Kor.1:17, 9:15, 2 Kor.9:3).  Dáár beteken dit om iets waardeloos te maak, sodat dit sy betekenis verloor.  Paulus bedoel dan eintlik dat Jesus Homself niks gemaak het of dat Hy Homself verneder het (v.5, 7, Jes.40:17).

 

Hy het nie as ‘n belangrike koning na die aarde toe gekom nie; Hy het die gestalte (Gk. morphē) van ‘n slaaf aangeneem (v.7).  Mense het Hom verag (Jes.53:3).  Alhoewel Hy die Here en Meester was, het Hy Hom soos ‘n slaaf neergebuig en die dissipels se voete gewas (Jh.13).

 

Sosiaal en ekonomies was Hy ook op die laagste trappie. Hy het nie ‘n huis gehad nie (Mt.8:20).  Wat Hy gehad het was geleen:  die krippie waarin Hy gebore is, die boot waarin Hy gepreek het, die muntstuk wat Hy gebruik het om iets te illustreer, die donkie waarop Hy gery het, die bovertrek waarin Hy die Paasfees gevier het en die graf waarin Hy begrawe is.  Toe Hy dood is het Hy niks gehad nie – selfs sy klere is verdeel.  Hy het inderdaad die gestalte van ‘n slaaf aangeneem (v.7).

 

Hy het nie maar net ‘n menslike liggaam soos ‘n oorpak aangetrek nie, maar het volkome mens geword soos ek en jy. Hy was volkome God en volkome mens in een Persoon.  As mens het Hy soos ons gelyk, sodat Judas Hom met ‘n soen moes uitwys.  Hy was in elke opsig soos ons, behalwe dat Hy nie gesondig het nie (Heb.2:17, 4:15).

 

Hy het gegroei en geleer (Lk.2:52, Heb.5:8). Hy het vaak geword en geslaap (Mk.4:38).  Hy het honger en dors geword (Mt.4:2, Jh.19:28).  Hy het hartseer geword en gehuil (Lk.19:41).  Hy het angstig geword (Mt.26:38).  Hy het gesterf (v.8).  Wat ‘n vernedering moes dit nie vir die sondelose Seun van God gewees het om soos ‘n misdadiger onder sy Vader se vervloeking aan ‘n kruis te sterf nie (v.8, Gal.3:13)?  En tog het Hy dit gedoen uit liefde vir sondaars.

 

As Jesus Homself dan só verneder het, is dit mos nie te veel gevra om iemand anders en sy belange bo jou eie te stel nie? Is dit regtig so erg as dinge nie op jou manier gedoen word nie, of as iemand jou nie erken het nie?  Hoekom pla dit jou so baie as iemand jou nie gegroet het nie, of as hulle nie vir jou dankie gesê het nie?

 

As Christene moet ons mos nie soos die wêreld wees nie, maar soos Jesus. In die wêreld is dit elkeen vir homself en die duiwel vir die res.  In die wêreld gee die baas nie om of die mense wat onder hom werk hulle kinders se skoolfondse kan betaal of nie – solank hy sy BMW X5 kan ry en oorsese vakansies kan hou.

 

In die wêreld hou mense van jou as jy hulle kan bevoordeel. Sodra jy egter in die pad van hulle doelstellings staan, sal hulle van jou ontslae raak.  Die tipiese Hollywood huwelik werk so.  ‘As ek jou kan hê, sal dit my beter laat lyk.’  Dit is hoe hulle dink.  En dan hou die huwelik ook net totdat daar iemand mooier, ouliker, jonger of ryker oor hulle pad kom.

 

Ons moenie so wees nie, maar moet ander mense se belange bo ons eie stel (v.3-5). Ek het vriende wat hulle vakansie prysgegee het om ‘n arm sendeling te help.  Dít is die tipe dinge waarvan Paulus hier praat.  Dit is tog wat Jesus gedoen het (v.6-8, Rm.15:3).  En wie aan Hom behoort moet soos Hy lewe (v.5, 20, 30, 1 Jh.2:6).

 

Hoe kan jy in hierdie opsig soos Jesus wees? Wees bereid om jou regte en voorregte prys te gee om ander te dien (v.6).  Gee jou tyd, geld, aandag en vaardighede as jy moeg is, nie lus het om nou na ander se probleme te luister nie, uitgesien het om op die bank te lê en TV kyk, van plan was om ‘n Sondagmiddag slapie te vat, ‘n lang dag by die werk gehad het, alleen saam met jou familie wou kuier, jouself wou bederf en vir jou iets lekker wou koop.  As Jesus sy lewe vir ons gegee het, kan ons sekerlik in die middel van die nag opstaan om ‘n huilende kind of ‘n gelowige in nood te help.

 

En tog sal dit nie gebeur as die Here nie eers jou hart verander het nie. Om ander mense met ‘n nederige hart te dien, moet jy jouself eers voor die Here verneder.  Jy moet jouself verloën (Lk.9:23).  Om dit reg te kry moet jy jouself in die lig van God se heiligheid sien, want solank as wat jy jouself aan ander mense meet sal jy dink jy is beter as hulle.  As jy jouself aan God se standaarde meet, sal jy besef dat jou hart vol van hoogmoed, jaloesie, bitterheid, wellus en ander sondes is.  Jy sal besef dat jou beste dade met selfsugtige motiewe besoedel is.  Dus sal jy nie net berou hê oor jou sonde nie, maar ook oor jou goeie dade.

 

As jy dan sien hoe volmaak en vol van goedheid Jesus is, en hoe Hy uit liefde vir sondaars bereid was om hulle straf op Homself te neem aan die kruis, sal jy jammer wees dat jy so teen Hom gesondig het. Jy sal wonder hoekom jy ooit vir jouself gelewe het as Hy so goed was vir jou.  Jy sal van die sonde in jou hart ontslae wil raak en jou rug op jou eie goeie werke en pogings wil draai (Fil.3:4-9).  Uiteindelik sal jy in desperate frustrasie besef dat jy nie van jou sonde ontslae kan raak nie.  Jy sal besef dat Jesus jou enigste hoop is om vergewe te word, en dan sal jy na Hom toe uitroep.  En jy sal nie teleurgesteld wees nie.

 

Nóú kan jy begin om ander bo jouself te stel, omdat jy gesien het dat jy nie so wonderlik is soos wat jy nog altyd gedink het nie. Jy het besef dat Jesus die wonderlikste Persoon in die wêreld is, en daarom wil jy soos Hy wees.  As jy Hom net kan liefhê en verheerlik dan sal dit jou hart bly maak.

 

As jy vir die gemiddelde Afrikaner vra waaroor Kersfees gaan, kan hy vir jou sê dat dit oor die geboorte van Jesus gaan. En tog vier ons dit nie so nie.  Ons is bereid om iets vir iemand te doen, maar nie as dit vir ons ongerieflik is of inmeng met ons planne nie.  Maar gaan Kersfees nie juis oor Jesus wat sy eie gemak prysgegee het om ander te dien nie (v.6-7)?  En moet ons nie soos Hy wees nie?

 

[1] Sien notas op Fil.2:6 in A.T Robertson, Word Pictures in the New Tesament en Marvin Vincent, Vincent’s Word Studies

Jesus ontmasker vir Judas

unmasking

Toe ek op skool was het ons Zorro gekyk. Dié karakter het ‘n swart masker oor sy oë gedra.  Maar sy neus, mond, ken en Meksikaanse snorretjie het uitgesteek.  Ek het altyd gewonder hoekom die mense hom nie sonder sy masker kon uitken nie.  Dieselfde met Superman wat eweskielik anders lyk as hy nie sy bril op het nie.

 

Judas was nie soos hulle nie. Hy het nie net ‘n halwe masker aan gehad nie.  Hy was meer skynheilig en ‘n beter toneelspeler as enige van die Fariseërs.  Nie eers die ander dissipels het hom as die verraaier uitgeken nie.  Maar in Jh.13:18-30 het Jesus hom ontmasker.

 

Die voorspelling (v.18-20)

Iemand het in die week vir my e-pos gestuur wat gesê het dat predestinasie onsin is. ‘Wat is predestinasie?’ wonder iemand.  Mense soos Augustinus, Luther en Calvyn het geglo dat God die loop van die geskiedenis in die ewige verlede bepaal het.  Daar is baie Afrikaners wat dit onbewustelik glo.  As iets sleg met hulle gebeur sê hulle:  ‘Alles gebeur met ‘n doel.’  En tog vra hulle nie vir hulleself wie daardie doel bepaal het nie.

 

Vir die skrywer van die e-pos kan die mens se keuse en God se predestinasie nie albei waar wees nie; een van die twee moet op die altaar van menslike logika geoffer word. Die skrywer het gekies om die mens se vryheid te behou en om predestinasie te verwerp.  In sy gedagtes maak predestinasie dat God die outeur van sonde is (en dat die mens ‘n robot is).

 

Hy het gesê dat die Here dinge in die ewige verlede beplan het, maar nie bepaal het nie; deur sy vrye keuse kan die mens God se ewige raadsplan in die wiele ry.  Vir die skrywer was selfs Jesus se dood nie bepaal nie.  ‘Anders kon dit nie ‘n vrywillige offer van liefde gewees het nie,’ het hy gesê.  Só het die skrywer alle Bybeltekste wat van predestinasie of voorbeskikking praat, verduidelik.

 

Maar is Bybelse profesieë nie ‘n duidelike bewys dat predestinasie waar is nie? Kom ek gee net een voorbeeld:  was dit God of keiser Augustus en Maria wat bepaal het dat Jesus in Betlehem gebore moes word?

 

Jh.13 gee die balans tussen predestinasie en die mens se verantwoordelikheid. Judas het gekies om nie gehoorsaam te wees soos die ander nie, maar om vir Jesus te verraai (v.17-18).  En tog kon dit nie anders gewees het nie, omdat God dit voor die grondlegging wêreld al bepaal het (v.18).  In Lk.22:22 sê Jesus:  “Die Seun van die mens gaan wel heen volgens wat bepaal is, maar wee daardie man deur wie Hy verraai word!”  Paulus sê dat God “alles werk volgens die raad van sy wil” (Ef.1:11).

 

God het reeds in die Ou Testament Judas se verraad voorspel. Soos wat Agitofel, Dawid se vriend en vertroueling, teen hom opgestaan het, het een van Jesus se dissipels Hom in die rug gesteek (v.18, Ps.41:10, 2 Sm.17).  Judas wat Jesus se brood geëet het (v.18, 26), het Hom verraai.  T.s.v. al Jesus se goedheid aan hom, het hy soos ‘n perd sy hakskeen opgelig om vir Jesus te skop (v.18).  “Vir my liefde behandel hulle my vyandig… En hulle het my kwaad vir goed opgelê en haat vir my liefde.” (Ps.109:4-5).

 

Soos Dawid in Ps.41, het Jesus Judas se verraad voorspel (v.19). Sy voorspelling en die vervulling daarvan sou vir die dissipels gewys het dat Hy die Messias en die God van die Ou Testament is (v.19, 14:29, 16:4, Eks.3:14).  Wie anders is daar wat mense se harte ken en die toekoms kan voorspel (Jes.41:23, 42:9)?  Dié wat hierdie getuienis van die apostels m.b.t. Jesus ontvang het, het vir Jesus self ontvang (v.20).  En omdat Jesus God is, het dié wat Hom ontvang het ook die Vader ontvang (v.20).

 

Hoe moet ons op hierdie verse reageer? Moenie predestinasie verwerp net omdat jy nie weet hoe om dit met die mens se keuse en verantwoordelikheid te versoen nie.  Bely eerder saam met Dawid:  “O Here, my hart is nie hoog en my oë nie trots nie; ook wandel ek nie in dinge wat vir my te groot en te wonderbaar is nie.” (Ps.131:1).  Erken dat die Bybel altwee leer, en moenie soos ‘n kind wees wat weier om te aanvaar dat sy ouers beter weet as hy nie.

 

Let gerus op hoe woorde soos bepaal, bestem, verordineer, voorbeskik, ens. in elkeen van die volgende verse voorkom: Ps.139:16, Sp.19:21, Pd.3:1, Jes.14:24, 27, 46:9-10, Jer.15:2, Hd.1:7, 2:23, 4:27-28, 13:48, 17:26, 31, Rm.8:29-30, Ef.1:5, 1 Ts.3:3, 5:9, 1 Pt.2:8.

 

Die gevolgtrekking is dan dat God alle dinge voorbeskik het, maar dat Hy die mens verantwoordelik hou vir sy keuses. Ek kan net hoor hoe iemand sê:  ‘Ek kan dit nie aanvaar nie, omdat dit logies nie sin maak nie.’  Maar maak die Drie-Eenheid logies vir jou sin?

 

Die uitwysing (v.21-26)

William Tyndale was die eerste man wat die Bybel uit die oorspronklike tale uit in Engels vertaal het. Omdat dit onwettig was, het hy van Engeland af na die kontinent toe gevlug om dáár sy werk voort te sit.  Die Britse kroon het mense gestuur om hom te arresteer, maar hulle was onsuksesvol.  Uiteindelik het ‘n sekere Henry Phillips vir Tyndale opgesoek en gemaak of hy aan die kant van die hervorming was.

 

Tyndale het nie die geringste vermoede gehad van wat eintlik aan die gang was nie. Hy het vir Phillips vertrou en sy geheime met hom gedeel.  Phillips het met die Katolieke ooreengekom om vir ‘n som geld die Engelse hervormer aan hulle oor te lewer.  Sy plan het geslaag; William Tyndale het met sy lewe betaal.[1]

 

Soos Tyndale, het die dissipels nie ‘n idee gehad dat Jesus deur een van sy vriende verraai gaan word nie. Jesus daarenteen het presies geweet wat in Judas se hart aan die gang was.

 

Nadat Jesus die verraad aangekondig het, was Hy diep onsteld (v.21). Sy gees was soos ‘n onstuimige rivier (v.21, Gk. tarassō).  ‘Een van julle gaan My verraai,’ het Hy gesê (v.21).  Judas het al vóór die Pasga en die instelling van die nagmaal sy plan aan die owerpriesters voorgelê (Lk.22:1-6, 7-23).  Nou het hy net vir die regte geleentheid gewag om Hom aan hulle oor te lewer.

 

Die dissipels het met verbasing na mekaar gekyk: hulle het nooit gedink dat een van hulle Hom sou verraai het nie (v.22).  Judas was so slinks en skynheilig dat nie een van hulle naastenby vermoed het dat dit hy was nie.  Dus het hulle eerder gevra:  ‘Is dit miskien ek, Here?’ (Mt.26:22).

 

Jesus se geliefde dissipel Johannes was langs Hom aan tafel; teen sy bors (v.23, 21:20, 24, Gk.). Om dit te verstaan moet ons iets van die Jode se kultuur ken.  Joodse tafels in die eerste eeu was laer as ons koffietafels.  Die Jode het op hulle linker elmboë gelê, hulle bene skuins agtertoe uitgestrek en met hulle regterhande geëet.  Johannes se kop sou dus naby Jesus se bors gewees het.  In hulle kultuur sou dit heeltemal normaal en aanvaarbaar gewees het.

 

Petrus het oorkant Johannes gesit en met sy oë of hande vir hom gewys om vir Jesus te vra wie die verraaier was (v.24). Petrus wou seker gemaak het dis nie hy nie.  Johannes het stadig agtertoe geleuen en saggies vir Jesus gevra wie die verraaier was (v.25).  Hy wou ook seker gemaak het dat dit nie hy was nie.  ‘Die een vir wie ek die stukkie ongesuurde brood met bitter kruie gee as ek dit klaar in die dadel-, rosyntjie- en suurwynsous gedoop het, sal my verraai,’ het Jesus geantwoord (v.26, vgl. Rut 2:14).[2]

 

In Jesus se tyd het die gasheer hierdie stukkie brood vir die eregas aan sy linkerkant gegee.[3]  Jesus het dus vir Judas een laaste kans gegee om sy liefde te aanvaar (hoe dít met predestinasie saamwerk kan ek nie verduidelik nie).  Judas was oppad om sy broodjie in die sous in te doop toe Jesus sýne vir hom gegee het (v.26, Mt.26:23, Mk.14:20).  Judas het in ‘n fluistertoon vir Jesus gesê:  ‘Is ek miskien die verraaier, Rabbi?’  ‘Daar het jy dit nou erken,’ het Jesus geantwoord (Mt.26:25).  Maar selfs nadat Jesus hom ontmasker het, het hy nie teruggedraai en om vergifnis gesmeek nie.  Hy het sy sonde liewer gehad as vir Jesus.

 

Die groot les in hierdie verse is dat nie een van ons ‘n ander mens se hart ken nie. Nie een van die dissipels het geweet dat Judas die verraaier was nie (v.22).  Selfs toe die duiwel in hom ingevaar het, het sy gesig so normaal soos voorheen gelyk (v.27).  Moet dan nie dink dat enige van ons nie tot die ergste toe instaat is nie.  Oor die jare het ons gesien dat mense in ons gemeente hulle aan ernstige dinge skuldig gemaak het.  Ek weet ook van twee Baptistekerke in Gauteng wie se lidmate moorde gepleeg het.

 

Die boodskap wat Johannes hier vir ons wil oordra is nie dat ons nie ander mense moet vertrou nie, maar eerder dat ons nie ander mense se harte ken nie. Jy en ek weet nie wat in iemand se gedagtes aangaan nie.  Maar die Here weet, en uiteindelik sal Hy dit aan die lig bring (Lk.12:2-3).  Die ergste is dan nie dat ander mense sal uitvind wie en wat jy regtig is nie, maar dat ons gedagtes en begeertes so hard in God se ore klink soos woorde in ons s’n.

 

Ons dink nie altyd so nie. ‘We think that God is like an idol who takes naps while we secretly pursue our lusts.’[4]  Wees versigtig met wat in jou hart aan die gang is, want dit bepaal jou hele lewe (Sp.4:23).  As jy teen sonde veg kan jy nie net van jou slegte dade ontslae raak nie – jy moet dit op die vlak van die hart doodmaak.  Jy moet van jou sondige gedagtes, motiewe en begeertes ontslae raak.

 

Nie een van ons kan dit op ons eie doen nie. As Jesus se bloed klaar jou sondige rekord deur jou geloof in Hom en sy kruisdood skoon gewas het, moet Hy jou besoedelde hart skoon was.  Bid dan gereeld en vra vir Hom om jou te help in jou stryd met die slegte begeertes en gedagtes wat soos kakkerlakke in jou hart broei.  Oordink die Bybel, bely jou sonde en jaag gehoorsaamheid na.  Kry ‘n vriend of vriendin wat jou aanspreeklik kan hou en getrou vir jou sal bid.  Jesus steek sy hand in liefde uit om jou te help (v.26).  Moet dit nie wegklap nie.

 

Die duisternis (v.27-30)

In die 1500’s was daar ‘n Christen in Engeland met die naam van James Bainham. Hy was baie lief vir die Bybel en ‘n man van gebed.  Om ‘n lang storie kort gemaak:  hy het uiteindelik op die brandstapel beland.  Voor hulle hom aan die brand gesteek het, het hy vir die skare gesê dat hy doodgemaak word vir die evangelie.  ‘Jy lieg!’ het ‘n Katolieke stadsklerk genaamd Pave gesê.  ‘Ons brand jou omdat jy nie glo dat die brood en die wyn letterlik in Jesus se liggaam en bloed verander nie.’

 

Pave het bevel gegee dat hulle die vuur moet aansteek. Bainham het na die hemel toe opgekyk en gesê:  ‘Mag God jou vergewe en meer genade aan jóú bewys as wat jy aan mý bewys het!’  Pave het dit nie vergeet nie; Bainham se laaste woorde het by hom gespook.  Omtrent ‘n jaar later het hy homself gehang.[5]  Ná Bainham se dood het dit nag geword in sy gewete.  En dit is presies wat in hierdie verse met Judas gebeur het.

 

Toe Judas die stukkie brood by Jesus gevat het, het Satan – nie maar net enige demoon nie, maar Satan self! – in hom ingevaar (v.27, 2). Hy het soos ‘n parasiet vasgesuig aan die boosheid en sonde wat alreeds in Judas se hart was (6:70-71, 12:4-6).

 

Jesus het toe vir Judas gesê: ‘Wat jy wil doen moet jy gou doen.’ (v.27).  Jesus en nie Judas of Satan nie, het die uur van sy kruisdood bepaal (v.1, 7:30, 10:18).  Dus het Hy vir hom gesê om gou te maak, aangesien die uur van sy dood op hande was.  Aan die anderkant het Jesus ook geweet dat Judas se voete haastig was om sy bloed te vergiet (Sp.1:16, 6:18).  Jesus het hom as’t ware aan sy sonde oorgegee.  ‘Doen wat jy graag wil doen,’ het Hy in effek vir hom gesê.

 

Die ander dissipels het nie verstaan hoekom Jesus dit vir hom gesê het nie (v.28). Net Johannes het geweet (v.25-26).  Omdat Judas die tesourier was (12:6), het sommige van die dissipels gedink dat Jesus vir hom gesê het om gou iets vir die volgende dag se Fees van Ongesuurde Brode te gaan koop (v.29).  Die winkels sou op daardie Donderdagaand ‘n bietjie later oop gewees het as gewoonlik.  Gedurende die Fees sou daar nie tyd gewees het nie (soos om op Kersdag gou geskenke te wil koop).

 

Gedurende die Paasfees het die Jode (volgens hulle tradisie) die tempel se deure teen middernag oopgemaak, sodat bedelaars kon inkom om geld en geskenke te ontvang.[6]  Dit verduidelik hoekom party van die dissipels gedink het dat Jesus vir Judas gesê het om gou iets vir die armes te gaan gee.

 

Judas het die stukkie brood ontvang en dadelik uitgegaan om vir Jesus te verraai (v.30). Hy het inderdaad gou gemaak soos wat Jesus in v.27 vir hom gesê het – gou, sodat hy sy 30 stukke silwer kon kry!  Judas het nie net uit die vertrek uitgegaan nie; hy het ook eens en vir altyd sy rug op Jesus gedraai.  Hd.1:25 sê dat hy “afgewyk het om heen te gaan na sy eie plek.”

 

Dit was nag toe hy dit gedoen het (v.30). Dit was letterlik nag, maar Judas het ook sy rug op die Lig van die wêreld gedraai, omdat hy die duisternis van sy sonde verkies het (8:12, 3:19-20).  Saam met die duiwel het hy beplan om die lig uit te doof (Lk.22:53).  Die tragedie was dat hy self in die gat geval het wat hy vir Jesus gegrawe het.  Soos vir Saul in 1 Sm.28:25, het dit geestelik nag geword vir Judas.  Hy was teen ‘n nekbreek spoed oppad na die buitenste duisternis toe (Mt.25:30).

 

Die les is duidelik: moenie vir die duiwel ‘n vatplek gee in jou lewe nie.  As jy met sonde speel, dan gee jy vir hom iets om aan vas te gryp.  In Ef.4:26-27 gee Paulus ‘n voorbeeld hiervan:  “Word toornig en moenie sondig nie; laat die son nie ondergaan oor julle toorn nie; en gee aan die duiwel geen plek nie.”  Bely en laat staan die sonde wat jy nog in die donker hoeke van jou hart wegsteek.  Maak reg wat verkeerd is – met God en met ander mense.

 

As jy volstrek weier om dit te doen of traak-my- nie-agtig met jou sonde aanhou, is jy op een van die gevaarlikste plekke wat jy kan wees. Jy is op die randjie van die afgrond.  As die Here die duiwel toelaat om in jou in te vaar, dan is die brieke los.  En wie gaan jou dan keer?  As jy Jesus se liefdevolle aanbod ignoreer, mag dit miskien die laaste keer wees wat jy jou rug op Hom draai.  En as jy van die Lig van die wêreld af wegdraai, sal dit ook vir jou nag word soos vir Judas… vir ewig.

 

Moenie dom wees nie. Los jou sonde en kom na Jesus toe.  Geen sonde is te groot as jy in berou en geloof na Hom toe draai en vir Hom vra om jou te vergewe nie.  “die bloed van Jesus Christus, sy Seun, reinig ons van alle sonde… As ons ons sondes bely, Hy is getrou en regverdig om ons die sondes te vergewe en ons van alle ongeregtigheid te reinig.” (1 Jh.1:7, 9).  “In Hom het ons die verlossing deur sy bloed, die vergifnis van die misdade na die rykdom van sy genade” (Ef.1:7).  Johannes sê dat Jesus “ons liefgehad het en ons van ons sondes gewas het in sy bloed” (Op.1:5).  God het ons van ons sonde vrygekoop “deur die kosbare bloed van Christus, soos van ‘n lam sonder gebrek en vlekkeloos” (1 Pt.1:19).

 

As Judas dit maar net geweet het; as hy maar net na Jesus toe gedraai het. Dan sou daar selfs vir hóm genade en vergifnis gewees het.

 

Het jy al mense ontmoet wat maak asof God die vark in die verhaal is, en asof mense die reg het om boos te wees, maar God wreed en verkeerd is om hulle te straf?  Moenie so wees en maak asof Judas die onskuldige slagoffer in hierdie verhaal is, en Jesus die vark nie.  Jesus het sy liefde oor en oor aan Judas bewys, maar hy het nie daarin belanggestel nie.  Daar is nie ‘n mens op die aarde wat so goed is soos Jesus nie… of so sleg soos Judas nie.

 

[1] J.H. Merle d’Aubigné, The Reformation in England: vol.2, pp.188-199, 337-350

[2] D.A. Carson, The Gospel According to John, p.474

[3] Ibid

[4] Edward Welch, Addictions – A Banquet in the Grave, p.176

[5] D’Aubigné, Ibid, pp.97-102

[6] Carson, Ibid, p.475

God se waghond

wolf-growling

Ek het ‘n kort videosnit gesien van hoe ‘n buitelandse polisiemag hulle Duitse Herdershonde oplei. Die hond word geleer om net op sy baas se stem te reageer.  As die baas sê sit, dan sit hy.  As sy baas hom beveel om te lê of in die ronde te draai, dan doen hy dit.  As die baas vir hom sê om aan te val, dan gehoorsaam hy.  Terwyl hy op ‘n persoon afstorm, beveel sy baas hom om te stop.  Hy gaan lê dadelik en wag totdat sy baas weer ‘n bevel gee.

 

Die duiwel is nie ‘n goeie karakter nie, en God het niks sleg in Hom nie. En tog is die duiwel en sy demone soos ‘n gevaarlike waghond, wat niks kan doen totdat die Hemelse Baas sy toestemming gee nie.  Op.9:13-21 sal vir jou wys wat ek bedoel.

 

Die demone se mag (v.13-15)

Wanneer die regter ‘n gevaarlike misdadiger op parool vrylaat, is daar sekere reëls wat geld. Die misdadiger kan nie doen wat hy wil nie.  En tog kan hy die regter minag, die reëls oortree en in die moeilikheid kom.  Maar met demone is dit anders:  as hulle op parool vrygelaat word, kan hulle niks meer doen as wat die Here toelaat nie.  Ja, hulle kan verwoesting saai.  En tog kan hulle nie doen wat hulle wil nie.  Hulle kan net beweeg binne die perke wat God vir hulle stel.  So leer v.13-15 vir ons.

 

Die sesde engel het op sy trompet geblaas om God se oordele oor sy vyande aan te kondig (v.13). Johannes het ‘n stem gehoor tussen die vier horings van die goue altaar wat voor die Here was (v.13).  Die wierook op die altaar was simbolies van die geurige gebede van God se kinders (8:3-4, Ps.141:2).  ‘Neem wraak teen ons vyande wat ons vermoor het!’ het hulle in 6:10 gebid.  Die altaar se horings was simbolies van God se mag om hulle gebede te beantwoord en hulle vyande te oordeel (Eks.30:3, 1 Kon.22:11).

 

Die stem het vir die sesde engel met die trompet gesê om die vier engele wat by die Eufraatrivier was los te laat (v.14). Lg. verwys nie na heilige engele nie, maar na gevalle engele of demone wat weens hulle boosheid en sonde gebind was (vgl. 2 Pt.2:4).  Maar hoekom spesifiek by die Eufraatrivier?

 

Hierdie rivier was die ideale noordelike grens van Israel (Dt.11:24). In die Ou Testament het die Assiriërs en die Babiloniërs oor hierdie rivier gekom om die Israeliete aan te val (Jer.1:14-15).  Dit sal my nie verbaas as die vier gevalle engele van v.14 Israel se vyande teen haar aangehits het nie.  Ons sien in Jes.14, Esg.28 en Dn.10 hoe Satan agter die konings van Babilon, Tirus, Persië en Griekeland gestaan het.  En was dit nie hy en sy demone wat in 66 n.C. die Romeine teen Israel aangehits het nie?  Is dit toevallig dat die Romeine se tiende legioen Israel van die Eufraatrivier af binnegeval het?[1]  En is dit nie presies wat Johannes in v.14 voorspel het nie?

 

Die engel met die sesde trompet het die vier gevalle engele losgelaat op die uur, dag, maand en jaar wat God in sy soewereine raadsplan bepaal het (v.15, Jes.46:10, Ef.1:11). God het die duiwel teen sy ongehoorsame volk losgelaat (v.20-21).  Hy het vir die demone toestemming gegee om nie net die mense te pynig nie (v.5), maar om ‘n derde van hulle dood te maak (v.15, Esg.5:12).  Die feit dat hulle net ‘n derde van die mense kon doodmaak, wys weereens dat hulle sonder God se toestemming nie ‘n vinger kan verroer nie (v.14-15, 1-5, Job 1-2, Lk.8:32-33).

 

Vir gelowiges behoort dit ‘n troos te wees: as God vir jou is, sal Hy selfs die demone tot jou voordeel gebruik (Rm.8:31, 28).  Hy sal vir sy waghond sê om jou vyande te byt.  Is dit nie wat Hy in v.13-15 gedoen het nie?  Die vermoorde Christene het vir die Here gevra om hulle saak te beveg (6:10).  Hy het toe die duiwel en sy demone toegelaat om die kerk se vyande te byt (v.13-21).

 

Hier gaan dit nie oor ‘n persoonlike wrok wat jy teen iemand het, sodat jy vir die Here vra om die duiwel teen hulle los te laat nie. Dit gaan oor mense wat die kerk vervolg.  Ons moet vir hulle bekering bid (v.20-21), maar in dieselfde asem moet ons bid dat geregtigheid sal seëvier (6:10, 8:3-4).  Dit is nie verkeerd om te bid dat die Here sy kinders sal bevry van ‘n regering wat hulle onderdruk en vervolg nie.  Dit is heeltemal reg om te bid dat die Here vals kerke en hulle leraars, Islam, Kommunisme, en ander vals godsdienste soos die Titanic sal laat sink.

 

As die Here die duiwel en demone wil gebruik om dit te doen, is dit sy keuse. Ons moet net sorg dat ons nie self wraak neem soos wat die Westlike Katoliekekerk dit in die Middeleeuse Kruistogte gedoen het toe hulle die Moslems in Jerusalem aangeval het nie.  Ons moet dit in die Here se hande los.  “Aan My kom die wraak toe, Ek sal vergeld, spreek die Here.” (Rm.12:19).

 

Hoe versoen ons God se werk met die duiwel s’n in hierdie verse: God is tog nie die oorsaak van enige boosheid of sonde nie?  In 2 Sm.24:1 staan daar dat God vir Dawid aangehits het om die volk te tel, en in 1 Kron.21:1 lees ons dat die duiwel hom aangehits het (vgl. 1 Kon.22:19-22, Job 12:16, 2 Ts.2:10-12).  Sit God en Satan dan om dieselfde vuur?

 

Nee. God is soos ‘n goeie regter wat die polisie stuur om ‘n skelm te arresteer.  Die polisiemanne rand die skelm aan voordat hulle hom boei en in die polisiewa gooi.  Die regter is nie verantwoordelik vir die polisiemanne se bose optrede nie.  En so is dit ook met God en die duiwel:  die duiwel voer God se regverdige en goeie opdragte uit, maar hy doen dit met bose intensies (v.13-15, vgl. Jes.10:5-7).

 

Die demone se getal (v.16)

Die getal van die troepe wat deur die vier gevalle engele opgekommandeer was, was 2 x 10 000 x 10 000 (v.16). Dit was te veel om te tel, en daarom het Johannes gesê dat hy die getal gehoor het (v.16).  Dit is heeltemal moontlik dat daar letterlik ‘n weermag van 200 miljoen demone was.  Ek dink egter dat Johannes ‘n simboliese getal in gedagte gehad het.  Kom ek wys vir jou hoekom ek so sê.

 

As ons ‘n groot getal wil uitdruk, gebruik ons ‘n miljoen: ‘Daar was miljoene mense in die mall.’  In die Bybelse tyd het hulle tienduisend gebruik om ‘n onbepaalde getal uit te druk.  Saul het sy duisende doodgemaak het, maar Dawid sy tienduisende (1 Sm.18:7).  God se strydwaens is tienduisende, duisende maal duisende (Ps.68:18).  Die engele voor God se troon is duisende maal duisende, tienduisend maal tienduisend (Dt.33:2, Dn.7:10, Heb.12:22, Jud.14, Op.5:11).  As Johannes dan sê dat daar twee keer 10 000 x 10 000 was, sê hy eintlik dat ‘n ontelbare skare van demone die Romeine aangehits het om die Jode te oorweldig.

 

As jy ‘n gelowige is, hoef v.16 jou nie bang te maak nie. God sal sy engele stuur om jou te beskerm (Ps.91:11, Heb.1:14).  Daar is twee keer soveel engele as wat daar demone is (12:4, 7-9).  Dié wat vir ons is, is meer as dié wat teen ons is (2 Kon.6:16).  God op sy eie is oneindig keer groter en sterker as al die magte van die hel.  As jy aan sy kant is, is jy veilig, “omdat Hy wat in julle is, groter is as hy wat in die wêreld is.” (1 Jh.4:4).

 

Die demone se wapens (v.17-19)

Ek en my vrou het op ‘n tyd dokumentêre oor vliegtuie, die Navy Seals, skerpskutters, ens. gekyk. In een dokumentêr het ons gesien hoe vegvliegtuie ontwikkel het.  In die begin het hulle gewone masjiengewere gebruik.  Later het die gewere groter en beter geword.  Aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog het hulle missiele gebruik.  En vandag kan hulle ‘n onbemande vegvliegtuig in die lug instuur.  Maar t.s.v. die tegnologiese ontwikkeling, kan ‘n mens nog weerstand bied, omdat daar nie net een land is wat tegnologies gevorder het nie.  Wanneer dit egter by demone kom, kan nie eers die mees gevorderde wapens jou help  nie.

 

In 2 Kon.6:17 lees ons van strydwaens en perde van vuur wat die berge omring het om vir Elisa te beskerm. Uit Heb.1:7 weet ons dat dit engele was:  “[God maak] sy dienaars vuurvlamme.”  In Op.9 het Satan ook ‘n weermag van perde.  Johannes se beskrywing van die perde wys baie duidelik dat daar demoniese magte was wat die Romeine aangehits het.

 

Johannes sê dat hy ‘n visioen gesien het, asook dat die perde soos dit en dat was (v.17, 19).  Ons moet dan verstaan dat hy weereens simboliese taal gebruik.  Die demoniese perde se koppe soos leeus s’n het gewys dat hulle gevaarlik is (v.17, 8b, vgl. 1 Kron.12:8, Jes.5:29).  Die ruiters se borsharnasse was rooi-oranje soos vuur, blou soos ‘n saffiersteen, en swawelgeel (v.17).  Dit stem ooreen met die vuur, grysblou rook, en swawel wat uit hulle bekke uitgekom het (v.17, vgl. Jes.30:33).  Elders in Openbaring sien ons dat Johannes vuur, rook en swawel met die hel assosieer (14:10-11, 19:20, 21:8).  Duidelik het ons in v.17 te doen met demone.

 

Die plae van vuur, rook en swawel het ‘n derde van die land se mense doodgemaak (v.18). Toe God vir Sodom geoordeel het was daar vuur, rook en swawel (Gn.19:24, 28).  Die punt is dan dat Jerusalem so goddeloos geword het soos Sodom (v.20-21, 11:8), en daarom het sy Sodom se straf gekry (Dt.29:23-25).  Dit was maar net ‘n voorsmake van die vuur, rook en swawel van die hel (14:10-11).

 

Die demoniese sprinkane se sterte was soos skerpioene s’n, en die demoniese perde s’n soos giftige slange (v.19, 10, 12:9, 14-15, 20:2, Lk.10:17-19).  In v.5-6, 10 het die demoniese sprinkane se sterte die mense seergemaak, maar in v.17-19 het die demoniese perde se bekke en sterte hulle doodgemaak (v.17-19).

 

Wat beteken dit? Ons weet reeds dat Sataniese magte die Romeine teen Jerusalem aangehits het.  Die voorste troepe (die kop) het die hekke en die stadsmure afgebreek om die Jode dood te maak.  Die agterste troepe (die stert) het hulle doodgemaak met enjins wat spiese, pyle en reuse klippe geskiet het.[2]  Die weermag se kop en die stert was dodelik – daar was geen wegkom kans vir die Jode nie.

 

As jy ‘n ongelowige is kan jy nie teen die duiwel en sy demoniese magte veg nie (v.17-19). Jou wapens kan hulle nie seermaak nie; hulle is geeste (Ef.6:12).  In Mk.9:22 lees ons van ‘n demoon wat ‘n seuntjie in water en vuur gegooi het om hom dood te maak.  In Hd.19:13-16 het ‘n man met een bose gees sewe volwasse mans geslaan dat hulle gebloei het.  Die besete man in Mk.5 het ‘n paar duisend demone in hom gehad.  Hy het kettings gebreek soos wat ek en jy papier skeur – niemand was sterk genoeg om hom te boei nie (Mk.5:3-4).

 

Hoe kon die Jode dan teen ‘n weermag van demone gestaan het (v.16)?  Hulle was veral hulpeloos omdat God vir vir die demone toestemming gegee het om die Romeine teen Jerusalem aan te hits.  Jy kan nie eers teen demone wen nie.  Hoe wil jy dan teen die Here wen wat die mag het om vir hulle te sê wat hulle mág en nié mag doen nie?

 

As jy die Here ken hoef jy nie bang te wees nie, omdat God sy eie wapenrusting en krag vir jou gee (Ef.6:10-13, Jes.11:5, 59:17). Jy meer as genoeg toegerus om teen die duiwel en sy bose magte te staan.  Hoe veg ‘n mens teen hom?  Moenie geestelike oorlogvoering verwar met dinge wat nie in die Bybel staan nie:  gebiedsgeeste bind, Sataniese vestings neerwerp voor jy die evangelie in ‘n sekere woonbuurt kan preek, mense se huise met olie salf, vloeke breek, ‘n gees van wellus of skinder in iemand bind, demone se rangorde wil ken om meer effektief te veg, ens.

 

Veg eerder deur nuuskurigheid oor sonde en die okkulte te vermy, asook deur ‘n heilige lewe, ‘n liefde vir die waarheid, evangelisasie, geloof in Jesus, ware verlossing, die Bybel, volhardende gebed, heilige en nugter denke, nederige onderdanigheid aan God, waaksaamheid, weerstand teen versoeking (Mt.4:1-11, 6:13, Mk.9:29, Hd.26:18, Rm.16:20, 2 Kor.10:4-5, Ef.6:10-18, Jk.4:6-7, 1 Pt.5:8-9, Op.12:11).

 

Wees ook bekend met die duiwel se taktiek (2 Kor.2:10-11): hy lieg, saai twyfel, sê dat God nie goed is nie, versoek jou deur dié wat naby jou is, vermom hom as ‘n engel van die lig, werk deur vals lering, haal die Bybel buite konteks aan (Gn.3:1-5, Mt.4:1-11, 2 Kor.11:14, 1 Tm.4:1).  Wees dan op jou hoede.

 

Die demone se versoeking (v.20-21)

Josefus, die Joodse geskiedkundige wat tydens die verwoesting van Jerusalem geleef het, gee vir ons ‘n beskrywing van die hongersnood, die massa moorde, die kannibalisme, die kruisiging van 500 Jode per dag, en baie ander grusame gebeure. Hy vertel dan hoe die Jode t.s.v. al hierdie dinge, die vals profete se profesieë van oorwinning geglo het.[3]  Van sy mede-volksgenote in Jerusalem het hy gesê:  ‘…as though thunderstruck, blind, senseless, [they] paid no heed to the clear warnings of God.’[4]

 

Dit is presies wat Johannes in v.20-21 voorspel het. Alhoewel ‘n derde van die mense doodgemaak is, het die res dit nie ter harte geneem en hulle bekeer nie (v.20).  Hulle het aangehou om die eerste (v.20), sowel as die tweede helfte (v.21) van die Tien Gebooie te oortree.  Hulle het nie opgehou om die mensgemaakte afgode van goud, silwer, koper, klip en hout te aanbid nie (v.20, Dt.31:29, Jer.1:16).  Daardeur het hulle ook die demone aanbid wat agter hierdie gode gestaan het (v.20, 2:9, 3:9, Dt.32:17, Ps.106:37-38, 1 Kor.10:19-20).  Die demone het hulle verblind, sodat hulle nie agtergekom het dat die afgode hulle nie kan sien, hoor of help nie (v.20, Ps.115:4-8, Jer.2:5, Dn.5:23, Hos.9:10).

 

Waar het die Jode afgode aanbid? Hulle het dit dwarsdeur hulle geskiedenis gedoen.  Israel se verwerping van Jesus as die Messias was ook niks anders as afgodery nie (1 Jh.5:20-21).  Die demone het hulle aangehits om daarmee aan te hou (v.20), asook om baie ander sondes te doen (v.21).  Hulle het hulle nie bekeer van die moorde op die profete, die Messias en God se kinders nie (v.21, Lk.11:47-51, Hd.7:52).  Hulle het ook nie opgehou met die heksery en towery waartoe die demone hulle versoek het nie (v.21, Dt.18:9-14).  En dan het hulle ook in allerhande seksuele misdrywe en diefstal volhard (v.21).  Die volk was ryp vir God se ewige oordeel in die hel (21:8, 22:15).

 

Moet dan nie soos hulle wees nie. Ons moenie nog ná die droogte, korrupsie, plaasmoorde, misdaad, studente-chaos, gay kwessie in die NG-Kerk, rasse haat, aborsie, ens. weier om te verander nie.  Moenie vir een oomblik dink dat die mense wat slagoffers van hierdie Goddelike oordele en demoniese aanvalle is, slegter is as die res nie.  As ons ons nie bekeer nie, sal die hele land onder dieselfde verskriklike oordele sterf (Lk.13:1-5).

 

Ons moet dan daarop fokus om ons te bekeer. Ons moet wegdraai van ons afgode af (v.20):  ons materialisme, die malle gejaag na luuksheid, geld en besittings.  Ons moet die Here saam met ander gelowiges aanbid en nie ons eie gemak en begeertes bo sy heilige dag, sy Woord, en sy huis stel nie.  Ons moet ons bekeer van die duisende moorde in ons land – ook die moorde op ongebore babas.  Ons moet ons ook van moordlustige en haatdraende gedagtes bekeer.

 

Ons moet geen aangetrokkenheid tot towery en heksery in ons harte koester nie; nie in die Huisgenoot, die koerant, TV-programme, films, of op die radio nie. Ons moet eens en vir altyd ontslae raak van die idee dat seks nie beperk is tot die huwelik tussen ‘n man en ‘n vrou nie, maar dat elke mens vry is om te kies hoe en wanneer hy dit wil doen.  Ons moet ons van ons diefstal bekeer, en nie verskonings daarvoor maak omdat die regering self korrup is, of omdat hulle ons in elk geval te swaar belas nie.

 

Johannes kon baie ander sondes genoem het, maar hy het genoeg genoem om sy punt te maak. As ons ons bekeer en na Jesus toe draai sal die Here ons genadig wees en ons vergewe.  Jesus het immers gekom om die straf vir sulke sondes aan die kruis te dra, en om dié wat so gelewe het en hulle bekeer, van binne af te reinig (1 Kor.6:9-11).  Het Hy nie juis in die wêreld ingekom om die werke van die duiwel te verbreek nie (1 Jh.3:8)?

 

In Griekse mitologie is daar ‘n duiwelse hond genaamd Cerberus. Hy behoort aan Hades, die god van die onderwêreld, en is veronderstel om te keer dat die dooies ontsnap.  Hy het drie koppe en sy stert is ‘n slang.  Die beelde wat Johannes in Op.9 gebruik klink net so skrikwekkend.  Die groot verskil is natuurlik dat die duiwel en sy demone nie maar net ‘n mite is soos Cerberus nie.  Indien jy dink dat die duiwel ‘n mite is, sal jy sleg tweede kom.

 

[1] Flavius Josephus, The Wars of the Jews, Book VII, 1:3

[2] Wars, Book III, 7:9

[3] David Chilton, Days of Vengeance, p.108

[4] Wars, Book VI, 5:3

Die ware betekenis van voete was

jesus-washing-feet

Ek was eenkeer by ‘n byeenkoms waar ‘n vrou olie gevat het en op ‘n ander vrou se voete gesmeer het. Daarna het sy op ‘n koedoehoring geblaas.  Dit het vir my gelyk of sy opreg was, maar ek weet nie waar in die Bybel sy haar idees vandaan gekry het nie.  Ek vrees soms dat party Christene meer maak van die simboliek as van dít wat gesimboliseer word.  Wanneer ons Jh.13:1-17 bestudeer is dit belangrik dat ons dit nie uit die oog moet verloor nie.

 

Dit illustreer Jesus se liefde (v.1-5)

Om iemand se optrede te verstaan moet jy sy kultuur verstaan. Een van my Amerikaanse vriende was in die afgelope week by ons huis.  ‘Het jy gestem?’ het my vrou vir hom gevra.  ‘Ja’ het hy geantwoord.  ‘Ek wag dat julle vir my vra vir wie ek gestem het,’ het hy gesê.  Ek het vir hom verduidelik dat dit slegte maniere is om in ons kultuur vir iemand te vra vir wie hy gestem het.  ‘In my kultuur wil mense hê jy moet vra vir wie hulle gestem het.’  Kan jy jou indink hoe maklik ‘n Suid-Afrikaner en ‘n Amerikaner in dié verband vir mekaar kan aanstoot gee, net omdat hulle nie mekaar se kulture ken nie?

 

Net so moet ons die Joodse kultuur van die eerste eeu ken om te verstaan hoekom dit so ‘n skok was toe Jesus sy dissipels se voete gewas het. Toe Jesus op die aarde was het mense sandale gedra en op stofpaadjies geloop.  As jy dus by mense gaan eet het, het die gasheer vir jou ‘n skottel water gegee om jou voete te was (Gn.18:4, 19:2, 43:24, Rgt.19:21, Lk.7:44).  Soms het die gasheer vir sy slaaf gesê het om jou voete te was.  Joodse slawe sou dit nie gedoen het nie; heidense slawe moes.[1]  Jesus het dus die laagste posisie ingeneem en só sy liefde vir die dissipels gewys.

 

Jh.13-17 het plaasgevind op die Donderdagaand voor Jesus se kruisiging (v.1). Hy het geweet dat die bepaalde uur van sy kruisdood op hande was (v.1, 12:23).  Hy het ook geweet dat sy tyd om na die Vader toe terug te keer naby was (v.1, 16:28).  En tog het Hy nie aan Homself gedink nie, maar aan ander.  Hy het sy eie mense wat in die wêreld was – die skape wat sy Vader vir Hom gegee het – liefgehad tot die uiterste toe (v.1, 6:37, 39, 10:3-4, 17:2, 6, 9, 24, Gk. telos).  Dit het Hy bewys toe Hy die dissipels se voete gewas het, en meer nog toe Hy aan die kruis gesterf het (1 Jh.3:16).  Die teks impliseer nie dat Jesus nie die ongelowiges liefgehad het nie, maar dat Hy ‘n spesiale liefde vir sy eie mense gehad het (net soos wat jy jou naaste liefhet, maar jou lewensmaat en kinders meer liefhet, vgl. Ef.5:25).

 

Daar was ‘n ongelowige teenwoordig toe Jesus die dissipels se voete gewas het: Judas Iskariot (‘man van Keriot’), die seun van Simon.  Hy was ‘n duiwelse man (6:70-71, 12:4-6).  Satan het sy teiken goed gekies en het vir Judas aangehits om vir Jesus te verraai (v.2, vgl. Hd.5:3).  Dat Jesus Homself verneder het om sy verraaier se voete te was is ‘n bewys van uiterste liefde.

 

Jesus het geweet dat die Vader alles in sy hande oorgegee het (v.3, 3:35, 17:2, Mt.28:18).  Hy het ook geweet dat Hy van God af gekom het en dat Hy weer oppad was hemel toe (v.3).  Maar t.s.v. sy Goddelike mag en heerlikheid, het Hy nie vir Judas uitgewis of sy neus opgetrek vir nederige take nie.  Hy het van die etenstafel af opgestaan en sy bo-kleed uitgetrek; Hy wou nie gehad het dit moes nat word nie (v.4).  Hy het ‘n handdoek om sy middel vasgebind, ‘n skottel volgemaak met water, begin om die dissipels se voete te was, en dit toe afgedroog (v.4-5).  Hy het nie soos ‘n Koning opgetree nie, maar het die werk van ‘n slaaf gedoen (Fil.2:6-7).

 

Deur dit te doen het Hy sy liefde geïllustreer. En tog twyfel ons so maklik aan sy liefde – veral as ons oud word en eensaam is, nie dadelik antwoorde op ons gebede sien nie, deur ‘n tyd van geestelike droogte gaan, of as ons beproef word.  In sulke tye is ons gou om teen die Here te kla.  Ons versaak sy Woord en gebed, en bly van die gemeentelike samekomste af weg.  Ons vergeet egter dat die tugting juis ‘n bewys van sy liefde is (Heb.12:6).  Ons vergeet ook dat ‘n kind wat seergekry het sy Vader se liefdevolle troos en omhelsing duideliker sal ervaar as ‘n kind wat lekkers eet.

 

As jy ooit die Here se liefde vir jou betwyfel, kyk na die Seun van God wat voor sondaars kniel om hulle voete te was (v.3-5). Meer nog:  kyk na die kruis.  Augustinus het gesê:  ‘The cross was a pulpit in which Christ preached his love to the world.’[2]  Dit is tog wat die Bybel vir ons leer, nie waar nie (3:16, Rm.5:8, Gal.2:20, 1 Jh.3:16, 4:9-10)?

 

God se liefde vir ons is sonder perke (v.1, Ef.3:18-19). “Ek het jou liefgehad met ‘n ewige liefde” (Jer.31:3).  Ef.2:4 praat van “sy grote liefde waarmee Hy ons liefgehad het”.  Jes.43:4 sê dat ons kosbaar is in sy oë, dat Hy ons liefhet, en dat Hy volke in ruil vir ons gee.  Hy het jou so lief soos wat die Vader en die Seun mekaar liefhet, soos wat Hy Homself het (15:9, 17:23)!  Werner, Chantal, Johan, Jeanette, Dewald, Lara, Timothy, Ernie, Andries… die Vader het jou lief, die Seun het jou lief, die Heilige Gees het jou lief (16:27, Ef.5:2, Rm.15:30).  Niks in die hele skepping kan jou van hierdie liefde skei nie (Rm.8:35, 38-39).

 

Dalk sê jy: ‘Ek het te erg gesondig; die Here kan my nie liefhê nie.’  God se liefde vir jou hang nie af van hoe goed of hoe sleg jy is nie, maar van hoe goed is.  Sy liefde is vrywillig (Hos.14:4).  Hy het selfs dié lief wat Hom verwerp (Mk.10:21).  Sal jy ‘n huweliksmaat liefhê wat aanhoudend van jou af wegloop agter ander mans of vroue aan?  Ek sal nie.  En tog is dit hoe die Here vir Israel liefgehad het (Hosea).  En kan Hy jóú nie liefhê nie?  Sal jy dit waag om te sê dat jou sonde groter is as die liefde wat Hy aan die kruis bewys het?

 

Oh, the deep, deep love of Jesus,

vast, unmeasured, boundless, free!

Rolling as a mighty ocean

in its fullness over me!

Underneath me, all around me,

is the current of thy love –

leading onward, leading homeward,

to that glorious rest above!

Oh, the deep, deep love of Jesus –

spread his praise from shore to shore!

How he loves us, ever loves us,

changes never, nevermore!

How he watches o’er his loved ones,

died to call them all his own;

how for them he’s interceding,

watching o’er them from the throne!

Oh, the deep, deep love of Jesus,

love of every love the best!

‘Tis an ocean vast of blessing,

’tis a haven sweet of rest!

Oh, the deep, deep love of Jesus –

’tis a heaven of heavens to me;

and it lifts me up to glory,

for it lifts me up to thee!

–Samuel Trevor Francis–

 

Dit simboliseer Jesus se reiniging (v.6-11)

Een van my kollegas het ‘n konferensie in Amerika bygewoon. Dit het gegaan oor die bekendstelling van ‘n nuwe Studie-Bybel.  Die prediker het die Bybel teen sy bors gehou en gesê hoe lief ons die Woord het, hoe ons dit waardeer en eerbieding.  ‘Maar sommige Christene…’ het hy gesê – en toe sy Bybel tussen die mense ingegooi.

 

Dit het met ‘n slag teen die vloer geland. ‘n Doodse stilte het geheers; die mense was geskok.  Die prediker het van die verhoog afgestap en die Bybel opgetel.  Hy het met groot effek Jh.1:1-14 opgesê.  My vriend se woorde aan my was:  ‘Ek sal dit nooit vergeet nie’ (hy het later uitgevind dat dit ‘n telefoon boek met ‘n swart buiteblad was – dit was spesiaal so gebind vir sy illustrasie).  Die prediker se les was effektief omdat hy nie net maar woorde gebruik het nie, maar dit uitgebeeld het.  Dieselfde kan gesê word van Jesus se les in Jh.13.

 

Jesus het by Simon Petrus gekom. ‘U is die Here; hoe kan Ú mý voete was?’ het hy in effek gevra (v.6).  ‘Jy verstaan nie nou wat Ek doen nie Petrus, maar ná my opstanding sal die Heilige Gees jou help om dit te verstaan,’ is basies wat Jesus in v.7 vir hom gesê het (vgl. 16:12-13).  Maar vir Petrus was dit sosiaal onaanvaarbaar.  ‘U sal nooit my voete was nie,’ het hy vir Jesus gesê (v.8).  ‘As Ek jou nie was nie, het jy nie deel aan My nie,’ het Jesus geantwoord (v.8).  Om vir Jesus te dien moet jy eers deur Hom bedien word (Mt.20:28).  Soos die Ou Testamentiese priesters moet Hy jou reinig voordat jy Hom kan dien; Hy moet jou voete vas (Eks.30:17-21).

 

Skielik het Petrus sy deuntjie verander: ‘Wil U nie dan sommer ook my hande en my kop was nie?’ (v.9).  Hy wou seker gemaak het hy het deel aan Jesus.  Jesus het gesê:  ‘Iemand wat gebad het is heeltemal skoon en hoef nie deur die dag te bad nie.  Maar omdat die stof sy voete vuil maak moet hy dit gedurig was’ (v.10).

 

Jesus wou vir hom ‘n geestelike les geleer het: as jy gered is, is jou sonde heeltemal weggewas en vergewe – jy hoef nie aanhoudend gered te word nie (soos mense wat weekliks op ‘n ‘altar call’ reageer).  Tog word jou voete nog vuil; jy doen nogsteeds sonde.  Daarom moet jy op ‘n gereelde basis jou sonde bely en vergewe word – Jesus moet gereeld jou voete was (Mt.6:12, 1 Jh.1:9).  Jy is eens en vir altyd geregverdig, maar moet daagliks groei in heiligmaking.

 

Petrus en die ander dissipels was alreeds deur die Woord en die Gees in die bad van wedergeboorte gereinig (v.10, 3:5, Ef.5:26, Tit.3:5, 1 Kor.6:11, Heb.10:22). Maar met Judas was dit nie die geval nie.  Jesus het geweet dat sy hart vol van bedrog was en dat hy beplan het om Hom te verraai (v.10-11, 2).  Alhoewel Hy een van Jesus se dissipels was, was Hy nie gered nie (v.11).  Toe Jesus sy voete gewas het, het Hy dit as ‘n daad van liefde vir sy vyand gedoen, en nie om te wys dat Judas hom bekeer het en Hy sy sonde vergewe het nie.  Judas was liewer vir sy geld as vir Jesus.

 

Hoe lyk dit met jou: het Jesus jou al in die bad van wedergebore gewas?  Nee?  Moet dan nie soos die mense wees wat hulle sonde wil bely, maar nog nie tot bekering gekom het nie.  Hulle kom net na Hom toe as hulle skuldig voel of nie van die gevolge van hulle sonde hou nie.  Hulle wil hê Hy moet hulle voete was, maar hulle het nog nie gebad nie.  Hulle bely hulle sonde in die hoop dat Hy hulle sondige rekord sal skoon was, maar nie hulle harte nie.  Hulle is soos smerige seuntjies wat dit verpes om te bad – hulle wíl nie weergebore word en hulle sonde los nie.

 

Miskien sê jy: ‘Ja, Jesus het my al in die bad van wedergeboorte gewas.’  Is jy seker?  Hoe weet jy dit?  Is jy regtig skoongewas, sodat jy ‘n rein en ‘n heilige lewe lei?  Of is jy soos baie mense wat hulle sonde wil los, maar nie nou al nie?  Jy wil dit los, maar jy sal môre begin – jy wil dit nog net een keer doen, vir oulaas.  Jy wil dit los, maar nie alles nie.  Jy wil dit los omdat dit jou lewe misrabel maak, en nie omdat jy heilig wil wees nie.  Jy wil dit los, maar op jou eie terme.  Jy wil dit los omdat jy veronderstel is om dit te doen, en nie omdat jy die Here wil verheerlik nie.  Jy wil dit los, maar nie vir die res van jou lewe nie.  Jy wil dit los, maar die Here moet dit vir jou doen – dit moet jou nie bloed, sweet of trane kos nie.[3]

 

Dalk kan jy met ‘n opregte hart en met ‘n skoon gewete sê dat Jesus jou in die bad van wedergeboorte gewas het. Maar daar is ‘n ander probleem:  jy kom nie gereeld na Hom toe om jou voete te was nie; jy bely nie op ‘n gereelde basis jou sonde nie.  Jy doen dit net nou en dan.  Moenie soos ‘n ongedissiplineerde persoon wees wat hope skuld maak, sodat hy in die gemors beland nie.  Betaal jou skuld sodra jy dit gemaak het; bely dadelik jou sonde en moet dit nie vir ‘n dag of drie laat oorstaan nie.  Jesus is meer as gewillig om jou te vergewe, maar Hy wil hê jy moet Hom vra (1 Jh.1:9).

 

Dit wys Jesus se nederigheid (v.12-17)

Toe ek ‘n student was, was ek by ‘n Bybelstudie waar die leier gesê het ons moet mekaar se voete was. Vandag is daar baie Christene wat dit so doen.  Sommige van hulle doen dit op ‘Maundy Thursday’, op die Donderdagaand voor Goeie Vrydag.  Ek glo nie dat dit sonde is om letterlik mekaar se voete te was nie, maar ek is nie seker dat dit die enigste toepassing van Jesus se woorde is nie.  Die konteks van hierdie verse sal ons help om dit reg toe te pas.

 

Nadat Jesus die dissipels se voete gewas het, het Hy sy bo-kleed aangetrek en sy plek by die tafel ingeneem (v.12). Hy het vir die dissipels verduidelik wat hierdie dinge alles beteken (v.12).  Hulle het Hom Here en Leermeester genoem, en hulle was reg – Hy het dit nie ontken nie (v.13).  As Hý dan die nederige taak van ‘n slaaf gedoen het om hulle voete te was, moes hulle dit ook vir mekaar gedoen het (v.14).  Hulle moes in sy voetstappe gevolg het en nie soos kinders gestry het oor wie die belangrikste is nie (soos wat hulle ongelukkig by hierdie geleentheid gedoen het, vgl. Lk.22:24).

 

Jesus het nie net vir sy dissipels gesê wat om te doen nie; Hy het ook die voorbeeld gestel wat hulle moes navolg (v.15, 1 Jh.2:6, 1 Tm.5:10).  ‘n Slaaf is mos nie groter as sy meester nie, en ‘n boodskapper [Gk. apostolos] is nie groter as die een wat hom gestuur het nie (v.16).  As ons Meester en Here dan ons voete gewas het, moet ons dit ook vir mekaar doen (v.16).  Dit help nie net om hierdie dinge te weet nie – ons moet dit doen (v.17).  Ons bid te maklik:  ‘Here seën my,’ maar ons is nie bereid om te doen wat Hy vir ons sê nie.  Dit is dié wat die Here se wil doen wat gelukkig en geseënd is (v.17, Lk.11:28, Jk.1:25).

 

Wat is sy wil hierdie verband; hoe moet ons sy woorde toepas? Is ons veronderstel om v.14 altyd letterlik toe te pas en mekaar se voete te was?  Jy kan as jy wil – dit sal nie verkeerd wees nie.  En tog dink ek nie noodwendig dat dít die enigste (of altyd eers die regte) manier is om sy woorde toe te pas nie.  Die punt is eerder dat jy die gesindheid van Jesus moet hê, sodat jy ander mense en hulle belange bo jou eie plaas (Fil.2:3-5).  As jy dít doen, dan sal jou dade altyd ‘n toepassing van hierdie verse wees.  Die Here wil veral hê dat die geestelike leiers die voorbeeld hierin moet stel.  Hier is enkele praktiese maniere hoe jy dit kan toepas:

 

[1] Knip ‘n ou mens se toonnaels en verbind sy of haar bedsere.

 

[2] Was die skottelgoed by die kerk of in iemand anders se huis as julle klaar gekuier het.

 

[3] Sny jou vriende se gras terwyl hulle met vakansie is en tel die hondemis op.

 

[4] Pas iemand se kinders op, sodat hulle kan uitgaan of ‘n in die kerk kan sit en die preek kan hoor.

 

[4] Speel met ‘n kind wat soos ‘n hondjie agter jou aanloop en op jou skouers wil sit.

 

[5] Gesels met ‘n ou mens wat niks het om te doen nie, omdat almal te besig is om met hom of haar te kuier.

 

[6] Bied aan om iemand se klere te was as hulle vir ‘n week nie elektrisiteit of water het nie.

 

[7] Ry iemand winkel toe of kerk toe as hulle nie vervoer het nie. Vat ‘n siek persoon dokter toe.

 

[8] Maak vir iemand kos as hulle ‘n siek familielid in die hospitaal het en dit nie self kan doen nie.

 

[9] Vat ‘n mop en vee die vloer op as iemand anders per ongeluk gemors het.

 

[10] Maak koffie vir iemand wat jou ‘mindere’ is.

 

[11] Doen enigiets wat ander mense se fisiese of geestelike welstand sal bevorder, selfs as jy jou persoonlike gemak daarvoor moet opgee.

 

Uiteindelik moet ons nederige dade nie die fokuspunt wees wanneer ons hierdie hoofstuk toepas nie – Jesus moet die middelpunt wees. As ons dit nie só doen nie, is ons soos kinders wat die pop in die buikspreker se hand bewonder, en nie agterkom dat dit eintlik die buikspreker is wat briljant is nie.

 

[1] D.A. Carson, The Gospel According to John, p.462

[2] Aangehaal in Iain Murray, The Old Evangelicalism, p.110

[3] Op hierdie spesifieke punt het Edward Welch se boek my baie gehelp. Die boek se titel is: Addictions – A Banquet in the Grave, pp.215-216

Wanneer God die duiwel loslaat

jewish-war

Wat bedoel ons wanneer ons sê dat die duiwel los is? Ons bedoel dat daar groot moeilikheid is, of dat dinge besig is om hand uit te ruk.  Vir stoute kinders wat in die moeilikheid gaan kom sê ons:  ‘Nou is die duiwel los!’  En as ‘n samelewing drasties versleg dan sê ons ook dat die duiwel los is.  Maar ons vergeet dat God eintlik nogsteeds in beheer is wanneer ‘die duiwel los is’.  Om die waarheid te sê is dit Hy wat die duiwel in Op.9:1-12 losgelaat het.

 

Wat het die demone gedoen? (v.1-6)

Meer as een persoon het al vir my gesê dat die universiteite wat so afgebrand word nie maar net die werk van barbaarse studente is nie. Ek stem heelhartig saam dat daar demoniese magte aan die werk is.  Ef.6:12 leer vir ons dat hierdie nie ‘n oorlog teen mense is nie, maar teen die magte van duisternis, teen die bose geeste in die lug.  ‘n Verduideliking van Op.9 sal vir jou wys wat ek bedoel.

 

God het vir die sewe engele trompette gegee om sy oordele aan te kondig (8:2). Die vyfde engel het op sy trompet geblaas (v.1).  Johannes het ‘n ster gesien wat uit die hemel geval het na die aarde toe (v.1, 8:10).  Hy het die sleutel na die put van die bodemlose afgrond ontvang (v.1).  Dié sleutel behoort aan Jesus (1:18), en daarom kan Hý die tydelike gebruik daarvan oorgee aan wie Hy wil, hetsy ‘n gevalle of ‘n heilige engel (v.1, 20:1-3).

 

Uit die konteks van die gedeelte asook die res van die Skrif, sien ons dat die ster in v.1 eintlik ‘n gevalle engel is (v.1, 12:4, Job 38:7, Jes.14:12-13). Volgens v.11 is hierdie engel die koning van die bodemlose afgrond.  Ja, die gevalle ster in v.1 is die duiwel of Satan.  Hy het die bodemlose put oopgesluit (v.2).  Baie van sy demone was daar toegesluit (2 Pt.2:4, Jud.6), alhoewel sommige van hulle nog vry was (Lk.8:31).

 

Satan het toestemming gehad om die gevangenes vir ‘n kort rukkie op parool vry te laat. Toe hy die bodemlose put oopgesluit het, het daar ‘n dik swart rookwolk soos van ‘n vuuroond in die lug opgestyg (v.2).  Dit het die lug donker gemaak en die son uitgeblok (v.2).  Dit was nie net ‘n voorsmakie van die verwoesting van Jerusalem nie, maar ook van die hel (14:11, vgl. Gn.19:28, 2 Pt.2:6, Jud.7).  God het die lig van sy guns onttrek en die duisternis van sy oordeel aangebring (Eks.10:22).

 

Uit die rook van die bodemlose afgrond het die demone soos ‘n plaag sprinkane op die aarde of land [Gk. ] toegesak (v.3).  In Dt.28:38 en Joël 1-2 het God sy ongehoorsame volk met sprinkane gedreig.  In Op.9 het Hy toegelaat dat Satan en die demoniese sprinkane hulle pynig soos met ‘n skerpioen se angel (v.3, 5, 10, vgl. 1 Kon.12:14).

 

In Lk.10:17-19 sê Jesus dat Satan uit die hemel geval het en praat Hy van die demone as giftige skerpioene. Nou, in Op.9 gebruik Johannes dieselfde beeld (v.1, 3).  Esg.2:6 praat van hardkoppige Israel as skerpioene.  Die slotsom in Op.9 is dan dat die demone vir Israel in hulle rebellie en sonde aangehits het.  Ons kan as’t ware sê dat die hel teen hulle losgebreek het, dat God die duiwel en sy demone teen hulle losgelaat het en vir Israel aan die verwoesting van hulle eie sonde oorgegee het.  Volgens 18:2 was die stad “‘n woonplek van duiwels en ‘n versamelplek van allerhande onreine geeste”.

 

Jesus het hulle hierteen gewaarsku. Toe Hy op die aarde was het Hy baie duiwels uitgedryf.  Indien die volk hulle daarna nogsteeds nie bekeer het nie, sou die demone in groot getalle teruggekeer het.  Dit sou in hulle leeftyd nog gebeur het:

 

“En wanneer die onreine gees uit die mens uitgegaan het, gaan hy deur waterlose plekke en soek rus en vind dit nie. Dan sê hy:  Ek sal teruggaan na my huis waar ek uitgegaan het.  En hy kom en vind dit leeg, uitgeveeg en versier.  Dan gaan hy en neem sewe ander geeste slegter as hy self met hom saam, en hulle kom in en woon daar; en die laaste van daardie mens word erger as die eerste.  Só sal dit ook wees met hierdie bose geslag.” (Mt.12:43-45).

 

En is dit nie presies wat in Op.9 gebeur het nie? Volgens die geskiedenisboeke het die inwoners van Jerusalem duiwel-besete en mal geraak.  Hulle kon nie meer logies redeneer nie.  Besete bendes het mekaar aangeval.  Mense was so mislei dat hulle agter vals lering aangeloop het wat selfs ‘n kind van ‘n myl af sou kon uitken.  Hulle het soos honger leeus agter kos aangehardloop.  Daar was massa moorde, teregstellings en selfmoorde.  Pa’s het hulle eie gesinne geslag en ma’s het hulle kinders geëet.[1]

 

Die selote (‘n Joodse politieke party wat ver regs was) het die rykes se huise beroof, mense vermoor, vroue verkrag, bloed gedrink, lang hare (v.8), vroue-klere, grimmering en parfuum gedra, homoseksuele dade beoefen. Hulle het enigiemand wat verby hulle gestap het met die swaard deurboor.[2]  Die feit staan uit soos ‘n paal bo water:  die duiwel en die magte van die hel was los.

 

Gewoonlik eet sprinkane plante, maar die demoniese sprinkane in Op.9 het niks aan die plante gedoen nie. Hulle het die mense getref soos wat ‘n plaag sprinkane ‘n land kaal vreet (v.4).  “You will be wiped out like crops eaten up by locusts.” (Nah.3:15, Good News Bible).  Die demoniese sprinkane kon nie die gelowige Jode beskadig het nie, maar net dié wat nie aan die Here behoort het nie (v.4, 7:1-3, net soos wat Egipte deur die plae getref is en Israel nie).  Hulle het toestemming gekry om die mense vir vyf maande lank te pynig, maar nie dood te maak nie (v.5).

 

Johannes se lesers sou hierdie beeld verstaan het, omdat die sprinkane in Israel vir vyf maande, van Mei tot September, geleef het.[3]  Ons weet ook dat die Jode in Jerusalem vir vyf maande, van Mei tot Sept. 70 n.C., teen die Romeine uitgehou het.  Hulle het gewens om dood te gaan (v.6).  Josefus praat van hulle innerlike pyniging en teistering, en sê hoe hulle gewens het die Romeine wil die stad inneem en hulle doodmaak, eerder as wat hulle in die demoniese stad moes bly.[4]  Maar selfs toe hulle probeer het om dood te gaan, het dit van hulle af weggevlug (v.6).

 

Hoe het die demone gelyk? (v.7-12)

Populêre skrywers oor die eindtyd sê dat die sprinkane in Op.9 eintlik Russiese helikopters is. Een van hulle sê dat ‘n helikopter se propeller soos die geraas van perde klink (v.9), en dat die giftige skerpioen-tipe angel in v.10 waarskynlik ‘n soort traangas is wat by die helikopter se stert uitgespuit word.[5]

 

Ek ontken nie dat Op.9 moeilik is om te interpreteer nie. Maar om die teks só te interpreteer is vergesogd.  Ons kan nie Johannes se woorde deur ons 21ste eeu bril wil bestudeer nie.  Hoe sou die eerste lesers dit verstaan het?  Dit is die vraag wat ons vir onsself moet afvra.

 

Hoe het die demoniese sprinkane gelyk? Die vergelykings in v.7-10 wys vir ons dat hierdie nie gewone sprinkane is nie.  Hulle het gelyk soos perde wat opgesaal was vir oorlog (v.7, Job 39:22-28, Jer.51:27, Joël 2:4).  Daar was iets soos goue krone op hulle koppe, so asof hulle koninklike mag gehad het (v.7).  Hulle gesigte soos mense s’n het gewys dat hulle intelligent is (v.7).  Hulle hare soos vroue s’n het gewys dat hulle wild is (v.8, Dt.32:42, Nuwe Vertaling).

 

Hulle tande soos leeus s’n het gewys dat hulle gevaarlik is (v.8, Joël 1:4, 6, 1 Pt.5:8). Hulle bors pantsers soos yster het gewys dat menslike wapens hulle nie kon keer nie (v.9, Joël 2:8, 2 Kor.10:4, Ef.6:10-18).  Hulle vlerke soos die geluid van perde wat in die oorlog in hardloop het gewys dat hulle ‘n sterk en magtige weermag is (v.9, Joël 2:4-5, 10).  Hulle sterte soos skerpioene s’n het gewys dat hulle groot skade kan aanrig (v.10).

 

Gewone sprinkane het nie ‘n koning nie (Sp.30:27), maar die demoniese sprinkane het ‘n gevalle engel as hulle koning gehad. In Hebreeus was sy naam Abaddon en in Grieks Apollion (v.11).  Sy naam beteken verwoesting of die verwoester.  Satan is die leier van dié wat gekom het om te steel, te slag en te verwoes (Jh.10:10).  En tog was die verwoesting van v.1-10 maar net die begin – erger dinge was oppad (v.12).

 

Dit is dan genoeg vir vandag. Vir nou is dit belangrik om te weet dat ons nie ons lering oor Satan en demone by Sataniste, Rebecca Brown, Hollywood of ander buite-Bybelse bronne moet kry nie.  Wat ek en jy oor bose geeste moet weet is in die Bybel opgeteken.  Moenie nuuskierig wees en in dinge gaan krap wat die Here nie aan jou geopenbaar het nie.  As Hy wou gehad het jy moet dit weet, sou Hy dit in die Bybel gesit het.

 

Mense glo verkeerde dinge oor die duiwel en demone, omdat hulle meer aandag aan hóm gee as aan die Bybel. Hy is al te gelukkig om te sien hoe Christene die Bybel eenkant toe skuif om boeke oor die okkulte te lees.  Hierdie mense glo vas dat hulle die diep dinge van Satan verstaan (2:24), maar eintlik weet hulle niks.

 

Hulle teologie van die duiwel is verdraaid: hulle dink dat húlle die mag het om die duiwel te beveel, maar glo ook dat Satan soms vir Jesus in skaak sit.  In hulle wêreldbeskouing is die duiwel soewerein.  As hulle siek word, geld verloor, ‘n slegte oes het of sukkel om werk te kry, dan sit die duiwel daaragter.

 

Hulle ken Rm.8:28, maar verstaan dit nie in die praktyk nie. Wanneer dit met hulle sleg gaan, dan wil hulle die duiwel bind en bestraf.  Hulle is soos die vals leraars in 2 Pt.2:10b-11:  “Vermetel en aanmatigend, skroom hulle nie om die heerlike wesens te belaster nie, terwyl die engele, hoewel groter in sterkte en krag, geen lasterlike oordeel teen hulle by die Here voorbring nie.”

 

In Jud.8-10 lees ons: “Tog besoedel ook hierdie mense net so in hulle dromerye die vlees en verag die heerskappy en laster die heerlike wesens.  Maar toe Mígael, die aartsengel, met die duiwel in woordestryd was oor die liggaam van Moses, het hy geen oordeel van lastering durf uitspreek nie, maar het gesê:  Die Here bestraf jou!  Maar hierdie mense belaster alles wat hulle nie ken nie; en alles wat hulle, soos die redelose diere, op natuurlike wyse verstaan, daardeur gaan hulle te gronde.”

 

Om te keer dat ons in hierdie strik trap, moet ons ‘n Bybelse en gebalanseerde teologie van die duiwel en demone hê. Die Skrif leer vir ons dat God die duiwel gemaak het; hy is nie ‘n onafhanklike wese wat uit homself uit onstaan het nie  (Kol.1:16).  Voordat Satan tot ‘n val gekom het was hy ‘n volmaakte, sondelose, beeldskone en wyse gerub (Esg.28:12b-15a).[6]  Hy het egter hoogmoedig geword.  Hy wou soos God gewees het, en daarom is hy uit die hemel geskop (Jes.14:12-14, Esg.28:15b-17, 1 Tm.3:6).

 

Na sy val het hy nog in die hemel ingekom om God se kinders aan te kla. Hy het o.a. vir Job en die hoëpriester Josua aangekla (Job 1-2, Sg.3).  Maar toe Jesus aarde toe gekom het, het dinge verander.  Jesus het die duiwels uitgedryf en ook vir sy helpers die mag gegee om dit te doen.  Satan het soos weerlig uit die hemel uit geval (Lk.10:18).

 

Toe Jesus aan die kruis gesterf het, het Hy die duiwel se lot geseël. Hy het die prys vir ons sondes betaal, sodat die duiwel ons nie meer voor die Here kan aankla nie (Rm.8:33).  Nóg ‘n keer het die Here hom neergewerp (12:9-10).  Wanneer Jesus weer kom, sal Hy die duiwel vir ewig in die hel gooi (20:10).

 

Duidelik is dit God en nie die duiwel nie, wat soewerein is. My tema is nie toevallig ‘Wanneer God die duiwel loslaat’ nie.  Die duiwel en sy demone is bang vir God; hulle sidder (Jk.2:19).  Hulle kwyn voor sy toorn en almag soos wat die nag se donker voor die oggendson verdwyn (Lk.8:28, 31).  As Hy ‘n opdrag gee dan luister hulle dadelik (Mt.4:10-11, Mk.1:25-26, Lk.4:41).  As Hy vir hulle perke stel en sê:  ‘Jy kan dít doen, maar nie dát nie’ dan stry hulle nie met Hom nie – hulle doen wat Hy sê (Job 1:12, 2:6).

 

Volgens Op.9 is die bodemlose afgrond se sleutel aan die duiwel gegee (v.1).  Die demone het mag ontvang om die bewoners van die land te beskadig (v.3).  Daar is vir hulle gesê om nie die plante of verseëlde gelowiges te beskadig nie, maar net die ongelowiges (v.4).  Hulle is toegelaat om die mense vir vyf maande lank te pynig (v.5).  Hulle het nie toestemming gehad om die mense dood te maak nie (v.5).

 

God se soewereiniteit beteken egter nié dat Hy en die duiwel kop in een mus is nie. Hy het nou wel vir die duiwel toestemming gegee om hierdie dinge te doen, maar dit is Satan en nie God nie, wat die verwoester is (v.11).  Maar leer tog uit Op.9 om bang te wees vir God en nie vir die duiwel nie.  Vrees Hom wat mag het om die duiwel en al die magte van die hel teen jou te stuur (v.2-6).  Vrees Hom wat oneindig keer sterker is as die duiwel, sodat Hy hom deur die ‘swakheid’ van die kruis oorwin het (Kol.2:15).  God hoef nie eers op te staan om teen die duiwel en sy weermag te baklei nie; Hy kan net vuur uit die hemel uit stuur om hulle te verdelg (20:7-10).

 

Dit is erg genoeg dat die duiwel en sy demone jou haat en jou wil vernietig. Maar dink daaraan dat die God wat hulle gaan straf, jou saam met hulle in die hel sal gooi as jy jou nie bekeer nie (Mt.25:41).  Tog is dit ook so dat hierdie God jou Vader en jou Vriend wil wees.  Hy sal jou vergewe as jy in geloof na Hom toe kom om die vuilheid van sonde uit die huis van jou hart uit te vee. Hy wil eenvoudig hê dat jy met ‘n berouvolle hart na Jesus toe moet draai en moet glo dat sý bloed enige vuilheid uit die hoeke, in die kaste en onder die beddens van jou hart kan uitwas.

 

Het die Here demoniese teistering in jou lewe toegelaat, omdat jy met sonde besig is (v.4-6, 1 Kor.5:5)? Moet dan nie hardkoppig wees en met jou sonde aanhou nie; bekeer jou (v.20-21).  Dit is baie gevaarlik om jou teen die Here te verset en om ná al sy goedheid aan jou, jou rug op Hom te draai.  Wat as Hy besluit om jou ook aan die duiwel oor te gee, sodat daar ‘n sewevoudige bende van demone soos leeus op jou toesak (Mt.12:43-45)?

 

As jy ‘n gelowige is moet jy jou nie met die duiwel ophou nie. Maar jy hoef hom ook nie te vrees nie.  Hy sal jou aanval, maar hy kan dit nie sonder God se toestemming doen nie (Job 1-2).  Hy kan jou nie van God se liefde skei of jou uiteindelike skade aandoen nie (v.4, Rm.8:38-39, 1 Jh.5:18).  God sal sy aanvalle vir jou voordeel uitwerk, en daarom hoef jy nie bang te wees nie (Rm.8:28, 31).

 

Vir gelowiges is die duiwel soos ‘n kwaai en intimiderende hond aan ‘n ketting. Omdat God die streng baas is, kan die hond niks aan ons doen nie.  As die Here Hom egter loslaat is dit ‘n ander storie.  Hy sal selfs vir gelowiges storm en vir hulle blaf, maar hy kan nie byt nie, omdat God hom aan die halsband gryp.  Maar wanneer dit by God se vyande kom, gee Hy vir die hond toestemming om hulle te byt.  Ongelowiges het dus goeie rede om te vrees.  As hulle egter na die Here toe draai is hulle veilig, omdat Hy die duiwel se werke verbreek het (1 Jh.3:8), en ook omdat Hy eendag die hond gaan uitsit.

 

[1] David Chilton, Days of Vengeance, p.105

[2] Flavius Josephus, The Jewish War: Book IV, 9:10

[3] John MacArthur, The MacArthur Study Bible, note on Rev.9:5

[4] Wars: Book V, 1:5

[5] Hal Lindsey aangehaal in Steve Gregg, Revelation: Four Views – A Parallel Commentary, p.229

[6] Sommige sal sê dat Jes.14 en Esg.18 nie van die duiwel praat nie, maar van die konings van Babilon en Tirus. Die waarheid is egter dat die duiwel agter hierdie konings gestaan het om hulle in hulle boosheid aan te hits, net soos wat hy in Dn.10 agter die konings van Griekeland en Persië gestaan het.

‘n Gebed vir reën

‘n Bybelse reaksie op die droogte in Suid-Afrika

pray-for-rain

In die week was daar een Beeld-opskrif wat gesê het dat ons land se damme dalk eers oor 5 jaar weer sal vol wees. Die SABC Nuus-webblad sê:  ‘Die Suid-Afrikaanse Weerburo sê dat herstel ná die droogte stadig gaan wees, ten spyte van voorspellings dat daar tussen nou en Februarie ‘n bo-gemiddelde reënval oor groot dele van die land sal wees.’[1]

 

Ek ontken nie dat die droogte erg is nie. Ek weier egter om te glo dat die weerprofete se voorspellings onfeilbaar is.  As die Here wil, kan Hy binne ‘n halfuur ons land se damme volmaak.  1 Kon.18:41-46 illustreer vir ons iets van wie hierdie God is wat reën kan gee.

 

Die agtergrond

Om v.41-46 beter te verstaan sal dit help om ‘n bietjie agtergrond te hê. Onder die invloed van die bose koningin Isebel het koning Agab en die volk begin om die Baäls te aanbid (16:31-33, 21:25).  Elia het in 17:1 vir hom gesê dat daar a.g.v. sy en sy familie se bose invloed nie reën sal wees nie (v.18).  Volgens v.1 en Jk.5:17 het dit vir 3½ jaar nie gereën nie.  Maar die Here sou binnekort reën gestuur het (v.1).

 

Gedurende die droogte was Elia in die woestyn en ook in ‘n heidense land waar die Here hom deur die kraaie en ‘n weduwee versorg het (hfst.17). Nou het hy egter teruggekeer om vir Agab te sê dat die droogte verby was (v.1-16).  Toe Agab vir Elia gesien het, het hy gesê:  ‘Ja, jou molesmaker van Israel – dit is jóú skuld dat dit nie reën nie’ (v.17).  Hy het geweet dat Elia ‘n vinger in hierdie pasty gehad het (17:1, Jk.5:17).

 

Maar soos ons reeds gesien het was dit sý skuld en nie Elia s’n nie (v.18). God het die volk gestraf omdat hulle van Hom af weggedraai het om die Baäls te aanbid (v.18).  Elia het toe vir Agab uitgedaag om die volk, asook Isebel se 450 Baäl-profete en die 400 profete van Asjera op berg Karmel (in die noord-weste van Israel) bymekaar te bring (v.18-19).  Hiér is hoekom dit belangrik was:

 

Die Baäls of ‘here’ van elke geografiese gebied was veronderstel om die land vrugbaar te maak, terwyl Asjera die godin van vrugbaarheid was.[2]  Kon hierdie gode regtig reën gestuur het om die droogte te breek?  Elia wou vir Agab en die volk gewys het dat dit net die Here is wat reën kan gee.

 

Die Here wou deur Elia gewys het dat Hy vir Baäl op sy eie speelveld sal wen. ‘In the annale van die Assiriese koning, Salmaneser II (841 v.C.) is Karmel die berg van Baäl… Karmel was heilige grond wat aan Baäl gewy is.  Juis daarom het Elia gesê hulle moet hiér bymekaar kom.’[3]

 

Die eindtelling was 1-0 vir Jahwe. Baäl was ‘n dooie afgod wat aan die slaap was… of met vakansie, of in die badkamer (v.26-29).  Hy kon nie vuur uit die hemel gestuur het om die Baäl-profete se offer aan die brand te steek nie.  Die Here het egter vuur – of weerlig wat wys dat Hy later ook reën sou stuur? – uit ‘n helder blou hemel gestuur om Elia se deurweekte offer, klippe en nat hout aan die brand te steek (v.30-38).  Elia het geweet dat God binnekort reën sou stuur, en daarom het hy nie omgegee om in ‘n tyd van droogte water te mors nie.

 

Elia het toe volgens God se wet (Dt.13) die Baäl-profete doodgemaak, net soos wat Isebel in v.4 God se profete doodgemaak het (v.40).  Dieselfde mes wat die bul geslag het, het die vals profete geslag.  Elia het dit by die Kison spruit gedoen om ‘n punt te bewys:  die Baäl-profete se afgodery het die spruit laat opdroog, en nou sou hulle bloed dit gevul het.

 

Die teks

Elia vir Agab gesê om te eet en drink – om fees te vier – omdat die droogte verby was (v.41). Maar omdat die reën oppad was, moes hy nie te lank gedraai het nie (v.41).  Elia kon as’t ware die gedreun van die reën gehoor het – al was daar nog nie ‘n wolkie in die lug nie (v.41).

 

Agab het vir Elia geglo en gedoen wat hy gesê het (v.42). Wie sou nie – veral as jy nou-net gesien het hoe God vuur uit die hemel gestuur het?  Elia het weer teen die berg opgeklim om te bid (v.42).  Om sy eerbied en desperaatheid te wys het hy hom na die aarde toe gebuig en sy gesig tussen sy knieë gesit (v.42).

 

Maar hoekom het hy gebid as die Here reeds in v.1 belowe het om reën te gee? Kon hy nie maar net vir die vervulling van God se belofte gewag het nie?  Nee.  God het besluit om deur die gebede van sy kinders te werk (vgl. 8:35-36).  “Bid tot die HERE om reën in die tyd van die laat reëns; die HERE maak die weerligte, en Hy sal aan hulle ‘n stortreën gee, plante op die veld aan iedereen.” (Sg.10:1).

 

Elia het vir sy dienskneg gesê om te gaan kyk of daar al ‘n teken van reën in die lug was (v.43). Duidelik het hy geglo dat die Here sy belofte van v.1 sou nakom.  Elia se dienskneg het oor die Middellandse See uitgekyk maar niks gesien nie (v.43).  Elia het nie moedeloos geword nie; hy het aangehou om te bid (v.43).  Sewe keer het hy sy dienskneg teruggestuur om te kyk of hy iets sien (v.43).

 

Die sewende keer het die dienskneg gesê dat daar ‘n klein wolkie bo die see opkom – ‘n wolk so groot soos jou hand as jy dit ‘n armlengte van jou gesig af weghou (v.44). Die Here het Elia se gebed beantwoord (Jk.5:18).  Onmiddellik het hy sy dienskneg gestuur om vir Agab te sê hy moet op sy strydwa klim en jaag voordat die reën hom vang (v.44).  Die Here was genadig om vir die bose Agab ‘n kans te gee om weg te kom.

 

Die klein wolkie het gegroei; die hemel het swart geword en die wind het gewaai; die reën het in emmers neergesak (v.45). Agab se perde het vinniger as die wind gehardloop om die 30 km na Jisreël toe af te lê (v.45, 21:1).  Deur die bonatuurlike krag van die Here het Elia nóg vinniger as Agab se perde gehardloop, sodat hy voor hom in Jisreël aangekom het (v.46).

 

Deur voor die koning uit te hardloop het Elia gewys dat hy nie teen die koning wil werk nie, maar dat hy hom wil dien en vir die Here wil wen.  Dit was immers die koning se diensknegte wat voor hom uitgehardloop het (1:5).  Agab wou egter met sy sonde aanhou, en daarom het hy die hand wat na hom toe uitgestrek was weggeklap (hfst.20-22).

 

Die toepassing

Ek twyfel nie dat die droogte in ons land God se straf vir ons sonde is nie (v.18). Suid-Afrika is immoreel en korrup.  In Dt.28:23-24 het die Here vir Israel gesê wat die gevolg sal wees as hulle Hom nie gehoorsaam nie:  “En jou hemel wat bo jou hoof is, sal koper, en die aarde wat onder jou is, yster wees.  Die HERE sal die reën van jou land poeier en stof maak; van die hemel sal dit op jou afkom totdat jy verdelg is.”

 

Ook in Jer.3 lees ons van Israel se sonde. Wat was die gevolg?  “En die reënbuie is ingehou, en daar was geen laat reëns nie.” (Jer.3:3).  In Sg.14:17 sê die profeet:  “En wie uit die geslagte van die aarde nie na Jerusalem optrek om voor die Koning, die HERE van die leërskare, te aanbid nie – hulle sal geen reën kry nie.”

 

Wat moet ons dan doen? Ons moet die Here dank dat Hy ons nie straf volgens wat ons verdien nie (Ps.130:3).  Die damme is nou wel leeg en daar is boere wat swaarkry.  Maar aan die ander kant het die Here ook op baie plekke reën gestuur.  In sy groot liefde het Hy dit nie net gestuur op die plase en erwe van dié wat Hom dien nie, maar ook op sy vyande se tuine, landerye en grasperke.  In Mt.5:45 het Hy Homself geopenbaar as die Een wat “laat reën op regverdiges en onregverdiges.”  Hy het sy goedheid bekend gemaak deur “van die hemel vir ons reën en vrugbare tye te gee en ons harte met voedsel en vrolikheid te vervul.” (Hd.14:17).

 

Partykeer stuur die Here reën om mense te straf (soos met Noag se vloed). Maar in die afgelope paar weke het Hy dit gestuur “om sy liefde te toon” (Job 37:13, Nuwe Vertaling).  Daarom moet ons Hom prys “wat die hemel met wolke oordek, wat vir die aarde reën berei, wat op die berge gras laat uitspruit, wat aan die vee hulle voedsel gee” (Ps.147:8-9).

 

God het die droogte gestuur omdat Hy wil hê ons moet na Hom toe draai. Ons moenie soos Israel wees nie.  In Am.4:7-8 sê die Here:  “Alhoewel Ék die reën van julle teruggehou het toe dit nog drie maande voor die oestyd was en op die een stad laat reën maar op die ander nie laat reën het nie, die een stuk land reën gekry het, maar die ander waarop geen reën geval het nie, verdor het; en twee, drie stede na een stad geslinger het om water te drink sonder om die dors te les – nogtans het julle jul tot My nie bekeer nie, spreek die HERE.”

 

Ons moenie soos Agab wees wat lieflike reën gekry het, maar hom nie bekeer het nie. Ons kan nie maar net na die god van ons keuse, Baäl, Vishnu of Allah toe draai nie.  Ons moet na die God toe draai wat reën kan gee.  “Is daar onder die nietige afgode van die nasies wat reën kan maak?  Of kan die hemel reënbuie gee?  Is U dit nie, o HERE onse God?  En ons wag op U, want U doen al hierdie dinge.” (Jer.14:22).

 

Ons moet ook nie die Here en ander gode wil dien nie:  God en Baäl, Jesus en die kroeg of die klub (Jk.4:4), Jesus en geld (Mt.6:24), Jesus en Maria, Jesus en die voorvader geeste, Jesus en evolusie (v.21, 2 Kon.17:33, 41).  Jy moet kies wie jy wil dien (v.21, Jos.24:15).  Jy moet God liefhê met jou hele menswees of glad nie (Lk.10:27, 14:26).

 

God is bereid om jou te vergewe as jy na Hom toe draai. Dit maak nie saak hoe groot jou sonde is nie.  As jy jou bekeer en in sy Seun glo, sal Hy jou vergewe.  Hy was bereid om vir Agab te vergewe – Agab wat slegter was as enige koning voor hom (16:30), wat goue kalwe, die Baäls en die Asjera’s aanbid het (v.18, 16:31-33), en wat nie omgegee het toe sy vrou die Here se profete doodgemaak het nie (v.4).

 

Sal Jesus vir sondaars sterf, maar nie bereid wees om hulle te vergewe as hulle in geloof en bekering na Hom toe draai nie? As jy op Jesus, sy kruisdood en sy opstanding vertrou, is God bereid om jou te vergewe:  al het jy ook ‘n moord gepleeg of seksueel losbandig gelewe.  Jesus Christus het in die wêreld ingekom om Paulus-kaliber sondaars te red (1 Tm.1:15).  En kan Hy jou nie vergewe nie?

 

Natuurlik moet ons onself nie bekeer sodat ons reën kan kry nie, maar sodat ons God in en met ons lewens sal verheerlik.  En tog sal Hy vir ons reën gee as ons van ons sonde af wegdraai en gehoorsaam is:  “As julle in my insettinge wandel en my gebooie hou en dit doen, sal Ek julle reëns gee op die regte tyd, en die land sal sy opbrings gee, en die bome van die veld sal hulle vrugte gee.” (Lv.26:3-4).

 

Eers as Jesus jou Verlosser is en jy aan Hom gehoorsaam is, sal dit help om op die Whatsapp boodskappe te reageer en te bid vir reën.  Hoe moet jy bid?  Moenie bid asof die Here ‘n afgod is soos Baäl nie.  Ek ken nie mense wat hulleself met messe sny om die Here se aandag te trek nie (v.28).  Maar ek ken mense wat dink dat hulle die Here se arm kan draai, omdat hulle lank gebid het, of omdat hulle ‘n groot groep mense gekry het om saam met hulle te bid (v.26).

 

Moenie so bid nie. “En as julle bid, gebruik nie ‘n ydele herhaling van woorde soos die heidene nie, want hulle dink dat hulle deur hul baie woorde verhoor sal word.  Moet dan nie soos hulle word nie, want jul Vader weet wat julle nodig het voordat julle Hom vra.” (Mt.6:7-8).  Jy kan nie die Here manupileer nie.  Hy wil eenvoudig hê dat jy opreg, met eerbied en deur geloof in Jesus Christus tot Hom moet bid (v.36-37).  En as Hy jou nie onmiddellik antwoord nie, wil Hy hê jy moet met volharding bid (v.43-44).  Dit geld ook wanneer ons vir reën bid.

 

John Piper sê: ‘As 25 mm reën gedurende die nag op 2.59 km2 plaasgrond val, is dit 65 785 698 m3 water, wat gelyk is aan 65 781 099 liter of 65 561 959 kg water.’[4]  Dit móét ‘n wyse God wees wat so baie water lig genoeg kan maak dat dit vir honderde kilometers as wolke deur die wind gedryf kan word, en dan weer swaar genoeg kan word dat dit in druppels tot op die aarde kan val.  Hy is ‘n God wat groot dinge doen, “wonders sonder getal; wat reën gee oor die aarde en waters uitstuur oor die velde” (Job 5:9-10).  Hy is ons God.

 

[1] Vry vertaal uit: http://www.sabc.co.za/news/a/a3020b004ed13bc9b6d4fef5a9947ffb/SAsundefineddroughtundefinedrecoveryundefinedwillundefinedbeundefinedslow-20160211

[2] James Orr, International Standard Bible Encyclopedia, inskrywings onder Baal en Asherah

[3] Vry vertaal uit Dale Ralph Davis, The Wisdom and the Folly: An Exposition of the Book fo First Kings, pp.236-237

[4] Taste and See, p.25