God met ons

God with us

In Griekse mitologie het die gode soms die vorm aangeneem van reptiele, voëls, die skuim van die see, ens. Een aand was daar ‘n slang in die bed van Olympias, Filippus van Macedonië se vrou.  Kort daarna is Aleksander die Grote gebore.  Die Grieke het geglo dat die oppergod-Zeus in die vorm van ‘n slang gekom het om met Olympias te slaap.  Gevolglik het hulle gesê dat Aleksander nie Filippus se seun is nie, maar Zeus s’n.[1]

 

Op grond van sulke mites sê skeptici dat die maagdelike geboorte in die Skrif sy oorsprong kry by heidense godsdienste. Maar vir gode om egbreuk te pleeg of vroue te verkrag het niks te doen met die maagdelike geboorte nie.  Buitendien was Jesus ‘n geskiedkundige persoon en nie ‘n mitologiese figuur nie.

 

Die feit dat daar nagemaakte diamante is, beteken nie dat egte diamante nie bestaan nie. En die feit dat daar stories soos Matteus 1 is, beteken nie Matteus het die maagdelike geboorte opgemaak nie.  Sou ‘n Jood wat heidense gode soos die pes vermy het, hulle mites oorneem en ‘n slim storie opmaak?

 

Elke Christen weet in sy hart dat die Kersboodskap van Matteus 1:22-23 waar is: Jesus is Immanuel, God met ons.

 

Die vervulling van die profesie (v.22)

In my eerste jaar van studies moes ons vir Ou Testament ‘n taak doen oor Jesaja 7:14: ‘Kyk, die maagd sal swanger word en ‘n seun baar en hom Immánuel noem.’  Volgens ons dosent het die teks nie gegaan oor Jesus nie, en het hy verbied dat ons dit in die taak sê.

 

Nadat hy weg is het Danie Haasbroek eendag by ons kollege aangekom en gevra hy wil boekies uitgee wat wys dat Jesus oral in die Ou Testament is. Later het Haasbroek stand ingeneem teen die 2016 Afrikaanse vertaling wat Jesus uit Ou Testament weg vertaal.  Twee voorbeelde wys wat hy bedoel het.  In die Ou Vertaling van Psalm 45:7-8, 110:1 lees ons:

 

“U troon, o God, is vir ewig en altyd; die septer van u koninkryk is ‘n regverdige septer.  U het geregtigheid lief en haat goddeloosheid.  Daarom het, o God, u God U gesalf met vreugde-olie bo u metgeselle… Die HERE het tot my Here gespreek:  Sit aan my regterhand, totdat Ek u vyande maak ‘n voetbank vir u voete.”

 

In die 2016 Afrikaase Vertaling staan daar:

 

“U troon, o goddelike wese, is vir altyd en ewig, die septer van u heerskappy is ‘n billike septer.  U het geregtigheid lief en u haat goddeloosheid.  Daarom, o goddelike wese, het u God u met olie van vreugde gesalf – meer as u vriende… Die uitspraak van die Here vir my heer is:  ‘Sit aan my regterhand totdat Ek jou vyande ‘n voetbank vir jou voete maak.’”

 

‘n Kollega was by een van die eerste vergaderings van die 2016 Vertaling. Hy het ons vertel hoe een van die vertaalspan se leiers erg geskop het teen Jesus in die Ou Testament.  ‘n Groep kerke het hierteen kapsie gemaak.  By een vergadering wat ek bygewoon het, het ‘n leier van die vertaalspan uitgevaar teen Jesus in die Ou Testament.

 

Maar Jesus self sê dat die Skrifte van Hom getuig, en praat van alles wat die wet, profete, en Psalms oor Hom sê (Johannes 5:39, Lukas 24:44). Matteus het dit geglo, en die maagdelike geboorte van Jesus gesien as die vervulling van Jesaja 7:14 (vgl. Matteus 1:22-23).[2]

 

Toe Maria aan Josef verloof was (voordat hulle getrou het en saam geslaap het), was sy swanger deur die werking van die Heilige Gees. Toe Josef sy voorgenome huwelik met haar wou verbreek, het ‘n engel in ‘n droom vir hom gesê:  ‘Maria is swanger deur die werking van die Heilige Gees.  Moenie bang wees om met haar te trou nie.  Noem die baba Jesus, want dit is Hy wat sy volk van hulle sondes sal verlos.’ (v.18-21).  Op hierdie wyse het God die profesie vervul wat Hy 700 jaar tevore deur Jesaja gemaak het (Jesaja 7:14, vgl. 2 Petrus 1:21).  Wat presies sê Jesaja 7 oor die Messias?

 

Die hoofstuk vertel van die bose koning Agas in Jerusalem. Om hom te straf het God vir koning Resin van Sirië en Peka van Samaria teen Jerusalem gestuur.  Hulle wou egter verder gaan as wat God beveel het.  Hulle wou Dawid se nageslag uit Jerusalem wegvat en hulle eie koning aanstel (Psalm 132:11-12).  Jesaja het met ‘n boodskap van God gekom vir Agas en die volk:  ‘Moenie hierdie twee konings vrees nie.  Hulle woede is soos stompe wat nie meer brand nie, maar net rook.  God sal julle vyande binne 65 jaar vernietig, sodat hulle nie meer soos ‘n seer tand pla nie.’

 

God wou hê Agas moes sy trooswoord deur Jesaja glo. Hy kon vir enige teken vra om die profesie te bevestig.  Agas wou egter die koning van Assirië se hulp hê, en nie God s’n nie.  Hy het geweier om ‘n teken te vra.  Jesaja het gesê:  ‘As jy nie vir ‘n teken wil vra nie, sal God self ‘n teken gee:  ‘n ongetroude jong vrou (‘n maagd) sal swanger word en ‘n baba seun baar.  Sy naam sal Immanuel wees:  God met ons.  Ja, God is inderdaad met sy volk, en daarom hoef Israel nie haar vyande te vrees nie.’

 

Die inhoud van die profesie (v.23)

Deur die eeue het mense baie eienaardige sienings oor Maria gehad:

 

  • Sy het nie erfsonde nie en is sondeloos gebore (‘immaculate conception’).
  • Sy het ‘n maagd gebly nadat sy getrou het. Selfs Protestante soos Calvyn, Zwingli, en Luther het dit geglo.[3]
  • Sy het uit die dood uit opgestaan en opgevaar hemel toe.
  • Sy het ‘n aandeel in ons redding (‘co-redemptrix’).
  • Sy tree vir ons in (‘mediatrix’). Bernard van Clairvaux het in die 12de eeu gesê: ‘If you are terrified by the thunders of the Father, go to Jesus. If you are afraid to go to Jesus, then run to Mary.’[4]
  • Party vereer haar in liede en met beelde. In die 14de eeu het die Russiese Ortodokse Kerk gesê dat ‘n sekere prent van Maria en Jesus wonderwerke gedoen het; dat dit Moskou drie keer teen buitelandse magte beskerm het.[5]
  • Baie kerke en kloosters sê dat hulle relics van Maria het. Calvyn het gespot oor die honderde kerke en kloosters wat sê hulle het van Maria se melk in ‘n bottel. ‘Daar is genoeg melk vir ‘n melkplaas, of om babas vir jou hele lewe lank te voed,’ het hy gesê. Mense in Aix-la-Chapelle [Aachen] het gesê dat hulle een van Maria se hemde het. Calvyn het gesê die hemp is so groot dat sy ‘n reus sou moes wees om dit te dra.[6]

 

‘n Mens kan verstaan dat Moslems dink die Drie-Eenheid bestaan uit die Vader, die Moeder, en die Seun.[7]  ‘n Mens kan ook verstaan hoekom party mense so vurig teen die Maria-kultus gereageer het.  Toe John Knox ‘n slaaf was op ‘n Franse skip, het die Katolieke bemanning ‘n Maria-beeld voor sy gesig gehou en gesê hy moet dit soen.  Hy het dit by hulle gevat en dit oorboord gegooi.[8]

 

Ons moet tog pasop dat ons nie maak of Maria sleg was nie. Sy is die mees bevoorregte vrou in die geskiedenis (Lukas 1:42, 48).  In haar baarmoeder het sy die ewige en almagtige God gedra!  Hoe het dit gebeur?

 

‘n Kind kan nie gebore word sonder dat konsepsie eers plaasvind nie: die manlike spermsel moet die vroulike eiersel bevrug.  Die kind kry 23 chromosome by sy pa, en 23 by sy ma.  Die chromosome bevat die inligting vir die kind se geslag, blou oë, bak ore, skerp neus, skewe pinkie, kort tone, lang bene, ens.

 

In die geskiedenis is Maria se eersgebore Seun die uitsondering op die reël (v.18, 20, Lukas 1:34-35). Sy het nie met ‘n man geslaap nie:  die Gees het in haar baarmoeder gewerk, sodat Jesus nie half-God en half-mens was nie, maar volkome God en volkome mens (met 46 chromosome!) – twee nature in een Persoon.

 

Kon God gemaak het dat Jesus direk uit die hemel as mens neergedaal het? Of dat Hy gebore is uit die verhouding tussen ‘n man en ‘n vrou, en nogsteeds volkome God kon wees?  Ja, want geen ding sal vir God onmoontlik wees nie (Lukas 1:37).  Maar as Jesus direk uit die hemel neergedaal het as mens, sou ons sy volkome menslikheid betwyfel het.  En as Hy uit die verhouding tussen ‘n man en ‘n vrou gebore is, sou ons sy volkome Godheid betwyfel het.  Daarom is Hy uit ‘n maagd gebore.

 

Jesus se geboorte uit ‘n maagd wys ook dat Hy sondeloos is (Lukas 1:35, Hebreërs 7:26). Dit wys ook dat Hy beide God en mens is.  Is dit belangrik dat Hy ‘n seun was, en nie ‘n dogter nie?  Ja, want in die eerste eeu was seuns die erfgename.  Verder moes ‘n seun die wettige opvolger tot die troon van Dawid wees (Lukas 1:32).  Daarom is Jesus ook die Seun van die Mens (Daniël 7:13-14), en die Seun van God (Lukas 1:35).  Hy is Immanuel, God met ons.  Verse soos Jesaja 9:5, Kolossense 2:9, Hebreërs 1:3 wys duidelik dat Hy God is.

 

Laat die Kersboodskap van ‘God met ons’ nie net vir jou ‘n mooi storie wees nie, maar ‘n realiteit wat jou lewe verander. Dit sal die manier waarop jy na die lewe kyk verander.

 

  • Stry jy teen die vyand: Satan, vlees, en die wêreld? God is met jou soos Hy met die volk was toe hulle teen die Kanaäniete moes veg (Deuteronomium 31:6, 8).
  • Vrees jy as gevolg van ‘n taak wat vir jou te groot lyk? God is met jou soos wat Hy met Josua was toe hy die volk in die Beloofde Land moes inlei (Josua 1:5, 9); soos Hy met Salomo was toe hy die tempel moes bou (1 Kronieke 28:20).
  • Is jy werkloos of angstig oor geld? God is met jou soos Hy in Hebreërs 13:5 belowe het: “Julle gedrag moet vry van geldgierigheid wees. Wees tevrede met wat julle het, want Hy het gesê: Ek sal jou nooit begewe en jou nooit verlaat nie.”
  • Moet jy reis of is jy weg van jou familie af? God is met jou soos Hy met Jakob was toe hy deur die woestyn na sy oom toe gevlug het (Genesis 28:15).
  • Is jy ‘n onwelkom vreemdeling in die wêreld? God is met jou soos Hy met die volk was toe hulle in ‘n vreemde land moes woon (Jesaja 43:5).
  • Moet jy moeilike woorde vir iemand sê? Veg mense met jou want jy deel die evangelie met hulle? God is met jou soos wat Hy met Jeremia was (Jeremia 1:8, 19).
  • Moet jy ‘n mede-gelowige aanspreek oor sonde? God is met jou soos Jesus in Matteus 18:20 belowe het: “Want waar twee of drie in my Naam vergader, daar is Ek in hul midde.” (die konteks van hierdie vers gaan oor kerkdissipline).
  • Tug God jou vir sonde? God is met jou soos Hy met Israel was toe Hy húlle moes tugtig (Jeremia 30:11, vgl. Hebreërs 12:11).
  • Vrees jy ‘n belangrike persoon of ‘n boelie? God is met jou soos Hy met Israel was teen die koning van Babel (Jeremia 42:11).
  • Moet jy ‘n groot werk vir Jesus doen? God is met jou soos Hy met die volk was toe hulle die tempel moes herbou (Haggai 1:13, 2:4).
  • Vrees jy om die evangelie te deel by die skool, die werk, of met familie? God is met jou soos Jesus vir die dissipels en Paulus belowe het: “En kyk, Ek is met julle al die dae tot aan die voleinding van die wêreld… Wees nie bevrees nie, maar spreek en moenie swyg nie; want Ek is met jou” (Matteus 28:20, Handelinge 18:10).
  • Moet jy na ‘n moeilike familie-situasie toe terugkeer? God is met jou soos Hy met Jakob was toe hy na 20 jaar vir Esau in die gesig moes kyk (Genesis 31:3, 32:11).
  • Moet jy as leier optree of by iemand anders oorneem? God is met jou soos Hy met Josua was toe hy by Moses moes oorneem (Deuteronomium 31:23).
  • Gaan jy deur diep waters? God is met jou soos Hy in Jesaja 43:2 belowe het: “As jy deur die water gaan, is Ek by jou; en deur die riviere—hulle sal jou nie oorstroom nie; as jy deur vuur gaan, sal jy jou nie skroei nie, en die vlam sal jou nie brand nie.”
  • Voel dit of Here jou gelos het? God is altyd met jou soos Hy in Jesaja 41:10 belowe het: “Wees nie bevrees nie, want Ek is met jou; kyk nie angstig rond nie, want Ek is jou God. Ek versterk jou, ook help Ek jou, ook ondersteun Ek jou met my reddende regterhand.” Terwyl jy op die aarde is, sal Hy altyd deur sy Gees in en by jou wees (Johannes 14:16-17). Hy sal ook vir ewig in die hemel met jou wees (Openbaring 21:3).
  • Voel dit of die duiwel jou nie wil uitlos nie? God is met jou en sal Satan gou onder jou voete verbrysel (Romeine 16:20).
  • Moet jy vrede maak met iemand? God is met jou wanneer jy dit doen (2 Korintiërs 13:11).
  • Is jy bang om dood te gaan? God is met jou as jy deur die vallei van die dood moet stap. Dawid sê: “Al gaan ek ook in ‘n dal van doodskaduwee, ek sal geen onheil vrees nie; want U is met my: u stok en u staf dié vertroos my.” (Psalm 23:4).

 

Vir Christene lê die grootste troos nie daarin dat God ons probleme kan wegvat nie, maar dat Hy met ons is. Ja, Hy kon keer dat Daniël in die leeukuil gegooi word of sy vriende in die vuuroond.  Maar Hy het nie.  Toe hulle egter in die leeukuil en vuuroond was, was Hy met hulle.  Ons gebed in lyding is dus nie heel eerste:  ‘Vat die pyn weg’ nie, maar ‘Help dat ek nie vergeet U is met my nie.’  Aan die kruis het Jesus gesê:  ‘My God, my God, waarom het U My verlaat?’ sodat jy dit nooit hoef te sê nie.

 

Maar as jy sy liefde verwerp, sal Hy jou vir altyd verlaat in die hel (2 Tessalonisense 1:9). Dit hoef nie so te wees as jy deur geloof na Hom toe kom, en vra dat Hy jou red van die sonde in jou hart en op jou rekord nie.  As jy deel is van die volk wie se sonde vergewe is (v.21), is jy ook deel van die ‘ons’ in ‘Immanuel, God met ons’ (v.23).  Dan is God met jou van die begin tot die einde (v.23, 28:20), en vir ewig daarna (Openbaring 21:3).

 

Net as jy ‘Immanuel’ onthou kan jy Kersfees reg vier: nie net een keer per jaar nie, maar 24/7 totdat Jesus kom, en dan vir altyd.  Jesus se vleeswording is nie veronderstel om een dag in ‘n jaar lekker te maak nie, maar om jou hele lewe te verander.

 

In die tipiese liefdesverhaal omhels die dapper prins sy beeldskone prinses, en sê: ‘Ek sal jou nooit alleen los of verlaat nie; ek sal altyd daar wees.’  Tog weet ons dis net woorde.  Dit gebeur net in stories.  In die werklikheid los akteurs en ander mense mekaar links en regs sodra daar ‘n mooier prins of prinses verby kom.  Selfs dié wat mekaar tot die einde toe liefhet, moet totsiens sê as een van hulle sterf.

 

Met God is dit anders: Hy is altyd met ons en los ons nooit nie – nie eers in die dood of daarna nie.  Dit is die boodskap van Kersfees.  Is daar beter nuus as dit?

[1] William Hendriksen, New Testament Commentary: Matthew, p.142

[2] Vir oortuigende argumente kan jy die volgende bronne naslaan: E.J. Young, The New International Commentary on the Old Testament: Isaiah, vol.1; Alec Motyer, The Prophecy of Isaiah; J. Gresham Machen, The Virgin Birth of Christ; William Hendriksen, New Testament Commentary: Matthew

[3] N.R. Neeham, 2000 Years of Christ’s Power: vol.3, p.117 n.2

[4] Needham, vol.2, p.195

[5] Ibid, p.230

[6] Needham, vol.3, pp.251-252

[7] Needham, vol.2, p.34

[8] Needham, vol.3, p.409

Advertisements

Die goue kalf en die God van die Bybel

Golden Calf

‘n Paar jaar gelede het William P. Young se boek, The Shack opspraak gemaak onder Christene.  Talle kerke het Eugene Petersen se aanbeveling onderskryf, dat die boek vir ons geslag is wat John Bunyan se Pilgrim’s Progress vir syne was.  Soos jy onthou het die skrywer God die Vader uitgebeeld as ‘n oorgewig Neger vrou, die Heilige Gees as ‘n klein Asiese vrou, en Jesus as ‘n onaantreklike Joodse man met ‘n krom neus en in denims.  Ons land se bekendste teoloë het die boek geprys.  Maar Young se beskrywing van die Drie-Enige God was ‘n direkte oortreding van die tweede gebod.  Dit was, soos Eksodus 32 dit beskryf, ‘n goue kalf.

 

God is Gees (v.1-6)

In 2010 het ek vir teologiese studente beradingklasse gegee.  Tydens een klas het ek gesê God is ‘n Gees en het nie ‘n liggaam nie (Johannes 4:24).  Een van my studente het gestry en gesê die Skrif praat van God se oë, ore, neus, hande, voete, ens.  Hoe sou jy sy beswaar antwoord?

 

Toe ons kinders was het ons nie mooi verstaan wat plaak is nie.  Die tandarts se plakaat het dit verduidelik as klein mannetjies wat tussen jou tande woon om dit aan te val.  So ook verduidelik die Skrif God op ‘n vlak wat ons kan verstaan.  Teoloë noem dit antropomorfismes (anthropos is die Griekse woord vir mens, en morphe beteken vorm).

 

Sodra ons sê God het ‘n liggaam, beperk ons Hom en sê ons dat Hy ‘n begin en ‘n einde het.  Maar die Skrif sê Hy is ‘n oneindige Gees, en is oral teenwoordig in sy volheid (Psalm 139:7, Jeremia 23:24).  ‘God’s centre is everywhere, and his circumference is nowhere.’[1]

 

Moet dus nie dink God lyk soos enigiets in die skepping nie:  die son, ‘n ster, ‘n berg, ‘n boom, ‘n ou man met ‘n lang wit baard, ‘n goue kalf, ens. (v.1-6, 20:2).  Deuteronomium 4:15-19 sê:

 

“Neem julle dan terdeë in ag ter wille van julle siele—want julle het géén verskyning gesien op die dag dat die HERE by Horeb uit die vuur met julle gespreek het nie—sodat julle nie verderflik handel deurdat julle vir julle ‘n gesnede beeld, ‘n gelykenis van enige afgodsbeeld, maak nie:  ‘n afbeelding van man of vrou, ‘n afbeelding van enige dier wat op die aarde is, ‘n afbeelding van enige gevleuelde voël wat in die lug vlieg, ‘n afbeelding van enigiets wat op die aarde kruip, ‘n afbeelding van enige vis wat in die water onder die aarde is; dat jy ook jou oë nie na die hemel opslaan, en as jy die son sien en die maan en die sterre, die hele leër van die hemel, jou laat verlei en voor hulle neerbuig en hulle dien nie—dinge wat die HERE jou God aan al die volke onder die hele hemel uitgedeel het.”

 

Iemand wat God probeer uitbeeld bring Hom af tot op die vlak van ‘n skepsel, en sê daardeur Hy is nie uniek nie.

 

Na hfst.25-31 se instruksies oor aanbidding, lees ons hoe die volk ‘n goue kalf aanbid het (hfst.32).  Moses was vir 40 dae op die berg (24:18).  Die volk wou nie langer wag nie, en het vir Aäron gevra om sigbare gode te maak wat hulle kon lei (v.1).  Die volk het gepraat asof Moses hulle uit Egipte gelei het (v.1), en het vergeet dat God hulle deur die wolk- en vuurkolom gelei het (13:21).

 

Aäron het vir die volk geluister en gevra dat hulle hul vroue, seuns, en dogters se goue oorbelle vir hom moes bring (v.2).  Hulle het die goud gekry voordat hulle uit Egipte weg is (12:35-36).  Die goud was vir die tabernakel bedoel (25:3).  Die goue oorbelle was waarskynlik reeds een of ander vorm van afgodery (vgl. Genesis 35:4).

 

Die volk het hulle oorbelle afgehaal en vir Aäron gebring (v.3).  Hy het die goud gesmelt en ‘n goue kalf daarvan gemaak (v.4).  Hy het seker die idee in Egipte gekry, want Aspis en Mnevis was Egiptiese bul-gode.  Aäron het vir die volk gesê dat die kalf hulle God is wat hulle uit Egipte verlos het (v.4).  Hy het toe ‘n altaar voor die kalf gebou, en gesê dat hulle die volgende dag ‘n fees vir die Here sou hou (v.5).  So het hy en die volk die eerste drie gebooie gebreek (20:3-7).  Hy het God afgebring tot op die vlak van ‘n bees wat gras eet (Psalm 106:20).  Hy het die heerlikheid van God verruil vir ‘n skepsel (Romeine 1:23).

 

Die volk het vroeg opgestaan vir die fees (dis hartseer dat ons ook vroeg kan opstaan vir ons ‘afgode’, maar nie dieselfde kan doen om die ware God in ons stiltetyd te aanbid nie).  Hulle het brandoffers en vredeoffers gebring (v.6).  Soos elke vorm van afgodery, het die volk se vals aanbidding gou gelei tot immoraliteit[2] (v.6, 2 Petrus 2:10, 13-14, 19).  In sy boek Strange Fire, noem John MacArthur ten minste 35 name van vals leraars wat seksueel losbandig is.[3]

 

Uit v.1-6 moet ons leer om reg te dink oor wie God is.  Ons moet dit ook vir ons kinders leer, want as jy God verkeerd voorstel is dit nie lank voordat jy ‘n ander god aanbid nie.  Hoe moet ons oor God dink?

 

[1] Moenie vir Kinderbybels koop met ‘n prentjie van ‘n ou man of ‘n groot hand wat die wêreld skep nie (soos Michaelangelo se prente in St. Peter’s katedraal).

 

[2] Moenie kersvader ophef dat jou kinders hom met God verwar nie (die ou man met die lang wit baard).

 

[3] Moenie praat van die ou man daarbo nie.

 

[4] Moenie dat jou kinders liedjies luister wat vir hulle ‘n vals idee van God gee nie.  D.A. Carson gee ‘n voorbeeld van wat ek bedoel:  ‘If you enter certain American churches you will hear the enthusiastic singing of some such ditty…as “He’s a great big wonderful God.”  Regrettably, I never fail to think of a great big wonderful teddy bear.’[4]

 

[5] Wees versigtig vir boeke wat ‘n vals beeld van God gee (soos The Shack).

 

[6] Pasop vir predikers wat God anders voorstel as wat die Skrif Hom voorstel.  Soms hoor jy predikers sê:  ‘Die God wat ek aanbid is liefde, en sal nie gays hel toe stuur nie… Ek hou daarvan om aan God te dink as ‘n Vader, nie as ‘n Regter nie.’

 

[7] Pasop vir mense wat God se Wese, Persoon, karakter in twyfel trek.  Hulle praat asof die Heilige Gees net ‘n krag is, en nie God self nie.  Hulle praat asof God net liefde is en niks anders nie.  Hulle praat asof God nie soewerein is nie, asof die duiwel Hom soms in skaak sit.  Hulle praat asof ons die Here deur ons gebede kan beheer en manupileer.  Hulle praat asof Hy ons nie kan red tensy ons Hom toelaat nie.  Hulle praat asof Hy nie in die wêreld kan werk tensy ons Hom toestemming gee nie.  Hulle praat asof Hy nie weet wat in die toekoms gaan gebeur nie.  Hulle praat asof Hy nie omgee oor sonde nie, maar dit goedkeur.  Hulle praat asof Hy nie onveranderlik is nie, maar aanpas by die tye.

 

[8] Natuurlik mag ons Bybelse voorbeelde gebruik en sê:  ‘God is my Rots, Skild, en sterk Toring wat my beskerm.  God is ‘n Vader en Herder wat vir sy kinders sorg.  God is ‘n Bruidegom wat lief is vir sy bruid.’

 

[9] Wat van prente van Jesus?  ‘n Vriend het my onlangs gevra wat ek daarvan dink.  Party Christene glo dis verkeerd.  Ek het nie per se ‘n probleem daarmee nie.  Ek voel egter ongemaklik as mense cartoons van Jesus vir kinders voorhou.  Ek glo ook dis verkeerd om beelde van Jesus in die kerk, jou huis, of om jou nek te hê, omdat dit jou help om Hom beter te aanbid.

 

God is jaloers (v.7-10)

In sy boek, The God Delusion het Richard Dawkins ‘n probleem met die Ou Testament wat sê God is jaloers (34:14).  Ek wonder wat hy sal sê as ‘n ander man by sy vrou kuier terwyl hy by die werk is; as hierdie man sy vrou uitvat om te fliek en koffie te drink, vir haar blomme en geskenke koop, sy kinders by die skool oplaai en hulle sport byeenkomste bywoon?  As hy nie jaloers voel nie is daar fout.

 

God is ons Bruidegom en ons is sy bruid (Jesaja 54:5, 2 Korintiërs 11:2).  Dit is reg dat Hy jaloers voel as ons met ander gode en met die wêreld flirt (Hosea 1:2, Jakobus 4:4-5).  Net soos wat geen jaloesie ‘n teken is van koue liefde, is brandende jaloesie ‘n teken van vurige liefde.  Dawkins verwar God se heilige jaloesie vir sy bruid en sy eie eer, met die mens se sondige jaloesie op ander.  In v.7-10 het ons ‘n beskrywing van God se heilige jaloesie vir die eer van sy Naam; ‘n jaloesie dat sy volk Hom alleen moet liefhê.

 

God het vir Moses gesê om na die volk toe af te gaan (v.7).  Die volk het hulle verbond met God gebreek.  God wou nie met die goue kalf geassosieer word nie, en daarom het Hy met Moses gepraat van ‘jou volk wat jy uit Egipte gelei het’ (v.7).  God het gesê dat die volk gou korrup geraak het met sonde en afgedwaal het van die wet wat Hy in hfst.20 gegee het (v.7-8).  God weet dat die volk ‘n goue kalf gemaak en aanbid het, en dat hulle vir die kalf geoffer het (v.8).  Hy het gehoor dat die volk Hom verwerp het, dat hulle gesê het die kalf het hulle uit Egipte gered (v.8).  God het hulle harte geken, en het geweet dat hulle hardnekkig is soos ‘n wederstrewige os onder ‘n juk (v.9, Handelinge 7:51, Jesaja 48:4).  God het vir Moses gesê om Hom te los, sodat Hy die volk kon uitwis (v.10).  Sy toorn het gebrand vir die eer van sy heilige Naam wat hulle belaster het (v.10, Deuteronomium 4:24).  Hy sou Moses tot ‘n groot volk maak (v.10, soos met Noag na die vloed).

 

Ons moet jaloers wees vir God, net soos Hy jaloers is vir ons en vir die eer van sy Naam.  Sal jy traak-my-nie-agtig sit en luister hoe ‘n groep mense jou man of vrou se naam by ander vloek of slegmaak?  Net so moet ons dit nie met God doen as hulle sy Naam in films vloek en laster nie.  Dit herinner my aan ‘n film waar die hoofkarakter uit die 1800’s met ‘n tydmasjien na die 21ste eeu toe reis.  Hy gaan saam met ‘n kerkgroep teater toe om ‘n film te kyk.  Na ‘n paar minute hardloop hy uit en skreeu:  ‘Stop the movie!  Stop the movie!  The man on the screen just blasphemed the Name of the Lord!’  Hoe dikwels is ons nie eers gepla nie?  Ons kyk maar net die ‘movie’ verder asof niks gebeur het nie.  As jy aankyk en niks doen of sê nie, leer jy indirek vir jou kinders dat God se Naam nie heilig is nie.

 

Laat jou ywer en liefde vir God se Naam die hartklop en passie wees wat jou verteer.  “Die ywer vir u huis het my verteer.” (Johannes 2:17).  Moenie verdeeld wees in jou liefde vir God nie (Jakobus 1:8, 1 Konings 18:21).  Moenie toelaat dat jou liefde vir God is soos die môre dou wat gou wegsmelt nie (v.7, Hosea 6:4).  Jesus moet ons eersteliefde wees (Openbaring 2:4).  Dit beteken nie jy mag nie ander dinge of mense liefhê nie.  Maar sorg dat jou liefde vir hierdie dinge ‘n uitdrukking is van jou liefde vir Hom.  As jy nie ywerig is vir die eer van sy Naam nie, sal Hy jou soos lou water uit sy mond uitspoeg (Openbaring 3:16-17).

 

God is onveranderlik (v.11-14)

Tydens my matriekvakansie het ek vir rukkie by WIMPY til geslaan.  Die baas was ‘n slegte man wat een dag vriendelik en opgeruimd was, en die volgende dag sy werkers gevloek het.

 

Tot ‘n mindere of meerdere mate is alle mense so.  Ons bui verander namate ons siek voel, ‘n moeilike dag gehad het, die weer misluk is, ons min geslaap het, ons honger is, ons ouer word en vol pyne is, ons hormone verander, ons stres, ons met iemand baklei het, ens.  God is nie so nie.  Hy verander nie in sy Wese, Persoon, beloftes, karakter, kennis, krag, goedheid, ens. nie.  Die Skrif sê:

 

  • “God is geen man dat Hy sou lieg nie; of ‘n mensekind dat dit Hom sou berou nie. Sou Hy iets sê en dit nie doen nie, of spreek en dit nie waar maak nie?” (Numeri 23:19).
  • “En ook lieg die Roem van Israel nie, en Hy ken geen berou nie; want Hy is geen mens, dat Hy berou sou hê nie.” (1 Samuel 15:29).
  • “Maar U bly dieselfde, en u jare het geen einde nie.” (Psalm 102:28).
  • “Want Ek, die HERE, het nie verander nie; en julle, kinders van Jakob, is nie verteer nie.” (Maleagi 3:6).
  • “Jesus Christus is gister en vandag dieselfde en tot in ewigheid.” (Hebreërs 13:8).
  • Jakobus 1:17 praat van God as “die Vader van die ligte, by wie daar geen verandering of skaduwee van omkering is nie.”

 

Moses het nie sy eie roem gesoek nie; hy het nie begeer dat God van hóm ‘n groot nasie sou maak nie (v.10).  Hy het gesmeek dat God nie toornig moes wees en sy volk wat Hy met plae uit Egipte gered het, uitwis nie (v.11, 7).  In sy gebed het hy twee argumente gebruik:

 

[1] Die Egiptenare sal sê God kon nie sy volk red en behou nie.  Hulle sal sê Hy het sy volk gered om hulle in die berge uit te wis (v.12).  Moses het dus gevra dat God nie sy volk moes oordeel nie (v.12).

 

[2] God het belowe om vir Abaham, Isak, en Israel (Jakob) ‘n nageslag te gee soos die sterre aan die hemel (v.13). Hy het belowe om vir hulle ‘n Land te gee (v.13).

 

Die Here het Moses se gebed beantwoord (v.14, Psalm 106:23, Numeri 14:13-23).  Kan ons dan sê dat Moses gemaak het dat God van plan verander?  Nee, want ons Vader weet wat ons nodig het voordat ons bid (Matteus 6:8).  God bepaal byvoorbeeld hoe lank jy gaan lewe, maar Hy bepaal ook dat jy moet eet, drink, slaap en asemhaal om so lank te lewe.  God het bepaal wie Hy gaan red (Efesiërs 1:4-5, Handelinge 13:48), maar het ook bepaal dat hulle die evangelie moet hoor en glo om gered te word (Romeine 10:13-15).

 

Net so het God bepaal dat sekere dinge gaan gebeur (Efesiërs 1:11, Jesaja 46:9-10).  Maar Hy het bepaal dat dit net sal gebeur in antwoord op gebed.  God het bepaal dat Israel na 70 jaar van ballingskap vrygelaat gaan word in antwoord op gebed (Jeremia 29:11-12, Daniël 9:2-3).  God het bepaal dat Israel sal groei in antwoord op gebed (Esegiël 36:37).  God het bepaal dat sy kinders nie verlore sal gaan nie, en steeds het Jesus gebid dat die Vader hulle in sy Naam sal bewaar (Johannes 10:28-29, 17:11).

 

Ons kan rustig leef met die wete dat God nie verander nie.  Moenie bang wees dat jy jou redding sal verloor nie.  God se liefde en beloftes verander nie.  Hy het belowe Hy sal jou nooit uitwerp nie (Johannes 6:37).  Hy het die ewige lewe belowe vir almal wat glo; Hy kan nie lieg nie (Titus 1:2).  Hy het jou liefgehad met ‘n ewige liefde (Jeremia 31:3), en niks kan jou van hierdie liefde skei nie (Romeine 8:38-39).  God is nie soos mense of ander gode wat jou sal teleurstel nie.  Omdat sy karakter en beloftes nie verander nie, kan jy soos Moses vrymoedig bid en God aan sy verbond en beloftes herinner.  As jy glo dat God soos ‘n tiener ‘moodswings’ kry, sal jy onseker en in vrees lewe.  Moet egter nie dink sy onveranderlike liefde beteken jy kan aspris sondig en net weer vergifnis vra nie.  Onthou dat sy haat vir sonde en sy straf daarop ook nie verander nie.

 

God is toornig (v.15-29)

Die bekendste preek in Amerika se geskiedenis is Jonathan Edwards se ‘Sinners in the Hands of an Angry God’.  Dit is basies ‘n preek oor God se toorn in die hel.  God het dit as ‘n vonk gebruik om die 18de eeu herlewing in New England aan die gang te sit.  Deesdae haat mense Edwards se preek; hulle haat die leerstelling van God se toorn.  Phyllis McGinley skryf in 1961:

 

And if they had been taught aright,

Small children carried bedwards

Would shudder lest they meet that night

The God of Mr. Edwards,

Abrham’s God, the Wrathful One,

Intolerant of error –

Not God the Father or the Son

But God the Holy Terror.[5]

 

Ek was by ‘n vergadering oor die Direkte Vertaling van die Afrikaanse Bybel.  Verskeie kerke was ontevrede daarmee dat verwysings na Jesus in die Ou Testament in kleinletters staan.  Ons het gevra vir hoofletters.  Langs my het ‘n liberale professor opgestaan en kwaai gesê:  ‘Dit is onmoontlik dat die Engel van die Here in die Ou Testament na Jesus verwys.  In 2 Samuel 24 het Hy 70 000 mense doodgemaak.  Jesus is nie so nie!’

 

Maar 1 Korintiërs 10:4-5, 9-10 en Judas 5 wys dat Jesus die volk gestraf het in die woestyn.  Mense kry nie ‘n weersin in God se toorn omdat hulle hoë denke het van sy liefde en genade nie.  Die waarheid is eerder dat hulle lae denke het van sy geregtigheid en heiligheid.  In v.15-29 sien ons iets van God se heiligheid en geregtigheid.  Moses se toorn en die straf in hierdie verse is ‘n refleksie van God s’n (v.10-11).

 

Moses het teen die berg afgeklim met die twee kliptafels van die Getuienis in sy hand.  God het dit aan beide kante vol geskryf (v.15-16).  Josua het teen die berg se helling vir Moses gewag (24:13).  Hy het die geraas in die kamp gehoor en gedink dis oorlog (v.17).  Moses het nie vir hom vertel wat God in v.7-10 gesê het nie, maar het hom verseker dat dit nie mense se gehuil of gejuig ná ‘n oorlog is nie (v.18).  Moses kon duidelik hoor dis mense wat by ‘n fees sing (v.18).  In hfst.15 het die volk vir Jahwe gesing, maar nou het hulle gesing vir die goue kalf!

 

Toe hy naderkom het Moses gesien hoe die volk om die kalf dans (v.19).  Hy was woedend en het God se toorn in hom gevoel brand (v.19, 10).  Hy het die kliptafels teen die voet van die berg gebreek, om so te wys dat die volk God se wet en verbond gebreek het (v.19, 19:8, 24:3, 7).  Moses het die kalf in die vuur gesmelt, dit tot ‘n fyn poeier gemaal, dit in die bergwater gegooi, en die volk gedwing om dit te drink (v.20).  Hy wou die kalf totaal vernietig.  Die volk moes dit uitskei en besoedel.  Die feit dat hulle dit moes drink dui ook aan dat hulle geestelike egbreuk gepleeg het (Numeri 5).

 

Aäron was die leier toe Moses weg was (24:14); dus het Moses hóm aangespreek (v.21).  Hoe kon hy toelaat dat die volk hom so aan neus rondgelei het (v.21)?  Hoekom het hy hulle nie gekeer nie?  Hy het die volk in groot sonde in gelei (v.21).  Die effek van sy sonde was verreikend.  Dit het vir Jerobeam beïnvloed om dieselfde te doen, en het uiteindelik gemaak dat God vir Israel verwerp het (1 Konings 12:28, 2 Konings 17:21-23).

 

Aäron het probeer om Moses se toorn te bedaar, en het die skuld op die volk gepak (v.22, 11-12, vgl. Genesis 3:12-13).  ‘Die volk is boos, het gevra vir gode om hulle te lei, en het gesê dat Moses weg is en nie terugkom nie,’ het hy gesê (v.22-23).  Hy het gesê dat hy nie skuldig is nie:  ‘Ek het net hulle oorbelle gevra, en toe kom die goue kalf self uit die vuur uit’ (v.24, 4).  Hy het dit in Egipte geleer, want daar het hulle ook gesê dat sommige gode hulleself gemaak het.[6]

 

Moses het nie vir Aäron se flou verskoning geval nie; hý was aanspreeklik dat die volk soos ‘n stout hond logesbreek het en amok gemaak het (v.25).  Aäron was daarvoor verantwoordelik dat die vyand met Israel en haar God gespot het (v.25, 12).  Moses het by die kamp se ingang gaan staan en gevra:  ‘Wie staan by die Here; wie is aan sy kant?’ (v.26).  Die Leviete het nader gekom.  God het deur Moses gesê:  ‘Trek julle swaarde en maak julle mede-Israeliete daarmee dood’ (v.27).  Die Leviete het dit gedoen, en sodoende gewys dat hulle God kies bo hulle volksgenote en familie (v.28, Matteus 10:34-37).  Hulle het 3000 mense doodgemaak, heel moontlik mense wat aangehou het met hulle afgodery en losbandigheid (v.28, Numeri 25:6-9).  As beloning vir hulle liefde en ywer vir God, hulle haat vir sonde, het God hulle geseën en afgesonder om Leviete te wees (v.29, Deuteronomium 33:8-9).

 

Dink reg oor God se toorn.  Moenie sy toorn haat en dink dis onregverdig nie.  Hy verloor nie sy humeur soos ons nie, maar is stadig om kwaad te word (Psalm 103:8-9).  Op die oordeelsdag sal sy heilige wet elke mond toestop, sodat mense sê:  ‘Ek is skuldig en kry die straf wat ek verdien.’ (Romeine 3:19, Openbaring 16:5-6).  Op daardie dag sal niemand sy sonde verskoon of wegpraat nie (v.22).  God het alles op rekord.  Jy sal nie kan sê die hond het jou huiswerk uit jou skoolboek geskeur, jou boetie het in jou vuis vasgehardloop, dis jou vriend se leë drank bottel wat hy in jou kar vergeet het nie.

 

Die Bybel sê mense sal vir ewig gestraf word (Openbaring 14:10-11).  Maar is dit nodig om ‘n paar jaar se sonde vir ewig te straf?  Is dit nie onregverdig nie?  Iemand wat dít vra neem aan dat mense net vir ‘n paar jaar sondig.  Volgens die Bybel hou mense in die hel aan met sondig; hulle wil hulle nie bekeer nie (Openbaring 16:8-11, Markus 3:29).  Hulle sonde is ook teen ‘n ewige God, en daarom is die straf ewig (net soos wat die straf groter is as jy ‘n koning klap, as wanneer jy ‘n landsburger klap).

 

As jy nogsteeds dink die straf is te erg, verstaan jy nie God se heiligheid en die mens se sonde nie.  Sonde is ‘n direkte rebellie teen God se heilige wet.  Sonde vloek en haat God; dit sê:  ‘Ek weier dat U oor my regeer.  Ek sal nie die knie buig nie.  Ek sal oor my eie lewe regeer en doen soos ek besluit.’  As sonde kon, sou dit God van sy troon afskuif.  Maar God is ‘n Gees, en daarom kan sonde nie by Hom uitkom nie.  Sonde teen mense wat na sy beeld gemaak is, is indirek rebellie teen Hom.  Iemand wat ander vermoor, verkrag, vloek, baklei, van hulle skinder, hulle belieg en beroof, met hulle egbreuk pleeg, hulle haat, wellustig is teen hulle, ongehoorsaam is aan hulle ouers, jaloers is, kwaad is vir hulle, doen dit omdat hulle God se beeld haat.  Dit geld ook vir sonde teen jouself, want jy is na God se beeld gemaak:  selfmoord, homoseksuele dade, dronkenskap, dwelm misbruik, ooreet, ens.

 

Moenie God se toorn haat nie, maar besef jy verdien dit.  Vlug na die kruis toe, want dáár het Jesus God se toorn op Homself geneem, sodat jy daarvan kan ontsnap (Galasiërs 3:13, 1 Tessalonisense 1:10).  ‘Die kruis staan tussen ons en die donderwolke van God se toorn.’[7]  Buig nederig voor Hom, bely jou sonde, bekeer jou daarvan, en vertrou op Hom as jou enigste hoop.  As jy God se toorn ontken, gaan jy ‘n aaklige verrassing kry.

 

God is regverdig (v.30-35)

In 1990 het Randy Alcorn by aborsie klinieke in die V.S.A. gestaan en vroue vredevol probeer oortuig om nie hulle kinders te vermoor nie.  Die polisie het hom gearresteer en in die tronk gesit.  ‘n Ander kliniek het hom vir $8.2 miljoen gedagvaar.  Hy was bereid om die geld te betaal, maar wou dit nie betaal aan die aborsiekliniek betaal nie.  Hy het geweet hulle sal sy geld gebruik om nóg babas te vermoor.  Die hof het toe gesê sy kerk moet elke maand 25% van sy salaris aan die aborsie kliniek betaal.  Om dit te verhoed het hy by uit die kerk bedank.[8]

 

Ons kyk na so iets en sê:  ‘Ongeregtigheid!’  Oor die afgelope paar jaar het ons dikwels dieselfde gevoel oor dit wat in ons eie land gebeur.  Ek is dankbaar dat God regverdig is, en sien uit na ‘n nuwe hemel en aarde waarin geregtigheid woon (2 Petrus 3:13).  Ek wonder soms hoekom Christene kla oor God wat sondaars in die Skrif summier doodgemaak het?  Wil ons hê God moet soos ons korrupte wêreldse howe wees, en nie geregtigheid bring oor diewe en rowers, moordenaars en verkragters nie?

 

Toe Israel die volgende dag nugter was, het Moses gesê hulle sonde is baie ernstig (v.30).  Hy het gesê hy sou weer op die berg met God gaan praat, om te kyk of Hy die volk se sonde sou versoen (v.30).  Moses het geweet dat gebed nie genoeg was nie, en dat daar versoening nodig was (v.11-13, 30).  Moses het teen die berg opgeklim en bely dat die volk se sonde van afgodery groot was (v.31).  Hy het God vir versoening en vergifnis gesmeek (v.32, Deuteronomium 9:20).  Hy het geweet dat ‘n lam nie genoeg was nie, en het daarom gevra dat God sy naam uit die boek sou wegvat (v.32, Romeine 9:3).  Die boek waarvan hierdie vers praat is nie die Boek van die Lewe nie, want niemand se naam kan daaruit weggevat word nie (Openbaring 3:5, 17:8, Johannes 10:28-29).  Die boek verwys eerder na ‘n rekordboek van die name van almal wat nog op aarde lewe (Psalm 69:29).  Moses het dus gevra dat God hóm eerder as vir húlle moes doodmaak (v.32).  Soos Jesus wou hy in hulle plek sterf.

 

God het nie sy versoek aanvaar nie, want die siel wat sondig moet sterf (v.33, Esegiël 18:4, 20).  Buitendien kan geen mens ‘n ander een se siel loskoop nie; net God kan dit doen (Psalm 49:8, 16).  Moses moes die volk na die Beloofde Land toe lei; God se Engel sou saam met Hom gaan (v.34, 13, 23:20-22, 14:19, 24, 3:2, 4, 6, 14-15).  God sou nie dadelik die hele volk doodmaak nie, maar sou hulle op grond van Jesus se toekomstige kruisdood vergewe (Romeine 3:25).  God het wel dié gestraf wat hulle nie bekeer het nie (v.34).  God het baie met die plaag getref, maar Hy het ook die meeste van hulle gespaar (v.35).

 

Moenie vergeet dat God ‘n regverdige Regter is nie.  Alhoewel Hy die Verlosser is, sal Hy op die oordeelsdag sit as Regter van die heelal (Johannes 5:22, 27, Handelinge 17:31).  God weet alles en het ‘n volledige rekord van elke mens se woorde, gedagtes, begeertes, dade (Openbaring 20:12-13, Romeine 2:16).  Jesus sal regverdig oordeel (Genesis 18:25, Deuteronomium 32:4).

 

Wat wys die rekord van jóú hart?  Sal jy hemel toe of hel toe gaan?  Moenie dink Jesus is ‘n Regter wat net dreig en nie die straf kan uitvoer nie (soos Zuma, Obama, en Duitsland wat die aanvalle in Parys verdoem het, maar niks daaraan doen nie).  God is heilig en almagtig; Hy sal en kan straf (Jakobus 4:12, Matteus 13:41-42).  As jy in Jesus glo sal jy die oordeel vryspring, want Hy het namens jou die straf gedra aan die kruis (Johannes 5:24, Romeine 8:1).  As jy in Hom glo sal die Regter vir jou ‘n Redder word.  Jy sal nie in die hemelse hof verskyn nie, maar sal wel by die prysuitdeling wees om beloon te word vir jou diens (1 Korintiërs 3:12-15).

 

Party mense vra wat die punt van die oordeelsdag is, as ongelowiges reeds in hel is?  In enige goeie land hou die regering die misdadiger in die tronk, totdat hy in die hof verskyn en die regter sy straf aankondig.  Net so sluit die Here die goddelose toe in die tronk van die hel, totdat hulle op die oordeelsdag voor die hemelse Regter verskyn en Hy hulle straf aankondig (2 Petrus 2:9).  Net soos daar in aardse tronke grade van straf is, is dit in die hel.  Alhoewel mense vir ewig in die hel sal wees, sal party ongelowiges ‘n groter straf kry as ander (Matteus 11:22, 24, 26:24, Lukas 12:47-48, Johannes 19:11).

 

Iemand wat God se geregtigheid onthou sal hom of haar gedurig bekeer.  So iemand sal ook vasbyt as onregtigheid in die wêreld heers, want hy weet God sal uiteindelik toesien dat geregtigheid geskied.

 

In ‘n preek vertel Mark Dever hoe hy saam met ‘n vriend in Londen geloop het.  Twee mans met wit hemde, swart broeke, en swart dasse het van voor af aangekom.  Dever het vir sy vriend gesê:  ‘Dis Mormone.’  ‘Hoe weet jy?’ het sy vriend gevra.  Dever het gesê:  ‘Glo my, ek’s ‘n Amerikaner.’

 

Toe die mans verbystap, het Dever hardop vir sy vriend gesê:  ‘Ek het ander dag oor Joseph Smith gelees.’  Die mans het gestop en geglimlag.  Hulle het begin gesels en die evangelie met die Mormone gedeel.  Dever het vir die man gesê:  ‘Julle glo God was nie altyd so nie, maar het so geword.  God het mens geword, sodat ons gode kan word.’  Die man was beïndruk dat Dever iets van hulle godsdiens geweet het.  Dever het verder gesê:  ‘Weet jy dat die Skrif ook praat van mense wat soos God sal word?’  Nou was die man regtig beïndruk.  ‘Ja,’ het Dever gesê, ‘Satan het vir Eva gesê:  julle sal soos God word.  Julle hele teologie is gebou op Satan se leuen in Genesis 3:5.’

 

Dit is nie net Mormone wat dít glo nie.  Duisende Christene onderskei nie tussen die God van die Bybel en die goue kalf op TBN nie.  Kenneth Copeland het vir ‘n gehoor gesê:  ‘You’re all god.  You don’t have a God living in you; you are one!  You are part and parcel of God.’[9]  Copeland en sy ‘clan’ het ‘n goue kalf in mense se harte gebou.  Mag die Heilige Gees ons bewaar dat ons nie hiervoor of vir enige ander wanvoorstelling van God sal val nie, maar net die God van die Bybel sal aanbid.

[1] Thomas Watson, A Body of Divinity, p.46

[2] Die Hebreeus vir ‘speel’ is ‘n versagtende woord vir seksuele aktiwiteit (Genesis 26:8, 1 Korintiërs 10:7-8).

[3] Strange Fire, pp.60-66, 264-265, n.4

[4] The Sermon on the Mount, p.70

[5] Iain Murray, Jonathan Edwards:  A New Biography, xxi

[6] John Currid, A Study Commentary on Exodus: vol.2, pp.284-285

[7] J.I. Packer, Knowing God, p.176 (vry vertaal).

[8] Randy Alcorn, The Treasure Principle, pp.21-22

[9] John MacArthur, Strange Fire, p.11

Perspektief in beproewing

Kitten next to lion

Ek was beïndruk toe ek ‘n prent sien van hoe klein die aarde teen die son is.  Die son is massief… totdat jy dit langs die grootste sterre sien.  Skielik is die son nie eers ‘n spikkel nie.  So is dit met beproewing.  Jou probleme is groot en verwarrend… totdat jy dit langs God sien.  Skielik is dit gering.  Dis wat God vir ons wil leer in Eksodus 4:18-6:8.

 

God se dissipline (4:18-31)

Toe my hond jonger was het hy gereeld die swartsakke geskeur en die rommel op die grasperk gestrooi.  As ek in die oggend na die rommel toe gestap het, het hy stert-tussen-die-bene weggesluip.  Hy het geweet dat hy gestraf gaan word.  Is dit nie so in ons verhouding met God nie?  Het dit al ooit met jou gebeur, dat wanneer dinge in jou lewe skeefloop, jy dadelik besef dat God jou dissiplineer – jy weet presies wat jy verkeerd gedoen het?  So was dit met Moses in Eksodus 4.

 

Moses was vir 40 jaar by Jetro in Midian (Handelinge 7:30).  Nou wou hy weer Egipte toe gaan om te sien of sy broers nog lewe.  Sy skoonpa het hom in vrede laat gaan (vgl. Gen.24:54).  Vir ‘n oomblik het Moses gehuiwer.  God het hom verseker dat hy veilig was:  “Gaan heen, keer terug na Egipte; want al die manne wat jou lewe gesoek het, is dood.” (v.19, vgl. 2:15, 23, Matteus 2:20).  Moses het die staf saamgevat waarmee God die wondertekens sou doen (v.20-21, 17).

 

God het vooraf vir Moses gesê dat Hy Farao se hart sou verhard, sodat hy die volk nie sou laat trek nie.  ‘Was God nie onregverdig en verantwoordelik vir Farao se sonde toe Hy sy hart verhard het nie?’ vra iemand.  Nee.  Farao en die hele Egipte het hom as ‘n god beskou.  Hy was dus reeds in rebellie teen God.  Toe God Farao se hart verhard het, was dit nie teen sy eie wil nie.  Hy wóú homself teen die Here verset.  God het dus vir hom gegee wat hy wou gehad het.  Farao was soos klei in die son.  Die klei word hard, omdat daar iets in die klei is wat dit so maak.  ‘n Blok ys sou smelt as jy dit in die son sit.  Die klei sal hard word as jy dit in ‘n donker vertrek los.  Die son laat dit net vinniger gebeur.  So was dit met Farao se hart.  God het hom nie sleg gemaak nie.  Die sonde was reeds in sy eie hart.  God het hom net oorgegee aan dit wat alreeds in hom was.  Daarom kan hfst.7-14 sê dat Farao sy eie hart verhard het, dat God dit verhard het, of dat dit verhard geraak het (7:3, 13-14, 22, 8:15, 19, 32, 9:7, 12, 34-35, 10:1, 20, 27, 11:10, 14:4, 8).  God is barmhartig oor wie Hy wil wees en verhard wie Hy wil (Romeine 9:18, Johannes 12:40).

 

Die Egiptenare het geglo dat Farao se hart die geskiedenis en die samelewing beheer het.  Hulle het ook geglo dat die gode, Ra en Horus, se harte soewerein was oor alles.  Volgens hulle was Farao die inkarnasie van dié twee gode; dus was sy hart soewerein oor die skepping.  Deur die verharding van Farao se hart, wys God dat Hý die heelal en die geskiedenis beheer, en dat Hy sterker is as die gode van Egipte.[1]

 

As gevolg van die verharding van sy hart, sou Farao nie vir Moses luister nie (v.21).  Daarom moes Moses sê:  ‘Israel is my eersgebore seun.  Laat hom dan nou gaan.  As eersgeborene sal hy die Beloofde Land as erfdeel verkry.  As jy hom nie vrylaat nie sal Ek jóú eersgebore seun, die opvolger tot die troon, doodmaak (vgl. v.22-23, 12:29).

 

Oppad Egipte toe wou die Here hom doodmaak.  Wie is die ‘hom’?  Is dit Moses of sy seun?  Hoekom wou die Here hom doodmaak?  Moses kon nie die volk lei as hy self ongehoorsaam was aan God se verbond nie.  Reeds in Genesis 17:10, 14 het God gesê:  “Dit is my verbond wat julle moet hou tussen My en julle en jou nageslag ná jou:  Al wat manlik onder julle is, moet besny word… En wat manlik is en die voorhuid het, wat nie aan die vlees van sy voorhuid besny is nie—dié siel moet uit sy volksgenote uitgeroei word:  hy het my verbond verbreek.”  Het Moses of sy seun dalk dodelik siek geraak?  Ons weet nie.  Moses se vrou het ingetree en haar seun besny.  Sy het die bebloede voorhuid aan sy voete laat raak.  Toe sy dit doen het die Here hom gelos.  Daarom het sy hom ‘n bruidegom van bloed genoem.  Moontlik het sy vrou en kinders na dié insident vir ‘n tydjie teruggegaan het Midian toe (vgl. 18:2-3).

 

Toe Aäron vir Moses sien, was hy bly.  Moses en sy broer het die ouderlinge van die volk bymekaar geroep en al die Here se woorde en tekens aan hulle voorgehou (v.27-30, vgl. v.14-16, 3:16).  “En die volk het geglo.  En toe hulle hoor dat die HERE op die kinders van Israel ag gegee en hulle ellende aangesien het, het hulle in aanbidding neergebuig.” (v.31).

 

Tutig die Here jou vir ‘n spesifieke sonde?  Los dan daardie sonde.  Moenie dink dat jou sonde klein is nie, maar sien dat die Here dit haat, dat dit ernstig is vir Hom.  As jy dit nie so beskou nie, sal jy nie gemotiveer wees om jou te bekeer nie.  Moenie met die Here maak soos motoriste met verkeersbeamptes maak nie.  As hulle oortree en die verkeersbeampte vir hulle ‘n boete skryf, dan is hulle kwaad vir hom en nie vir hulleself nie.  Moenie kwaad wees as die Here jou tugtig nie.  Wees kwaad vir jouself omdat jy sonde doen.  Moenie sê:  ‘Dit kan nie die Here wees wat my tugtig nie.  Die God wat ék dien sal my nie só tugtig nie.’  As jy só dink sal jy nooit die konneksie tussen God se dissipline en jou sonde sien nie.  Dit sal maak dat jy nalaat om jou te bekeer.  Raak ontslae van die afgod wat jy vir jouself gemaak het.  Hou op om vir jou ‘n god te maak waarmee jy gemaklik is.  Vrees die ware God en bekeer jou van jou sonde.  Eers as jy dít doen, sal God sy swaar hand van tugtiging wegvat (4:26).

 

God se soewereiniteit (5:1-21)

Drie-jarige Sally hou van trollies wat ‘n klein stuurwieletjie vir kinders in het.  Sy dink dat sý die trollie beheer, maar weet nie dat haar má eintlik die trollie bestuur nie.  Farao was soos Sally:  hy’t gedink hý beheer Egipte en Israel, maar min het hy geweet dat dit Gód is wat alles beheer.  God sou Farao se rebelsheid vir Israel se voordeel en sy eie eer gebruik.

 

God het deur Moses en Aäron vir Farao gesê dat Israel sý volk was, en dat hy hulle moes vrylaat om Hom in die woestyn te aanbid.  Farao het geglo dat hy ‘n god was.  ‘Wie is die Here – ek ken Hom nie?’ het hy gesê (2 Konings 18:35, Job 21:15).  Sy onkunde oor God het gemaak dat hy ongehoorsaam was.  God wou hê Israel moes offers in die woestyn bring.  Dié offers sou keer dat God hulle met plae of met die swaard tref.  Die Israeliete was immers sondaars en het vergifnis nodig gehad.  Farao het die Here ontken en gesê dat Moses en Aäron eintlik net die volk van hulle slawe-arbeid wou wegvat.  ‘Julle is lui,’ het hy gesê.  Hy het die werkslading verdubbel om so te wys dat Israel sý slawe was; dat hulle nie aan die Here behoort het nie.  Die volk moes nou nie net meer stene maak nie.  Hulle moes ook hooi versamel dieselfde hoeveelheid stene maak.

 

Die volk het uitmekaar gespat om hooi te soek, maar hulle kon net stoppels kry.  Hulle sou nooit die dag se teiken kon bereik nie.  Farao se slawedrywers het die Israelitiese voormanne geslaan.  Die voormanne het na Farao toe gekom en gekla:  “Waarom maak u so met u dienaars?” (5:15).  Moes hulle nie eerder by die Here gekla het nie?  “Daar is baie wat die aangesig van die heerser soek, maar die reg van ‘n mens kom van die HERE.” (Spreuke 29:26).  Farao was min gepla en gesê dat hulle lui is en harder moet werk.

 

Dit is omdat Farao nie die Here geken het nie, dat hy ‘n diktator was.  Die bekende Briste ateïs, Richard Dawkins, reageer só op hierdie tipe stelling.  Hy sê dat beide Hitler en Stalin snorre gehad het.  ‘Kan ons sê dat beide mans wreed was omdat hulle snorre gehad het?  Nee.  Net so kan ons nie sê dat beide van hulle wreed was, omdat hulle ateïste was nie.’  Om so te redeneer is onsin.  Snorre bepaal nie moraliteit nie, maar wat jy glo doen wel.  Die feit dat Hitler, Stalin, Farao, en talle ander ateïstiese leiers wreed was, kan teruggelei word na die feit dat hulle die Here ontken het.  As hulle ontken dat daar ‘n God in die hemel is, is dit omdat húlle God wil wees.

 

Toe die voormanne klaar by Farao gekla het, het hulle vir Moses en Aäron gesê:  “Mag die HERE op julle let en oordeel, omdat julle ons gehaat gemaak het in die oë van Farao en in die oë van sy dienaars, sodat julle ‘n swaard in hulle hand gegee het om ons om te bring.” (5:21).  So het die Israeliete gedurig teen Moses gekla (14:11, 15:24, 16:2, 17:3).

 

Kry God se perspektief in jou beproewing.  Onthou dat Hy soewerein is oor wat met jou gebeur.  Hy werk alles volgens die Raad van sy wil (Efesiërs 1:11).  Selfs die slegte dinge wat oor ons pad kom het Hý bepaal (Klaagliedere 3:37-38).  God bepaal ons siekte (Deuteronomium 32:29), finansiële probleme (1 Samuel 2:7), mense wat die lewe vir ons moeilik maak (2 Korintiërs 12:7), ons vyande (Rigters 3:1-2), gesinsprobleme (Genesis 50:20), onvrugbaarheid (1 Samuel 1:5), of jy enkel of getroud is (1 Korintiërs 7:7), mense wat jou vervolg omdat jy ‘n Christen is (1 Petrus 4:19), gebrek in jou liggaam (4:11), ‘n slegte leier – soos Farao of Jacob Zuma – wat oor jou regeer (9:16, Romeine 13:1, Spreuke 21:1).  In jou beproewing moet jy nie teen die Here rebelleer nie.  Onderwerp jou aan Hom en glo dat Hy alles vir die goeie sal uitwerk (Romeine 8:28).  Maak ook seker dat jou swaarkry nie God se dissipline oor jou sonde is nie.  As jy nie hierdie perspektief het nie, sal jy hopeloos raak en kwaad wees in jou beproewing (5:21).

 

God se verbond (5:22-6:8)

‘n Paar weke gelde het mense by ons gekuier en dié storie vertel.  ‘n Vrou wat hulle ken se kind het baie ernstig siek geraak.  Die man kon dit nie hanteer nie en het van sy vrou geskei.  Dit het nie saakgemaak dat hy voor die kansel gesê het:  ‘In siekte en gesondheid, tot die dood ons skei’ nie.  Die beproewing was vir hom te swaar.  Daarom het hy sy huweliksbeloftes geminag.  God sal dit nooit doen nie.  Wanneer beproewing kom sal Hy ons nie verlaat nie.  Hy sal getrou wees aan sy verbond.

 

Moses het tot die Here geroep en Hom vir Farao se sonde beskuldig:  “Here, waarom het U hierdie volk kwaad aangedoen?  Waarom het U my tog gestuur?  Want vandat ek na Farao gegaan het om in u Naam te spreek, het hy hierdie volk mishandel, en U het u volk glad nie verlos nie.” (5:22-23, vgl. Numeri 11:11, Jeremia 4:10).  God het belowe dat Hy vir Farao sou oordeel, sodat hy Israel uit Egipte sou uitdryf.  Wie is hierdie God?  Hy is die Here, EK IS wat EK IS (6:1, 3:14-15).  Dié Naam Here impliseer dat Hy soewerein is.  EK IS wys dat Hy ewig, onveranderlik, en onafhanklik is.  Hy is die Almagtige (6:2, Genesis 17:1, 35:11).  Hy is die waaragtige en getroue God wat sy verbond hou (6:3-4).  Hy is die God wat Hom oor sy kinders ontferm en hulle gebede hoor (6:4).  Hy weet alles (6:4).  Hy is kragtig en regverdig; die Verlosser van sy volk en die Regter van hulle vyande – Hy sal sy vyande oordeel om sy volk te verlos (6:5, hfst.7-12, Genesis 15:14, Deuteronomium 4:34).  God se arm is sterk van daad.  In die Nuwe Testament is Jesus die arm van die Here (Jesaja 53:1).  Om ons te verlos het God Hóm geoordeel (Matteus 27:46).

 

Wanneer God sy volk verlos, sal hulle sy volk en Hy hulle God wees (6:6).  Die gode van Egipte sou nie meer hulle gode wees nie (Esegiël 20:7), maar die Here sou hulle God wees.  So het God sy verbond aan Abraham vervul (Genesis 17:7).  In die Nuwe Testament is Christene God se volk (1 Petrus 2:9, Titus 2:14, Openbaring 21:7, Hebreërs 8:10).  Israel sou die Beloofde Land as erfdeel verkry (6:7).  Die verbond met Abraham sou finaal vervul word (Genesis 15:18).

 

Hou vas aan God se verbond.  Jy moet verstaan dat geen beproewing jou van Hom kan skei nie (Romeine 8:38-39).  Moet dan nie in jou beproewing God se liefde vir jou betwyfel, of dink dat Hy van jou vergeet het of jou sal wegwerp nie.  Draai na Hom toe en nie na mense toe nie (5:22-23, 15).  Stort jou hart uit voor die Here (Psalm 62:9).  Herinner Hom aan sy beloftes (Jesaja 62:6-7).  Sê vir jouself dat die God wat beloftes maak nie ‘n mens is wat kan lieg nie.  Hy is getrou; die Almagtige.  Hy het die verbond met sy eie bloed verseël en kan dit nie breek nie.  As Hy sy Seun gegee het, sal Hy ook alles gee wat jy nodig het om die beproewing te deurstaan (Romeine 8:32).  Sy verbond alleen is vas en seker.  Jy kan op niks anders vertrou nie.  God stuur dikwels beproewings om vir ons dit te leer.  “Want ons wil nie hê, broeders, dat julle onbekend moet wees met ons verdrukking wat oor ons in Asië gekom het nie, dat ons dit bo ons krag uitermate swaar gehad het, sodat ons selfs aan ons lewe gewanhoop het.  Ja, ons het al self by onsself die doodvonnis oor ons gehad, sodat ons nie op onsself sou vertrou nie, maar op God wat die dode opwek” (2 Korintiërs 1:8-9).

 

Arthur Pink het in 1922 ‘n tydskrif uitgebring, en dit vir 31 jaar volgehou.  Vir meer as 20 jaar het hy gebid dat daar meer lesers sal wees.  Sy gebed vir nuwe drukkers, finansies, en baie ander dinge is beantwoord.  Maar dié gebed is nie beantwoord nie.  Hy het nie verstaan hoekom nie.  Toe hoor hy dat meer as ‘n honderd predikante die tydskrif lees en die waarhede daarin vir hulle mense leer.  In Augustus 1947 kon Pink skryf:  ‘through the mouths of many ministers the substance of our articles is reaching thousands of people who do not read them.’[2]  Dalk sien jy nie dadelik wat die Here in jou beproewing doen nie.  Nogstans moet jy Hom vertrou en weet dat Hy sal doen wat wys is.

[1] John Currid, A Study Commentary on Exodus: Volume 1, Evangelical Press, DARLINGTON, 2000, pp.113-114

[2] Iain Murray, The Life of Arthur W. Pink, p.210

Bakens van bemoediging

Lighthouse in storm

Vir ‘n skip wat in die nag in ‘n storm beland, is die sig van ‘n lighuis ‘n baie groot bemoediging.  Om ons te help om die storms van beproewing te oorleef, het God bakens van bemoediging op ons weg gesit.  In Handelinge 28:1-16 kry ons ten minste sewe.

 

Gasvryheid (v.1-2)

William Cowper het met depressie gesukkel.  As ‘n hulp het John Newton vir Cowper in sy huis ingeneem.  Richard Cecil het oor Newton se huis gesê:  ‘His house was an asylum for the perplexed or afflicted.’[1]  In Amerika het David Brainerd met depressie gesukkel.  Jonathan Edwards het die jong sendeling in sy huis ingeneem.[2]  God het die gasvryheid van inboorlinge gebruik om vir Paulus te bemoedig.

 

Nadat almal die storm en skipbreuk oorleef het, het hulle op die eiland Malta gekom (v.1, 27:44).[3]  Die Grieks vir inboorlinge (v.2) is letterlik ‘barbare’.  Maar in Paulus se tyd was barbare nie mense wat kaal rondgeloop, en rou vleis met hulle hande geëet het nie.  Vir die Grieke het almal wat ‘n ander taal gepraat het, só geklink:  ‘Bar-bar-bar-bar-bar.’  Daarom het die Grieke hulle barbare genoem (Romeine 1:14).  Omdat Malta in die winter reën gekry het, het die inboorlinge vir Paulus-hulle ‘n vuur gemaak.  Ek is seker dat enige matroos wat koud en nat was, ‘n groot vuur sou verwelkom.

 

As ongelowiges so gasvry kan wees, hoeveel te meer moet gelowiges dit nie wees nie?  Betoon veral gasvryheid aan Christene wat swaarkry.  Hulle het dit nodig.  Soek geleenthede om gasvry te wees – ook met Christene wat jy nie ken nie (Romeine 12:13, Hebreërs 13:2).  Ondersoek jou hart en sorg dat jy die regte gesindheid het.  Moenie sê:  ‘Ek wil nie hê hulle moet my huis omkrap nie… Ek is nie lus om na iemand se probleme te luister nie.’  1 Petrus 4:9 sê:  “Wees gasvry [teenoor] mekaar sonder om te murmureer.”  Maak jou huis ‘n hospitaal vir seer gelowiges se siele.  Onthou wat Jesus gesê het:  “vir sover julle dit gedoen het aan een van die geringstes van hierdie broeders van My, het julle dit aan My gedoen.” (Matteus 25:40).

 

Beskerming (v.3-6)

Op 16 Februarie 1844 het David Livingstone gehoor dat ‘n leeu ‘n paar skape gevang het.  Hy het sy geweer gelaai en die leeu gaan soek.  Toe hy die leeu gekry het, het hy twee skote afgevuur.  Die gewonde leeu het hom bestorm en hom aan die skouer gegryp.  Mebalwe, een van sy helpers, het na die leeu geskiet.  Die leeu het vir Livingstone gelos en Mebalwe aan die been gegryp.  Nóg ‘n man het probeer om te help.  Meteens het die leeu het inmekaar gesak van die skote wat Livingstone vroeër afgevuur het.  Livingstone het die aanval oorleef.[4]

 

Paulus het hout aangedra vir die vuur.  ‘n Adder het uitgekom en hom aan die hand gebyt.  Toe die inboorlinge dit sien het hulle gesê dat hy ‘n moordenaar was.  Hulle het gesê:  ‘Hy het wel die skipbreuk oorleef, maar ons godin Dikē (‘Justice’) het gesorg dat geregtigheid geskied; dáárom het ‘n giftige slang hom gebyt.’  Hulle het soos Job se vriende geredeneer:  “Bedink tog, wie het ooit onskuldig omgekom, en waar is opregtes verdelg?” (Job 4:7).  Jesus se dissipels het ook gedink dat lyding ‘n teken van God se straf is.  Toe hulle verby ‘n man loop wat blind gebore is, het hulle gevra:  “Rabbi, wie het gesondig, hierdie man of sy ouers, dat hy blind gebore is?” (Johannes 9:2).  In Lukas 13:4 het Jesus gesê:  “Of daardie agttien op wie die toring van Silóam geval en hulle gedood het—dink julle dat hulle meer skuldig was as al die mense wat in Jerusalem woon?”

 

Die slangbyt was nie God se straf nie.  God het gewys dat Hy sterker as die gode van Malta is.  Die inboorlinge het gewag dat Paulus sou opswel of dood neerslaan, maar hy het niks oorgekom nie.  Jesus het immers vir die apostels gesê:  “Kyk, Ek gee aan julle die mag om op slange en skerpioene te trap, en oor al die krag van die vyand; en niks sal julle ooit skade doen nie… slange sal hulle opneem; en as hulle iets dodeliks drink, sal dit hulle geen kwaad doen nie” (Lukas 10:19, Markus 16:18).  Die Maltese het nou ‘n ander deuntjie gesing.  ‘Hy is ‘n god,’ het hulle gesê (v.6, 14:11, 19).

 

As jy bemoedig wil word deur God se beskerming, moet jy verstaan wat met beskerming bedoel word.  Dit beteken nie dat jy nooit pyn sal ly nie.  Die slang byt het nie vir Paulus doodgemaak nie, maar tog het die slang hom gebyt.  Die skrywer se punt is eerder om te wys dat gelowiges geen uiteindelike skade sal ly nie.  Moslems kan jou kop afkap.  Maar hulle kan nie jou siel beskadig nie (Matteus 10:28).  Geen lyding kan jou van God se liefde skei nie; Hy sal alles vir jou voordeel laat uitwerk (Romeine 8:38-39, 28).  Iemand wat ‘n verkeerde verstaan van God se beskerming het, sal in ‘n depressie beland.  As rowers hulle aanval maar nie doodmaak nie, sal hulle nie dankbaar wees dat die Here hulle beskerm het nie; hulle sal kla dat hulle aangeval is.

 

Diensbaarheid (v.7-9)

Martin Holdt het gesê dat evangelisasie hom opgebeur het as hy moedeloos was.  Ek het ‘n paar keer sy raad gevolg en gesien dat dit werk.  Toe ek later ‘n beradingskursus gedoen het, het ek uitgevind hoekom.  ‘n Depressiewe mens fokus op homself en sy probleme.  Iemand wat ander dien fokus op God en sy naaste.  Sodra jy nie meer op jouself en jou probleem fokus nie, dan voel jy beter.  Een van Clyde Kilby se voornemens was:  ‘I shall stop boring into myself to discover what psychological or social categories I might belong to.  Mostly I shall simply forget about myself and do my work.’[5]

 

Malta was ‘n klein eiland naby die groter eiland van Sicilië.  Omdat Publius se naam ‘eerste’ beteken, lei ons af dat hy onder die goewerneur van Sicilië was.  Volgens oorlewering het hy tot bekering gekom, en later die biskop van Malta en toe van Atene geword.[6]  Publius was baie gaaf met Paulus.  Publius se pa was siek met buikloop of disentrie.  Dié siekte kry mens deur ‘n organisme in bokmelk.  Die siekte duur gemiddeld vir 4 maande, maar kan solank as 3 jaar aanhou.  Die simptome is koors en maagwerkings met bloed.  Dit is moontlik dat koning Joram in 2 Kronieke 21:19 hieraan dood is:  “teen die einde van die tweede jaar, het sy ingewande by sy siekte uitgekom, sodat hy onder hewige pyne gesterf het”.  Paulus het vir Publius se pa gebid en hom genees.  Die res van die eiland se inwoners het hulle siekes gebring om genees te word.  Lukas gebruik twee verskillende Griekse woorde vir genesing.  Beteken dit dalk dat nét Publius se pa deur ‘n wonderwerk genees is, en dat die res deur Lukas se medisyne genees is?  Dit mag wees, want genesing in v.9 is dieselfde Griekse woord as in Lukas 4:23:  “Geneesheer, genees uself!”  Genesing in dié vers word gekoppel aan ‘n mediese dokter.  Lukas self was ‘n mediese dokter, en daarom is dit moontlik dat hy die mense met medisyne genees het (Kolossense 4:14).  Tog word die woord in v.9 ook in Lukas 6:18 gebruik:  “[mense] het gekom… om Hom te hoor en van hulle kwale genees te word; en die wat gekwel was deur onreine geeste, is ook genees.”  Ons weet dat Jesus nie met medisyne genees het nie; sy genesings was bonatuurlik.  Dus sou dit ook nie verkeerd wees om te sê dat al die siekes op Malta bonatuurlik genees is nie.

 

Wat moet jy doen as jy swaarkry?  Moenie jouself bejammer nie, maar dien jou naaste.  Soek en bid vir geleenthede om te dien.  Moenie wag tot jy lus voel om ander te dien nie.  Begin net; die Here sal jou verder lei.  Jy sal gou agterkom dat die Here jóú bemoedig en verfris wanneer jy ander dien.

 

Voorsiening (v.10)

‘n Wildvreemde vrou het een weeksdag by die kerk opgedaag.  Sy het vir my ‘n koevert persent gegee met R1000 in.  ‘n Paar ure voor dit het ek gebid vir R1000 wat ek nodig gehad het.  Soms bemoedig die Here ons so.  Hy weet wat ons nodig het.  Die skip en haar vrag was daarmee heen.  God het deur die inboorlinge gesorg dat die vrag vervang word (v.10).

 

Moenie die Here se voorsiening betwyfel nie.  Moenie twyfel dat die Here selfs ongelowiges kan gebruik om sy kinders te seën nie (Spreuke 13:22).  Moenie dink dat jóú behoefte te groot is, en dat die Here nie daarin kan voorsien nie (Numeri 11:23).  Dit is onnodig dat jy angstig is (Matteus 6:25-34). Vertrou die Here.  As jy twyfel sê jy in effek dat God nie goed of almagtig is nie:  ‘Hy wil nie help nie… Hy kan nie help nie.’  Hoekom moet die Here jou help as jy só twyfel (Jakobus 1:6-7)?

 

Guns (v.11-13)

Simon die stoomtrein hyg as hy 20 swaar karretjies teen die heuwel uitsleep.  Wanneer hy afdraende ry kan hy ontspan, want die gewig van die karre stoot hom teen die heuwel af.  In hfst.27 het Paulus-hulle se skip die wind van voor gehad.  Nou het God ‘n suidewind gestuur.  Hulle het met gemak teen die weskus van Italië opgeseil.  Wanneer ons beproef word stuur God soms die wind van agter, sodat ons asem kan skep.

 

Na 3 maande op Malta het Paulus op ‘n graanskip geklim wat van Alexandrië af kom.  Castor en Pollux was op die skip se boegbeeld (‘figurehead’).  Griekse mitologie het hulle as semi-gode beskou.  Hulle was ‘n tweeling, die seuns van die oppergod Jupiter en Leda, die vrou van Tyndarus, die koning van Sparta.  Die Grieke het geglo dat hulle by hulle dood die sterrekonstellasie Gemini geword het.  Hulle het matrose gelei en beskerm.  Van Malta af is Paulus-hulle Sirakuse, aan die kus van Sicilië toe.  Vandaar het hulle gevaar na Rhegium aan die punt van Italië.  Toe hulle Puteoli toe vaar het hulle die suidewind van agter gekry.

 

Neem kennis van God se guns in beproewing.  Bid dat God jou oë sal open om dit te sien.  Jy kan selfs ‘n joernaal hou en dié bakens van guns neerskryf.  Op die manier sal jy nie dink dat ‘n moeilike beproewing ‘n teken is dat God jou haat nie.  Sy guns sal jou daaraan herinner dat Hy jou liefhet.  Hierdie klein tekens van guns sal jou ook help om nie te vergroot, sodat jy sê:  ‘Niks loop reg nie, alles loop verkeerd’ nie.

 

Gemeenskap (v.14a)

Toe ons onlangs in Port Edward was het ‘n predikant en sy vrou ons genooi vir ete.  Alhoewel ons hulle glad nie geken het nie, het hulle ons so welkom laat voel.  Is dit nie hoe Paulus moes gevoel het toe hy vir ‘n week by vreemde Christene gebly het nie (v.14a)?

 

Onthou dat jy ander gelowiges deur geestelike gemeenskap kan bemoedig.  Om dit reg te doen moet jy eers mooi verstaan wat gemeenskap is.  Die woord koinonia beteken om in iets in gemeen te hê, om iets te deel.  Ons kan ons kos en geld met ander deel.  As ons sendelinge ondersteun het ons geld in gemeen.  As iemand swaarkry en ons hulle daardeur help, deel ons dieselfde lyding.  As ons aan die nagmaal tafel sit dan deel ons dieselfde brood en wyn.  Om saam te bid en Bybel te lees is om gemeenskap te hê.

 

As ons Christene wil bemoedig moet ons gemeenskap belangrik ag en onsself daaraan toewy (2:42).  Hoe sal jy bemoedig word as jy gemeenskap mis; as jy gereeld op Sondae by die huis bly of net op die TV en radio kerk luister?  Is dit nie as ons Christelike gemeenskap het wat ons bemoedig word nie?  “en laat ons op mekaar ag gee om tot liefde en goeie werke aan te spoor; en laat ons ons onderlinge byeenkoms nie versuim soos sommige die gewoonte het nie, maar laat ons mekaar vermaan, en dit des te meer namate julle die dag sien nader kom.” (Hebreërs 10:24-25).  Mag ek ook vra dat jy asseblief moeite sal doen om besoekers in die gemeente welkom te laat voel?  Dis aaklig as jy in ‘n vreemde kerk kom en niemand verwelkom jou nie.

 

Hoekom is gemeenskap so belangrik?  In Genesis 2:18 het God gesê dis nie goed dat die mens alleen is nie.  Party keer hoef iemand nie iets te sê om jou te bemoedig nie.  Bloot die feit dat jy hulle by die kerk sien en saam met hulle is, is reeds ‘n bemoediging.

 

Beloftes (v.14b-16)

In 2012 het ons ‘n ander kar gekoop.  My kinders was baie opgewonde.  Meer as een keer het ons vir hulle gesê:  ‘Ons sal dalk volgende week die nuwe kar kry.’  Verskeie probleme het egter gemaak dat die bepaalde dag aanhoudend uitgestel is.  Die lang wag het die dag van aflewering soveel soeter gemaak.

 

In 23:11 het Jesus belowe dat Paulus Rome toe gaan.  Romeine 1:10-11, 15:22-23 praat van sy begeerte om Rome toe te gaan.  Paulus het baie lank vir dié dag gewag.  Kan jy jou voorstel hoe bly hy moes gewees het toe ‘n groep Christene uit Rome hom op die pad ontmoet het?  Uiteindelik!  Hulle het 70 km suid na die Appius-mark[7] toe gereis om vir Paulus te ontmoet.  Ander het 48 km suid van Rome gewag om hom te ontmoet.  Die plek se naam was Drie Herberge.  Soos wat die naam aandui het reisigers seker hier gestop om verfris te raak (soos ons moderne 1-Stop vulstasies).  Toe Paulus die Romeinse gelowiges sien, was hy dankbaar en bemoedig.  Hy is nie in ‘n koue tronksel gesit nie, maar kon op sy eie bly (v.16).

 

Hoeveel van God se beloftes ken jy?  Hoe kan jy weet wanneer Hy dit vervul het as jy dit nie ken nie?  En as jy nie weet wanneer Hy dit vervul het nie, kan jy nie dankbaar en bemoedig wees nie.  Memoriseer dus sy beloftes.  Plak dit in jou huis op.  Sit dit op jou yskas.  Hier is vyf voorbeelde van beloftes wat jy kan neerskryf:

 

  • “Ek sal jou nooit begewe en jou nooit verlaat nie.” (Hebreërs 13:5).
  • “Daarom kan ons met alle vrymoedigheid sê: Die Here is vir my ‘n Helper, en ek sal nie vrees nie; wat sal ‘n mens aan my doen?” (Hebreërs 13:6).
  • “En kyk, Ek is met julle al die dae tot aan die voleinding van die wêreld.” (Matteus 28:20).
  • “en roep My aan in die dag van benoudheid: Ek sal jou uithelp, en jy moet My eer.” (Psalm 50:15).
  • “Al gaan ek ook in ‘n dal van doodskaduwee, ek sal geen onheil vrees nie; want U is met my: u stok en u staf dié vertroos my.” (Psalm 23:4).

 

Ek het eenkeer op TV gesien hoe ‘n man onder ‘n dik laag ys swem.  Hy wou een of ander rekord breek.  Daar was elke paar meter ‘n gat in die ys gesny, sodat die man kon opkom vir lug indien iets sou foutloop.  Dit is wat God met ons doen:  Hy gee bakens van bemoediging, sodat ons nie in ons beproewing ondergaan en verdrink nie.

[1] John Piper, The Roots of Endurance, p.56

[2] Iain Murray, Jonathan Edwards:  A New Biography, pp.303-305

[3] Maltese poedels kom van Malta af.

[4] Tim Jeal, Livingstone, pp.58-59

[5] John Piper, The Pleasures of God, p.95, n.11

[6] James Orr, International Standard Bible Encyclopedia, PUBLIUS, e-sword

[7] Cladius Appius het in 312 v.C. die hoofweg voor dié mark gebou.

’n Rotsvaste belofte

Pushing rock

’n Paar weke gelede was ek by die see.  Twee of drie keer het ek op die rotse gaan staan, terwyl die branders 3 meter onder my gewoel het.  Ek was veilig.  God se belofte aan Abraham was rotsvas:  “En Ek sal jou ‘n groot nasie maak en jou seën en jou naam so groot maak, dat jy ‘n seën sal wees.” (Genesis 12:2).  En so ook is sy belofte aan ons:  “Jy is Petrus, en op hierdie rots sal Ek my gemeente bou, en die poorte van die doderyk sal dit nie oorweldig nie.” (Matteus 16:18).  Ja, daar was en is hindernisse wat lyk of dit teen die belofte indruis.  Maar God se beloftes is rotsvas en daarom is ons veilig.

 

Die dood (v.1-7)

In die sestiende eeu het ‘Bloody’ Mary 300 evangeliese Christene verbrand.  Haar plan was om die Protestante uit te roei en Katolisisme in Engeland te vestig.  In 1555 het sy vir Hugh Latimer en Nicholas Ridley saam verbrand.  Latimer het gou gesterf.  Ridley was nie so gelukkig nie.  Aan sy kant was die hout nie so mooi gepak nie.  Sy bene is afgebrand voordat die vuur sy middel bereik het.  Dié aaklige gesig het honderde toeskouers tot trane gedryf.  Mary se wreedheid het die teenoorgestelde effek gehad as dit waarvoor sy gehoop het.  Die volk het Katolisisme met tirranie vereenselwig.  Hulle het Mary se godsdiens gehaat.  Toe sy dood is het ‘n gety van wit-warm, anti-Katolieke vlugtelinge die Engelse kus getref.[1]  Die dood self kon Jesus se belofte nie keer nie.[2]  Ook in Eksodus 1 het die Here se belofte aan Abraham rotsvas gestaan.[3]

 

‘En…’  Hoekom begin Eksodus so?  Moses, die outeur, wil wys dat die boek op Genesis volg.  Die eerste verse van Eksodus is ‘n opsomming van Genesis se laaste hoofstukke:

 

1 En dit is die name van die seuns van Israel wat in Egipte gekom het; saam met Jakob het hulle gekom, elkeen met sy huisgesin: 2 Ruben, Símeon, Levi en Juda; 3 Issaskar, Sébulon en Benjamin; 4 Dan en Náftali, Gad en Aser. 5 En al die siele wat uit Jakob se lende voortgekom het, was sewentig siele.  Maar Josef was in Egipte. 6 En Josef het gesterwe, en al sy broers en daardie hele geslag.”

 

Hoekom word Jakob se seuns in dié spesifieke volgorde genoem?  Die eerste ses is Lea s’n.  Benjamin is Ragel se seun (Josef was reeds in Egipte).  Die volgende twee is Ragel s’n deur haar slavin, en die laaste twee Lea s’n deur háár slavin.  Altesaam het sewentig mense Egipte toe gekom.  Die jare het verbygegaan.  Josef, sy broers, en daardie hele geslag het uitgesterf.  Maar die dood kon nie die belofte keer nie.  Die familie van 70 het vermeerder tot ‘n magtige nasie van ‘n paar miljoen (Numeri 1:46).  Nou was hulle soos die sterre in die hemel (Genesis 15:5).  Die werkwoorde in v.7 beklemtoon dit:  “Maar die kinders van Israel was vrugbaar en het baie geword, en hulle het vermeerder en buitengewoon magtig geword, sodat die land vol was van hulle.”

 

Is die dood in die 21ste eeu anders as in die tyd van Moses en ‘Bloody’ Mary?  Kan dit in 2014 God se belofte keer?  Ons moet God en Christelike leiers in die regte perspektief plaas.  Ons is slawe (1 Korintiërs 3).  God is die Meester.  Daarom sê Jesus:  “wanneer julle alles gedoen het wat julle beveel is, sê dan:  Ons is onverdienstelike diensknegte, want ons het gedoen wat ons verplig was om te doen.” (Lukas 17:10).  Sal die kerk tot niet gaan, omdat die ou steun pilare van jou kerkgroep nie meer daar is nie (in ons geval, die Odendaals, Venters, en Raubenheimers van die ABK)?  Wat van jou gemeente:  sal dit vou as die huidige leraar wegval?  Sal die Christelike wêreld ineenstort as jou gunsteling prediker of outeur sterf (John MacArthur, John Piper…)?  Het die Here se werk opgehou toe Moses dood is?  “En ná die dood van Moses, die kneg van die HERE, het die HERE met Josua, die seun van Nun, die dienaar van Moses, gespreek en gesê:  My kneg Moses is dood; maak jou dan nou klaar, trek deur hierdie Jordaan, jy en hierdie hele volk, na die land wat Ek aan hulle, die kinders van Israel, sal gee.” (Josua 1:1-2).

 

Hoekom moet jy nie jou hoop in mense plaas nie?  Want mense vergaan soos gras.  Om jou hoop op ‘n mens te plaas is om hom te aanbid.  Jy sien ‘n mens, en nie vir Jesus en sy belofte nie, as die rotsvaste fondasie waarop jy moet bou.  Maak jy te veel van ‘n predikant of ander Christelike leier, en te min van Jesus en sy rotsvaste belofte?

 

Slawerny (v.8-14)

Lank gelede was daar ‘n boom genaamd ‘Kerk’.  ‘n Stormwind genaamd ‘Wêreld’ het daarteen gewaai.  Dit het takke afgeruk en die boom se blare gestroop.  Maar die saad het versprei.  ‘n Magtige haelstorm genaamd ‘Satan’ het die boom getref en erg beskadig.  Tog het dit die boom verkwik en baie van die dooie takke genaamd ‘Vals Gelowiges’, afgebreek.  God gebruik sy vyande om die kerk te laat groei.  “Maar Saulus het die gemeente verwoes en in die huise gegaan en manne en vroue uitgesleep en in die gevangenis oorgelewer.  En die wat verstrooi was, het die land deurgegaan en die woord van die evangelie verkondig.” (Handelinge 8:3-4).  In Eksodus 1 is dit nie anders nie.

 

Jare nadat Josef dood is het ‘n nuwe Farao het aan bewind gekom.  Hy het nie vir Josef erken of iets gevoel vir sy geliefde volk nie.  Maar hy het hierdie groot volk gevrees.  Hy het alles in sy vermoeë gedoen om oorlog te voorkom, want as hulle teen hom moes opstaan, sou hy dit nie oorleef nie.  En as hulle die land verlaat het, sou die ekonomie in duie gestort het.  Die land was afhanklik van hulle.  Watse afskrikmiddel kon Farao gebruik?  Hy het hulle met dwangarbeid onderdruk en opsigters oor hulle aanstel.  Deur die eeue het God se vyande soos hý gedink:  “Teen u volk smee hulle listig ‘n plan en hou onder mekaar raad teen u verborgenes.  Hulle sê:  Kom, laat ons hulle vernietig, dat hulle geen volk meer is nie, sodat aan die naam van Israel nie meer gedink word nie.” (Psalm 83:4-5).

 

Die Israeliete het vir Farao die voorraadstede Pitom en Raämses gebou.  Pitom is vernoem na die songod van noord-Egipte, en beteken ‘huis van Tum’.  Raämses is na Farao se seun, Rameses vernoem.

 

Farao se plan het nie gewerk nie.  Ten spyte van die onderdrukking het Israel vermeerder.  Die Egiptenare moes ‘n nuwe plan uitdink.  Wat sou dit wees?  Onmenslike slawerny!  Die mans sou min by hulle vroue wees, en ás hulle hul vroue gesien het, sou hulle te moeg gewees het vir seks.  Te moeg vir seks?  ‘n Man!?  Gmf…  Weer het die Egiptenare se plan misluk.

 

Dink Bybels oor vervolging en lyding.  In ons gemaksugtige samelewing is dit nie maklik nie.  Wanneer vervolging en lyding kom wil ons dit so gou as moontlik weg bid:  ‘Here, laat die Moslems in Irak asseblief ophou om die Christene te vervolg… Here, moenie dat die ateïste Christenskap uit ons skole wegvat nie… Here, keer asseblief die EFF om aan bewind te kom.  As húlle die land regeer sal Christene binnekort vervolg word.’  Ons moet leer om éérs te bid:  ‘Here, dankie dat U ook hiérdie vervolging en lyding vir die goeie gaan uitwerk.  Gebruik dit asseblief om ons meer soos Jesus te maak.  Dankie dat U belofte rotsvas staan:  U sal U kerk bou, en die poorte van die hel sal dit nie oorweldig nie.’  As jy dit nié doen nie sal jy in vrees lewe.  Kort voor lank sal jy die wêreld en die duiwel as gelyke opponente teen God beskou.  Jy sal die waarheid van verse soos Psalm 2:4 vergeet:  “Hy wat in die hemel woon, lag; die Here spot met hulle [sy vyande].”

 

Kindermoord (v.15-22)

Wat doen sonde met jou verstand?  Dit laat jou onderstebo dink – soveel so dat mense hulpelose babas sal doodmaak sonder dat hulle verskroeide gewete kriewel.  In Jeremia 32:35 het die Israeliete hulle kinders vir Molog geoffer.  Koning Hasael van Sirië het Israel se swangervroue oopgesny en die ongebore kinders verpletter (2 Konings 8:12).  In Matteus 2 het Herodes die Grote al die babas in Betlehem geslag.  Oor die inwoners van Carthage sê Plutarch:  ‘[They] offered up their own children, and those who had no children would buy little ones from poor people and cut their throats as if they were…lambs or young birds; meanwhile the mother stood by without a tear or moan.’[4]  China se ‘one child policy’ lei daartoe dat miljoene kinders doodgemaak word.  In die weste word daar elke jaar net soveel ongebore kinders vermoor.  Om ons gewete te sus noem ons dit nie moord nie, maar ‘aborsie’.

 

Vir Farao was dit geen probleem om die Israeliete se seuntjies te vermoor nie.  So kon hy die potensiële bedreiging verwyder.  Hy het die vroedvroue opdrag gegee om die seuntjies dood te maak.  Wanneer hulle die kind gevang het kon hulle net maak of dit ‘n stilgeboorte was.  Niemand sou weet nie.  Wat het die vroedvroue gedoen?  Hulle het God gevrees, want Hý sou weet.  Hulle het gedoen wat elke gelowige in sulke omstandighede behoort doen:

 

  • “deur die vrees van die HERE wyk ‘n mens af van die kwaad.” (Spreuke 16:6).
  • “Sadrag, Mesag en Abednégo het geantwoord en aan koning Nebukadnésar gesê: Ons ag dit nie nodig om u hierop ‘n antwoord te gee nie. As onse God wat ons dien, in staat is om ons te verlos, dan sal Hy ons uit die brandende vuuroond en uit u hand, o koning, verlos; maar so nie, laat dit u dan bekend wees, o koning, dat ons u gode nie sal dien nie en die goue beeld wat u opgerig het, nie sal aanbid nie.” (Daniël 3:16-18).
  • “En Petrus en die apostels antwoord en sê [vir die Joodse Raad]: Ons moet aan God meer gehoorsaam wees as aan die mense.” (Handelinge 5:29).

 

Farao het gou besef dat die vroedvroue nie sy opdrag uitgevoer het nie.  Hy het nie ma’s gehoor huil nie, maar babas.  Hy het die vroedvroue laat roep:  “Waarom het julle dit gedoen en die seuntjies laat lewe?  En die vroedvroue sê vir Farao:  Die Hebreeuse vroue is nie soos die Egiptiese nie, want hulle is sterk—voordat die vroedvrou by hulle kom, het hulle al gebaar.” (v.18-19).  Moet ons aanneem dat die vroedvroue vir Farao gejok het?  Of het die Here gemaak dat die ma’s gou geboorte gee, sodat Hy die volk vermeerder en die vroedvroue se lewens beskerm het?  God het die vroedvroue beloon deur vir hulle gesinne te gee.  Die Skrif sê mos “dat dit goed sal gaan met die wat God vrees, omdat hulle voor sy aangesig vrees” (Prediker 8:12).

 

Farao was woedend.  Wat sou hy volgende doen?  Hy het vir die Egiptenare gesê:  “Al die seuns wat gebore word, moet julle in die Nyl werp, maar al die dogters kan julle laat lewe.” (v.22).  In Egipte het hulle die Nyl tot ‘n god vereer (Hapi).  Farao se plan het hom nie net teen die Israeliete beskerm nie, maar ook Hapi se guns gewen.  Maar is dit nie ironies dat Jahwe later Egipte se mans in die Rooisee laat verdrink het nie (15:1)?

 

Hoe moet jy reageer op die leerstelling van God se getrouheid?

 

[1] Glo die verse wat daaroor praat.

 

  • “God is geen man dat Hy sou lieg nie; of ‘n mensekind dat dit Hom sou berou nie. Sou Hy iets sê en dit nie doen nie, of spreek en dit nie waar maak nie?” (Numeri 23:19).
  • “in die hoop van die ewige lewe wat God, wat nie kan lieg nie, van ewigheid af beloof het” (Titus 1:2).
  • “Daarom het God, omdat Hy nog kragtiger aan die erfgename van die belofte die onveranderlikheid van sy raad wou toon, dit met ‘n eed gewaarborg; sodat ons deur twee onveranderlike dinge, waarin dit onmoontlik is dat God sou lieg, kragtige bemoediging kan hê, ons wat ontvlug het, om vas te hou aan die hoop wat voorlê” (Hebreërs 6:17-18).

 

[2] Glo dit as jy dié vraag antwoord:  Geld Jesus se belofte in Matteus 16:18 vir die vervolgde kerk in Irak; vir die sukkelende kerk in Suid-Afrika; vir jóú klein gemeente?

 

[3] Maak dubbel seker dat die belofte jou insluit.  Is jy deel van die kerk?  Is jy deel van God se volk?  Jy kan dit net wees deur Jesus Christus.  Jy moet glo dat Hy aan die kruis gesterf het vir sondaars en weer opgestaan het uit die dood; dat Hy die ewige God is wat mens geword het.  Jy moet op Hom vertrou en nie op jou eie pogings, godsdiens, of goeie werke nie.  Jy moet jou van jou sonde bekeer en by Hom pleit om jou te vergewe.  Anders kan die belofte mos nie vir jóú geld nie, of hoe?

 

[4] Ten spyte van Farao se sonde het God sy belofte vervul.  Die Nuwe Testament sê:  “As ons ontrou is, Hy bly getrou; Hy kan Homself nie verloën nie.” (2 Timoteus 2:13).  Maar beteken dit jy kan sonde doen omdat God getrou is?

 

[5] Moenie hoop verloor as die ergste gebeur nie:  as Farao seuntjies in die Nyl verdrink of ISIS kinders onthoof (v.22).  “How often have men said, ‘This is the end,’ then a revival has come.” (Martyn Lloyd-Jones).

 

God se getrouheid, sy rotsvaste belofte, gee hoop in ons donkerste uur.

 

My beste vriend is groot en sterk.  Toe hy nog groter was het hy eenkeer in Nelspruit vir my kom kuier.  Ons was op ‘n plaas en het ‘n rots ontdek wat omtrent so groot soos ‘n klein kind was.  Drie van ons het probeer om die rots met ons bene teen die helling af te rol.  Selfs met die hulp van my groot vriend was dit nie maklik nie.  God se belofte is ontelbaar keer groter as ‘n klein kind.  Wees gerus.  Niemand sal hiérdie rots skuif nie.

[1] Michael Reeves, The Unquenchable Flame, B&H Publishing, NASHVILLE, 2009, pp.136-140

[2] Matteus 16:18

[3] Genesis 12:2

[4] Alvin Schmidt, How Christianity changed the world, Zondervan, GRAND RAPIDS, 2001, 2004, p.49

Het God sy beloftes vergeet?

Alzheimer's

Mense met Alzheimer’s vergeet later bekende feite, die onlangse verlede, geliefdes se name en gesigte.  God kan nie Alzheimer’s kry nie; Hy kan nie sy beloftes en sy kinders vergeet nie.  Genesis 40-41 praat drie keer van mense wat vergeet:  “En die voorman van die skinkers het nie aan Josef gedink nie, maar hom vergeet.” (40:23).  “Kyk, daar kom sewe jare van groot oorvloed in die hele Egipteland; maar daarna sal sewe jare van hongersnood aanbreek, en al die oorvloed sal in Egipteland vergeet word” (41:29-30).  “En Josef het die eersgeborene Manasse genoem; want, het hy gesê, God het my al my moeite laat vergeet en ook die hele huis van my vader.” (41:51).  Mense mag vergeet, maar God het nie van Josef in die tronk vergeet nie.  God het nie vergeet om in die hongersnood vir Josef en sy familie te sorg nie.  God het nie van Josef se familie vergeet nie.

 

Drome in die tronk (hfst.40)

In ou Egipte het ‘n bakker en skinker nie net die koning se wyn en kos vir gif getoets nie, maar ook politieke ampte beklee.  Op ‘n dag het Farao se bakker en skinker teen hom oortree, sodat hy hulle in die tronk gegooi het.  Hiér het Josef hulle ontmoet.  Josef is in 39:21-23 aangestel om sake in die tronk te administreer.  Potifar (v.4, 39:1, die owerste van die lyfwag) het opnuut besef dat Josef betroubaar is, en hom gevra om na die bakker en skinker om te sien (v.1-4).

 

Een nag het die bakker en skinker gedroom.  Die volgende dag was hulle baie teneergedruk en depressief.  Omdat hulle in die tronk was, kon hulle nie ‘n towenaar besoek om hulle drome uit te lê nie.  Josef het duidelik gemaak dat dit Gód is wat drome uitlê (v.5-8, Daniël 2:28).  Die skinker het sy droom aan Josef vertel.  Hy het gedroom van ‘n druiwerank met drie takke.  Die takke het gebot, bloeisels gekry, en uiteindelik ryp druiwe gedra.  Die skinker het die druiwe in Farao se beker uitgedruk en dit in sy hand gesit.  Josef het die droom uitgelê:  ‘Die drie takke verteenwoordig drie dae.  Oor drie dae sal Farao jou kop, wat nou hang, weer optel en jou in ere herstel’ (v.9-13).  Josef het aan die skinker verduidelik dat hy niks gedoen het om tronkstraf te verdien nie; dat hy onskuldig as ‘n slaaf verkoop is.  Hy het gevra dat die skinker ‘n goeie woordjie by Farao vir hom moes insit, sodat hy vrygelaat kon word (v.14-15).

 

Toe die bakker die gunstige uitleg hoor was hy gretig om sy droom te deel.  Hy het gedroom van drie mandjies op sy kop.  Die boonste mandjie was vol van allerhande brode en ander lekker gebakte eetgoed.  Die voëls het die brood geëet.  Josef het die droom uitgelê:  ‘Die drie mandjies verteenwoordig drie dae.  Oor drie dae sal Farao jou kop, wat nou hang, optel – van jou lyf af!  Hy sal jou onthoof en jou liggaam aan ‘n boom hang.  Jy sal nie as ‘n mummy in ‘n mooi graf begrawe word nie.  Die voëls (seker aasvoëls en kraaie) sal die vrot vleis van jou lyk afeet’ (v.16-19).  Alles het gebeur presies soos God deur Josef gesê het.  (v.20-22).  Die skinker het egter van Josef vergeet – vir twee jaar (v.23, 41:1).

 

Het jy al soos Josef gevoel:  dit voel of die Here vir jou hoop gee net om jou weer plat te slaan (v.13-15, 23)?  Die moontlikheid van werk, kanker wat in remissie is, ‘n huweliksmaat, swangerskap, ‘n geskenk, ‘n geliefde wat oor die Here begin vra, lyk belowend.  Maar dan val alles weer op die grond en dinge gebeur nie soos wat jy gehoop het nie.  Jy raak depressief.  “‘n Uitgestelde hoop maak die hart siek” (Spreuke 13:12).  Jy wonder of God sy kinders en beloftes vergeet het (v.23)?  Jy kan assosieer met Dawid, Asaf, en Jerusalem:

 

“Hoe lank, HERE, sal U my altyddeur vergeet?  Hoe lank sal U vir my u aangesig verberg?  Hoe lank sal ek planne beraam in my siel, met kommer in my hart oordag?  Hoe lank sal my vyand hom oor my verhef?” (Psalm 13:1-2).

 

“Sal die Here vir altyd verstoot en verder nie meer goedgunstig wees nie?  Hou sy goedertierenheid vir altyd op?  Is dit met die belofte gedaan van geslag tot geslag?  Het God vergeet om genadig te wees?  Of het Hy in toorn sy barmhartighede toegesluit?” (Psalm 77:8-10).

 

“Maar Sion sê:  Die HERE het my verlaat, en die Here het my vergeet!” (Jesaja 49:14).

 

Die Here het jou nie vergeet nie.  Hy het ook nie sy beloftes vergeet nie.   Soos in Josua 21:45 sal nie een van sy beloftes op die grond val of onvervuld bly nie.  Sy woorde aan Jerusalem geld ook vir jou:  “Kan ‘n vrou haar suigling vergeet, dat sy haar nie ontferm oor die seun van haar skoot nie?  Ofskoon hulle sou vergeet, nogtans sal Ék jou nie vergeet nie!  Kyk, Ek het jou in die handpalms gegraveer; jou mure is gedurig voor My.” (Jesaja 49:15-16).  God vergeet nie eers ‘n mossie nie.  Hoe sal Hy dan sy kinders vergeet (Lukas 12:6-7)?  As God sy kinders kan vergeet, beteken dit Hy kan Homself en sy Seun vergeet (Johannes 17:23, 2 Timoteus 2:13).

 

Omdat God ons nie kan vergeet nie, moet jy nie:

 

  • Bang wees dat jy jou redding kan verloor nie. God het jou by die naam geroep, jy is syne (Jesaja 43:1). Hy ken jou en niemand sal jou uit sy hand uitruk nie (Johannes 10:27-29).
  • Dink dat God jou goeie werke miskyk nie. God is nie soos ‘n aardse koning wat jou dade opteken maar daarvan vergeet nie (Ester 6). God hou rekord van jou goeie werke (Maleagi 3:16-18). Wanneer Jesus kom sal Hy jou beloon.
  • Wonder of Hy jou gebede vergeet het nie. God weet presies wat jy bid en sal jou op die regte tyd antwoord.
  • Dink Hy sien nie jou trane, beproewing, eensaamheid, en pyn nie. “U het my omswerwinge getel; hou my trane in u kruik; is hulle nie in u boek nie?” (Psalm 56:8).
  • Dink dat terugslae beteken Hy het jou vergeet nie.
  • Sê Hy het sy vervolgde kinders vergeet en verlaat nie.
  • Wonder of Hy ooit weer sal terugkom aarde toe nie.

 

Daar is wel een ding wat God gekies het om nie te onthou nie.  Hy het akkuraat rekord gehou van ons sonde.  Maar daardie rekord van skuld het Hy aan Jesus se kruis vasgespyker (Kolossense 2:14).  Hy sal nooit weer ons sondes ophaal of teen ons gebruik nie.  In hierdie opsig het Hy dit ‘vergeet’ (Hebreërs 8:12, 10:17).  As iemand egter in sy sonde volhou en hom nie bekeer nie, sal God dit opteken en teen hom hou.  Die sondaar mag dink:  “God vergeet dit; Hy verberg sy aangesig; vir ewig sien Hy dit nie.” (Psalm 10:11).  Maar op die oordeelsdag sal hy gou agterkom dat hy verkeerd was:  “En ek het die dode, klein en groot, voor God sien staan, en die boeke is geopen; en ‘n ander boek, die boek van die lewe, is geopen.  En die dode is geoordeel na wat in die boeke geskryf is, volgens hulle werke.” (Openbaring 20:12).

 

Drome in die paleis (hfst.41)

Een aand het Farao gedroom.  In sy droom het sewe vet koeie uit die Nylrivier gekom.  In Egipte was dit algemeen vir koeie om nekdiepte in die Nyl te ‘swem’, om van die son en insekte af weg te kom.  Ná die sewe vet koeie het sewe maer en uitgeteerde koeie uit die Nyl gekom en die vet koeie opgevreet.  Farao het wakker geskrik (v.1-4).  Na ‘n tydjie het hy weer aan die slaap geraak.  In sy droom was daar sewe gesonde koringare.  Daar was ook sewe koringare wat deur die warm oostewind (die sirocco) geskroei is.  Die sewe maer en geskroeide are het die gesonde koringare verteer.  Farao het wakker geskrik uit sy nagmêrrie (v.5-7).  Hy kon nie weer aan die slaap raak nie.  In die oggend het hy sy wyse manne en towenaars laat roep om die drome uit te lê.  Met al hulle gode kon die Egiptiese wysmanne hom nie help nie (v.8, cf. Daniël 2:10-11).

 

Toe die skinker Farao se drome hoor het hy skielik van Josef onthou.  Josef het sý en die bakker se drome uitgelê, en dit het waar geword (v.9-13).  Toe Farao dit hoor het hy dadelik vir Josef laat haal.  Josef het, volgens Egiptiese gebruik, sy baard en hare afgeskeer.  Hy moes natuurlik ook skoon klere aantrek om voor die koning te verskyn (v.14).  Josef het dadelik erken dat sy gawe om drome uit te lê van Gód af kom; Gód sou vir Farao ‘n gunstige uitleg gee (v.15-16).  Farao het sy drome met Josef gedeel.  Maar hierdie keer het hy iets bygevoeg:  die maer koeie het glad nie vetter gelyk nadat hulle die gesonde koeie opgevreet het nie (v.17-24).

 

Josef het gesê dat God deur Farao se drome vir hom die toekoms wou wys.  God het wel twee drome gegee, maar hulle eendersheid het gewys hulle dra dieselfde boodskap.  Die sewe vet koeie en sewe gesonde koringare simboliseer sewe jare van voorspoed.  Die sewe maer koeie en sewe geskroeide koringare simboliseer sewe jare van verskriklike hongersnood.  Die sewe maer koeie wat so gebly het nadat hulle die vet koeie opgevreet het, beteken dat die hongersnood so erg sou wees, dat die sewe jare van voorspoed heeltemal vergete sou raak.  Tydens die hongersnood sou daar geen teken van vroeëre voorspoed wees nie.  Die rede hoekom God twee eenderse drome gegee het, was om te bevestig dat die droom verseker en ook gou vervul sou word (v.25-32).

 

Josef het toe ‘n plan voorgestel.  Farao moes ‘n wyse man aanstel om tydens die goeie jare 1/5 van die oeste op te gaar, sodat daar kos kon wees tydens die hongersnood (v.33-36).  Farao en sy knegte het gedink dis ‘n uitstekende plan en het ook erken dat God se Gees vir Josef hierdie wysheid gegee het (v.37-39).  In sy Genesis kommentaar (p.196) sê Derek Kidner:  ‘[Pharaoh] was not the last man in Scripture to speak more wisely than he knew (cf. John 11:49-52).’  Soos Nelson Mandela het Josef van die tronk na die troon beweeg (Prediker 4:14).  Hierin was Josef ‘n tipologie van Christus wat ook van die laagste na die hoogste plek verhef is (Filippense 2:8-9).  Josef was nou tweede in bevel.  Volgens v.40, 43 van die Hebreeuse teks moes die volk die grond voor Josef soen en die knie voor hom buig.  Ook hiérin was hy ‘n skadubeeld van Christus:  “Kus [soen] die Seun, dat Hy nie toornig word en julle op die weg vergaan nie; want gou kan sy toorn ontvlam.” (Psalm 2:12).  “sodat in die Naam van Jesus sou buig elke knie van die wat in die hemel en die wat op die aarde en die wat onder die aarde is” (Filippense 2:10).  Farao het vir Josef sy seëlring gegee, Egiptiese linne aangetrek, en ‘n goue hals om sy nek gesit (v.42, sien Ester 3:10, 6:11, Daniël 5:29).  Josef het ook ‘n Egiptiese naam en vrou gekry (v.45).  Oor die betekenis van sy Egiptiese naam is daar onsekerheid.  Sy vrou se naam was Asenat.  Haar naam beteken ‘een wat behoort aan Neith [die godin van wysheid]’.  Sy was die dogter van Potifera.  Sý naam beteken ‘gegee deur Ra [die son-god]’.  Potifera was ‘n afgodspriester van die stad On, 15 km noord-wes van moderne Kaïro.  On is ook Heliopolis genoem en was die hoofstad van son-god aanbidding.

 

Josef was 30 jaar oud toe hy aan bewind gekom het (v.46).  Weer is hy ‘n tipe van Christus wat óók 30 was toe Hý begin bedien het (Lukas 3:23).  Die land was inderdaad vrugbaar soos wat Josef voorspel het.  Hy het dadelik aan die werk gespring om oeste in te samel en op te gaar (v.45-49).  Soos die vrugbare lande was Josef se vrou ook vrugbaar.  Sy het twee seuns gehad.  Die eerste het hy Manasse genoem, omdat sy naam klink soos die Hebreeuse woord vir ‘vergeet’.  Josef het van sy swaarkry en ook sy familie vergeet.  Sy tweede seun het hy Efraim genoem, omdat sy naam klink soos die Hebreeuse woord vir ‘vrugbaar’.  Josef se vrou en Egipte was vrugbaar (v.50-52).  Maar die vrugbare jare was gou vergete.  Josef was reg in sy voorspelling van ‘n verskriklike hongersnood.  Derek Kidner sê:  ‘How severe a famine could be in Egypt…is twice indicated by records of its inhabitants resorting to cannibalism.  But because Palestine was watered by rainfall and Egypt by the Nile, the harvest seldom failed simultaneously in both (cf. 12:10, 26:1-2).  This time it was only the exertions of one man that averted a multiple disaster.’ (p.198).  Die Nyl het nie soos gewoonlik sy kante oorstroom nie, maar het opgedroog.  Lae reënval in die res van die antieke wêreld het gemaak dat almal na Egipte en na Josef toe gekom het om kos te kry (v.53-57).  Nóg ‘n keer is Josef ‘n skadubeeld van Christus.  Jesus is die brood van die lewe (Johannes 6:35).  Die hele wêreld kom na Jesus toe om deur Hom versadig te word.

 

Die bakker en skinker se drome is vervul.  Farao se drome is vervul.  Josef s’n was nog nie heeltemal vervul nie (37:5-11).  Dalk voel dit soms vir jou of dinge uitwerk vir almal rondom jou, terwyl jóú ‘drome’ nie vervul word nie.  Buig die knie voor God se soewereine besluit en wag geduldig.  Hy sal jou op die regte tyd verhoog (1 Petrus 5:6).  God het sy Seun op die regte tyd gestuur en laat sterf (Galasiërs 4:4, Romeine 5:6).  Soms vat God lank om sy planne te vervul (13 jaar in Josef se geval, v.46, 37:2).  William Carey het na ses jaar op die sendingveld sy eerste bekeerling gesien.  Adoniram Judson (sendeling na Burma) moes sewe jaar wag vir sý eerste bekeerling.  Bob Dickey het vir 20 jaar nie veel vrug gesien op sy bediening nie, en Tom Carson het na hy 60 was eers vrug gesien.

 

Josef se drome was nog net halfpad vervul.  Hy was nou ‘n regeerder in Egipte, maar sy broers het nog nie voor hom kom buig nie (dit gebeur eers in 42:6, 9).  Miskien lyk dit of jou gebede net halfpad beantwoord word.  Maar God se halwe antwoord is ‘n deposito dat die res ook vervul sal word.

 

Ons leer ook uit hierdie hoofstuk dat die Here meestal in die normale gang van die lewe werksaam is.  Moenie altyd bid of wag vir ‘n wonderwerk nie.  Die Here bewerk sy planne deur normale dinge soos:

 

[1] Familie-twis (hfst.37).  Josef se broers het hom Egipte toe verkoop om God se planne uit te voer (45:5, 8, 50:20).

 

[2] Leuens (hfst.38).  Potifar se vrou het gelieg, sodat Josef in die tronk beland het.  Hiér het hy die skinker ontmoet, sodat hy uiteindelik uit die tronk sou kom.

 

[3] Slegte drome (hfst.40-41).  Josef het hierdie drome uitgelê.  God het dít gebruik om hom in bewind te kry.

 

[4] Mense wat van jou vergeet (40:23).  As Josef dadelik uit die tronk gekom het, sou hy nooit voor Farao gekom het om sy drome uit te lê nie.  Dan sou hy nooit aan bewind gekom het nie.

 

[5] Droogte (hfst.41).  God het die hongersnood gebruik om Josef se familie Egipte toe te bring.

 

[6] Iemand wat water skep (hfst.24).  So het Abraham se slaaf ‘n vrou vir Isak gekry, sodat die beloofde nageslag kon voortgaan.

 

[7] ‘n Baba wat huil (Eksodus 2).  God het baba-Moses se trane gebruik om die prinses se hartsnare te roer, sodat sy hom nie sou doodmaak nie.

 

[8] ‘n Vrou wat werk toe gaan (Rut 2).  Is dit toevallig dat Rut by Boas se lande uitgekom het, en dat Jesus uit haar nageslag gebore is?

 

[9] ‘n Sensus-opname (Lukas 2:1-7).  Keiser Augustus se bevel het gemaak dat Jesus in Betlehem gebore is, sodat die Skrif vervul kon word.

 

[10] Slaaploosheid (Ester 6).  Toe die koning nie kon slaap nie het hy gevra dat sy knegte vir hom uit die kronieke moes voorlees.  Hy gelees hoe Mordegai hom gehelp het, maar geen beloning ontvang het nie.  God het dit gebruik om vir Mordegai te verhoog, die Jode te spaar, en bose Haman te vernietig.

 

[11] Siekte (Galasiërs 4:13).  Paulus se siekte het gemaak dat hy die evangelie vir die Galasiërs gepreek, en hulle tot bekering gekom het.

 

[12] ‘n Voertuig wat verdwaal.  Charles Spurgeon het ‘n probleem gehad.  Net een man in Engeland kon sy probleem oplos, maar hy kon hom nie kry nie.  Toe hy een aand in die noorde van London moes preek het die koets ‘n straat te vroeg afgedraai.  Voor in die pad was die man wat sy probleem kon oplos.

 

[13] Slegte weer.  Spurgeon was oppad kerk toe.  Hy is in ‘n sneeustorm vasgevang en moes in ‘n klein Metodiste kapel skuiling soek.  Dáár het hy die evangelie gehoor en tot bekering gekom.

 

[14] Johannes Calvyn wou Strasbourg toe gaan.  Soldate het die pad geblok.  Cavlyn moes in Geneve bly en het ‘n kragtige bediening daar gehad.

 

[15] Stuart Olyott se seun het aansoek gedoen om by ‘n fabriek sy ambag te loop.  Plekke was reeds vol bespreek en hy het nie plek gekry nie.  ‘n Tydjie later het Olyott iemand gebel, maar per ongeluk een nommer verkeerd gedruk.  ‘n Stem aan die anderkant het gesê:  ‘Jy klink soos mnr. Olyott wat twee weke gelede by die fabriek was.  Ek het jou nommer gesoek maar kon dit nie kry nie.  Laasweek het een van die aansoekers onttrek.  Ons het plek vir jou seun.’

 

Die Afrikaanse spreekwoord sê:  ‘Uit die oog, uit die hart.’  Ons sal dit nooit van God kan sê nie.  Hy sien ons altyd en daarom sal Hy ons nooit vergeet nie.

Wag op die Here

Hourglass

Ek het al voorheen verwys na twee karakters in John Bunyan se Pilgrim’s Progress:  Passion en Patience.  Passion wou dadelik al sy speelgoed hê.  Hy het dit gekry en vir Patience gelag, omdat hy niks gehad het nie.  Patience het geduldig gewag, omdat hy geweet het dat hy ‘n erfenis in die hemel het.  Kort voor lank was Patience se speelgoed gebreek en sy klere geskeur.  Hy het niks oorgehad nie.  Genesis 35:16-37:1 leer vir ons dieselfde les.

 

Jakob (hfst.35)

Toe Jakob klaar sy belofte nagekom het, het hy weggetrek uit Bet-el.  Naby Efrat (Betlehem) het Ragel in kraam gegaan.  God het haar gebed vir nog ‘n seun beantwoord (30:24).  Sy het moeilik geboorte gegee, en net voordat sy dood is, het sy die kind Ben-Oni genoem:  seun van my smarte (Benoni is na hóm vernoem).  Vir Jakob was hierdie kind spesiaal.  Van al sy kinders is net Benjamin in Kanaän gebore.  Benjamin is die naam wat Jakob hom gegee het.  Benjamin beteken ‘seun van my regterhand’.  Hy is ‘n tipe van Christus.  Jesus is ook by Betlehem gebore en is die Seun van sy Vader se regterhand (Matteus 2:1, Psalm 110:1).  Jakob het vir Ragel naby Betlehem begrawe (v.16-20).

 

Jakob het verder gereis tot by die Migdal-Eder (toring van Eder).  Hierdie was seker ‘n tipe wagtoring waaruit hulle veediewe kon raaksien.  Toe hulle daar gebly het, het Ruben met sy pa se byvrou geslaap.  Hy het dit gedoen omdat hy wellustig was, maar het ook probeer om só sy pa se hoofskap oor te neem – hy was immers die eersgeborene (v.21-22).  Soos in 34:5, 13 het Jakob sy hoofskap versuim en stilgebly.  Hy het eers op sy sterfbed die saak met Ruben opgeneem:  “Ruben, jy is my eersgeborene, my krag en die eersteling van my sterkte; die vernaamste in hoogheid en die vernaamste in mag!  Opbruising soos van waters—jy sal die vernaamste nie wees nie, want jy het die bed van jou vader beklim; toe het jy dit ontheilig. Hy het my bed beklim.” (49:3-4).  Hy het ook sy tweede en derde oudste seuns aangespreek, omdat hulle in 34:25-26 ‘n hele stad se mans uitgemoor het:  “Símeon en Levi is broers.  Hulle wapens is werktuie van geweld.  Laat my siel nie kom in hulle raad nie, laat my eer nie eens wees met hulle vergadering nie. Want in hul toorn het hulle manne doodgeslaan, en in hulle moedswilligheid het hulle beeste vermink.  Vervloek is hulle toorn, want dit is heftig; en hulle grimmigheid, want dit is hard.  Ek sal hulle verdeel in Jakob en hulle verstrooi in Israel.” (49:5-7).  Die vierde oudste seun, Juda, het dus die belangrikste geword (49:8-12, 1 Kronieke 5:1-2).  So het God hulle sonde gebruik om sy planne te volbring, want uit Juda se nageslag moes die Messias gebore word.

 

Moses (die outeur) het eers nuus oor die jongste en oudste seun gegee, en daarna ‘n volledige lys van Jakob se twaalf seuns gegee:

 

“En die seuns van Jakob was twaalf.  Die seuns van Lea was:  Ruben, die eersgeborene van Jakob, daarna Símeon en Levi en Juda en Issaskar en Sébulon.  Die seuns van Ragel:  Josef en Benjamin.  En die seuns van Bilha, die slavin van Ragel:  Dan en Náftali.  En die seuns van Silpa, die slavin van Lea:  Gad en Aser.  Dit is die seuns van Jakob wat vir hom in Paddan-Aram gebore is.” (v.22-26).

 

Jakob het Hebron toe getrek om sy pa te gaan sien (v.27, 13:18).  In 28:21 het God belowe om hom na sy pa se huis toe terug te bring, en in 31:18 was dit sy eie voorneme.  Isak was 180 toe hy dood is (v.28).  Sy twee seuns, Jakob en Esau, het hom begrawe (v.29, 25:9).  Hulle was 120 jaar oud (25:26).  Dit is ironies hoe begrafnisse dikwels vervreemde geliefdes met mekaar herenig.  Noudat Isak dood was, het Jakob oorgeneem as hoof van die aardsvaders.

 

Esau (hfst.36-37)

Hierdie hoofstuk wys op die verskille tussen Jakob en Esau.

 

Hulle vroue

[1] Esau het sy vroue by die Kanaäniete gekry (v.2-3).  Sy een vrou was Ismael se dogter.  Alhoewel die Horiete sy vyande was, het hy en sy seun Elifas met hulle dogters getrou (v.12, 20, 22, 25).

 

[2] Soos sy pa, het Jakob met familie getrou en sy vroue uit Haran gekry (hfst.24, 28:1).  Hy het nie, soos Esau, met die Kanaäniete ondertrou nie (34:9).

 

Hulle kinders

[1] Esau het vyf seuns en tien kleinseuns gehad (v.4-5, 9-13).  Elifas was die oudste en sý seun was Teman (v.10-11).  In Job 2:11 lees ons van Elifas die Temaniet.  Hy het dus van hier af gekom.  Us was ook ‘n inwoner van Seïr (v.28).  Volgens Job 1:1 was Job uit die land Us.  Amalek was ook een van Elifas se seuns (v.12).  Die Amalekiete het later vir Israel probleme veroorsaak (Eksodus 17).

 

[2] Jakob het twaalf seuns gehad en nog geen kleinseuns nie.  Sy nageslag moes baie vermeerder voordat hulle soos die sterre van die hemel en die stof van die aarde kon wees.  In hfst.35 het hy drie geliefdes aan die dood afgestaan:  Debora (sy ma se oppasser), Ragel (sy geliefde vrou), en Isak (sy pa).

 

Hulle lande

[1] Daar was te min weiding in Kanaän vir Jakob en Esau se baie vee (v.7, 13:6).  Esau het Seïr toe getrek.  Die Here het vir Seïr die Horiet voor Esau verdryf (Deuteronomium 2:22).  Hy het sy gesin in die land gevestig (v.6-8).  Esau het sy broer se juk afgegooi (27:40).  Die Here het hom laat trek, omdat Hy die land Kanaän aan Jakob belowe het.

 

[2] God het wel die land aan Jakob en sy nageslag belowe (35:12), maar hy was nog ‘n vreemdeling in die land (37:1).

 

Hulle konings

[1] Esau het stamhoofde gehad (v.15-19, 40-43).  Daar was ook reeds konings in Edom.  Daar was nie ‘n koninklike familie nie; die konings is deur stamhoofde ingestem (v.31-39).

 

[2] Al het God vir Jakob belowe dat konings uit hom sou voortkom (35:11), was daar nog geen koning in Israel nie (v.31).

 

Hulle nasies

[1] God het belowe dat Jakob en Esau twee nasies sou word (25:23).  Esau was reeds ‘n nasie:  Edom (v.43).  Edom het vir Israel gehaat (Obadja).

 

[2] Jakob was maar twaalf seuns en nog nie ‘n nasie nie (35:11, 22-26).  God het die Israeliete beveel om gaaf te wees met Edom (Deuteronomium 2:4-5, 23:7).

 

Soms lyk dit of Esau beter af is as Jakob, of die wêreld beter af is as God se kinders (Psalm 73):

 

  • Duisende mense daag op vir Michael Jackson se begrafnis. ‘n Paar hartseer gelowiges vergader om ‘n ou sendeling se graf. Niemand onthou die sendeling nie en daar is nie eers geld vir ‘n grafsteen nie.
  • ‘n Oneerlike Moslem-sakeman se besigheid gaan vooruit en hy word skatryk. Jy werk eerlik en probeer om die Here te verheerlik, maar jou besigheid sukkel.
  • Ons president en party parlementslede word ryk deur korrupsie. Twee vroue in ons gemeente sukkel om kop bo water te hou (Prosperity predikers is eenvoudig nie eerlik of realisties met die lewe nie!).
  • Benny Hinn en Joel Osteen het tienduisende mense in hulle kerke. Baie kerke wat die waarheid preek bestaan maar uit ‘n handjievol mense.
  • Die Mormone en Vatikaan het hope geld. Baie kerke wat ernstig is met die waarheid werk op ‘n stywe begroting.

 

Dit laat jou wonder of God sy kinders vergeet en verlaat het.  Dalk sê jy soos Asaf dat jy tevergeefs jou hart rein en jou hande skoon gehou het (Psalm 73:17).  Dis amper of die Here nie eers raaksien dat jy probeer om heilig te lewe nie.

 

Moenie so dink nie.  Jy mag dalk nie in hierdie wêreld voorspoedig wees nie.  Maar jy kan seker wees dat jy in die hemel voorspoedig sal wees – vir ewig.  Moenie soos Esau wees wat vir die hier-en-die-nou gelewe het nie (25:29-34, Hebreërs 12:16-17).  Onthou liewer wat die Bybel sê:

 

“En Hy sê vir almal:  As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën en sy kruis elke dag opneem en My volg.  Want elkeen wat sy lewe wil red, sal dit verloor; maar elkeen wat sy lewe om My ontwil verloor, hy sal dit red.  Wat baat dit ‘n mens tog as hy die hele wêreld win, maar homself verloor of skade aandoen?” (Lukas 9:23-25).

 

“Maar Abraham antwoord:  Kind, onthou dat jy jou goeie dinge in jou lewe ontvang het, en so ook Lasarus die slegte.  En nou word hy getroos, maar jy ly smarte.” (Lukas 16:25).

 

“Daarom gee ons nie moed op nie, maar al vergaan ons uiterlike mens ook, nogtans word die innerlike mens dag ná dag vernuwe.  Want ons ligte verdrukking wat vir ‘n oomblik is, bewerk vir ons ‘n alles oortreffende ewige gewig van heerlikheid; omdat ons nie let op die sigbare dinge nie, maar op die onsigbare; want die sigbare dinge is tydelik, maar die onsigbare ewig.” (2 Korintiërs 4:16-18).

 

Soms lyk dit vir ons of die koninkryke van hierdie wêreld in beheer is.  Maar die Here sê:  “Dan sal daar verlossers die berg Sion opgaan om die gebergte van Esau te oordeel, en die koninkryk sal aan die HERE toebehoort.” (Obadja 21).  Ons het ‘n vaste hoop dat die Here eendag dinge gaan omkeer, sodat ons voorspoedig mag wees.  Hierdie hoop help ons om te volhard en geduldig te wag op die Here:  “Want ons is gered in hoop; maar die hoop wat gesien word, is geen hoop nie; want wat iemand sien, waarom hoop hy dit nog?  Maar as ons hoop wat ons nie sien nie, dan wag ons daarop met volharding.” (Romeine 8:24-25).  Vir die gelowige is die lyding van hierdie wêreld die naaste wat hy aan die hel sal kom.  Vir die ongelowige is die vreugdes van hierdie wêreld die naaste wat hy aan die hemel sal kom.  Laat dít jou help om nie bitter te word, jouself te bejammer, te kla, selfmoord te oorweeg, of te wens jy’s dood wanneer ongelowiges voorspoed geniet, terwyl dit met jou sleg gaan nie.  Matthew Henry was reg:

 

“The children of this world have their all in hand, and nothing in hope (Luke 16:25); while the children of God have their all in hope, and next to nothing in hand.  But, all things considered, it is better to have Canaan in promise than Mount Seir in possession.”