Moet Christene Kersfees vier?

Jesus or Santa

Toe ek op hoërskool was, was daar ‘n gesin in ons gemeente wat nie Kersfees gevier het nie.  ‘n Paar jaar gelede het iemand vir my gesê dat Kersfees van ‘n heidense feesdag af kom.  Omtrent ‘n maand terug het nóg iemand dit vir my gesê.  In die afgelope week het ‘n kollega my oor die saak genader, omdat iemand in sy gemeente hom hieroor aangevat het.

 

Die vraag is dan of Christene Kersfees moet vier?  Wat as hierdie mense reg is, en dit van ‘n heidense feesdag af kom – moet ons dit dan nog vier?  Mag ons dit vier, maar net nie op 25 Desember nie?  Indien ons dit wél mag vier, hoe moet ons dit doen?  Mag ons kersbome, liggies, geskenke en Kersvader hê?

 

Terme soos Kersfees, 25 Desember, kersboom en Kersvader kom nie direk in die Bybel voor nie, en daarom moet ons sekere Bybelse beginsels volg om tot ‘n besluit te kom.  Ek probeer nie om ‘n debat te wen nie, maar om te help dat jy met ‘n rein gewete oor die saak kan besluit.  Ek hoop ook om vir jou te wys dat die kwessie nie so swart en wit is soos party mense dink nie; dit is baie meer grys as wat ons bereid is om te erken.

 

Ek wil begin deur te wys hoekom Christene 25 Desember gekies het as die dag waarop hulle Jesus se geboorte vier.  Daarna wil ek Kersfees in 2017 bespreek, en Bybelse riglyne gebruik wat ons sal help om die saak reg toe te pas.

 

Hoekom 25 Desember?

Toe die kerk in die eerste paar eeue n.C. deur die Romeinse Ryk versprei het, het dit in twee groepe bestaan.  Ek bedoel nie dat dit verdeeld was nie, maar dat dit in sekere geografiese gebiede verdeel is.  Die kerk in Israel, Sirië, Egipte, Persië, Turkye (dit het uit verskeie provinsies bestaan) en Griekeland het in die ooste gelê, terwyl die kerk in Italië, Frankryk, Spanje, Brittanje en Noord-Afrika in die weste was.[1]  Een van my gunsteling geskiedkundiges (Nick Needham) reken dat die Westerse kerk in 336 n.C. begin het om Kersfees op 25 Desember te vier.  Volgens hom is hulle deur die heidene beïnvloed.  Omtrent 60 jaar voor hierdie datum (in 274 v.C.) het keiser Aurelianus ‘n tempel vir die son gebou.  Hy het ‘n fees ingestel om die son se geboorte te vier, en dit Natale Solis Invicti genoem:  die geboorte van die onoorwonne son.  Hierdie fees was baie dieselfde as Saturnalia wat voor dit gehou is.  Tydens die fees het mense kerse aangesteek en geskenke uitgedeel.[2]

 

Maar is dit ‘n feit dat Christene a.g.v. hierdie feeste begin het om Jesus se geboorte op 25 Desember te vier?  Nee.  Saturnalia is immers nie op 25 Desember gehou nie, maar op 17-23 Desember.[3]  Dit mag wees dat Solis Invicti op 25 Desember gehou is, maar volgens Williston Walker was die kerk se viering van Kersfees ‘n reaksie hierop.  Hulle wou wys dat Jesus die Son van Geregtigheid is wat aanbid moet word (Mal. 4:2).[4]

 

Volgens Alvin Schmidt het die kerk in Noord Afrika (veral in Egipte) 30 jaar voor Solis Invicti (243 v.C.) al Christus se geboorte op 25 Desember gevier.[5]  Dit is dan nie ‘n voldonge feit dat Kersdag uit Aurelianus se heidense fees uit ontstaan het nie.  Omtrent 70 jaar voor Solis Invicti, het Hippolytus van Rome (170-235 v.C.) gesê dat Jesus op 25 Desember gebore is.  Clement van Alexandrië (150-215 n.C.) het geglo dat Jesus naby aan hierdie datum op 6 Januarie gebore is.[6]

 

Dit is dan glad nie onmoontlik dat Jesus op of naby 25 Desember gebore is nie.[7]  Ons weet dat Jesus tussen 6 en 4 v.C. gebore is (die persone wat ons kalender ontwikkel het, het ‘n berekeningsfout gemaak).  Koning Herodes het op 12 April in die jaar 4 v.C. gesterf.  Josefus sê dat daar kort voor sy dood, op 13 Maart 4 v.C., ‘n maansverduistering was.[8]  Voor Herodes se dood is Maria ook saam met Jesus en Josef Egipte toe.  Ons moet nog plek los vir die 40 dae van Maria se reiniging na Jesus se geboorte (Lev. 12:1-4, Luk. 2:21-22), vir Herodes wat die babas onder 2 vermoor het en vir die wyse manne wat Jesus besoek het.  Altesaam kon hierdie dinge maklik 3 maande gevat het, wat ons terugvat na die einde van Desember toe.

 

Die Betlehem ster dui ook aan dat Jesus moontlik in Desember gebore is.  ‘n Christen wetenskaplike genaamd Johannes Kepler (1571-1630) het gesê dat die ster waarskynlik die oorvleueling van Jupiter en Saturnus was.  Hierdie oorvleueling gebeur elke 800 jaar.  Twee jaar voor Jesus se geboorte kon dit drie keer gesien word:  Mei, Oktober, en Desember (vgl. Matt. 2:7, 16).  Die jaar daarna kon Mars saam met die ander twee planete gesien word.  Kepler het dit ook in sy leeftyd gesien.

 

Tydens hierdie oorvleueling verskyn daar ‘n helder gekleurde ster tussen Jupiter en Saturnus (volgens Kepler se eie getuienis).  In die Chinese geskiedenis lees ons van so ‘n ster wat in Februarie van die jaar 4 v.C. in die noordelike hemel verskyn het.[9]  Dit mag miskien dieselfde ster wees wat die wyse manne gesien het.  Onthou asb. dat die wyse manne nie op die nag van Jesus se geboorte saam met die herders by die krippie was nie.  Volgens Matt. 2:11 was Jesus in ‘n huis toe die wyse manne Hom besoek het.  Dit is moontlik dat Hy naby aan 25 Desember gebore is, en dat die wyse manne Hom ‘n week of ‘n maand later gesien het.

 

‘n Algemene beswaar is dat Desember koud is die noordelike halfrond, en dat die herders nie op ‘n wintersnag buite in die veld sou wees nie.  James Kelso is ‘n argeoloog wat vir ‘n paar jaar in Israel gebly en gewerk het.  Volgens hom bly die skaapwagters juis in die veld, omdat Israel ‘n winter reënval het.  Terwyl die weiding groen is, wil hulle die maksimum voeding vir hulle skape kry.  Hy sê dat dit ‘n algemene gesig is om in dié tyd die herders met hulle skape in die veld te sien.[10]

 

William Hendriksen vertel van ‘n Nederlandse Nuwe Testament teoloog (Dr. Harry Mulder) wat op 16 Januarie 1967 die volgende brief geskryf het:  ‘During the brief Christmas vacation my wife and I traveled from Beirut…to Jerusalem. In this connection I can also answer your question regarding the presence of sheep around Bethlehem in the month of Desember…Right near us a few flocks of sheep were nestled.  Even the lambs were not lacking…It is therefore definitely not impossible that the Lord Jesus was born in December.’[11]

 

Alfred Edersheim gee nog vier punte om te wys dat Jesus op of naby 25 Desember gebore is.[12]  My punt is nie om oor ‘n datum te stry, of eers te sê dat 25 Desember noodwendig die presiese datum is nie.  Ek probeer eerder om te wys dat ons nie te maklik moet sê dat Kersdag op 25 Desember van ‘n heidense feesdag af kom nie.  Maar selfs as Kersdag ‘n reaksie op keiser Aurelianus se fees was, vier Christene dit nog steeds nie as ‘n aanbidding van die songod nie.  Ken jy Christene wat op 25 Desember die son aanbid?

 

As ons Kersfees moet vermy omdat die heidene op hierdie datum fees gevier het, moet ons op geen dag van die jaar fees vier nie, aangesien die heidene al ons weeksdae na hulle gode vernoem het.  Sunday en Monday gaan oor die aanbidding van die son en die maan.  Tuesday is afgelei van Tiwaz’s day, wat die Germaanse god van oorlog was.  Wodin (Wodin’s day of Wednesday) was hulle oppergod, Thor die god van donderweer (Thor’s day of Thursday), Freya die vrugbaarheidsgodin (Freya’s day of Friday), en Saeter die watergod (Saeter’s day of Saturday).[13]

 

Ek stem dus dat dit nie verkeerd is om op 25 Desember fees te vier en bly te wees dat Jesus aarde toe gekom het om ons te red nie.  Hóé ons dit doen is wat die verskil maak.

 

Wat van Kersfees in 2017?

Daar is ‘n Engelse gesegde wat sê:  ‘In essentials unity, in non-essentials liberty, in all things charity.’  Daar sit ‘n groot mate van waarheid hierin.  Ons moenie soos Tukkies se liberale professors die maagdelike geboorte ontken, of sê dat Jesus nie ten volle God en ten volle mens is nie.  Hierin moet ons een wees.  Ons mag egter oor dinge soos Kersfees verskil, maar ons moet dit in ‘n gesindheid van liefde doen.

 

Dit is die punt wat Paulus in Rom. 14 wil maak.  Hy gebruik wel sekere kossoorte en spesiale dae as voorbeelde, maar die beginsels wat hy in hierdie hoofstuk neerlê geld vir enige grys area (dinge wat nie swart en wit is nie, waaroor die Bybel nie eksplisiet praat nie).  Kersfees val in hierdie kategorie.  Die Bybel beveel ons nie om dit te vier nie, maar dit verbied ons ook nie.  Ons is dus vry om dit te vier… of nie.  “Die een ag die een dag bo die ander, die ander ag al die dae gelyk.  Laat elkeen in sy eie gemoed ten volle oortuig wees.” (Rom. 14:5).

 

Besluit dan wat jy wil glo, en moet dit nie vier as jy onseker is nie (Rom. 14:23).  Moet ook nie met ander mense stry, hulle oordeel, op hulle neersien, of jou siening op hulle wil afdwing nie (Rom. 14:1-4).  Los jou broer as hy nie met jou saamstem nie; die Here sal hom help (Rom. 14:4).  Moenie die regter wil wees aan wie mense hulle standpunte moet verduidelik nie – los dit vir die Here (Rom. 14:10-12).  Sorg jý net dat jy Kersfees vier of vermy, omdat jy die Here wil eer (Rom. 14:6).

 

‘Maar moet Christene Kersfees vier as dinge soos kersbome, kersliggies, geskenke en Kersvader ‘n heidense afkoms het?’ wil iemand weet.  Nie almal stem saam oor waar hierdie dinge vandaan kom nie.  Volgens sommige het Martin Luther ‘n boom afgekap en dit met liggies versier, omdat hy die sterrehemel bo die dennebome vir sy kinders wou uitbeeld.

 

Ander dink weer dat Bonifacius dit in die 8ste begin het.  Hy het blykbaar gesien hoe die heidene hulle kinders tydens die winter fees onder die eikebome offer.  Hy het vir hulle gesê om eerder ‘n denneboom af te kap, dit huis toe te vat en saam met hulle kinders fees te vier.[14]

 

Ander koppel dit aan heidense gebruike.  In 2006 het iemand Tiaan Gildenhuys se ‘Maak jou huis skoon’ DVD vir my geleen.  Daarin het hy gesê dat kersbome ‘n oortreding van Jer. 10:3-4 is, omdat Israel bome afgekap, en dit met goud en silwer versier het.  Maar as hy die konteks gelees het, sou hy gesien het dat dit nie oor kersbome gaan nie, maar oor afgode.  Nie Jeremia óf sy lesers het naastenby gedink dat dit oor kersbome gaan nie.  Ek weet ook nie van enige gelowiges wat op 25 Desember sy of haar kersboom aanbid nie.

 

Wat geskenke betref hoef ons nie te dink dat dit van die heidene afstam nie.  Soos die wyse manne geskenke vir Jesus gebring het, kan ons vir mekaar geskenke gee.  Dit verheerlik die Here as ons dit doen, want as ons met mekaar deel, deel ons ook met Jesus (Matt. 25:40, 35-39).  Ons moet egter versigtig wees dat ons nie net op Kersdag goed doen nie; ons moet aanhoudend met ander deel (Heb. 13:16).

 

Wat van Kersvader of Sinterklaas (‘Santa Claus’)?  Blykbaar kom dit van ‘n Christen in die vierde eeu wat Nicholas genoem is.  Hy was van Myra in Turkye.  Sy ouers het gesterf toe hy jonk was, en hy het ryk geërf.  Hy het sy rykdom gebruik om arm mense te help.  Hy is op 6 Desember 343 n.C. oorlede.[15]  Ander reken weer dat Kersvader van Nicholas van Sion af kom.  Hy het in die sesde eeu geleef, en elke jaar op 6 Desember vir kinders geskenke uitgedeel.[16]

 

Ek is nie seker wie reg is nie, maar in ons tyd is dit ‘n feit dat Kersvader die aandag van Jesus aftrek.  Kinders beskou hom as ‘n tipe god wat alles van hulle af weet:  ‘He sees you when you are sleeping, he knows when you’re awake, he knows when you’ve been bad or good, so be good for goodness sake.’[17]  Kersvader verdraai ook ons kinders se siening van God, omdat hulle volgens die legende goed genoeg moet wees om sy guns te verdien (kontra. Rom. 5:8).

 

Verder verwar dit hulle, omdat jy na 6 of 7 jaar vir hulle sê hy nie regtig bestaan nie.  En hoekom moet hulle jou dan glo as jy vir hulle sê dat Jesus regtig is?  Clint Archer skryf:  ‘I never want my children to have this existential monologue in junior high:  “Daddy told me about a six day creation, virgin birth, Easter Bunny, Santa Claus, angels, and fairies.  Then he said he was only joking about half the stuff.  I felt gullible for falling for it.  Mmm.  I wonder if my science teacher is right about Evolution?  What other nonsense has been fed to me as fact?”’[18]

 

Ek dink dit sal beter wees as ons heeltemal van Kersvader ontslae raak, sodat ons op Jesus kan fokus.  John Piper sê:  “Christmas is first Christ, second Christ, third Christ, and again and again Christ!”[19]  Moet dus nie vir jou kinders oor Kersvader jok nie, maar vertel eerder vir hulle hoe goed en vrygewig Jesus Christus is.

 

As jy Kersfees soos die wêreld vier sal jou kinders nie Jesus in jou sien nie, al jy ook vir hulle dat dit oor Hóm gaan.  Wat ek bedoel is dat jy nie aan die een kant ‘n erediens kan bywoon, terwyl jy aan die ander kant ‘n wilde partytjie hou, hope geld mors, en fokus op wat jy vir jouself kan kry nie.

 

Onthou eerder dat Kersfees – en eintlik jou hele lewe – oor Christus gaan.  “Want vir my is die lewe Christus” (Fil. 1:21).  Vir Christene is Kersfees net nóg ‘n geleentheid om die goeie nuus van Jesus Christus met mense te deel.  Dit maak jou nie meer of minder geestelik, omdat jy Kersfees vier of nie (1Kor. 8:8, Gal. 4:10, Kol. 2:16-17).  Eintlik is die vraag nie eers of jy Kersfees vier nie, maar of jy vir Jesus Christus ken?  Dit help nie dat jy Kersfees vier of vermy, as jy die res van die jaar in sonde lewe nie.  Jou standpunt oor Kersfees beteken niks as jy nie die evangelie verstaan nie.

 

Wat maak dit saak as jy die datum van Jesus se geboorte ken as jou sonde nie vergewe is nie?  Jou siening oor Kersfees maak nie ‘n verskil as jy nie die ware betekenis van Jesus se geboorte, lewe, kruisdood en opstanding verstaan nie.  Weet jy dat die Jesus die ware God is, dat Hy uit ‘n maagd gebore is, en dat Hy volkome mens geword het?  Weet jy dat Hy ‘n sondelose lewe gelei het?  Weet jy dat Hy op Golgota die straf vir sondaars gedra het?  Weet jy dat Hy gesterf het, begrawe is en op die derde dag uit die dood uit opgestaan het?

 

Weet jy dat jou sonde Hom bedroef en dat jy sy ewige oordeel verdien?  Weet jy dat Hy jou sal vergewe as jy jou sonde haat, jou bekeer en op Hom vertrou om jou daarvan te red?  Nou waarvoor wag jy dan – wil jy Hom nie vandag vra om jou te red nie?  Jy sal nie spyt wees nie.  Die fees wat jy eendag in die hemel sal vier, sal beter wees as enige fees wat jy al ooit op die aarde gevier het (of jy nou in Kersfees glo of nie).

 

Jy sal agterkom dat Jesus se vleeswording in Betlehem maar net die agterdeur was om jou na beeldskone, asemrowende en ruim paleis van sy heerlikheid toe te lei.  Jy sal in groter verwondering oor sy heerlikheid wees, as wat die herders en engele dit op daardie eerste Kersfees nag was.  Dan sal jy nie omgee op watse dag Jesus gebore is nie.  Jy sal net bly wees dat God aarde toe gekom het om sondaars te red.  Saam die engele in Luk. 2:14 sal jy sê:

Eer aan God

in die hoogste hemele

en vrede op aarde,

in die mense ‘n welbehae!

 

[1] N.R. Needham, 2000 Years of Christ’s Power: Part 1, Grace Publications Trust, London: England, Kaarte op openingsbladsye

[2] Ibid., p. 146, 181 en Alvin J. Schmidt, How Christianity Changed the World, Zondervan, Grand Rapids: Michigan, 2001, 2004, pp. 377-378

[3] Ibid.

[4] Williston Walker, A History of the Christian Church: 4th Edition, T&T Clark Ltd., Edinburgh: Scotland, 1919, 1986, p. 120

[5] Schmidt, Ibid.

[6] http://thecripplegate.com/is-christmas-rooted-in-paganism/

Robert T. Beckwith, Calendar and Chronology, Jewish and Christian: Biblical, Intertestamental and Patristic Studies, E.J. Brill, Leiden: The Netherlands, 1996, pp. 70-79; Susan K. Roll, Toward the Origins of Christmas, Kok Pharos Publishing House, The Netherlands, 1995; http://penelope.uchicago.edu/~grout/encyclopaedia_romana/calendar/invictus.html

[7] Alfred Edersheim, The Life and Times of Jesus the Messiah, Wm. B. Eerdmans, Grand Rapids, MI: Christian Classics Ethereal Library, 1953, Appendix VII (On the date of the Nativity of our Lord), pp. 1527-1529

[8] Falvius Josephus, Complete Works: The Antiquities of the Jews, Book 17, 6:4 en voetnota, Kregel Publications, Grand Rapids: Michigan, 1960, p. 365

[9] Edersheim, Ibid., pp. 631-632

[10] James Kelso, An Archaeologist Looks At The Gospels, pp. 23-24 aangehaal in https://bible.org/article/should-christians-celebrate-christmas.  Sien ook Edersheim, p. 611 en voetnota 954

[11] Aangehaal in William Hendriksen, Matthew: New Testament Commentary, The Banner of Truth Trust, Edinburgh: Scotland, 1971, p. 182

[12] Edersheim, pp. 1527-1529

[13] Needham, p. 288

[14] Schmidt, pp. 385-386

[15] https://calledconvictedconverted.com/2013/12/02/redeeming-santa-claus/

[16] Schmidt, p. 393

[17] Aangehaal in http://thecripplegate.com/christmas-confessions-why-lie-to-kids-about-santa-claus/

[18] Ibid.

[19] https://www.desiringgod.org/articles/how-we-see-christmas-symbols

Advertisements

Openbaring – Gister en Vandag

Openbaring Gister en Vandag

Vir omtrent 15 maande het ek deur die boek Openbaring gepreek.  Aan die einde van die reeks het ‘n paar mense gevra of ek dit in boek vorm kan sit.  Ek het vir die ouderlinge gevra of ek 5 dae kan kry om die preke in boek formaat te verander.  Dit was meer werk as wat ek gedink het.  Die 5 dae was gans te min.  Dit is ses keer geproeflees, en na baie ure voor die rekenaar het ek dit uiteindelik laat druk.  Die boek is op Amazon Kindle beskikbaar teen $1.14, en vir harde kopieë teen R60 elk kan jy my persoonlik kontak (084 699 2030 of i4@absamail.co.za).

 

Ek glo dat die boek ‘n vars perspektief op Openbaring is.  Daar is ook praktiese toepassings aan die einde van elke hoofstuk.

God se rebelse kinders

Rejecting Bible

Kallie is 16 jaar oud.  As sy pa vir hom sê om iets te doen, doen hy die teenoorgestelde.  Hy doen wat sy vriende wil en volg nie sy ouers se raad nie.  Hulle het hom al gedreig, gestraf, gewaarsku, mooi gepraat en hom beloon, maar niks werk nie – hy is rebels en hardkoppig.

 

Deur die geskiedenis was Juda soos Kallie.  In Deut. 9:24 het Moses vir die volk gesê:  “Wederstrewig was julle teen die Here van die dag af dat ek julle ken.”  Stefanus se boodskap aan die Jode was:  “Julle hardnekkiges en onbesnedenes van hart en ore, julle weerstaan altyd die Heilige Gees; net soos julle vaders, so ook julle.” (Hand. 7:51).  In Jes. 30:1-17 wys die profeet dat die volk ook in sy tyd rebels was.

 

Juda se ongeloof (v.1-7)

Rebelse kinders glo nie wat hulle ouers sê nie.  Wendy se ouers waarsku haar om nie met Leonard uit te gaan nie.  ‘Hy is nie die man vir jou nie,’ sê hulle.  Sy glo hulle nie en dink hulle wil hê sy moenie gelukkig wees nie.  ‘Julle hou net nie van hom nie,’ sê sy vir hulle.  Vir haar vriendinne sê sy:  ‘My pa en ma weet nie waarvan hulle praat nie.  Hulle ken nie vir Leonard nie.  Ek ken hom; hy is ‘n oulike man.’  Drie maande ná sy vir Leonard ontmoet het, trou hulle.  Ses maande later is hulle geskei.

 

Juda was so rebels soos Wendy (v.1, 1:2).  Omdat Juda nie geglo het die Here kan haar help nie, het sy slim planne beraam wat nie in lyn was met God se wil nie (v.1).  Sy het vir Egipte gevra om haar teen Assirië te beskerm, maar dit was nie die Heilige Gees wat haar gelei het om hierdie ooreenkoms te sluit nie (v.1).  Dit was sonde om God se leiding te verag en onder Farao se vlerke skuiling te soek; dit sou haar niks in die sak bring nie (v.1-3).

 

Maar dit het haar nie gepla nie.  Juda se afgevaardigdes het na Soan en Hanes toe gereis om Farao se amptenare te ontmoet en ‘n verbond te sluit (v.4).  Die verbond was egter so leeg soos Dingaan se beloftes aan Piet Retief:  dit het nie vir Juda bevoordeel nie, en uiteindelik tot hulle en Egipte se vernedering en skande gelei (v.5, 3).

 

Juda sou skade lei nog voordat sy in Egipte aangekom het.  Die pad daarheen deur die Negev woestyn (die Suidland) was gevaarlik.  Soos in die Kalahari of die Namib woestyn, was daar leeus en giftige slange (v.6, Deut. 8:15).  Volgens die Ou Vertaling was daar ook vlieënde drake (v.6).  Selfs as Juda veilig by haar bestemming uitgekom het, was Egipte so nutteloos soos ‘n draak wat stilsit of ‘n riet kierie wat in jou hand breek (v.6-7, 36:6, 51:9, Ps. 89:11).  Egipte se blaf was erger as haar byt.

 

Moet dan nie soos Juda op nuttelose hulp vertrou nie, maar vertrou op God se Gees en sy planne (v.1).  Dit is makliker gesê as gedaan, omdat talle mense in ons tyd nie weet hoe die Gees se leiding in die praktyk lyk nie.  Moenie die Heilige Gees se leiding met emosionele impulse verwar nie.  Onthou dat die duiwel, die vlees, jou hormone, te min slaap, siekte, drank, dwelms, en baie ander dinge jou emosies kan beïnvloed.

 

As jy op jou impulse staatmaak, sal jy dom dinge sê, soos dat die Heilige Gees vir jou gesê het om te skei.  Jou emosies sal jou bedrieg om te dink dat die Here dit op jou hart gelê om R2500 vir ‘n dwelm verslaafde boemelaar te gee, en dan vir jou kinders te sê dat jy nie geld het om vir hulle nuwe skoene te koop nie.  Jy sal jou onsensitiewe, lelike en harde woorde verskoon deur te sê dat die Heilige Gees vir jou gesê het om dit vir iemand te sê.

 

Iemand wat op sy of haar impulse staatmaak, sal ook die Bybel afskeep, misverstaan of misbruik.  Sommige mense sal soos mev. X sê:  ‘As die sang lekker was, gee ek nie om of die preek sleg is nie.’  Ander lees weer die Bybel soos ‘n geheime kode boek om sekere probleme uit te werk en op te los.  Hierdie mense lees bv. van Filippus wat suid gereis het, en glo dat die Here vir hulle sê om Bloemfontein of Kaapstad toe te trek (hoekom nie Vereeniging of Colesberg toe nie?).

 

Ander skeep die Bybel af, omdat die Here kamtig direk met hulle praat.  Sowat vyf jaar gelede het iemand vir my gesê:  ‘As my Christenskap net uit die Bybel bestaan, wil ek nie ‘n Christen wees nie.’  In haar teologie is die Bybel nie die primêre manier waarop die Here met ons praat nie – ons impulse en intuïsie is.

 

In sommige gevalle raak dit so erg, dat mense in die Here se Naam sonde doen.  ‘n Kanadese prediker genaamd Todd Bentley het bv. ‘n ou tannie in die gesig geskop, omdat die ‘Gees’ vir hom gesê het om haar op dié manier van kanker te genees.[1]

 

Wees asb. versigtig om nie te maklik sê:  ‘Die Here het vir my gesê… die Here het dit op my hart gelê… die Heilige Gees het my gelei om…’ nie.  Dink voor jy dit sê, want as jy dinge aan die Heilige Gees toeskryf wat Hy nie gesê het nie, sal Hy jou oordeel (Jer. 23:21, 31-32).  Hy sal jou as ‘n rebel beskou wat besig is om leuens te versprei.

 

Hoe kan jy weet of die Heilige Gees met jou praat, en of dit Hý is wat sê:  “Dit is die weg, wandel daarop!” (v.21)?  Die Heilige Gees sal jou nooit lei om sonde te doen nie, maar om gehoorsaam te wees (Gal. 5:19-23).  Hy sal jou ook nie lei om beheer te verloor oor jou emosies, gedagtes, woorde en dade nie (1Kor. 14:32, Gal. 5:22-23).

 

Hy sal jou in die waarheid lei (Joh. 16:13).  Hy sal nie dinge in jou plant wat met die Bybel bots nie, maar Hy sal jou aan Jesus se woorde herinner (Joh. 14:26, 16:14-15).  As die Heilige Gees jou lei, sal Jesus en die Bybel prominent wees.  Om God se leiding te volg moet jy die Bybel volg.  Dit is immers die boek wat Hy geïnspireer het (2Tim. 3:16, 2Pet. 1:20-21).

 

Omdat die Bybel dan die geïnspireerde, algenoegsame, onfeilbare, foutlose en gesaghebbende Woord van God is, durf ons dit nie afwater om op onsself, ons impulse en die wêreld te vertrou nie.  Hoe is dit dat belydende Christene die Bybel se raad rakende ouerskap, die huwelik, verhoudings, werk, geld, ens. ignoreer, en vir ongelowiges (vriende, sielkundiges en beraders) vra om hulle te help?  Ps. 1:1 sê baie duidelik dat ons nié die wêreld se raad moet volg nie.  Soms volg ons dit nie direk nie, maar sonder dat ons dit besef beïnvloed die wêreld ons.  Ons glo hulle twak soos om in jouself te glo en jou hart te volg.  As ons die Bybel geken het, sou ons geweet het dat dit slegte raad is (v.1-7).  “Wie op sy eie hart vertrou, hy is ‘n dwaas” (Spr. 28:26).  “Bedrieglik is die hart bo alle dinge, ja, verdorwe is dit; wie kan dit ken?” (Jer. 17:9).

 

‘Maar het die Here nie vir ons ‘n gesonde verstand gegee nie?’ wil iemand weet.  Ja, Hy het.  Maar die Bybel moet nog steeds die finale gesag wees.  Dit is die maatstaf waarvolgens jy moet meet of jou verstand ‘gesond’ is of nie.  Dit geld ook vir die vrede wat jy ervaar wanneer jy ‘n besluit geneem het.  Jy kan nie bloot op grond van die rustigheid of angs wat jy ervaar, sê dat ‘n besluit reg of verkeerd is nie.  Die Bybel bly die maatstaf.  As die Bybel bv. in Matt. 18:15 sê jy moet ‘n broer oor sy sonde aanspreek, moet jy dit doen – al is angstig.  En as die Bybel in 1Kor. 7:39 sê jy moenie met ‘n ongelowige trou nie, moet jy dit nie doen nie – al voel jy heeltemal rustig.

 

Wat van oop en geslote deure?  Soos jou verstand en emosies, speel gunstige of ongunstige omstandighede ‘n rol, maar weereens moet dit nie die finale gesag wees nie.  Die vraag bly steeds:  wat sê die Bybel?  As die deur skielik vir jou oopgaan om in Switserland te bly maar jy skuld die bank R750 000, is die gunstige omstandighede nie die Here wat vir jou sê om te immigreer nie.

 

Om ander gelowiges vir raad te vra is goed en reg (Spr. 11:14), maar dit kan nooit die Bybel vervang nie.  Net die Bybel kan vir jou die sekerheid gee dat dit regtig die Heilige Gees is wat jou lei, en nie die duiwel of jou emosies nie.  “U Woord is ‘n lamp vir my voet en ‘n lig vir my pad.” (Ps. 119:105).  As jy nie die Bybel volg nie, sal jou lewe en planne op die einde van die dag soos ‘n vliegtuig in die see verongeluk.

 

Juda se ongehoorsaamheid (v.8-17)

Ek het by ‘n vorige geleentheid vertel dat mense vir my gesê het:  ‘Ons glo in ‘n God van liefde en soek nie ‘n gemeente wat dissipline toepas nie.’  Soos hierdie mense, wou Juda nie God se Woord hoor nie.  Hulle het profete gesoek wat nie die gladde oppervlak van hulle lewens sou omroer nie.[2]  Hulle wou dinge op húlle manier doen, en dus het Jesaja die Woord van God as ‘n permanente getuienis teen hulle geskryf (v.8).  Maar t.s.v. sy getuienis het hulle God soos rebelse en bedrieglike kinders geïgnoreer (v.9).  Hulle wou sieners en profete hê wat nie op hulle tone trap nie, wat nie oor God se heiligheid preek nie, wat net goeie dinge sê en nie teen hulle sonde preek nie (v.10-11, 1Kon. 22:8, 13, Amos 2:12, Miga 2:11).

 

Omdat hulle die Woord van God verag het, kan ons sê dat hulle op verdrukking en slinksheid vertrou het (v.12).  Dit is wat afgodery doen:  dit bedrieg en verdruk die mense wat daaraan vashou.  ‘n Toordokter sê bv. vir iemand wat dodelik siek is om nie hospitaal toe te gaan nie, maar ‘n mengsel van modderwater en kruie te drink.  Soos jy kan raai sterf die persoon.

 

Omdat Juda haar rug op God se Woord gedraai en op Egipte vertrou het, was sy soos ‘n hoë muur met los klippe wat enige oomblik sou omval (v.13).  God sou haar soos ‘n kleipot stukkend slaan (v.14, Ps. 2:9).  Die skerwe was te klein om kole uit die kaggel te skep of water te hou (v.14).  Die verwoesting sou m.a.w. totaal wees.

 

Maar die Here was nie oorhaastig om vir Juda te oordeel nie.  Hy het haar tyd gegee om haar te bekeer (v.15).  Om gered te word moes sy na Hom toe terugkeer, en deur stille geloof en vertroue in Hom rus (v.15).  Sy was egter nie bereid om dit te doen nie, maar het op Egipte se vinnige perde vertrou (v.15-16, 31:1, Ps. 20:8, 33:17, 147:10-11, Spr. 21:31).  Om haar te oordeel het die Here Assirië se perde vinniger as Egipte s’n gemaak (v.16, Deut. 28:49, Jer. 4:13, Hab. 1:8).

 

A.g.v. God se oordeel sou een Assiriër ‘n duisend Jode op hol jaag; vyf Assiriërs sou Juda se hele weermag laat vlug (v.17, Deut. 32:30, kontra Lev. 26:8).  Toe die Here klaar sy volk geoordeel het, was daar byna niks van haar oor nie – net ‘n vlagpaal en ‘n banier om te wys dat daar eens op ‘n tyd mense was (v.17).

 

Laat dit vir ons ‘n waarskuwing wees om nie rebels en ongehoorsaam te wees soos Juda nie.  Moenie soos Juda vir jou ‘n ds. soek om jou ore te streel nie (v.10-11, 2Tim. 4:3-4).  In ons tyd soek mense ‘n ds. wat sê dat homoseksualiteit en saambly nie sonde is nie.  Hulle soek ‘n ds. wat sê hulle kan in sonde lewe en nog steeds hemel toe gaan.  Hulle soek ‘n ds. wat sê dat hulle iets kan doen om hulle redding te verdien.

 

Hulle soek ‘n ds. wat hulle motiveer om goed oor hulleself te voel, wat sê dat Jesus vir hulle gesterf het omdat hulle spesiaal is.  Hulle soek ‘n ds. wat nie oor die hel preek nie, omdat God ‘n God van liefde is.  Hulle soek ‘n ds. wat sê dat hulle wonderwerke, geld en gesondheid sal kry as hulle die Here volg.

 

Hulle soek nie ‘n ds. wie se preke hulle skuldig laat voel nie.  Hulle soek nie een wat sê dat God heilig is en sonde haat, dat die hel regtig is, dat jy hel toe gaan as jy met jou sonde aanhou, dat jy niks kan doen om die hemel te verdien nie, dat jy jou moet bekeer, dat jy jouself moet verloën, dat geloof nie bloot ‘n intellektuele oefening is nie, maar dat dit tot ‘n lewe van gehoorsaamheid lei, ens. nie.  ‘n Ds. wat die waarheid preek sal een van die volgende reaksies kry:

 

  • Hy is nie populêr nie, maar het min dissipels (Joh. 6:66).
  • Hy word vervolg. Die bokke wil van hom ontslae raak en hom met iemand anders vervang.
  • Mense verlaat die kerk en soek ‘n ds. wie se boodskappe sagter op die oor val.
  • Mense bly by die huis, en soek op die internet ‘n ds. wat preek soos wat húlle daarvan hou.

 

Die punt wat ek wil maak is nie dat ‘n ds. hard en gevoelloos moet wees nie.  Hy moet met deernis en liefde preek.  Maar hy moenie God se waarheid verdraai, omdat hy mense se opinies vrees nie.  Hy moet sê wat die Here sê en die resultate in sý hande los.  Die vraag is nie of mense aanstoot neem nie, maar of dit wat hy sê waar is, en of die Here daarmee tevrede is (1Tess. 2:4, 2Tim. 4:1-2).

 

‘n Ds. moet soos my vriend wees.  Iemand het hom streng bestraf oor ‘n artikel wat hy geskryf het.  Hy het nie die bestraffing aanvaar nie, maar gesê:  ‘Is it true?’  Wanneer iemand ná die preek ‘n e-pos vir die ds. skryf en sê:  ‘Ek stem nie saam met wat jy gesê het nie en gaan vir my ‘n ander gemeente soek,’ moet hy sê:  ‘Het ek gesê wat die teks sê?’  Weë hom as hy sy eie gedagtes preek en nie die Bybel verkondig nie.  Maar as hy wél die Bybel gepreek het, rus God se oordeel op dié wat dit verwerp en ‘n ds. soek om hulle ore te streel.

 

Hierdie mense is rebelle wat die Here uitnooi om sy toorn soos lawa oor hulle uit te stort.  Iemand wat die geskrewe Woord van God verwerp, verwerp ook die vleesgeworde Woord (Jesus).  Moet dan nie soos Juda rebels wees nie.  Wees lief vir die Bybel en luister wanneer die Here deur sy Woord met jou praat.

 

“Want as die woord deur engele gespreek, onwankelbaar was, en elke oortreding en ongehoorsaamheid regverdige vergelding ontvang het, hoe sal ons ontvlug as ons so ‘n groot saligheid verontagsaam wat, nadat dit eers deur die Here verkondig is, aan ons bevestig is deur die wat dit gehoor het…?” (Heb. 2:2-3).  “As iemand die wet van Moses verwerp het, sterf hy sonder ontferming op die getuienis van twee of drie; hoeveel swaarder straf, dink julle, sal hy verdien wat die Seun van God vertrap het en die bloed van die testament waardeur hy geheilig is, onrein geag en die Gees van genade gesmaad het?” (Heb. 10:28-29).

 

Is jy ‘n rebel wat God se Woord en sy Gees ignoreer en op jouself vertrou?  Jou enigste hoop is om deur geloof en bekering onder die graniet sambreel van Jesus se kruisdood te staan.  As jy in enige ander skuiling wegkruip, sal die stormwind, vloed en haelstene van God se oordeel jou daar kom uithaal.  Draai daarom met vrees en bewing na die Here toe, sodat Hy jou kan omhels en deel van sy gelukkige familie kan maak (Luk. 15:20-24).

 

Jy sal wees soos die rebelse seun wat van sy ouerhuis af weggeloop het.  Na ‘n baie jare het hy tot sy sinne gekom en was hy jammer oor wat hy gedoen het.  In ‘n brief het hy vir sy pa gesê hy wil huis toe kom.  ‘Bind asb. ‘n wit sakdoek aan ‘n tak naby die trein stasie as pa my vergewe het,’ het hy gesê.  Toe die trein by die stasie inkom, was daar ‘n wit sakdoek aan elke tak van al die bome langs die stasie.  Sy pa het hom ten volle vergewe.

 

En sal die Here dit nie ook met jou doen as jy jou bekeer nie (v.15)?  Is dit nie wat Hy in Hos. 14:5 belowe het nie:  “Ek sal hulle afkerigheid genees, hulle vrywillig liefhê, want my toorn is van hulle afgewend”?

 

[1] https://www.youtube.com/watch?v=OeAZ5IuydBA

[2] Alec Motyer, The Prophecy of Isaiah, Inter-Varsity Press, Leicester: England, 1993, p. 248

Oorlog, blydskap en vrede

War and Peace

Wat beteken Jerusalem?  Volgens party kom dit van twee Hebreeuse woorde af (‘îyr en shâlôm) wat ‘stad’ en ‘vrede’ beteken.  Dit is m.a.w. die stad van vrede.  Ander dink dat dit ‘fondasie of lering van vrede’ beteken.  Hoe dit ook al sy, dit het iets te doen met vrede.

 

Maar in die praktyk is dit nie so nie.  Dwarsdeur die geskiedenis het Jerusalem oorloë gehad.  In 586 v.C. het die Babiloniërs die stad en die tempel verwoes, en in 70 n.C. het die Romeine dit gedoen.  In die Middeleeue het die Moslems en Katolieke daaroor baklei, en vandag doen die Jode en Palestyne dit.

 

Jes. 29 beskryf hoe God Jerusalem se vyande teen haar gestuur het, en hoe sy net deur Hóm vrede kan hê.

 

Jerusalem se vyande (v.1-8)

Jerusalem het gedurig geestelike egbreuk gepleeg.  Sy het haar rug op die Here gedraai en agter ander gode aangeloop.  Sy was soos ‘n vrou van wie iemand my vertel het.  Soms het sy spoorloos verdwyn, en moes haar man haar soek.  Ander kere het sy bewusteloos op die vloer gelê as hy by die huis kom.  Maar ten spyte van haar ‘affair’ met dwelms, het hy haar nog steeds liefgehad.

 

God se liefde vir sy volk was so (vgl. Hosea).  En tog was sy liefde nie sentimenteel nie.  Toe Jerusalem teen Hom gesondig het, het Hy haar nie oorgesien nie maar gedissiplineer.  “Wee Ariël, Ariël, stad waar Dawid laer opgeslaan het!” het Jesaja teen haar uitgeroep (v.1).  ‘n Vergelyking met v.8 en 2Sam. 5:6-9, wys vir ons dat Ariël ‘n skuilnaam vir Jerusalem is.

 

Ariël het meer as een betekenis, maar in die konteks pas ‘vuurherd of altaar’ die beste [vgl. Eseg. 43:15-16, Hebreeus].  Jerusalem was immers die plek waar diere op die vuurherd of altaar geoffer is.  Dié voorreg het gemaak dat sy dink sy kan met haar sonde aanhou:  ‘Dit maak nie saak of ons sonde doen nie; oor ‘n paar maande sal ons ‘n fees bywoon en offers bring, en oor ‘n jaar of twee sal alles vergewe wees’ (v.1).

 

Maar dit het nie so gebeur nie.  Toe die Here vyande teen haar stuur, was sy bedroef en benoud (v.2).  Die hele stad het nou ‘n vuurherd of Ariël geword (v.2).  Wat beteken dit?  Nadat die offerdiere se bloed op die altaar gestort is, is hulle verbrand.  Jerusalem was ‘n vuurherd waarin die mense se bloed gevloei het en die stad verbrand is.  God het die stad omsingel en skanse teen haar oprig (v.3).  Toe Hy klaar teen haar geveg het, was sy niks meer as die dowwe fluisterstem van ‘n gees in die doderyk nie (v.4).

 

Daarna het Hy ook haar vyande geoordeel (v.5-8).  Hy het hulle soos kaf en stof gemaak wat deur die wind wegwaai word (v.5).  Sy oordele was so kragtig, verwoestend en skielik soos donderweer, ‘n aardbewing, ‘n warrelwind, ‘n storm en vuur (v.5-6, 37:36-38).  Jerusalem se vyande sou soos ‘n slegte droom verdwyn (v.7).  Hulle was gereed om God se volk in te sluk, maar is teleurgestel soos ‘n man wat van kos droom en honger wakker word, soos iemand wat van koue water droom en dors wakker word (v.8).

 

Wat moet ons uit v.1-8 leer?  Omdat Jerusalem die Ariël of plek van brandoffers was, het sy gedink niks kan met haar gebeur nie.  Sy het haarself oortuig dat godsdiens plus tyd God se toorn sal bedaar en dit laat afkoel (v.1).  Maar sy was verkeerd.  In Jeremia se tyd nog het die Here haar hierteen gewaarsku:  “Vertrou nie op bedrieglike woorde nie – wat sê:  Die Here se tempel, die Here se tempel, die Here se tempel is dit!” (Jer. 7:4).

 

Hoe doen mense dit vandag?  Hulle vlei hulleself dat hulle met hulle sonde kan aanhou en nog steeds hemel toe sal gaan.  “Moenie dwaal nie!” sê Paulus.  “Geen hoereerders of afgodedienaars of egbrekers of wellustelinge of sodomiete of diewe of gierigaards of dronkaards of kwaadsprekers of rowers sal die koninkryk van God beërwe nie.” (1Kor. 6:10).  Moenie dink die Here is tevrede met jou omdat jy stiltetyd hou, kerk toe gaan, tiendes gee en ander godsdienstige dinge doen nie.  Die vraag is of jy jou bekeer het en op Jesus se kruisdood vertrou?  Wys jou gehoorsame dade dat jou geloof eg is?

 

Party mense dink hulle is gered, omdat hulle vrede het.  Ek het onlangs met iemand gepraat wat dit dink.  ‘Hoe weet jy jy’s gered?’ het ek gevra.  ‘Ek voel lekker aan die binnekant,’ het hy gesê.  ‘Ek kan nie die warm gevoel in my bors beskryf nie.’  Maar die feit dat jou gewete jou nie pla nie en jy vrede het, wys nie noodwendig jy is reg met die Here nie (1Kor. 4:4).  Om vrede te hê terwyl jy met jou sonde aanhou, is ‘n vals vrede (Jer. 6:14).  Jy is rustig, maar eintlik is die Here kwaad vir jou (Jona 1:5, 1-4).  Om vrede te hê terwyl jy met sonde besig is, wys dat jy mak geraak het.  Jy is gewoond aan jou sonde, sodat jou gewete so hard en gevoelloos is soos ‘n Boesman se hak.  In die begin het jou gewete jou gepla, maar nou hoor jy nie meer die sagte stemmetjie in jou binneste nie.  Jy is in die moeilikheid.

 

As die dinge wat ek sopas gesê het jou soos ‘n skerp naald prik, is daar hoop.  Jou gewete werk nog.  Vat die kans wat die Here jou gee en bekeer jou.  As jy dit nie doen nie, mag die Here dalk net besluit om jou gewete heeltemal te verhard (Spr. 29:1, Dan. 5).  Jy sal soos Farao wees en nie die begeerte hê om jou te bekeer nie (Eks. 5-12, Rom. 9:17-18).  En as dít gebeur het is dit nie lank voordat jy die onvergeeflike sonde pleeg nie.

 

Sorg asb. dat jy vandag nog dinge met die Here regmaak.  As jy met ‘n berouvolle hart na die Here toe kom is daar altyd hoop.  As jy na Hom toe kom sal Hy jou nie wegwys nie.  Maar as jy volstrek weier, sal jy soos Jerusalem ‘n vuurherd of Ariël wees (v.2):  jou bloed sal vloei en jy sal vir ewig in die ‘vuurherd’ van die hel brand.  Die Here sal skielik en onverwags soos ‘n natuurramp op jou afkom (v.5-6).  In die hel sal niemand jou dors les of jou honger stil nie (v.8, Luk. 16:24-25).

 

Jerusalem se blindheid (v.9-16)

Sesjarige Hennie het in die stad groot geword; hy was nog nooit op die plaas nie.  Toe hy laas maand vir die eerste keer op die plaas kom, het hy ‘n varkie in die modder sien ‘vassit’.  Hy het hom uitgehelp en onder die kraan gaan afspoel.  Hy was bly dat hy die varkie kon help, maar was teleurgesteld toe die varkie aspris na die modder toe terugkeer om daarin ‘vas te sit’.

 

Jerusalem was soos die varkie.  Toe die Here haar klaar gehelp het (v.5-8), het sy na die modder van haar sonde toe teruggekeer (v.9-16).  God se verlossing was ‘n ervaring waaroor sy haar verwonder het, maar sy het nog steeds nie na Hom toe gedraai nie.  Sy kón nie die waarheid sien nie (v.9).  Sy en haar leiers was geestelik blind, dronk en aan die slaap (v.9-10).  Dié wat die Woord kon lees wou dit nie doen nie, omdat dit te veel moeite was (v.11); dié wat dit nié kon lees nie, het nie juis die moeite gedoen om te leer hóé nie (v.12).

 

As jy in Jesaja se tyd geleef het, sou jy nie dadelik agterkom dat die volk geestelik blind is nie.  Hulle het die regte woorde gesê, maar in hulle harte was hulle ver van God af (v.13, Jer. 12:2, Matt. 15:8).  Hulle het sy Woord eenkant toe geskuif en hulle eie reëls opgemaak (Matt. 15:9).  Uiteindelik het hierdie reëls die Bybel vervang, sodat die Jode in Jesus se tyd ‘n spul ekstra reëls gehad het (bv. Mark. 7:1-5, Joh. 5:9-10).

 

Soos moderne wetenskaplikes het hulle gedink hulle het te slim geraak vir die Here, en dat Hy nie hulle diep wysheid verstaan nie (v.15).  Hulle was so ‘wys’ dat hulle die Skepper-skepsel orde op sy kop gekeer het (v.16, 10:15, Rom. 1:22-23).  So asof die klei die pottebakker gevorm het en nie andersom nie (v.16).  Deur sy wonderbare dade sou die Here hulle sg. ‘wysheid’ en ‘onderskeid’ tot niet maak (v.14, vgl. 1Kor. 1:19, Hab. 1:5).

 

Hoe moet ons v.9-16 in die 21ste eeu toepas?  Om te weet hoe dit met ‘n volk gaan, moet jy kyk na wat hulle met die Bybel doen.  Moenie dink hulle het verander omdat hulle oor God se groot werke (reën en die afdanking van Robert Mugabe) praat nie (v.9).  Die vraag is:  wat doen hulle met die Bybel?

 

Beskou hulle dit as die onwetenskaplike opinies van feilbare mense?  Sê hulle dat dit ouderwets en oudmodies is?  Ignoreer hulle dit geheel en al, omdat dit nie meer relevant is vir vandag nie?  Beskou hulle dit op die vlak van enigiemand se opinie?  Sê hulle dat dit gelyk is met boeke soos die Koran?  Verban hulle dit?  Glo hulle dat dit nie meer ‘n plek het in die kansel nie?

 

Of preek hulle dit as die Gees-geïnspireerde, algenoegsame, onfeilbare, foutlose, gesaghebbende, duidelike Woord van God, wat noodsaaklik is vir redding en vir lewe?  Respekteer en gehoorsaam hulle dit (66:2)?  Of is hulle soos die diaken wat ek in Nelspruit ontmoet het:  gedurende die koor oefening het hy die Here geprys, maar tydens die breek het hy gevloek?  Is hulle soos die ouderling in ‘n ander dorp, wat daarvoor bekend is dat hy te veel drink?

 

Hulle eer God met hulle lippe, maar hulle harte is ver van Hom af (v.13).  Soos die Rooms-Katolieke Kerk hou hulle ‘n spul kerklike reëls, terwyl hulle nie omgee wat die Bybel sê nie.  In sommige kweekskole bevraagteken hulle die Bybel, in kontemporêre gemeentes gebruik hulle dit om mense lekker te laat voel, en in charismatiese kringe verlaag hulle dit tot op die vlak van hulle ekstatiese ervarings.

 

Soos Jerusalem sluit Suid-Afrikaners hulle oë vir hierdie waarheid.  As ons ons nie bekeer nie, sal die Here ons blind maak.  Daar sal nog Christene, preke, Bybels en kerke wees (of nie), maar mense sal die waarheid nie begryp nie, omdat God hulle verblind het (v.9-12, 6:9-10, Matt. 11:25, 13:10-17, Rom. 11:8, 1Kor. 2:14).

 

In hulle blindheid sal hulle dink dat ateïste wetenskaplik dink, en dat hulle hulle breins gebruik.  Een van ons oorlede lidmate se seun is ‘n ateïs.  Toe hy jonk was, het sy pa hom van die Here geleer.  Maar toe hy ‘n ateïs word, toe sê hy:  ‘Die oogklappe het nou van my oë afgeval, pa.’  Ateïste roem daarin dat hulle wys is, en dat jy nie sommer ‘n onintelligente ateïs sal raakloop nie.

 

Baie mense is deur hierdie sg. ‘wysheid’ beïnvloed; hulle oortuig hulleself dat Darwin se evolusie teorie wetenskap is.  Maar hoe is dit wetenskap om te sê dat lewe uit iets ontstaan het wat nie lewe is nie, of dat die heelal homself gemaak het?  Volgens ateïste het God nie die mens gemaak nie, maar het hulle Hóm uitgedink (v.16).  En dan noem hulle dit wysheid, dinge wat te diep is vir die Bybel (v.14-15).

 

Jerusalem se verlossing (v.17-24)

In sy boek, The Peacemaker, vertel Ken Sande van ‘n vrou wat haar man geskei het en by iemand anders ingetrek het.  Hy het teen sy eie selfbejammering en bitterheid gestry.  Hy het geweier om sy eks-vrou voor die kinders en ander mense te kritiseer.  Hy het aanhoudend vir haar gebid, en probeer om liefde en respek te wys as hy haar sien.

 

‘n Jaar later het haar verhouding met die ander man verbrokkel.  Sy het besef dat sy ‘n groot fout gemaak het om haar man te los.  ‘Is daar ‘n kans dat ons weer kan probeer?’ het sy gevra.  Hy het ingestem en voorgestel dat hulle dadelik met berading begin.  Agt maande later het hulle weer getrou en is hulle verhouding herstel.[1]

 

God se verhouding met Jerusalem was so.  T.s.v. van dit wat sy met Hom en die Woord gedoen het (v.9-16), het Hy beplan om haar te verlos en vrede te maak (v.17-24).  Die verandering in God se volk sou so groot wees soos die Libanon woud wat in ‘n vrugteboord verander of andersom (v.17, 32:15, 35:1-2).

 

Dit het ‘n paar honderd jaar later in Hand. 2:41 begin, toe 3000 Jode op een dag tot bekering kom.  Daarna het duisende meer in die Here geglo (Hand. 4:4, 5:14, 6:1, 7, 9:35, 42).  Dit gebeur nog steeds wanneer mense tot bekering kom en getransformeer word soos ‘n woud wat in ‘n vrugteboord verander (Hand. 9).  Dit sal gebeur wanneer massas Jode in die toekoms tot bekering kom, en baie heidene as gevolg daarvan in die Here glo (Rom. 11:12, 15, 25-26).

 

Die transformasie van v.17 het met Jesus se eerste koms begin.  Dowes kon die Woord van God hoor, terwyl blindes nie meer in die donker was nie maar kon sien (v.18, 9-12, 35:5, Matt. 9:27-31, Mark. 7:31-37, Luk. 7:22, 18:35-43).  Hierdie wondertekens was ‘n illustrasie van die gehoor en sig wat gekom het vir dié wat geestelik doof en blind is (6:9-10, Hand. 26:18, 2Kor. 4:4, 6, vgl. Joh. 9).

 

Dié wat hierdie transformasie ondergaan, sal nederig voor die Here buig en vars blydskap ervaar (v.19).  Hulle sal vreugde op vreugde smaak in die Here, die soet vrugte van ‘n verhouding met Hom (v.17, 19).  Hulle vreugde sal nie saam met wêreldgebeure, die ekonomie of persoonlike omstandighede fluktueer nie.  Hulle blydskap sal konstant wees, omdat dit nie op veranderlike dinge gebaseer is nie, maar op die vaste Rots van God se onveranderlike karakter (v.19, Fil. 4:4).

 

Om hierdie blydskap te ervaar moet jy geestelik arm wees (v.19, 61:1).  Jy moet erken dat jy niks is nie, dat jy niks vir die Here kan gee nie, dat jy niks tot jou redding kan bydra nie, en dat alles van God af kom.  Jy moet weet dat jý onheilig is en die Here Heilig (v.19).  As jy v.19 ernstig opneem, sal jy hemelse rykdom erf (Matt. 5:3, 5, 2Kor. 8:9).

 

Soos God se volk bly was toe Farao en sy weermag wat in die Rooi See verdrink het (Eks. 14-15), sou hulle bly wees oor die tiranne, spotters en kwaaddoeners wat verwyder is (v.20).  Dit is in Jesaja se tyd vervul (v.5-8, hfst. 36-38), maar ook toe Jesus aarde toe gekom het.  Aan die kruis het Hy die tiranne ‘n nekslag toegedien:  sonde, die dood, die hel, Satan en sy magte (Joh. 12:31, Ef. 2:1-10, Kol. 2:15, Heb. 2:14-15, 1Joh. 3:8, Op. 1:5b).  As jy aan Jesus behoort, is sonde en Satan se greep besig om te verswak; in die hemel sal jy glad nie hulle invloed voel nie.

 

Bose mense sal ook verdwyn; mense wat soos Jesus en Daniël se vyande planne beraam om gelowiges uit te vang, wat soos Jesus en Stefanus se vyande leuens teen hulle vertel en hulle vir omkoopgeld straf (v.20-21, Amos 5:10, 12, Dan. 6:5-6, Matt. 26:59-60, Luk. 11:53-54, Hand. 6:13).  Dit sal wees soos tydens die herlewing in Jonathan Edwards se tyd.  Omdat daar nie meer misdaad was nie, het die prokureur op Northampton nie werk gehad nie.  Edwards het dit beskryf as ‘a kind of heaven upon earth.’[2]  In die toekoms sal daar weer herlewings wees, en sal dit die einde van korrupte prokureurs, regters en vals getuies beteken (v.21).

 

Die Here wat ‘n maan-aanbidder soos Abraham gered het (Jos. 24:2-3), sal ook sy nageslag red en hulle seën (v.22, Gen. 12:3).  Sy nageslag verwys natuurlik na die Jode en heidene wat in Jesus glo (Gal. 3:7-9, 29).  Jakob sal nie meer skaam kry, bleek word en in sy graf omdraai oor sy  nageslag se sonde nie (v.22).  Hy sal bly wees dat die Here hulle gered het en dat hulle sy Naam heilig (v.23, 8:13, Matt. 6:9).  Hulle sal hulle oor die Here verwonder, en erken dat Jesus die Messias is (v.23).  Hulle sal bely dat hulle die werk van sy hande is, en soos Paulus hulle redding aan Hom toeskryf (Rom. 8:29-30, 11:36, Ef. 2:8-10).  Soli Deo Gloria – aan God alleen die eer!

 

Die volk wat gedurig afgedwaal en gemurmureer het, sal insig verkry en God se lering aanvaar (v.24, Eks. 15:24, 16:2, 7-9, 11, 17:3, Num. 11:1, 4-6, 14:2, 36, 16:11, 41, 17:5, Deut. 9:7, 24, 31:27, Ps. 95:10, Luk. 5:30, 15:2, 19:7, Joh. 6:41, 43, 61, Hand. 7:51).  Dit is my konstante gebed, dat God die Jode tot bekering sal bring (Rom. 10:1).

 

Maar terwyl ons vir die Jode bid, moet ons nie dink ons het gearriveer nie.  Soos hulle, kla ons partykeer omdat ons dink ons verdien beter.  Onthou dat ‘n hart wat oor alles kla kenmerkend is van ongelowiges (v.24, Rom. 1:21, Jud. 16).  As gelowiges moet ons in alle omstandighede dankbaar wees (Ef. 5:20, Fil. 2:14, 1Tess. 5:18, 1Pet. 4:9).  Die Here het jou gered, die Heilige Gees woon in jou, jy het die Bybel in jou eie taal, jy is deel van ‘n geestelike familie, jou Vader sorg vir jou, Jesus is besig om plek vir jou voor te berei in die hemel, ens.

 

Die petrol is duur, maar jy het ‘n kar.  Die e-tol is onnodig, maar daar is ‘n snelweg om op te ry.  Die regering is korrup, maar jy het ten minste nog ‘n mate van vryheid.  Ons het meer as genoeg rede om dankbaar te wees, en elke rede in die wêreld bly te wees.  Die vrede en blydskap wat Jesus gebring het, is nie tydelik soos die vrede en blydskap wat die Verenigde Nasies of Nelson Mandela bring nie.  Dit is nie ‘n vals vrede soos die innerlike vrede wat Boeddhiste ervaar nie.  Dit is nie ‘n filosofie of teorie soos in Leo Tolstoy se boek, War and Peace nie.

 

Die vrede en blydskap wat Jesus gee is ewig en eg.  Hy is die Vredevors deur wie se lewe, kruisdood en opstanding daar vir ons vrede gekom het (9:5, Rom. 5:1, Kol. 1:20).  “En mag die God van die hoop julle vervul met alle blydskap en vrede deur die geloof, dat julle oorvloedig kan wees in die hoop deur die krag van die Heilige Gees! … En mag Hy, die Here van die vrede, julle altyd vrede gee op allerlei wyse!” (Rom. 15:13, 2Tess. 3:16).

 

[1] Ken Sande, The Peacemaker, Baker Books, Grand Rapids: MI, 1991, 2004, pp. 251-252

[2] Iain Murray, Jonathan Edwards: A New Biography, The Banner of Truth Trust, Edinburgh, p.270

‘n Man na God se hart

Man after God's own heart

Toe ek op hoërskool was moes jy rugby speel en ‘n meisie hê om ‘n man te wees.  As jy in die koor gesing het of tik geneem het, was jy ‘n sissie (die koor gedeelte het verander toe ek in gr. 10 kom).  As jy ‘n student op universiteit is moet jy immoreel wees en drink om ‘n man te wees.  As jy in die sekulêre sektor werk is die kar wat jy ry, op watse landgoed [Eng. estate] jy bly, hoeveel jy drink en of jy ‘n vakansie huis het, deel van wat dit beteken om ‘n man te wees.

 

Volgens die Bybel gaan manlikheid oor iemand se karakter, en nie oor hoe sterk, sportief, aantreklik, onemosioneel of macho jy is nie.  Dawid is ‘n goeie voorbeeld van wat dit beteken om ‘n man te wees.  Volgens 1Sam. 13:14 en Hand. 13:22 was hy ‘n man na God se hart.  Sy naam kom meer as 1100 keer in die Bybel voor (meer as Moses en Abraham s’n saam).  Volgens Rom. 15:4 en 1Kor. 10:11 is dit opgeteken dat ons daaruit kan leer.

 

Wat is positiewe en negatiewe karaktertrekke uit Dawid se lewe, en wat moet ons daaruit leer?

 

Wees toegewyd

Het jy al die plakker gesien wat sê:  ‘Real men follow Jesus’?  Dis waar.  Dawid, die man na God se hart, het die Here gevolg en ‘n in noue verhouding met Hom geleef.  Sy toewyding het soos volg gelyk:

 

[1] Hy het in God geglo; hy is een van die Bybel se geloofshelde (Heb. 11:32).  Sy geloof was nie bloot ‘n intellektuele belydenis van God se bestaan nie, maar ‘n persoonlike verhouding met Hom.  Om in die volle sin van die woord man te wees, moet jy ‘n persoonlike verhouding met Jesus hê.  Hy is immers die volmaakte Man na wie se beeld ons gevorm moet word (Rom. 8:29, 2Kor. 3:18).  Hoe meet jy op?  Staan jy in ‘n lewende en persoonlike verhouding met Hom; is jy ‘n regte man?

 

[2] Hy was ‘n man van gebed.  Volgens Ps. 5:3-4 het hy elke oggend met die Here gepraat.  In tye van beproewing het hy drie keer per dag gebid (Ps. 55:18).  Die meeste van sy Psalms is gebede en sê vir ons hoe sy gebede geklink het.

 

  • Hy was dors vir God en het sy gedagtes met Hom gevul, totdat hy nie anders kon as om Hom te prys nie (Ps. 63:2-7). Lofprysing was deel van sy lewe (bv. Ps. 139, 145).  Uit 150 Psalms het hy 75 geskryf (vgl. die Psalms se opskrifte, Hand. 4:25 en Heb. 4:7).
  • Sonde belydenis was deel van sy gebede. Hy het egbreuk en moord gepleeg (2Sam. 11), en in sy militêre sukses geroem (2Sam. 24).  Maar hy het ook berou gehad, hom bekeer, die Here om vergifnis gesmeek, en die pynlike gevolge van sy sonde gedra (2Sam. 12, 24, Ps. 32, 38, 51).
  • Hy het die Here in sy gebede gedank (2Sam. 22, Ps. 23, 103). Hy was nie soos baie Suid-Afrikaners wat vir reën bid, maar nalaat om dankie te sê wanneer die Here hulle gebede beantwoord nie.
  • Hy het sy behoeftes voor die Here gebring en erken dat hy Hom nodig het (Ps. 141, 143). Hy was nie soos die wêreld wat dink dat dit ‘n teken van swakheid is om te erken jy het hulp nodig nie.  Voordat Dawid ‘n skuif gemaak het, het hy God se hulp gevra (1Sam. 23:2-4, 9-12, 30:7-8, 2Sam. 2:1, 5:19, 23-25).

 

Dawid was soos Jesus, Paulus en Martin Holdt wat baie gebid het.  Hy was nie soos baie mans wat sê dat hulle Christene is, maar nie eers 2 minute per dag bid nie.  Ek wil jou uitdaag om ‘n regte man te wees en meer te bid.  Vra die Here om jou met selfdissipline te help.  Jare gelede het iemand my met konstantheid gehelp.  ‘Selfs as jy verslaap het is dit beter om vir ‘n kort rukkie te bid as wat jy glad nie bid nie,’ is wat hy gesê het.  ‘En as jy konstantheid geleer het, kan jy aan die tyd werk.’

 

Bid soos Dawid.  Begin met lofprysing:  prys die Here vir wie Hy is.  Bely ook jou sonde.  Moenie dat dit soos vuil skottelgoed ophoop nie, maar bely dit elke dag (Matt. 6:12).  Sê dankie dat die Here jou gered het, asook vir wat Hy in jou lewe doen (sy daaglikse sorg, beskerming, genade, ens.).  Lê ook jou en ander mense se behoeftes aan sy voete neer.  Erken dat jy Hom nodig het, en dat jy nie sonder Hom kan lewe nie (Joh. 15:5, Hand. 17:25).

 

[3] Hy het die Woord liefgehad.  Ps. 19:8-15 wys dat dit sy lewe was.  Hy het dit nie net geken nie, maar gedoen (1 Kon. 3:14, Hand. 13:22).  Met sy hele hart was hy getrou, regverdig, opreg, en ‘n man van integriteit  (2Sam. 8:15, 1Kon. 3:6).  Sý lewe was die standaard waarvolgens God ander konings se gehoorsaamheid gemeet het (1Kon. 9:4, 11:4, 6, 34, 14:8, 15:3, 5, 11, 2Kon. 14:3, 16:2, 18:3, 22:2, 2Kron. 17:3).

 

Om soos Dawid te lewe moet jy daarna streef om die Skrif beter te ken en te doen.  Wees uiterlik netjies, maar werk ook daaraan om innerlik ‘n man van karakter te wees.  God kyk immers meer na die hart as na jou uiterlike voorkoms (1Sam. 16:7, 12, 18).  Koop vir jou ‘n ESV Study Bible, kry ‘n Bybellees program op die internet, en laai tonne van Stuart Olyott, John Piper, John MacArthur, R.C. Sproul, Voddie Baucham, D.A. Carson, Conrad Mbewe se preke af.  Maak ook seker dat jy goeie boeke lees:  Martyn-Lloyd Jones, Charles Spurgeon, Iain Murray, Randy Alcorn, Jerry Bridges, Paul Tripp en meer.

 

[4] Hy het God se huis en sy mense liefgehad.  Hy wou in die tempel wees om die Here saam met ander gelowiges te prys (Ps. 16:3, 23:6, 26:8, 27:4, 122:1).  A.g.v. sy groot liefde vir God se huis, het hy mildelik daartoe bygedra (1Kron. 22:14, 29:2, 4).

 

Is jy soos Dawid?  Is Christus en sy gemeente jou lewe?  Is jy gereeld by die gemeentelike samekomste, omdat jy die Here saam met jou broers en susters wil aanbid (Heb. 10:24-25)?  Gee jy vir God se werk en vir die uitbreiding van sy Koninkryk in Tembisa, Peru, Zimbabwe en op ander plekke?

 

Wees dapper

Wat is die verbod wat die meeste in die Bybel voorkom?  Moenie bang wees nie.  Wees dapper.  Om dapper te wees beteken nie dat daar geen vrese in jou lewe is nie, maar dat jy hulle oorkom.  Jy is nie so dom dat jy die gevaar uitsoek nie, maar wanneer dit oor jou pad kom vertrou jy die Here om jou te help.  Dit is wat dapperheid beteken.

 

Dawid was so:  “…’n dapper held en ‘n krysman… en die Here is met hom.” (1Sam. 16:18).  Toe almal Goliat gevrees het, het Dawid sy slingervel gevat en die gewapende reus doodgemaak (1Sam. 17:48-51).  Hy was dapper, omdat hy geweet het die Here is met hom (1Sam. 18:14, 28, 2Sam. 5:10, 8:6, 14).

 

As jy gered is en jou sonde vergewe is, is die Here met jou (Matt. 1:23, 28:20, Heb. 13:5).  Dus hoef jy nie bang te wees nie.  Met God se krag en die vlymskerp swaard van sy Woord, kan jy die sterkste vyande in jou lewe doodmaak:  onsekerheid oor jou en jou gesin se toekoms, vrees vir die dood, Satan se versoekings om onrein te wees, ongedissiplineerde gedagtes, sondige gewoontes soos dronkenskap en pornografie, ‘n los tong, finansiële stres, passiewe geestelike leierskap in jou huis, vrees vir verwerping, ens.

 

Dalk het die duiwel, jou eie sonde en jou omstandighede jou teen die grond geslaan.  Moenie bly lê, of in ‘n hoek sit en jouself bejammer nie.  Staan op.  Vra die Here om jou te help.  Tel jou swaard op en stry die goeie stryd.

 

  • “die sonde lê en loer voor die deur, en sy begeerte is na jou; maar jy moet daaroor heers.” (Gen. 4:7).
  • “wees nie traag in die ywer nie; wees vurig van gees; dien die Here.” (Rom. 12:11).
  • “Ek hardloop dan soos een wat nie onseker is nie; ek slaan met die vuis soos een wat nie in die lug slaan nie. Maar ek kasty my liggaam en maak dit diensbaar, dat ek nie miskien, terwyl ek vir ander gepreek het, self verwerplik sou wees nie.” (1Kor. 9:26-27).
  • “Waak, staan in die geloof, wees manlik, wees sterk. Laat alles by julle in liefde geskied.” (1Kor. 16:13-14).
  • “oefen jou in die godsaligheid” (1Tim. 4:7).
  • “Maar jy, man van God, vlug van hierdie dinge weg, en jaag ná die geregtigheid, godsaligheid, geloof, liefde, lydsaamheid, sagmoedigheid. Stry die goeie stryd van die geloof, gryp na die ewige lewe…” (1Tim. 6:11-12).
  • “Want God het ons nie ‘n gees van vreesagtigheid gegee nie, maar van krag en liefde en selfbeheersing.” (2Tim. 1:7).
  • “Ek het die goeie stryd gestry; ek het die wedloop voleindig; ek het die geloof behou.” (2Tim. 4:7).
  • “onthou [julle] van vleeslike begeertes wat stryd voer teen die siel” (1Pet. 2:11).

 

Moenie soos ‘n bangbroek van jou moeilike omstandighede af wegvlug, of vir beter dae wag nie.  Wees ‘n man.  Staan op.  Ruk jouself reg.  Skud die stof van jou klere af.  Moenie bang wees vir ‘n bietjie seerkry nie.  As mans deur die geskiedenis vir hulle vryheid geveg het, kan jy sekerlik jou swaard optel en vir jou Koning, sy eer en sy Koninkryk veg.  As jy dapper is sal jy ander beïnvloed om in jou voetspore te volg (2Sam. 21:22, 23:8-39).

 

Wees sagmoedig

Dit is maklik om ander mense te beheer, maar moeilik om jouself te beheer.  ‘n Sagmoedige man is iemand wat geleer het om homself te beheer.  Sy sagmoedigheid is nie ‘n teken van swakheid nie, maar van sterkte.  Hy is soos ‘n olifant wat dik stompe met sy slurp kan optel, maar dit gebruik om ‘n fyn blaartjie te pluk; hy is soos ‘n gimnas wat sy krag beheer om stadig in ‘n Maltese kruis in te sak.

 

Jesus en Moses was so (Matt. 11:29, 12:20, 2Kor. 10:1, Num. 12:3).  Dawid ook.  Toe Simeï hom vloek en Saul hom vervolg, het hy hulle nie teruggekry nie.  Hy het dit in die Here se hande gelos om wraak te neem (1Sam. 24, 26, 2Sam. 16, Rom. 12:19).[1]

 

Ons moet so wees.  Wees sagmoedig met jou vrou en kinders (1Pet. 3:7, Ef. 5:25, 29, Kol. 3:19).  Moenie so streng wees dat jou vrou bang is om haar opinie te gee, of jou kinders vrees jy sal uitvind hulle het ‘n toets gedruip nie.  Dalk is jy té streng en moet jy leer om meer sagmoedig te wees.  As jou vrou of kinders gesondig het, moet jy hulle nie verkleineer nie maar met ‘n sagmoedige gesindheid reghelp, en onthou dat jy self ook God se genade nodig het (Gal. 6:1-2).

 

Wees nederig

In een van my vrou se beradingklasse het die dosent gesê:  ‘Mans, niks is belangriker in jou huwelik as nederigheid nie.’  Ons sien dit miskien nie in Dawid se huwelik nie, maar in sy lewe is dit duidelik sigbaar.  In 1Sam. 25:32, 34-35 het hy bv. ‘n vrou se raad gevolg en nie gedink hy weet alles nie.  Sommige mans dink dat dit benede hulle is om so iets te doen.  Maar die man wat homself verneder om sy vrou se insette te vra, is beter af as die man wat dink dat hy haar nie nodig het nie (Gen. 2:18).

 

Dawid was ook nederig genoeg om sy vyande lief te hê en te vergewe.  Hy het vir Simeï vergewe (2Sam. 16, 19).  Hy het getreur toe Saul en Absalom – sy vyande – dood is (2Sam. 1, 18).  Beide Abner en Isboset was aan Saul se kant.  Maar toe hulle dood is, was Dawid hartseer en het hy hulle moordenaars bestraf (2Sam. 3-4).

 

Sal Dawid sy vyande liefhê en vergewe, en kan jy nie eers met jou vrou oor die weg kom nie?  Dit wys iets van die hoogmoed wat daar nog in jou hart is.  Jy dink te veel van jouself.  As jy nederig was sou dit jou nie so gepla het dat mense nie volgens jóú pype dans nie.  Maar nou raak jy kwaad en baklei jy, omdat jy vir jouself te belangrik is (Jak. 4:1-2).  Jy kan dit nie glo dat jou vrou so arrogant is om jóú wil te kruis nie.  ‘Hoekom wil sy altyd dinge op háár manier gedoen hê?’ wonder jy.  Jy kom nie eers agter dat jy kwaad is, omdat sy nie dinge op jóú manier wil doen nie.

 

Dit sal help as jy jouself weer aan God se heiligheid meet, sodat jy kan sien jy is glad nie so belangrik soos wat jy dink nie.  ‘n Nederige man sal nie dink dat hy te goed is om ‘n ‘vrou se werk’ te doen nie.  Hy sal sy vrou help en die kind se doek ruil, skottelgoed was, die huis opruim, die kinders oppas, ‘n siek kind dokter, kruideniers koop, ens.  Om ‘n leier te wees moet jy nederig wees en soos Jesus dien (Matt. 20:25-28).

 

Iemand wat regtig nederig is sal dit nie agterkom nie, maar erken dat hy baie hoogmoedig is.  Omdat hy dit besef, sal hy soos Dawid wees toe hy in sy militêre sukses geroem het:  hy het hom bekeer en vir die Here gevra om hom te vergewe (2Sam. 24).

 

Wees rein

Toe ek laas week vir die vroue gepreek het, het ek my vrou iets oor die onderwerp gevra.  ‘Kyk op Cosmopolitan se webblad,’ het sy gesê.  ‘As jy die teenoorgestelde sê sal jy reg wees.’

 

Wanneer dit by seksuele reinheid kom is dit ook so.  Om te weet wat jy moet doen, moet jy 2Sam. 11 lees (Dawid se egbreuk met Batseba) en die teenoorgestelde doen.  Eintlik het Dawid se sonde nie hier begin nie.  Die Here het al in Deut. 17:17 gesê dat die koning nie baie vroue moet hê nie, maar Dawid was ongehoorsaam (2Sam. 3:2-5, 5:13-16).  Sy huwelike met al hierdie vroue het ook gemaak dat hy nie eintlik ‘n verhouding met sy kinders gehad het nie (bv. Amnon en Absalom).

 

Al was hy dan ‘n man na God se hart, is sy gesinslewe nie juis die beste voorbeeld om na te volg nie.  Sy sonde met Batseba moet veral vir ons ‘n waarskuwing wees.  Manne, ek weet dat dit partykeer ‘n stryd is om jou begeertes in toom te hou.  Maar jy is nie hulpeloos nie.  As jy volgende stappe toepas, kán jy rein wees.

 

[1] Glo dat Jesus se kruisdood en opstanding genoeg is om jou sonde te oorkom (1Kor. 6:11, 9-10, Tit. 2:11-12).  Moet dit nie net weet nie, maar glo in Hom.

 

[2] Aanvaar persoonlike verantwoordelikheid.  Moenie sê dat pornografie ‘n siekte in jou brein is nie.  As jy saam met jou meisie slaap, is dit nie omdat jy uit ‘n gebroke huisgesin kom nie.  Jy kan nie jou egbreuk of emosionele gehegtheid aan jou sekretaresse op jou vrou blameer nie.  Ek sê nie dat jou vrou onskuldig is nie, maar moenie soos Adam die skuld van jouself wil afskuif en dink jy gaan daarmee wegkom nie (Gen. 3:12).  Erken eerder saam met Dawid dat dit jou eie skuld is, en dat jy teen die Here gesondig het (Ps. 32, 51).  Totdat jy dít nie doen nie, kan jy nie vergewe word nie (1Joh. 1:9).

 

[3] Bid baie vir die Heilige Gees se hulp (Luk. 11:13, Rom. 8:13).

 

[4] Memoriseer gepaste Bybelverse en gebruik dit wanneer jy versoek word (Ps. 119:11, Ef. 6:17).  As jy jou gedagtes met goeie dinge vul, sal dit die vuil dinge uitsuiwer (Rom. 12:2, Fil. 4:8).

 

[5] Vra jou vrou en ‘n betroubare Christen-vriend om vir jou te bid en jou aanspreeklik te hou.

 

[6] Onthou dat jy saam met Christus begrawe is, en dat jy as ‘n nuwe mens saam met Hom opgewek is – jy hóéf nie te sondig nie (Rom. 6:3-4, 11-14, 2Kor. 5:17).

 

[7] Herinner jouself aan die erns van sonde en aan die rykdom van God se vergifnis as jy die nagmaal gebruik.

 

[8] Maak ‘n skoon breek in sondige verhoudings (Spr. 5:8).  Raak ontslae van jou TV, die internet, jou selfoon, ens. as dit jou versoek om onrein te wees (Matt. 5:28-29, Rom. 13:14).

 

[9] Onthou dat mense wat in seksuele sonde volhard, hel toe gaan (1Kor. 6:9-10, Op. 21:8).

 

[10] Moenie ledig wees nie – dit is hoe Dawid geval het (2Sam. 11:1-2).

 

[11] Neem Num. 32:23 en Luk. 12:2 ernstig op:  “…weet dan dat julle sonde julle sal uitvind … En daar is niks bedek wat nie geopenbaar sal word nie, en verborge wat nie bekend sal word nie.”

 

[12] Trou as jy enkel is.  Dit sal nie al jou probleme oplos nie, maar dit is ‘n oplossing (1Kor. 7:2, 9, 1 Tess. 4:4).

 

[13] Werk hard aan jou huwelik.  Jou vrou is soos ‘n plant wat tyd en aandag nodig het.  As jy haar afskeep moet jy nie verbaas wees dat jou huwelik soos ‘n verlepte plant lyk nie.  “In enige moeitevolle arbeid is voordeel, maar praatjies is net tot gebrek.” (Spr. 14:23).

 

Moet dan nie net dat jou vrou nr. 1 in jou lewe is nie; wys dit.  Hou op om jou kinders, vriende, familie, kerk, werk, en stokperdjies bo haar te stel.  Maak tyd om met haar te gesels en nie net om saam met haar te slaap nie.

 

[14] Moet jouself nie seksueel uithonger nie, maar geniet jou vrou as jy getroud is (1Kor. 7:3-5).

 

[15] Wellus is die saad waaruit die onkruid van egbreuk en pornografie groei (Matt. 5:27-28, Jak. 1:14-15).  Roei die saad uit en moenie net bossies uittrek nie.

 

[16] Lees The Purity Principle van Randy Alcorn.

 

[17] Vroue, help asb. julle broers in die Here.  Moenie so aantrek dat jy hulle versoek nie (Matt. 18:7, 1Tim. 2:9).

 

Ek glo jy het agtergekom dat Dawid ‘n goeie voorbeeld is, maar dat hy nie die perfekte voorbeeld is nie.  Hy is immers nie die Messias nie, maar ‘n sterflike mens soos ons (Hand. 2:29).  Die 15 helde wie se potlood sketse in my studeerkamer hang is ook nie volmaak nie.

 

Daar is net een volmaakte Verlosser en voorbeeld:  die seun van Dawid, Jesus Christus.  Behoort jy aan Hom?  “Hy wat sê dat hy in Hom bly, behoort self ook so te wandel soos Hy gewandel het.” (1Joh. 2:6).  Uiteindelik is Jesus, nie Dawid nie, die Man na God se hart:  “Dit is my geliefde Seun in wie Ek ‘n welbehae het.  Luister na Hom!” (Matt. 17:5).

[1] Dawid het een keer besluit om wraak te neem.  Nadat hy goed was vir Nabal, het die dwaas hom kwaad aangedoen:  stank vir dank (1Sam. 25).  Dawid het besluit om hom dood te maak, maar terwyl hy oppad was het die Here Nabal se vrou na hom toe gestuur.  Sy het hom afgeraai en gesê dat die Here met Nabal sal afreken.  Dawid was dankbaar Abigail hom gekeer het.  Hy het haar raad gevolg en nié wraak geneem nie.  Tien dae later het die Here vir Nabal doodgemaak.

‘n Boodskap vir vroue

Women discipling women 2

In 1979 het John MacArthur ‘n boodskap uit Tit. 2 gepreek.  Tit. 2 sê o.a. dat vroue hulle mans en kinders moet liefhê, tuisteskeppers moet wees, en aan hulle mans onderdanig moet wees.  Op 3 Feb. 1979 het die Los Angeles Times gesê dat Grace Community Church (MacArthur se kerk) ná die preek vyf of ses sekretaresses afgedank het.  Maar dit was ‘n leuen.  Die vroue het self bedank, omdat hulle besluit het om meer tyd aan hulle gesinne te gee.[1]

 

Ek hoop nie dat enigiemand hierdie boodskap uit Tit. 2:3-5 verkeerd sal verstaan nie.  Die doel is nie dat vroue onderdruk moet word nie, maar dat hulle die ereplek moet inneem waarvoor die Here hulle geskep het.

 

Ouer vroue (v.3-4a)

Sonder ouer vroue kan die gemeente en samelewing nie voortbestaan nie.  Hulle beïnvloed immers die jonger vroue, wat op hulle beurt weer húlle kinders beïnvloed.  Jonathan Edwards se vrou Sarah is ‘n goeie voorbeeld hiervan.  Die wyse waarop sy en haar man hulle 11 kinders grootgemaak het, het die geslagte ná hulle beïnvloed.[2]  In die jaar 1900, het ‘n sekere A.E. Winship ‘n studie van twee families gemaak.  Die eerste familie se honderde nasate was ‘n las vir die samelewing, terwyl Jonathan en Sarah Edwards se nageslag ‘n suksesvolle bydrae gelewer het.

 

Tussen 1728 (toe Sarah se eerste kind gebore is) en 1900, het Jonathan en Sarah meer as 1400 nasate gehad.  Onder hulle was daar:

 

  • 13 Kollege hoofde
  • 65 Professors
  • 100 Prokureurs en ‘n dekaan van ‘n regskool
  • 30 Magistrate
  • 66 Dokters en ‘n dekaan van ‘n mediese skool
  • 80 Mense in publieke ampte, insluitend:

[a] 3 Amerikaanse senators

[b] 3 Burgemeesters van groot stede

[c] 3 Amerikaanse goewerneurs

[d] ‘n Amerikaanse Visie-President

[e] Iemand in beheer van die V.S. Tesourie

 

Baie van Edwards se nasate het eienaars en direkteure van groot Amerikaanse maatskappye geword.  Groot getalle het ook predikante geword.  Teen 1900 het Edwards se nasate 135 boeke geskryf, op sendingkomitees gedien, en 100 sendelinge oorsee gestuur.

 

In die lig van die bg. inligting skryf Elizabeth Dodds:  ‘Has any other mother contributed more vitally to the leadership of a nation?’[3]  Mnr. Winship stem saam, en reken dat die sukses en karakter van Edwards se nageslag grootliks te danke is aan Sarah Edwards.[4]  Ons weet natuurlik dat hulle sukses van die Here af kom, maar dit is ook so dat Hy vroue gebruik om die volgende geslag te beïnvloed.  Dit is waaroor Tit. 2:3-5 gaan.  Vir nou wil ek veral op v.3 fokus.

 

Soos die ouer mans in v.2, moet die ouer vroue karakter hê (v.3).  Haar eerbare en waardige optrede moet wees soos dit by ‘n Christen vrou pas (v.3).  Sy moenie kwaadpraat van ander nie (v.3).  Wanneer sy by ‘n vriendin tee drink, moet sy nie oor haar skoondogter, buurvrou, man, ds., of die meenthuis kompleks se opsigter skinder nie.  Sy moenie sê:  ‘Hoor hier, ons moet vir Hettie bid,’ en dan oor haar skinder nie.

 

Wanneer sy op die foon praat moet sy nie soos die Huisgenoot wees en almal se besigheid ken nie.  Sy moet haar eerder by haar eie sake hou, en goeie dinge van ander mense sê.  As sy dit nie doen nie is sy soos die duiwel (v.3, Gk. diabolos].

 

Sy moenie aan baie wyn verslaaf wees nie – of aan hoesstroop, pynpille, slaappille, anti-depressante, koeksisters, melktert, 7de Laan, ens. nie (v.3).  Sy moet haarself daaraan wy om goeie lering te gee (v.3).  Sy mag nie die gemeente leer nie (1Tim. 2:12), maar sy kan die jonger vroue leer (v.3-4).  Sy het meer lewenservaring as hulle, en stap al ‘n langer pad met die Here.  As sy sien dat hulle verkeerd lewe, kan sy hulle vir koffie nooi en hulle op ‘n mooi manier reghelp.  Haar leefwyse as ‘n Christen moet ook vir hulle ‘n leerskool wees.

 

Die Griekse woord vir leer [v.4, sõphronizõ] beteken ook ‘oplei, dissipeleer, dissiplineer, korrigeer, vermaan’.  Dit is soos in die film War Room waar ‘n ouer vrou ‘n jonger een help om haar verhouding met die Here, lewe, huwelik, gesin en prioriteite in orde te kry.  Wil jy nie dieselfde doen nie?

 

Nooi ‘n jonger vrou na jou huis toe om ‘n goeie boek saam met jou deur te werk.  Dalk kan jy met Womanly Dominion van Mark Chanski begin.  Iemand het vir my gesê dat dit die beste boek op die onderwerp is.  A Woman After God’s Own Heart van Elizabeth George, Lies Women Believe van Nancy Leigh DeMoss, en Disciplines of A Godly Woman van Barbara Hughes is ook goeie opsies.

 

Bid saam met ‘n jonger vrou.  Bid in jou stiltetyd vir haar.  Nooi haar vir koffie.  Stuur vir haar ‘n Bybelvers.  Wie gaan haar dissipeleer as jý dit nie doen nie?  ‘n Man kan dit nie doen nie; hy verstaan nie ‘n vrou se probleme nie.  Dit is ook gevaarlik, omdat hy maklik verlief kan raak op die jong meisie wat elke week haar hart met hom deel.  As dit ooit gebeur dat jy vir ‘n vrou móét raad gee, is dit belangrik dat jou vrou by jou is, of dat die vertrek se deur oop is en jou vrou by die huis is.

 

Eintlik is dit beter dat jou vrou of ‘n ander vrou met die jong vrou gesels.  Omdat jy self ook ‘n jong vrou was, weet jy hoe hulle dink, en verstaan jy hulle unieke probleme, uitdagings, versoekings en sondes.  Kies vir jou ‘n jong vrou, en doen moeite om haar te dissipeleer.  As jy dit doen sal sy later die vrymoedigheid hê om raad te vra, en sal sy heel moontlik in die toekoms iemand anders dissipeleer, soos jy dit met haar gedoen het.

 

Jonger vroue (v.4b-5)

Ek het ‘n Amerikaanse sendeling-vriend wat in Limpopo werk.  ‘n Paar jaar gelede het hy vir my gesê:  ‘Die ding wat ek die meeste op die sendingveld mis, is die invloed van iemand met grys hare.’  Kort daarna het hy ‘n ou Bybelvertaler ontmoet, en het hulle goeie vriende geraak.  My vriend praat gedurig van die positiewe invloed wat die ou man op hom het.

 

Die jonger vroue moet soos my vriend wees:  nie eiewys wees nie, maar gretig om by die ouer vroue te leer (v.3-5).  Wat moet die ouer vroue vir hulle leer?  Paulus noem ses dinge.

 

[1] Hulle moet hulle mans en kinders liefhê (v.4).  Dié wat nog gaan trou en kinders hê moet ook leer wat die Here van hulle verwag.  Ek sal in v.5 wys hoe ‘n vrou haar man moet liefhê en respekteer.  Vir eers wil op haar ouerlike plig fokus:  hoe moet sy haar kinders liefhê?

 

Sy moet hulle nie afskeep nie.  Sy moenie die TV, X-Box of i-Pad aansit om hulle groot te maak, omdat sy haar eie ding wil doen nie.  Daar is ‘n tyd en plek vir ontspanning, maar sy moet hulle nie los om hulle eie kos te maak, omdat sy vir ure op ‘n dag boek lees, TV kyk, in die mall is, op die bed lê, met ‘n vriendin kuier, studeer, op haar slimfoon of Facebook sit, of by die werk is nie.  Dit is sleg as haar kind vir ‘n halwe dag met ‘n vuil doek moet rondloop, omdat sy te lui is om dit te ruil.

 

Sy kan eerder tyd maak om vir haar kinders boekies te lees, met hulle te speel, of om hulle op die swaai te stoot.  Sy moet hulle dissiplineer, vir hulle bid en Bybelstories vir hulle lees.  As haar kinders ouer is kan sy by hulle op die bed lê en gesels, hulle vir ‘n melkskommel vat, hulle met hulle skoolwerk help, hulle saam met haar winkel toe vat, frisbee saam met hulle gooi, met hulle praat oor die Here en hulle verhouding met Hom, saam met hulle bid en die Bybel lees, haar dogter leer om koek te bak of ‘n spyskaart uit te werk, met hulle oor seks praat (as sy dit nie doen nie, sal haar dogter se vriendinne dit doen!), vir haar seun sê sy is trots op hom as hy die braai skoongemaak het, ens.

 

[2] Hulle moet ingetoë wees (v.5).  Dit beteken o.a. dat ‘n jong vrou selfbeheersing moet hê.  Sy moet haar tong, emosies en aptyte beheer.  Sy moenie nors en humeurig wees, net omdat dit ‘n sekere tyd van die maand is nie.  Sy moet ook die paradokse van die Christelike lewe leer.  ‘n Paradoks is iets wat soos ‘n kontras lyk, maar nie eintlik een is nie.  ‘n Belangrike paradoks is bv. dat die Christelike lewe radikaal is, maar nie uitspattig nie.  Jy moet jouself verloën en jou kruis opneem as jy vir Jesus wil volg (Luk. 9:23), maar jy moet ook ingetoë of matig wees (v.2, 5, 6, 12, 1:8).  Kom ons neem kos as ‘n praktiese voorbeeld.  ‘n Jong vrou kan dit geniet om lekker kos te maak, maar dit moenie haar afgod wees nie (Fil. 3:19).  Aan die ander kant moet sy nie haar liggaam aanbid, sodat sy van een dieet na die volgende toe te spring, en ‘n obsessie het met oefening nie.  Sy moet matig wees (v.5).

 

[3] Hulle moet kuislik of rein wees (v.5).  Daar is sekere storieboeke, tydskrifte, DVD’s en internet blaaie wat nie in ‘n jong vrou se lewe hoort nie.  Sy moet getrou wees aan haar eie man, en nie ander mans se geselskap uitsoek nie.  Sy moet ook nie so aantrek dat sy ander mans verlei nie.  As sy enkel is kan sy bid dat die Here vir haar ‘n man stuur, maar sy moet nog steeds rein bly.

 

[4] Hulle moet huislik wees (v.5).  ‘n Jong vrou se huis moet vir haar ‘n prioriteit moet wees.  Dit is nie sonde as sy ‘n buitewerk het nie, maar dit moenie haar prioriteit wees nie.  Haar werk moet haar nie so besig hou, dat sy nie tyd het vir haar gesin nie.  Dit moenie soveel tyd in beslag neem, dat sy nie by haar huislike pligte uitkom nie.  Ek weet dat die man ook in die huis moet help, maar vroue het ‘n gawe wat mans nie het nie.  Hulle weet net hoe om ‘n huis te versier en seker te maak dat dinge glad verloop.  Die ouer vroue moet die jonger vroue help om nie hierdie gawe te minag of te verwaarloos nie.

 

Indien ‘n jong vrou nie haar sekulêre werk en haar God-gegewe huislike pligte kan nakom nie, moet sy haar gesin kies en ‘n huisvrou wees.  Dalk sê jy:  ‘Maar ons het die tweede werk nodig.’  Bid dan dat die Here vir jou ‘n halfdag werk sal gee, sodat jy meer by jou kinders kan wees.  Dit sal ook goed wees as jy weer deur jou begroting werk.  Het julle miskien die tweede werk nodig, omdat jy nie jou BMW op ‘n kleiner karretjie wil inruil nie, of omdat jy nie bereid is om DSTV op te gee en op ander maniere af te skaal nie?

 

Dalk is dit glad nie die geval nie, en sukkel julle regtig.  Kyk mooi na jou begroting.  Dalk gee jy onnodig geld uit omdat jy werk:  ‘n tweede kar, ekstra brandstof, die kleuterskool of naskool, ‘n bediende om te was en te kook omdat jy nie tyd het nie, ekstra wiskunde klasse omdat jy by die werk is en nie tyd het om jou kind te help nie, ens.

 

Dalk is dit nie die rede hoekom julle sukkel nie, en is dinge regtig net moeilik.  Jou kinders benodig jou liefde en tyd meer as jou geld.  “Liewer ‘n porsie groente waar liefde by is, as ‘n vetgevoerde bees en haat daarby.” (Spr. 15:17).  Dalk sukkel jy omdat jy ‘n enkel ma is.  In daardie geval moet jy seker maak dat die kind se pa onderhoud betaal.  Probeer om die saak mooi met hom uit te praat.  Indien dit nie help nie, moet jy met sy ouderlinge praat.  As hy ongered is, kan jy ‘n Christen prokureur vir raad vra.  As jy op Bybelse gronde geskei is, moet jy vir ‘n man bid, trou, jou kinders opvoed en jou huislike pligte nakom (1Tim. 5:14).

 

As jy regtig nie ‘n man kry nie, kan jy jou familie nader en vra of jy by hulle kan bly.  Soek ‘n halfdag werk om by te dra vir kos, water en ligte.  Dalk kan jy jou kind tuisskool (dit is goedkoper as ‘n publieke skool).  Dalk kan jy van die huis af werk om geld te maak (bv. beskuit bak of klere maak).  Is daar ‘n ouer vrou in die kerk wat vir jou ‘n vaardigheid kan leer?  Kan sy jou miskien met jou begroting help?  As jy alles probeer het en daar geen ander uitweg is nie, kan jy met die ouderlinge praat.  Dalk het jy iets misgekyk.  Of dalk is jy regtig net arm, en moet die kerk aan maniere dink om jou te help.

 

Wat as jy graag by die huis wil werk, maar jou man verbied jou?  Bid vir jou man.  Wys uit Tit. 2:5 en 1Tim. 5:14 vir hom hoekom jy graag by die huis wil werk.  Sê vir hom dat jy van die huis af dinge sal doen om ekstra geld te maak.  Indien hy ná dit nog daarop aandring dat jy moet werk, moet jy jou op ‘n sagmoedige wyse aan hom onderwerp en bid dat die Here hom sal verander.

 

[5] Hulle moet goed doen en vriendelik wees (v.5).  Jong vroue moenie humeurig en geïrriteerd wees met hulle mans en kinders nie.  Goeie werke moet vir hulle belangrik wees (1Tim. 2:10, 5:10).  Hulle huise moet oop wees, en as hulle mense ontvang moet hulle vriendelik wees (1Pet. 4:9).

 

[6] Hulle moet aan hulle eie mans onderdanig wees, sodat die Woord van God nie belaster word nie (v.5, Ef. 5:22-23, Kol. 3:18, 1Pet. 3:1-6).  In ons samelewing het onderdanigheid ‘n vloekwoord geword.  Maar in die konteks van die Bybel het onderdanigheid niks te doen met ‘n man wat sy vrou boelie, beheer, onderdruk of met ‘n ystervuis regeer nie.  Dit beteken nie dat sy geen besluite mag neem, of dat sy soos ‘n slaaf voor haar man se voete moet val nie.

 

Dit beteken eerder dat sy haar man moet respekteer (Ef. 5:33).  Sy het die mag om haar man op te bou of af te breek, om hom te laat kwyn of te laat floreer (Spr. 31:12).  Wanneer sy by ander mense is, moet sy haar man se goeie punte uitlig, en hom nie afbreek nie.  Sy moet hom nie verkleineer, met hom baklei, hom ‘nag’, opdragte gee, sy vuil wasgoed ophang, oor hom kla, hom soos ‘n kind hanteer, of disrespekvol met hom praat nie.  Sy moet eerder voorstelle maak, en hom eenkant op ‘n sagmoedige wyse korrigeer.

 

Om hom te respekteer moet sy ook op haar voorkoms let.  Sy moenie 11 uur in die oggend nog in haar nagklere wees, en die hele dag nie haar tande borsel nie.  Sy hoef nie soos ‘n model te lyk nie, maar sy moet netjies wees vir haar man (Spr. 31:22).

 

Om respek te wys moet sy hom bemoedig, vir hom bid, en dankie sê dat hy hard werk om vir hulle te sorg.  Sy moenie lui wees om etes voor te berei nie.  Sy moet haar man vir raad vra.  As hy ‘n seksuele behoefte het, moet sy nie verskonings gebruik soos:  ‘Wag tot môre… ek het hoofpyn… ek is moeg, ens.’ nie.

 

Wat moet ‘n vrou doen as haar man nie die gesin goed lei nie; moet sy haar man se rol oorneem?  As ‘n losskakel nie sy posisie goed speel nie, beteken dit nie die slot moet sý posisie los en die losskakel s’n oorneem nie.  Die afrigter sal met die losskakel afreken; die slot moet sy posisie speel.  Vervul jou rol en moenie jou ongehoorsame man s’n wil oorneem nie; die Here sal met hom afreken.

 

Hoekom moet ‘n vrou haar man respekteer?  “…sodat die Woord van God nie belaster word nie.” (v.5, 8, 10, Rom. 2:24, 1Tim. 6:1).  ‘n Illustrasie sal v.5 verduidelik.  Toe ons onlangs in Jeffreysbaai was, het ‘n Christen jong man gesê dat sy ateïs-vriend met ‘n Christen wil trou, omdat Christen meisies nie soos ongelowiges is nie.  A.g.v. die Christen-vroue se seksuele reinheid, en toewyding aan hulle mans en kinders, het ‘n sekere heiden (Libanius) in die vierde eeu gesê:  ‘What women these Christians have!’[5]

 

As ‘n Christen vrou haar man respekteer, sal die wêreld sien dat God se Woord waar is, en dat Jesus inderdaad mense se lewens verander (v.11, vgl. 1:12).  Dit sal hulle verstom dat hierdie vrou nie met haar man baklei nie, maar dat sy sagmoedig, eerbiedig en onderdanig is (Matt. 5:16, 1Pet. 2:12, 3:15).  As sy egter disrespekvol is, sal ongelowiges die Bybel uitlag en sê dat hulle nie Christene wil wees nie.  As ongelowiges hoor hoe sy haar man slegsê, verloor sy kredietwaardigheid en kan sy nie met hulle oor die Here praat nie.  Haar lewe weerspreek haar getuienis.

 

Dalk hoor jy hierdie dinge en sê jy:  ‘Niemand kan dit regkry nie; jy leef in ‘n onrealistiese wêreld.’  Natuurlik kan jy dit nie self regkry nie, maar met die Here is alle dinge moontlik.  Deur die genade van God in Jesus se kruisdood, kan ons ‘nee’ sê vir sonde en ‘ja’ vir goeie werke (v.11-14).

 

As jy dit nie regkry om uit liefde vir God aan jou man onderdanig te wees nie, moet jy wonder of jy gered is.  Die rede hoekom jy teen jou man se gesag rebelleer, is omdat jy jou nie aan die Woord van God (bv. Tit. 2:5) wil onderwerp nie.  Jy is op ‘n gevaarlike pad, want volgens 1Sam. 15:23 is rebelsheid vir die Here so ernstig soos heksery.  Bekeer jou en glo dat Jesus jou deur sy kruisdood kan vergewe.  Verneder jou voor die Here.  Los jou rebelsheid en vra Hom om jou te verander, sodat jy uit liefde vir Hom aan jou man onderdanig kan wees.

 

Uiteindelik gaan dit nie eers oor jou man, kinders of enigiemand anders nie, maar oor die Here (1Pet. 3:4).  Dit is hoe dit vir Sarah Edwards was.  ‘Oh how good…is it to work for God in the daytime, and at night to lie down under his smiles!’ het sy gesê.  Vir haar was haar huislike take deel van haar diens aan God, en so wonderlik soos gebed.[6]  Mag dit so wees vir elke vrou wat bely dat sy die Here ken.

 

[1] Iain Murray, John MacArthur: Servant of the Word and Flock, The Banner of Truth Trust, Edinburgh, 2011, pp. 46-47

[2] John Piper & Justin Taylor (Red.), A God Entranced Vision of All Things: The Legacy of Jonathan Edwards, Crossway Books, Wheaton: Illinois, 2004, pp. 62-63

[3] Aangehaal in Ibid., p. 63

[4] Aangehaal in Ibid., p. 62

[5] Alvin J. Schmidt, How Christianity Changed the World, Zondervan, Grand Rapids: Michigan, 2001, 2004, p. 85

[6] Piper & Taylor, p. 71

God se siening van kinders en diere

Kids playing with dog

Die wêreld dink nie reg oor kinders en diere nie; hulle is verward.  Aan die een kant vermoor hulle ongebore babas, en aan die ander kant sê hulle dat jy nie eers jou eie kind mag pak gee nie.  Jy mag jou kind doodmaak, maar jy moet hom net nie seermaak nie (!?).

 

Wat diere betref glo hulle dat die mens ‘n soort dier is wat verder as hulle in die evolusie proses gevorder het.  Hy is dus bo hulle, maar hulle is ook bo hom.  Elke maand koop Bennie van Dyk spesiale hondekos wat hom R900 kos, maar as hy ‘n arm familielid moet help sê hy hy’t nie geld nie.

 

God het Gen. 1:26, 28 in die Bybel gesit om vir ons ‘n regte siening van kinders en diere te gee.  Mag die Here dit gebruik om jou denke hieroor te beïnvloed.

 

Kinders (v.28)

Die Playboy ikoon Hugh Hefner, is op 27 September 2017 op 91-jarige ouderdom oorlede.  In Desember 1953 het hy die eerste uitgawe van sy Playboy pornografiese tydskrif vrygestel.  Hefner het geglo dat seks nie tot die huwelik beperk is nie, en dat mense vry is om hulle seksualiteit uit te leef soos hulle wil.

 

Sedert die sondeval was die mens immoreel, maar a.g.v. Hefner se invloed het seks buite die huwelik, egbreuk en homoseksualiteit drasties toegeneem.  En in so ‘n wêreld kan dit nie anders as dat vrugbaarheid afneem nie.  Twee mense van dieselfde geslag kan immers nie kinders hê nie, kan hulle?

 

Selfs waar mense in ‘n heteroseksuele verhouding immoreel is, het dit ‘n negatiewe effek op vrugbaarheid.  In ‘n samelewing waar mense meer as een maat soek – hetsy deur egbreuk of seks voor die huwelik – soek hulle nie die ‘las’ van ongewensde kinders nie.  In baie gevalle wil hulle ook nie uitgevang word nie.  Gevolglik gebruik hulle sekere middele om swangerskap te voorkom.  As die middel nie goed werk nie en die vrou swanger word, vermoor hulle die ongebore baba.

 

God se siening van kinders is heeltemal anders.  Hy het ‘n sagte plek vir hulle, en wil hê hulle moet na Hom toe kom (Mark. 10:13-16).  Hy wou van die begin af gehad het dat daar baie kinders op die aarde moet wees (v.28).  Om dit reg te kry het Hy die man en sy vrou geseën en vir hulle gesê hulle moet vrugbaar wees (v.28).  Kinders moet dus uit ‘n seksuele verhouding tussen ‘n man en ‘n vrou gebore word.

 

God het ook die diere geseën en gesê hulle moet vrugbaar wees (v.22).  Daar is egter ‘n verskil tussen God se opdrag aan die diere en aan die mens.  In sy opdrag aan die diere het Hy eenvoudig gesê hulle moet vrugbaar wees.  Soos die lig in v.3, het die diere nie ‘n keuse gehad nie – hulle móés vrugbaar wees.  ‘n Hond, ‘n donkie of ‘n haas kan nie kies of hy vrugbaar wil wees of nie:  wanneer dit paartyd is kan hy homself nie inhou nie, en neem instink oor.

 

Met die mens is dit anders.  Toe die Here Adam en Eva in v.28 geseën het, het Hy vir hulle gesê:  “Wees vrugbaar en vermeerder en vul die aarde”.  God het vir die mens ‘n wil gegee, sodat hy kon besluit of hy gehoorsaam wil wees of nie.  Adam was nie soos die diere wat nie anders kan as om volgens hulle luste te lewe nie; hy kon sy drange beheer.

 

Maar toe sonde in die wêreld ingekom het, het Adam en Eva slawe van hulle sondige begeertes geword.  Paulus sê dat ongelowiges se gedagtes vol sonde is, dat hulle God nie kán behaag nie (Rom. 8:7-8).  Hulle is slawe van die duiwel en hulle eie sonde (Joh. 8:34, 44, Ef. 2:1-3).  Hulle is soos ‘n leeu wat tussen ‘n sebra en groen gras kan kies, maar elke keer die sebra kies.  Hulle is soos ‘n dronk man wat nie reguit kán ry nie.  As die ongelowige tussen dwelms, pornografie, mense se applous en ‘n lewe van selfverloëning moet kies, kies hy elke keer die sonde.  Sy wil is nie vry soos wat Adam en Eva s’n voor die sondeval was nie.  Luther was reg toe hy gesê het dat die sondaar se wil gebonde is.  Hy kan nie deur ‘n wilsbesluit die bande van sy sonde breek nie.  Iets sterker is nodig.

 

Dit is waar Jesus in die prentjie inkom.  Hy het gesien dat ons onsself nie kan bevry nie, en het as mens na die aarde toe gekom om ons te red, “om aan gevangenes vrylating te verkondig” (Luk. 4:19).  “As die Seun julle dan vrygemaak het, sal julle waarlik vry wees.” (Joh. 8:36).  “Vir hierdie doel het die Seun van God verskyn, om die werke van die duiwel te verbreek.” (1Joh. 3:8).  Paulus sê dat God “ons verlos het uit die mag van die duisternis en oorgebring het in die koninkryk van die Seun van sy liefde” (Kol. 1:13, vgl. Heb. 2:15).

 

Wat die Here van jou wil hê is dat jy jou rug op jouself en jou sonde moet draai, en in sy Seun moet glo.  Glo dat sy kruisdood vir sondaars meer as voldoende is om jou sondige hart en rekord skoon te was.  Kom in geloof en gebed na Hom toe, plaas die volle gewig van jou sonde op Hom, en vra dat Hy jou sal vergewe.  Erken dat jy niks tot jou redding kan bydra nie, en dat Jesus in sy lewe, kruisdood en opstanding alles vir jou gedoen het.  Die prys is betaal, die skuld is afgeskryf, jy is vry.

 

Omdat Hy jou uit die tronk van jou sonde bevry het, moet jy nie meer met ‘n geestelike tronkvoël mentaliteit rondloop nie.  “Want die sonde sal oor julle nie heers nie; want julle is nie onder die wet nie, maar onder die genade.” (Rom. 6:14).  “Staan dan vas in die vryheid waarmee Christus ons vrygemaak het, en laat julle nie weer onder die juk van diensbaarheid bring nie.” (Gal. 5:1).

 

As gelowiges is ons nie meer gebonde nie; ons wil is vry soos wat Adam en Eva s’n voor die sondeval was.  Jy kán jou seksuele drange beheer (Gen. 1:28).  Jy hóéf nie losbandig te wees soos vóór jou bekering nie.  Paulus sê:  “Want dit is die wil van God:  julle heiligmaking; dat julle jul moet onthou van die hoerery; dat elkeen van julle moet weet om sy eie vrou te verkry in heiligheid en eer, nie in hartstogtelike begeerlikheid soos die heidene wat God nie ken nie.” (1Tess. 4:3-5).

 

Die Here wil hê dat daar uit hierdie verhouding kinders gebore moet word, sodat die aarde vol kan wees (v.28).  In ons kultuur lag mense as jy baie kinders het, maar dit is hoe die Here dit wil hê (v.28).  Kenners sê dat die wêreld oorbevolk is, maar dit is loutere onsin.  Jy hoef skaars 500 km deur ons land te ry om te sien dat daar meer as genoeg plek is.  ‘Ja, maar die bronne is uitgeput,’ sal iemand sê.  Nee, dit is nie.  Mense is selfsugtig.  Hulle soek alles vir hulleself en verroer nie ‘n vinger om die armes te help nie.  Ander mense mors weer die bronne wat God tot ons beskikking gestel het.

 

Maar dit verander nie die feit dat ons baie kinders moet hê nie.  Om 10 kinders te hê is nie ‘weird’ soos wat die wêreld dink nie.  Moenie vir dié met baie kinders vra of hulle niks beter het om met hulle tyd te doen, en ander snedige opmerkings maak nie.  By ‘n onlangse konferensie het iemand vir die spreker gevra hoekom hy 9 kinders het.  ‘Omdat ons nie 10 kon hê nie,’ het die spreker geantwoord.

 

Ons ongehoorsaamheid om die aarde te vul het nadelige gevolge.  Op 24 September 2015 het Jeremy Page bv. in The Times (Verenigde Koninkryk) geskryf:  ‘Mother Russia Now Sees More Abortions Than Babies Born.’[1]  As hulle so aanhou sal Rusland binne ‘n paar geslagte ‘n bedreigde nasie word.  Uiteindelik sal jou kleinkind vir sý kleinkinders vertel van die Russe wat eens op die aarde was.  Soos die Amalekiete en die Filistyne, sal die Russe uitsterf.

 

Vir ‘n samelewing om te bestaan, moet vroue ‘n gemiddeld van 2.1 kinders hê.  In Europa is die gemiddeld 1.4.  Moslem immigrante is besig om Europa oor te neem.  In Engeland en Wallis is Mohammed reeds ‘n meer populêre baba-naam as George.[2]  In lande soos China en Amerika is dit ‘n las om baie kinders te hê.  In Suid-Afrika word babas doodgemaak nog voordat hulle gebore word.

 

Maar volgens die Bybel is baie kinders ‘n seën (Gen. 1:28, Ps. 127:3-5, 128:3).  Dit is ook ‘n opdrag dat ons baie kinders moet hê (Gen. 1:28).  Ek weet dat daar mense is wat nie kinders kán hê nie.  God is die Een wat die moederskoot oop- en toesluit (Gen. 4:1, 20:17, 21:1-2. 25:21, 29:31, 30:1-2, 22, Rut 4:13, 1Sam. 1:19-20, 2:21, ens.).  Maar as ‘n paartjie kinders kán hê en dit as ‘n oorlas beskou, sondig hulle.

 

Beteken die opdrag om vrugbaar te wees dat jy nie kan kies wanneer jy kinders wil hê, en hoeveel jy soek nie?  Ja en nee.

 

[1] Jy het geen reg om familie-beplanning te doen as jy nie wil trou nie.  Homoseksuele mense het ook nie die reg om ‘n kind aan te neem nie.  Om kinders te hê is ‘n voorreg wat God aan getroude mense gee (Gen. 1:27-28).  As ‘n getroude man en vrou nie kinders kán hê nie, staan dit hulle vry om kinders aan te neem of om van mediese tegnologie gebruik te maak.  Ek dink bv. aan iets soos in vitro bevrugting.

 

In vitro bevrugting is wanneer ‘n getroude paartjie sukkel om swanger te raak en dan ‘n dokter gaan sien.  Die man se saad word geoes.  In ‘n laboratorium sit hulle dit in ‘n glasbakkie saam met die vrou se saad om dit te bevrug.  Die bevrugte eierselle word in die vrou se baarmoeder ingeplant.

 

Uit ‘n Bybels-etiese oogpunt moet ons ‘n paar dinge onthou.  Sodra die man se saad die vrou s’n bevrug, is dit ‘n mens (Ps. 51:7).  Alle bevrugte eierselle moet dus in die vrou se baarmoeder ingeplant word, en nie doodgemaak word nie.  Dit is ook nie wys om vier selle te bevrug, as jy weet dat hulle nie almal in die baarmoeder sal oorleef nie.

 

Omdat vrugbaarheid vir ‘n man en sy vrou bedoel is, moet die paartjie nie van ‘n derde persoon se saad gebruik maak nie.  Die paartjie moet ook nie toelaat dat die bevrugte eiersel in iemand anders ingeplant word nie (‘n surrogaat ma).  God wil nie hê dat daar ‘n derde party betrokke moet wees nie, aangesien dit probleme veroorsaak (Gen. 16).

 

Dit ís so dat mediese tegnologie, vrugbaarheid en kinders ‘n gawe van die Here is.  Maar ons moenie ‘n afgod daarvan maak, sodat ons nie kan funksioneer tensy die Here vir ons kinders gee nie.  As die Here besluit om nie vir jou kinders gee nie, moet jy weet dat Hy iets beter in gedagte het.  Vir mense wat die Here dien en nie kán kinders hê nie, sê Jesaja:  “never think that because [you] cannot have children, [you] can never be part of God’s people… If you honor Me…then your name will be remembered…longer than if you had sons and daughters.  You will never be forgotten.” (Jes. 56:3-5, Good News Bible).

 

[2] Party mense dink dat familie-beplanning sonde is.  Jy moet m.a.w. soveel kinders kry as wat jy moontlik kan hê.  Ek stem nie hiermee saam nie.  Om baie kinders te hê is goed, maar dan moet jy vir hulle kan sorg.  As jy dit nié doen nie “het [jy] die geloof verloën en is [jy] slegter as ‘n ongelowige.” (1Tim. 5:8).  Verder moet jy ook nie baie kinders hê as jy hulle nie kan opvoed nie.  Dit help nie jy het 17 kinders, maar die ouer kinders moet die jongeres grootmaak nie.  Dit is jóú plig en nie 15-jarige Sannie s’n nie, om jou kinders op te voed.

 

Wat voorbehoedmiddels betref kan ‘n man en vrou vir ‘n kort tydjie van mekaar af wegbly.  Op hierdie manier kan hulle besluit om nie dadelik swanger te raak nie.  Hulle motiewe moet egter nie selfsugtig wees nie, en hulle moet ook nie te lank van mekaar af wegbly dat die duiwel hulle tot immoraliteit versoek nie (1Kor. 7:5).

 

Wat van pille?  Ons mag nie medikasie gebruik wat die bevrugte eiersel doodmaak nie.  Ek glo egter dat voorbehoedpille as sulks nie sonde is nie.  Dalk het jy ‘n sterk opinie hieroor.  Wees asb. oortuig van jou mening, maar moenie met ander gelowiges stry nie (Rom. 14).  As jy meer oor die saak wil weet, kan jy hfst. 8 van John MacArthur (Red.) se boek, Right Thinking in a World Gone Wrong, lees.  Die hoofstuk se titel is:  Planned Parenthood? (Birth Control, In Vitro Fertilization, and Surrogacy).

 

‘n Laaste woord voordat ek oor diere praat.  Onthou asb. dat God vir die man en die vrou gesê het om vrugbaar te wees.  Ouerskap is ‘n span poging.  Moet asb. nie ‘n spul kinders hê en hulle dan afskeep, omdat jy onbetrokke of geskei is nie.  Dit is nie net een ouer se werk om die kinders groot te maak nie.  Beide ouers is verantwoordelik.

 

Diere (v.26, 28)

God het vir Adam en Eva gesê hulle moet die aarde onderwerp en oor die diere heers (Gen. 1:26, 28).  Wat beteken dit?  Volgens Benny Hinn beteken die Hebreeuse woord dat Adam presies kon doen wat die skepsels onder hom kon doen:  hy kon soos ‘n vis swem en soos ‘n voël vlieg.  Verder kon hy ook met ‘n enkele gedagte op die maan wees.[3]  Jy weet seker dat Hinn lieg, en dat dit glad nie is wat die Hebreeuse woord beteken nie.  Die Hebreeuse woord râdâh in Gen. 1:26, 28 is reg vertaal.  Dit beteken eenvoudig om te heers, te regeer, en om iets te onderwerp.[4]

 

In baie gevalle het die wêreld hierdie opdrag omgekeer, sodat diere bo mense is.  Dit kom van Gen. 3 af toe die duiwel ‘n slang se liggaam gebruik het om vir Eva te versoek.  In Gen. 3 het Eva nie meer oor die diere geheers nie, maar het ‘n dier oor haar geheers.  Dit hoort nie so nie.  Ons moet oor die skepping heers.  Die mens is nie ‘n indringer wat inmeng as hy dit doen nie.

 

Minder as twee maande gelede het my vriend in die bosveld gaan vakansie hou.  Hy het gesien hoe ‘n klein blouwildebees in die modder vasgevang is.  ‘n Man wat naby gestaan het, het gesê dat ‘n mens nie met die natuur moet inmeng nie.  My vriend en sý vriend het die man geïgnoreer en die wildbewaarders laat roep om die dier uit te help.  Hulle het reg gedoen, omdat God ons aangestel het om oor die diere te heers.

 

Dit is dus nie verkeerd wanneer mense dele van ‘n woud uitkap om ‘n meenthuis kompleks te bou nie.  Tensy die wet dit verbied, is dit nie verkeerd as ‘n boer ‘n luiperd doodskiet wat sy beeste vang nie.  Uit ‘n Bybelse oogpunt moet ons die natuur soos volg beskou:

 

Moet dit nie vernietig nie

Die aarde en alles daarin behoort aan die Here (Ps. 24:1, 50:10-12).  God het ons aangestel om sy eiendom op te pas (v.26, 28, Ps. 8:7-9).  Ons moenie die renosters uitwis of ons drinkwater besoedel nie.

 

Moet dit nie verafgod nie

Moenie meer geld aan jou troeteldiere spandeer as aan mense wat na God se beeld gemaak is nie.  Ek ken nie ‘Green Peace’ mense wat glo dat dit verkeerd is om bome af te kap, of vroue wat honderde duisende rande op hulle handsak-brakkies (chihuahua’s) spandeer nie.  Maar ek wonder of ons soms in die strik trap as ons R15 000 uithaal om die beste bloedlyn hond of kat te koop, maar nie iets kan bydra vir ons ma wat in die oue tehuis is nie?  Sommige mense spandeer R10 000 op hulle hond se operasie, maar sê dat hulle nie geld het om sendelinge te ondersteun nie.  Vir my klink dit na afgodery.

 

Moet dit nie ignoreer nie

Sorg vir jou diere (Spr. 12:10), moenie toelaat dat die ivy jou muur omtrek nie, doen iets aan die mier of rot probleem in jou huis, sit die hond uit wat ‘n kind se gesig vermink, sny die gras in jou agterplaas wat so hoog soos jou enkels groei.  God wil hê jy moet aktief oor die skepping heers (v.26, 28).

 

Die mens se heerskappy oor die skepping impliseer twee dinge:

 

[1] Die skepping moenie oor óns heers nie.  Prakties beteken dit dat gegiste hops of druiwe, kos, dagga, tabak, en metaal wat uit die aarde ontgin word (goud en silwer; geld), nie jou baas moet wees nie.

 

[2] Ons moet oor die diere heers, en nie oor ander mense nie.  As God jou in ‘n magsposisie geplaas het, mag jy gesag oor ander mense uitoefen (Rom. 13:1).  Jy mag hulle egter nie soos diere behandel nie.  Jy mag nie jou vrou slaan nie.  Jy mag nie ongebore babas se lewe beëindig nie.  Jy mag nie met ‘n ystervuis oor ander mense regeer nie, hetsy in jou huis, oor jou mede-landsburgers (‘n diktator), of oor ‘n groep mense nie (apartheid en BEE).

 

Jy mag nie ‘n mens doodmaak soos jy dit met ‘n mier of muskiet doen nie.  Jy mag nie iemand se seksuele privaatheid betree, en hulle dwing om met jou te slaap nie (verkragting).  Jy kan plante geneties manipuleer en diere kloon, maar jy mag dit nie met ‘n mens doen nie.  Jy mag nie die armes uitbuit of iemand by die skool boelie nie.  Jy mag nie jou liggaam gebruik om mense te manipuleer nie (pornografiese modelle).

 

Jy mag met diere handel, maar nie met mense nie.  Jy mag nie God speel oor iemand se gewete en hulle vryheid wegneem, sodat hulle nie hulle eie besluite mag neem nie (soos wat kultus leiers met hulle mense doen).  Jy mag nie op ‘n mens skreeu nie.  Jy mag nie mense met die dood dreig as hulle nie voor jou god wil buig nie (bv. in Saudi-Arabië).  Jy mag nie soos Nebukadneser en Kim Jong-un van Noord Korea dink dat jy ‘n god is, en mense beveel om voor jou te buig nie.  Heers oor die diere (v.26, 28), en nie oor ander mense nie.

 

Die enigste mens oor wie jy met ‘n ystervuis moet regeer, is oor jou eie sondige begeertes, gedagtes, woorde en dade (Jak. 3:7-8).  Wat help dit jy kan oor die skepping heers, maar jy kan jouself nie in toom hou nie?  Natuurlik sal jy dit nie in jou eie krag regkry nie.  As jy jou bekeer en die Heilige Gees woon in jou, kán jy ‘nee’ sê vir sonde en doen wat reg is (Tit. 2:12).

 

Een van die dinge wat jy moet doen, is om reg te dink oor kinders en diere.  Wees soos die Here.  Hy is lief vir kinders en gee meer om oor diere, as wat ons oor mense omgee (Jona 4:11).  Wees soos Jonathan Edwards wat hom voorgeneem het om nooit sy humeur te verloor met irrasionele diere nie.[5]  Wees soos ‘n tannie in ons gemeente wat altyd ‘n klomp kinders om haar het.  Gee om vir diere, wees lief vir kinders en aanbid die Here.

 

[1] Mark Chanski, Womanly Dominion, Calvary Press Publishing, 2008, p. 36

[2] Ibid., pp. 35-36

[3] Hank Hanegraaff, Christianity in Crisis: 21st Century, Thomas Nelson: Nashville, p. 2

[4] H7287, Brown-Driver-Briggs’ Hebrew Definitions, 1906, http://www.e-sword.net

[5] Jonathan Edwards, Works: Vol.1, The Banner of Truth Trust, Edinburgh, 1974, xxi: Resolution 15