Hoe besluit ’n mens oor grys areas?

Black and white and grey

‘n Man het eenkeer vir my gesê dis sonde om ‘n TV te hê (ek stem saam dat daar baie sondige programme op TV is). Hoe het hy sy standpunt Bybels regverdig? Hy het gesê dat Israel ‘n goue kalf gemaak het. Openbaring 13 praat van ‘n dier wat sterf, weer lewe, en asem haal. Volgens hom is dít die goue kalf wat weer in die toekoms sal lewe. En hiérdie kalf is die TV in jou huis.

 

In 1 Korintiërs 10:23-11:1 gee Paulus vir ons ‘n beter manier hoe om te besluit oor grys areas soos TV.

 

Sal dit ander opbou en bevoordeel (v.23-24)?

Charles Spurgeon het sigare gerook. Hy het opreg geglo dat hy dit tot eer van God kon doen.[1] Op ‘n tyd het sy dokter vir hom gesê dat dit sy gesondheid sal help. Ander mense het gesê dis sonde. Toe D.L. Moody dit vir hom sê, het hy sy vinger in Moody se groot maag gesteek en gesê: ‘Ja, en almal kan sien wat jóú sonde is.’ Iemand het vir Spurgeon gevra: ‘Hoe weet jy jy rook nie te veel nie?’ Sy antwoord was: ‘As ek twee sigare gelyk rook dan rook ek te veel.’

 

Spurgeon het opgehou rook nadat hy dié advertensie in ‘n winkelvenster gesien het: ‘Smoke what Spurgeon smokes.’ Dáár het hy besef dat hy ‘n struikelblok is vir ander. Hy het opgehou rook. Dít is die beginsel in v.23-24.

 

In v.23 het die Korintiërs die stelling van 6:12 herhaal: ‘Alles is my geoorloof…’ Hierdie keer het dit te doen gehad met vleis wat aan afgode geoffer is (vgl. hfst.8). Dis waar dat jy vry is, maar sal dit wat jy doen jou broer geestelik help en opbou (v.23, 8:1)? Hóékom doen jy dit? Is dit omdat jy ander wil bevoordeel, of omdat jy jou begeertes wil bevredig (v.24)? Onthou dat die liefde nie sy eie belang soek nie (13:5). Die Skrif sê jy moet ander bo jouself stel en hulle opbou; jy moet jou naaste liefhê soos jouself (Romeine 15:1-2, Filippense 2:3-4, Levitikus 19:18).

 

Sal dit jou of ander se gewete pla (v.25-30)?

Twee maande gelede het ‘n meisie vir my gevra: ‘Mag ek nog by klubs dans as ek ‘n Christen is?’ Wat sou jy sê? ‘n Ou predikant het vertel hoe hy as jong man gaan dans het. Toe hy homself in die dansbaan se spieël sien het sy gewete hom aangekla: ‘Jy hoort nie hier nie.’

 

Is dans sonde? Moet ons soos party mense sê: ‘Jy mag dans; jy mag dit net nie geniet nie’? Die Bybel gee nie ‘n opdrag hieroor nie. Wanneer dit by dans en ander grys areas kom, moet jy volgens die beginsels in v.25-30 ‘n besluit neem.

 

Koop enige vleis in die mark. Jy hoef nie te vra of dit aan afgode geoffer is nie (v.25). ‘n Afgod is buitendien niks nie, en daarom is die vleis onbesmet (hfst.8). God het alles gemaak; geniet wat jy eet (v.26, Psalm 24:1, Hebreërs 1:2, 1 Timoteus 6:17). As jou ongelowige kollega jou nooi, kan jy met ‘n skoon gewete by sy huis gaan eet om hom vir die Here te wen (v.27, 5:9-10, Matteus 9:10-13). Om by sy huis te eet is nie dieselfde as om in ‘n afgodstempel te eet nie (v.19-20). Eet maar wat in jou bord geskep word (Lukas 10:8). Net as jou gewete jou pla moet jy die uitnodiging van die hand wys (Romeine 14:23).

 

Gestel ‘n swakker gelowige is saam met jou. Terwyl jou gasheer in die kombuis is, fluister hy: ‘Hierdie vleis is aan afgode geoffer.’ Wat moet jy doen? Moenie die vleis eet nie (v.28-29). Jý weet die vleis is nie deur die afgod besoedel nie, maar hy twyfel. Hy sal jou voorbeeld volg en sy gewete beskadig. Hy sal leer om sy gewete uit te blok, sodat hy dit nie hoor as dit hom eendag teen regte sonde waarsku nie. Sê dus ‘nee dankie’ vir jou gasheer. Dit is beter om hom te affronteer, as wat jy jou swakker broer se gewete skroei (v.28). Moet ook nie die vleis eet as jou ongelowige gasheer vir jou sê dis aan afgode geoffer nie. As jy dit eet sal hy dink dat jy afgodery goedkeur.

 

Paulus probeer nie sê dat jy volgens iemand anders se gewete moet lewe nie (v.29). As jy vir God dankie sê, kan jy met ‘n geruste hart eet (v.30, Romeine 14:6, 1 Timoteus 4:3-5). Jy kan egter nie die Here vir die kos dank as dit jou broer se gewete sal beskadig nie.

 

Sal dit God verheerlik en ander vir Jesus wen (v.31-11:1)?

Flip is ‘n ongelowige by ‘n kerkbasaar. Die predikant en ouderlinge het ‘n kas vol bier. Hulle word nie dronk of ‘mellow’ nie. Tog sien Flip hoe hulle bier drink en lekker lag. Die prentjie herinner hom aan sy pa wat so gedrink het. Hy het dit gehaat as sy pa dronk word, vuil grappe vertel, by vroue aanlê, baklei en sy ma slaan. Hierdie terugflits het vir Flip afgesit. Hy besluit dat Christene skynheilig is; dat hulle net soos sy pa is. ‘Ek sal nooit na dié kerk toe gaan nie,’ sê hy. Dit sal moeilik wees om hom anders te oortuig. Moenie aspris aanstoot gee, en só jou kans verbeur om mense vir Jesus te wen nie (v.31-11:1).

 

Sal dit wat jy eet, drink, of doen God verheerlik (v.31, Johannes 17:4)? Kan jy die Here hiervoor dank (Kolossense 3:17)? As jy ‘n ongelowige Jood of Griek, of selfs ‘n mede-gelowige laat struikel, verheerlik jy nie die Here nie (v.31-32, Romeine 14:13).

 

Wanneer dit by grys areas kom, probeer Paulus om almal te behaag, sodat hy baie mense vir die Here kan wen (v.33, 9:19-23, Romeine 11:14). Paulus probeer nie sê dat hy polities korrek wil wees nie. Hy probeer nie sê dat hy nooit sal sê Jesus is die enigste Weg, of homoseksualiteit is sonde nie (Galasiërs 1:10). Dit gaan hier oor grys areas, en nie oor dit wat swart en wit is in die Bybel nie.

 

In hierdie opsig wil Paulus soos Jesus wees en sy regte prysgee om ander te red (11:1, Filippense 2:6-8). Wees soos Paulus; wees soos Jesus (11:1, 4:16, Filippense 3:17).

 

Neem die regte besluite wanneer dit by grys areas kom. Hoe doen jy dit? Sorg dat jy weet wat ‘n grys area is. ‘n Grys area is enigiets wat nie eksplisiet in die Skrif verbied of beveel word nie; iets waaroor die Bybel net riglyne gee: drank, rook, dans, kos, TV, Facebook, voorbehoedmiddels, Kersfees, lotery, karate, tatoeëermerke, ens.

 

Moenie jou siening as ‘n wet op ander afdwing nie. Moenie ‘dissipels maak’ van jou siening nie. Moenie vir ander sê: ‘Dis verkeerd as jy dit-of-dat eet’ nie. Moenie jou dieët die elfde gebod maak nie: “raak nie, smaak nie, roer nie aan nie?” (Kolossense 2:21). Moenie sê dat enigiemand wat nie soos jy glo nie, sonde doen: ‘As jy wyn drink sondig jy… As jy voorbehoedmiddels gebruik sondig jy.’

 

Moenie op die swakker gelowige neersien en sê hy is wetties omdat hy nie wyn drink of dans nie. Dis wel wetties as jy op grond van ‘n grys area dink jy is meer geestelik en God kyk met guns na jou: ‘Ek is meer geestelik as jy, want ek kyk nie TV nie… God is ontevrede met jou omdat jy Kersfees vier.’ Die Bybel sê dat onreinheid nie van buite kom nie, maar van binne; uit die hart (Markus 7:14-23).

 

Wees dan oortuig van wat jy glo, maar verdra mense wat nie soos jy glo nie (Romeine 14:1-5). ‘In essentials unity; in non-essentials liberty; in all things charity.’

 

Hoe lyk die beginsels van hfst.10 in die praktyk?

 

[1] Is jou eie genot vir jou die belangrikste as jy rook, dans, wyn drink, of op Facebook is? Sal dit ander bevoordeel of benadeel as jy rook?

 

[2] Sal dit jou of jou broer se gewete pla as jy lotto speel, ‘n tatoeëermerk kry, of as jou kind karate doen?

 

[3] Sal jy ‘n kans mis om vir Jesus te getuig omdat jy rook of bier drink? Sal die ongelowige dink jy keur dronkenskap goed as hy jou met ‘n bier sien?

 

[4] Wat is jou doel as jy die lotto speel, rook, of dans? Wil jy God verheerlik? Of is jy ‘n hedonis wat vir jouself en plesier lewe?

 

[5] Sou Jesus dit gedoen het (11:1)?

 

Hier is nog ‘n paar vrae uit ander Skrif-beginsels:

 

[6] Sal dit jou liggaam beskadig as jy rook (6:19-20, Deuteronomium 5:17)? Kan die voorbehoedmiddel moontlik die bevrugte eiersel aborteer?

 

[7] Sal jy ‘n slaaf word van Facebook, TV, of die lotto? Sal dit jou lewe en gedagtes oorneem? Mors dit baie van jou tyd en geld? Het dit vir jou ‘n afgod geword? As jy dit nie maklik kan opgee of daarvoor ‘nee’ sê nie, dan is dit vir jou ‘n afgod (6:12, Matteus 6:24, Efesiërs 5:18).

 

[8] Is jy minderjarig, sodat jy deur te rook, te drink, of lotto te speel die landswet oortree?

 

[9] Word jy versoek om wêrelds te wees as jy by ‘n klub dans, op sekere liedjies dans, of die liede se woorde hoor (Romeine 12:2)? Voel dit anders as jy by ‘n troue dans, met die ligte aan dans, of in die dag dans?

 

Moenie jou vryheid misbruik om vleeslik te wees nie. Moenie vir die swakker gelowige sê: ‘As jy nie daarvan hou dat ek bier drink nie, moet jy maar by die Mormone aansluit’ nie. Dit is hoe die wêreld dink. Vir hulle is die volgorde van belangrikheid: ek, ander, God. As jy die Here wil verheerlik en sy Woord wil gehoorsaam, is die volgorde: God, ander, ek.

 

Hoekom moet jy reg besluit wanneer dit by grys areas kom? God het jou geskep en gered om Hom in alles te verheerlik (v.31) – ook in grys areas.

 

In die verlede het baie mense gedink die Baptiste is ‘n kultus of sekte. Toe ek studeer het, het ons rektor vir ons ‘n boek gewys wat deur ‘n Hervormde teoloog geskryf is. Die titel was: Die Baptiste Beweging.

 

Een kenmerk van kultusse raak die kwessie van grys areas. In kultusse dwing die kerk, die leier, of ‘n ‘heilige boek’ sekere reëls af op die volgelinge. Alhoewel die Skrif dit nie vereis nie, sal hulle sê jy móét ‘n sekere dieet volg (die Adventiste). Hulle sal sê dis sonde as jy Kersfees vier, of as jy nie die Ou Testament feeste vier nie (party in die Hebrew Roots Movement). Hulle sal sê dis sonde as jy kaffiëne of alkohol gebruik (die Mormone).

 

Baptiste is nie wetties nie. Baptiste is nie ‘n kultus nie. Ons gewetens is gebind tot die Skrif alleen. Ons het nie ekstra reëls buite die Bybel nie. Maar die feit dat ons vry is beteken nie ons mag ons vryheid misbruik nie. Laat ons mekaar eerder liefhê, in ag neem, en opbou, “Want julle is tot vryheid geroep, broeders; gebruik net nie julle vryheid as ‘n aanleiding vir die vlees nie, maar dien mekaar deur die liefde.” (Galasiërs 5:13).

[1] Ek het lank terug twee biografieë oor Spurgeon se lewe gelees. Ek onthou hierdie stories, maar kon nie die presiese verwysings kry nie. Ek het ook van hierdie stories by ander gehoor.

Advertisements

Bemoediging vir Christen-werkers

Lashing Paul

In die kerk waarin ek grootgeword het, was ons predikant op ‘n tyd baie ontmoedig en wou hy bedank.  Een Sondag het hy vir die kerk gesê hoe die Here hom bemoedig het, sodat hy kans gesien het om aan te gaan.  Dit is wat in Handelinge 16 gebeur het:  die Here het die sendelinge bemoedig, sodat hulle kon aanhou werk.

 

Spanmaats en kerkgroei (v.1-5)

 

1 En hy het in Derbe en Listre aangekom; en daar was ‘n dissipel met die naam van Timótheüs, seun van ‘n gelowige Joodse vrou, maar van ‘n Griekse vader. 2 Hy het goeie getuienis gehad van die broeders in Listre en Ikónium. 3 Paulus wou hê dat hy saam met hom op reis sou gaan, en hy het hom geneem en besny ter wille van die Jode wat in daardie streke was; want hulle het almal geweet dat sy vader ‘n Griek was. 4 En op hulle reis deur die stede het hulle die verordeninge wat deur die apostels en die ouderlinge in Jerusalem vasgestel was, aan hulle oorgegee om te onderhou. 5 En die gemeentes is versterk in die geloof en het elke dag vermeerder in getal.”

 

Paulus het teruggegaan Listre en Derbe toe om die nuwe bekeerlinge te bemoedig (sien hfst.14).  In Listre was daar ‘n jong bekeerling genaamd Timoteus.  Sy ma, Eunice, was ‘n gelowige Jood en sy pa ‘n ongelowige Griek (v.1, 2 Timoteus 1:5).  Sy ma en ouma het die evangelie met hom gedeel, maar Paulus was die geestelike vader deur wie hy tot bekering gekom het (2 Timoteus 1:2, 5, 3:14-15, 1 Korintiërs 4:15, 17).  Die gemeentes het net goeie dinge van Timoteus te sê gehad (v.2).  Dít is die tipe mense wat jy in jou span soek:  nie net mense wat gretig en bereidwillig is nie, maar mense met karakter wat geskik is vir die taak.

 

‘n Mens hoef nie besny te wees om gered te word nie, en Paulus het dit geweet (hfst.15).  Maar as hy nie vir Timoteus besny het nie, sou die Jode nie na hulle prediking geluister het nie.  Dit was dan vir evangelisasie doeleindes wat hy hom besny het (v.3):  “Want alhoewel ek van almal vry was, het ek my aan almal diensbaar gemaak om soveel van hulle as moontlik te win.  Vir die Jode het ek soos ‘n Jood geword om die Jode te win; vir die wat onder die wet is, soos een wat onder die wet is, om die wat onder die wet is, te win.  Vir die wat sonder die wet is, soos een sonder wet—al is ek nie sonder die wet van God nie, maar onder die wet van Christus—om die wat sonder die wet is, te win; vir die swakkes het ek soos ‘n swakke geword om die swakke te win; vir almal het ek alles geword om in alle geval sommige te red.  En ek doen dit ter wille van die evangelie, dat ek ‘n deelgenoot daarvan kan word.” (1 Korintiërs 9:19-23).

 

In hfst.15 het die Jerusalem-Raad ‘n brief geskryf om te sê dat die heidene gered kon word sonder dat hulle besny is.  Toe Paulus en Silas dié brief vir die gemeentes voorgelees het, was hulle bemoedig.  Buiten dat hulle geestelik versterk is, het nóg mense tot bekering gekom en by die gemeentes aangesluit (v.4-5).

 

Ek het twee Amerikaanse vriende op die sendingveld.  Hulle het al dikwels gesê hoe hulle bemoedig word deur mekaar se teenwoordigheid.  Jesus het goed geweet dat sy werkers hierdie tipe bemoediging nodig het.  Daarom het hy hulle twee-twee uitgestuur (Lukas 10:1).  Om dieselfde rede het Paulus spanmaats soos Silas en Timoteus gekies.  Kies vir jou iemand van dieselfde geslag wat jou sal aanmoedig om heilig te lewe en getrou te dien.  Bid ook dat die Here sy kerk sal bemoedig deur numeriese en geestelike groei (v.5).

 

Leiding en voorsienigheid (v.6-10)

 

6 En hulle het deur die land Frígië en Galásië gegaan, omdat die Heilige Gees hulle verhinder het om in Asië die woord te verkondig. 7 En toe hulle by Mísië kom, het hulle probeer om na Bithínië te gaan, maar die Gees het hulle dit nie toegelaat nie. 8 So het hulle dan Mísië verbygegaan en na Troas afgekom. 9 En Paulus het ‘n gesig in die nag gesien—daar staan ‘n Macedóniër wat hom smeek en sê:  Kom oor na Macedónië en help ons! 10 En toe hy die gesig gesien het, het ons dadelik probeer om na Macedónië te gaan, omdat ons versekerd was dat die Here ons geroep het om die evangelie aan hulle te verkondig.”

 

Paulus en sy span wou in Asië preek, maar die Heilige Gees het hulle gekeer.  Hulle wou in Bithinië preek, maar vir ‘n tweede maal het die Gees hulle gekeer.  Van Bithinië af is hulle Troas toe in Noord-Wes Turkye (v.6-8).  Daar het Paulus ‘n visioen gehad van ‘n Macedoniese man wat wou hê dat hy en sy span hulle moes help.  Nóú het Paulus verstaan hoekom die Gees hulle planne gekeer het.  In v.10 word ‘hulle’ vervang met ‘ons’, wat aandui dat Lukas by Paulus en sy span aangesluit het.

 

Drie lesse staan uit in hierdie verse:

 

[1] Die Heilige Gees is soewerein om te werk waar en wanneer Hy wil; in Macedonië eerder as in Asië of Bithinië:  “Die wind waai waar hy wil, en jy hoor sy geluid, maar jy weet nie vanwaar hy kom en waarheen hy gaan nie.  So is elkeen wat uit die Gees gebore is.” (Johannes 3:8).

 

[2] Die Heilige Gees lei ons deur voorsienigheid; deur oop en toe deure.  Hy maak deure toe om ons te verhinder en maak deure oop om ons vorentoe te neem.  Hy lei ons deur die direkte openbaring van die Skrif.  Anders as Paulus het ons ‘n volkome Bybel.  Ons hoef nie te wag dat die Gees ons deur drome of visioene hoef te lei nie.  Hy lei ons wanneer ons die betrokke saak met ander gelowiges bespreek het (‘ons was versekerd’, v.10).  Hy lei ons wanneer ons aktief gehoorsaam is, en nie wanneer ons passief rondsit nie.  Om die Here se wil te ken moet al hierdie faktore saamwerk.  As ons een van hulle uitlos, beland ons in dieselfde gemors as Jona wat ‘n oop deur gehad het, maar buite God se wil was.

 

[3] Die Here stuur soms Christene oor ons pad wat ons help om meer effektief te dien.  Hy het vir Lukas oor Paulus se pad gestuur.  Lukas was ‘n mediese dokter wat die span kon help.  Hy het ‘n joernaal van Paulus se sendingreise gehou en die boek Handelinge geskryf.  Hy het ook inligting versamel om Lukas-evangelie te skryf.

 

Weergeboorte en voorsiening (v.11-15)

 

11 Ons het dan afgevaar van Troas en reguit koers gehou na Samothráce, en die volgende dag na Neápolis, 12 en daarvandaan na Filíppi, wat die eerste stad is van daardie deel van Macedónië, ‘n kolonie.  En ons het in hierdie stad ‘n paar dae deurgebring. 13 En op die sabbatdag het ons uitgegaan buitekant die stad langs ‘n rivier waar die gebruiklike bidplek was, en ons het gaan sit en met die vroue gespreek wat daar bymekaargekom het. 14 En ‘n vrou met die naam van Lídia, ‘n purperverkoopster van die stad Thiatíre, ‘n godsdienstige vrou, het geluister; die Here het haar hart geopen om ag te gee op wat deur Paulus gesê is. 15 En toe sy en haar huisgesin gedoop is, het sy by ons aangedring en gesê:  As u oordeel dat ek in die Here glo, kom dan in my huis en bly daar.  En sy het ons gedwing.”

 

Die span wou nie in die nag seil en tussen rotse beland nie.  Daarom het hulle op die eiland van Samothráce oornag.  Die volgende dag het hulle Neapolis toe geseil en die paar kilometer na Filippi toe afgelê (v.11-12).  Filippi was ‘n baie belangrike stad in Griekeland; een van die vier belangrikstes in die Macedonië provinsie.  Die Gees wou die evangelie soontoe neem, sodat dit maklik na die res van die omgewing toe kon versprei.  Die stad is vernoem na Alexander die Grote se pa, Filippus II.  Hy het in 359 v.C. koning van Macedon geword.  Hy het gesien dat die omgewing groen en vrugbaar was, en dat daar baie goud was.  In 31 v.C. het Octavius en Mark Antony hiér teen Julius Caesar se moordenaars, Brutus en Cassius, geveg.  Ná hulle oorwinning het Octavius (later Augustus genoem) Filippi tot ‘n Romeinse kolonie verklaar.  Die inwoners van die stad was Romeinse burgers wat self kon stem, hulle eie regters kon aanstel, en geen belasting betaal het nie (v.21).

 

Toe die Sabbat aanbreek het Paulus en sy span na die Gangites rivier buite Filippi gegaan (v.13).  Omdat daar nie genoeg Joodse mans was nie, was daar nie ‘n sinagoge nie, maar het dít die gebedsplek geword.  ‘n Klompie vroue het bymekaar gekom.  Een van hulle se name was Lidia.  Sy was ‘n godvresende vrou wat nie-amptelik die Joodse geloof aangeneem het.  Sy het duur purper klere uit Tiatire aan die rykes en adelikes verkoop (v.14).  Terwyl Paulus besig was om te preek het God haar hart en verstand geopen om te verstaan (v.14).  Weereens is dit duidelik dat God soewerein is in die redding van sondaars.  Petrus praat van God wat “ons die wedergeboorte geskenk het” (1 Petrus 1:3, cf. Johannes 3:8).  Jesus se woorde was:  “Ek loof U, Vader, Here van die hemel en die aarde, dat U hierdie dinge verberg het vir wyse en verstandige mense en dit aan kindertjies geopenbaar het.  Ja, Vader, want so was dit u welbehae.  Alles is aan My oorgegee deur my Vader; en niemand weet wie die Seun is nie, behalwe die Vader, en wie die Vader is nie, behalwe die Seun en hy aan wie die Seun dit wil openbaar.” (Lukas 10:21-22).  Lidia en haar huisgesin is gedoop.  Haar gasvryheid en mededeelsaamheid was tekens dat sy waarlik weergebore was (v.15).

 

God red nie altyd 3000 mense op een dag nie (2:41).  Partykeer red Hy een persoon of ‘n gesin (v.14-15).  Moenie dink dat ‘n klein begin niks is nie (Sagaria 4:10).  Moenie mense se wil of emosies manupileer, omdat jy getalle najaag nie.  Jy kan niemand se hart verander nie.  Net Gód kan.  Moet dan nie alewig nuwe metodes uitdink om mense tot bekering te probeer manupileer nie, maar bid en bid en bid en preek.  Moenie bekering in ‘n blik wil druk, sodat jy dink dat iemand wat nie volgens jóú reëls gered is, nie ‘n ware Christen is nie.  Nie almal huil as hulle tot bekering kom nie.  Nie almal het ‘n dag en datum nie.  Nie almal verander soos dag en nag nie.  Daar was ‘n groot verskil tussen Lidia en die tronkwag se bekerings.  Lidia was ‘n ryk morele vrou wat die waarheid gesoek het.  Die tronkwag was ‘n middelklas geharde man.  Lidia se bekering was soos die son wat opkom:  dit het geleidelik lig geword vir haar.  Die tronkwag se bekering was soos wanneer mens ‘n lig aanskakel:  een oomblik was dit donker en die volgende oomblik het die lig in sy hart geskyn.  Die tronkwag het die presiese oomblik van sy bekering geken.  Lidia kon waarskynlik nie dieselfde gedoen het nie.

 

Ons is nie almal predikers nie.  Maar al preek jy nie kan jy nogsteeds vir die Here werk.  Jy kan jou geld, kos, huis, tyd, vervoer, ensovoorts gebruik om die Here se werk te ondersteun (v.15).  As jy dalk gedink het om op te gee met Jesus, die lewe, die kerk, jou gesin, jou huwelik, jou werk, ensovoorts, hoop ek hierdie preek bemoedig jou.  Moenie opgee nie, maar hou aan in die Here se werk.  In Joel Beeke se woorde:  ‘Don’t resign, but re-sign.’

 

* Ek sal volgende week verse 16-40 by hierdie preek byvoeg.

Hoe moet jy lewe as God soewerein is?

Sovereignty of God and prayer

12 Daarop draai hulle om na Jerusalem van die berg af wat genoem word Olyfberg, wat naby Jerusalem is, ‘n sabbatsreis ver. 13 En toe hulle daar kom, gaan hulle na die bo-vertrek waar hulle gewoond was om te vertoef, naamlik: Petrus en Jakobus en Johannes en Andréas, Filippus en Thomas, Bartholoméüs en Matthéüs, Jakobus, die seun van Alféüs, en Simon, die Yweraar, en Judas, die seun van Jakobus. 14 Hulle almal het eendragtig volhard in gebed en smeking, saam met ‘n aantal vroue en Maria, die moeder van Jesus, en met sy broers.

 

15 En in dié dae het Petrus in die midde van die dissipels opgestaan—die skare van persone daar bymekaar was omtrent honderd en twintig—en gesê: 16 Broeders, hierdie Skrif moes vervul word wat die Heilige Gees voorspel het deur die mond van Dawid aangaande Judas wat die leier was van die wat Jesus gevange geneem het; 17 want hy is saam met ons getal gereken en het die lot van hierdie bediening verkry. 18 Hy het dan ‘n stuk grond gekoop met die loon van ongeregtigheid en het vooroor geval en oopgebars, en al sy ingewande het uitgestort; 19 en dit het bekend geword aan al die inwoners van Jerusalem, sodat daardie stuk grond in hulle eie taal Akeldáma genoem is, dit is Bloedgrond. 20 Want daar staan geskrywe in die boek van die Psalms:  Laat sy woonplek woes word, en laat daar geen inwoner in wees nie!  En:  Laat ‘n ander een sy opsienersamp neem.

 

21 Van die manne dan wat saam met ons rondgegaan het al die tyd waarin die Here Jesus by ons in— en uitgegaan het, 22 van die doop van Johannes af tot op die dag dat Hy van ons opgeneem is—van hulle moet daar een saam met ons getuie word van sy opstanding. 23 En hulle het twee voorgestel:  Josef wat genoem is Bársabas, met die bynaam van Justus, en Matthías. 24 En hulle het gebid en gesê:  U, Here, wat die harte van almal ken, wys uit hierdie twee die een aan wat U uitverkies het 25 om die lot van hierdie bediening en apostelskap te verkry, waarvan Judas afgewyk het om heen te gaan na sy eie plek. 26 Toe werp hulle die lot, en die lot het op Matthías geval; en hy is gekies om saam met die elf apostels te wees.” (Handelinge 1).

 

Kom ek skets net gou vir jou die agtergrond.  Waar is die dissipels?  ‘n Vergelyking tussen v.12 en Lukas 19:29, 24:50-51 wys dat Jesus op die ooste kant van die Olyfberg was toe Hy opgevaar het.  Die presiese plek was omtrent 1.2 kilometer of 2000 tree (‘n Sabbatsreis, v.12) oos van Jersualem.  Jesus se hemelvaart was op hierdie berg (v.9-12).  By sy wederkoms sal Hy op dieselfde berg staan (Sagaria 14:4-5).

 

Gebed (v.12-14)

Die dissipels het in die bo-vertrek bymekaargekom (v.14).  Hierdie is waarskynlik dieselfde kamer waar Jesus die nagmaal ingestel het, en waar Hy na sy opstanding aan die dissipels verskyn het (Lukas 22:11-12, Johannes 20:19).  Die groepie wat bymekaar was het bestaan uit die 11 apostels, die vroue wat vir Jesus gevolg het (Lukas 8), Jesus se ma (ons lees nie weer van haar na Handelinge 1 nie) en sy broers (v.13-14).  Jesus se broers het aanvanklik nie in Hom geglo nie (Johannes 7:5), maar êrens ná sy kruisdood het hulle tot bekering gekom.

 

Hierdie groep gelowiges het saamgebid.  Hulle was eensgesind en het volhard in gebed (v.14, 2:42, 4:24).  Waarvoor het hulle gebid?  Die teks sê nie vir ons nie, maar dit sou nie verkeerd wees om te raai nie.  In v.4-5 het Jesus gesê dat hulle in Jerusalem moes wag, totdat hulle met die Heilige Gees gedoop word (v.4-5).  Vroeër in sy bediening het Jesus gesê:  “hoeveel te meer sal die hemelse Vader die Heilige Gees gee aan die wat Hom bid?” (Lukas 11:13).  Dis baie waarskynlik dat die dissipels hier gebid het dat die Heilige Gees moet kom.  Hulle kon gesê het:  ‘Gebed is onnodig, want Jesus het belowe dat Hy die Heilige Gees sal uitstort’.  Hulle redenasie was eerder:  ‘Jesus het belowe dat Hy die Heilige Gees sal uitstort, en daarom het ons vrymoedigheid om te vra dat Hy sal doen wat Hy gesê het’.

 

Christene en kerke wat biddeloos is glo nie in die soewereiniteit van God nie (al bely hulle dit in teorie).  As jy regtig glo dat God soewerein is, sal jy jouself in gebed na Hom toe wend, en nie op jou eie insigte staatmaak nie.  Ons kan ook sê dat Christene en kerke wat nie in die soewereiniteit van God glo nie, defektief is in hulle gebede.  Hoe beïnvloed dit jou gebede as God soewerein is oor alles?

 

[1] God is soewerein oor alles.  Bid dan oor alles (Filippense 4:6, 1 Tessalonisense 5:17), want sonder Hom kan jy niks doen nie (Johannes 15:5).

 

[2] God is soewerein oor alles.  Moet dan nie angstig wees nie, maar prys die Here vir sy beheer oor jou slegte omstandighede (Filippense 4:6, 1 Petrus 5:7).

 

[3] God is soewerein oor alles.  Moet dus nie dink dat jy deur jou gebede die Here kan manipuleer om te doen wat jý wil hê nie (Jakobus 4:3).  Moenie kwaad word as Hy nie gee waarvoor jy vra nie.  Erken dat Hy kan doen wat Hy wil, wanneer Hy wil en soos Hy wil.

 

[4] God is soewerein oor alles.  Bid dan met geloof, omdat Hy instaat is om sy beloftes te vervul.  Glo dat Hy enigiets kan doen (Matteus 21:22).

 

[5] God is soewerein oor alles.  Dit moet jou help om in gebed te volhard en nie op te gee nie.  Moenie sê:  ‘Dit help nie ek bid nie, want God gaan in elk geval doen wat Hy wil – of ek nou bid of nie’.  Dis nie waar nie.  Die Bybel sê:  “julle het nie, omdat julle nie bid nie.” (Jakobus 4:2).  In Numeri 14 het God vir Moses gesê dat Hy die Israeliete gaan uitwis.  Moses het gesmeek dat die Here dit nie doen nie, en het gesê:  ‘Here, as U dit doen sal die Egiptenare en die ander volke sê:  Die Here kon nie sy volk veilig deur die woestyn bring nie’.  God het toe nié sy volk uitgewis nie.  Iemand vra:  ‘Het Moses dan aan iets gedink wat God nie raakgesien het nie?  Het God van plan verander toe Moses mooi vra?’  Nee.  God het bepaal dat sy soewereine planne deur gebed vervul sal word.  Dít is waaroor Handelinge 1 gaan:  Jesus het bepaal dat Hy die Gees sou uitstort, maar die dissipels moes daarvoor bid.

 

Sonde (v.15-20)

Petrus was die leier van die apostels.  In v.15 sê Lukas hy het opgestaan en vir die 120 dissipels gesê:  ‘Judas was een van die 12.  Hy het Jesus verraai en kort daarna ‘n aaklige dood gesterf.  Die Skrif het voorspel dat dit sou gebeur’ (cf. v.15-20).  Lukas beskryf Judas se dood só:  “Hy het dan ‘n stuk grond gekoop met die loon van ongeregtigheid en het vooroor geval en oopgebars, en al sy ingewande het uitgestort; en dit het bekend geword aan al die inwoners van Jerusalem, sodat daardie stuk grond in hulle eie taal Akeldáma genoem is, dit is Bloedgrond.” (v.18-19).  Volgens Matteus 27 het Judas selfmoord gepleeg, en het die Fariseërs die stuk grond gekoop.  Sien ek ‘n kontras in die Bybel?  Nee.  As ons die twee verhale saamsit dan klink die storie so iets:

 

‘Judas het Jesus vir 30 stukke silwer verraai.  Toe sy gewete hom pla, het hy die geld vir die Fariseërs teruggevat.  Hy het homself gaan hang.  Moontlik het die tak waaraan hy homself gehang het oor ‘n krans gehang.  Die tou het gebreek of die knoop het gegly, en Judas het homself doodgeval, sodat sy ingewande uitgepeul het.  Of dalk het sy lyk opgeswel in die woestynson.  Die tou waaraan hy gehang het, het broos geword en gebreek.  Toe hy op die grond val het sy lyk oopgebars, sodat sy ingewande uitgekom het.  Die Fariseërs het die geld wat hy teruggegee het gevat, en ‘n stuk grond daarmee gekoop in sy naam.  Hierdie stuk grond het ‘n begraafplaas geword’.

 

Dawid het wel teen sy eie vyande gebid, maar sy gebed was ook ‘n voorspelling van wat met Judas sou gebeur (v.16, 20).  Dawid se presiese woorde was:  “Laat hulle laer woes word, laat in hulle tente geen bewoner wees nie.” (Psalm 69:26).  “Laat sy dae min wees; laat ‘n ander sy amp neem.” (Psalm 109:8).  Jesus het gesê:  “Het Ek nie julle twaalf uitverkies nie?  En een van julle is ‘n duiwel!  En Hy het bedoel Judas Iskáriot, die seun van Simon; want hy sou Hom verraai, hy wat een van die twaalf was.” (Johannes 6:70-71).  Oor sy dissipels het Jesus gebid:  “Toe Ek saam met hulle in die wêreld was, het Ek hulle in u Naam bewaar.  Oor die wat U My gegee het, het Ek gewaak; en nie een van hulle het verlore gegaan nie, behalwe die seun van die verderf [Judas], sodat die Skrif vervul sou word.” (Johannes 17:12).  God het Judas se verraaiing en dood bepaal, en tog het Judas self gekies om sonde te doen en hel toe te gaan.  Lukas sê dat “Judas afgewyk het om heen te gaan na sy eie plek.” (v.25).  Jesus sê:  “Die Seun van die mens gaan wel heen soos daar van Hom geskrywe is, maar wee daardie man deur wie die Seun van die mens verraai word!  Dit sou vir hom goed gewees het as daardie man nie gebore was nie.” (Matteus 26:24).

 

God is soewerein oor mense se sonde.  In Nehemia 4 het Nehemia se vyande hom gedreig.  Hulle wou keer dat die Jode Jerusalem se mure herbou.  Die Jode kon nie in die nag slaap nie, want daar was geen mure om hulle vyande uit te hou nie.  Hulle moes dag en nag werk (in skofte natuurlik).  Hulle het die muur gebou met ‘n swaard in die een hand en ‘n troffel in die ander.  As die vyand hulle nie gedreig het nie, sou hulle net in die dag gewerk het.  Maar noudat hulle dag en nag moes werk, is die muur binne ‘n rekordtyd van 52 dae voltooi.  God het dus die vyand se sonde gebruik, sodat sy werk vinniger gedoen kon word.

 

Hoe moet jy reageer op die feit dat God soewerein is oor mense se sonde?

 

  • Dank God dat Hy ‘heuning’ (goeie dinge) kan voortbring uit hierdie dooie leeu van sonde.  Josef se vyande (en joune) “het wel kwaad teen my bedink, maar God het dit ten goede gedink” (Genesis 50:20).
  • Moenie sê:  ‘Ek kan maar sondig, want God sal goeie dinge daaruit voortbring’ nie.  God sal dit net vir jou voordeel uitwerk as jy Hom liefhet (Romeine 8:28).  Om opsetlik en aanhoudend te sondig wys dat jy Hom nie liefhet nie.  Jy moet eerder sê:  ‘God is soewerein en het mag om my in die hel te gooi as ek aanhou met my sonde’.
  • Moenie kla teen die soewereiniteit van God nie.  Moenie wil uitwerk hoe sy soewereiniteit en jou verantwoordelikheid saamwerk nie.  As jy dit weet is jy so groot soos God, want net Hy verstaan hierdie ‘paradoks’ (iets wat op die oog af soos ‘n teenstelling lyk).  Berus jouself eerder in die waarheid van Deuteronomium 29:29:  “Die verborge dinge is vir die HERE onse God; maar die geopenbaarde dinge is vir ons en ons kinders tot in ewigheid, om te doen al die woorde van hierdie wet.”
  • Dink na oor Jesus se kruisdood, want dis die beste voorbeeld van God se soewereiniteit oor mense se sonde.  God is soewerein oor jóú sonde.  Moet dan nie wanhopig raak nie.  God kan jou sonde wegvat.  Bekeer jou van vra dat Hy jou vergewe.

 

Besluitneming (v.21-26)

Die begin van Handelinge 1 sê vir ons dat daar 11 apostels was.  Daar was een apostel kort.  Die hoofstuk eindig met 12.  Judas moes vervang word, nie omdat hy gesterf het nie (Jesus het nie ‘n nuwe apostel aangestel toe Jakobus dood is nie, 12:2), maar omdat hy afvallig geraak het.

 

Wat was die vereiste vir ‘n nuwe apostel?  Dit moes ‘n man gewees het.  Dit moes iemand gewees het wat saam met Jesus was van sy doop af tot by sy hemelvaart.  Dié persoon moes ‘n ooggetuie gewees het van Jesus se opstanding.  Die nuwe apostel moes deur Jesus self gekies word (v.21-22, 24).  Die twee manne wat aan die vereistes voldoen het was Josef (Justus was sy Latynse naam), die seun van Sabbat (dit is wat Barsabbas beteken) en Mattias (v.23).  Die feit dat die gelowiges gebid en lootjies getrek het, wys vir ons dat God soewerein was in hierdie besluit.  Dit is nie waar dat Petrus en die ander te gou besluit het, omdat Paulus eintlik die 12de apostel moes gewees het nie.  Ja, Paulus was ‘n ware apostel, maar Mattias ook.  Hulle het mos gebid en gevra dat die Here die regte persoon moes kies.  Die lot het op Mattias geval.  Die Skrif sê:  “In die skoot word die lot gewerp, maar elke beslissing daarvan kom van die HERE.” (Spreuke 16:33).

Vandag trek ons nie lootjies om te besluit wie ons geestelike leiers moet wees nie.  Na Handelinge 1 lees ons nooit weer van besluite wat op hierdie basis geneem is nie.  Die lotery in Handelinge 1 het plaasgevind vóór die uitstorting van die Heilige Gees.  Ná Handelinge 2 het die Heilige Gees mense se besluite beïnvloed.  Vandag het ons ‘n volkome Bybel om ons te help.  Hoe moet ons dan besluite neem (veral met betrekking tot leiers) as God soewerein is?

 

[1] Vra wat God se vereistes is (v.21-22)?  Wat sê sy Woord oor die vereistes vir geestelike leiers (1 Timoteus 3:1-7)?  Wat sê die Bybel oor die betrokke saak waaroor jy ‘n besluit moet neem?  Is daar Bybelse beginsels wat jy kan toepas?

 

[2] Bid.  God ken almal se harte (v.24) en weet wie die regte leier is.  Vra dat Hy vir jou wysheid gee (al besluit jy oor iets anders as geestelike leiers).

 

‘n Vrou het eenkeer vir my gesê:  Die leerstelling van God se soewereiniteit het my geskud.  Dit het ook ‘n rots onder my voete kom plaas.  Ek kan jou waarborg dat dit dieselfde vir jou sal doen.  Dis nou as jy in die lig daarvan lewe.

God se wil vir jou lewe

Woman at crossraods

Baie jong Christene vra:  “Wat is God se wil vir my lewe?”  Die Bybel antwoord:

 

  • Wees altyd bly, bid gedurig, en dank God in alles (1 Tessalonisense 5:16-18).
  • Leef heilig en moenie seksueel immoreel wees nie (1 Tessalonisense 4:3).
  • Glo in Jesus vir die ewige lewe (Johannes 6:40).
  • Doen goeie werk en moenie lui wees nie.  Werk asof jy vir die Here werk en nie vir mense nie (Efesiërs 6:6).
  • Deur jou heilige lewe moet jy ongelowiges se monde stilmaak as hulle wil slegpraat van Christene (1 Petrus 2:15).
  • Ly vir Jesus (1 Petrus 4:19).
  • Wees lief vir die Vader en vir die wêreld nie (1 Johannes 2:17, 15-16).
  • Die hele Skrif (Psalm 40:9, Nuwe Vertaling).

 

Nie almal wat hierdie dinge doen is besig om God se wil uit te voer nie.  Paulus praat in 1 Tessalonisense 5:18b van God se wil in Christus Jesus.  Ja, hy sê dit omdat Jesus die Vader se wil aan ons bekend maak.  Maar hy sê dit ook omdat ons net deur geloof in Christus die Vader se wil kan doen.  Enigiets anders is moralisme.  En dan is jy niks beter as ‘n ongelowige nie.  Maar as jy hierdie dinge in geloof doen…

 

In Augustinus se woorde:  “Love God and do what you want.”  As jy God se wil uitvoer kan jy doen wat jy wil, want dan is jou wil een met syne (sien Johannes 7:17).  Wat doen jy as iemand anders, ‘n stem, of iemand in ‘n droom of visioen vir jou sê dat iets God se wil is vir jou lewe?  Hoe sal jy weet of dit reg is?  As die instruksie met die Bybel bots dan is dit nie die Heilige Gees nie; dis die vlees of die duiwel.  Moet dit nie volg nie.

 

“Maar wat as ek vrede het dat dit God se wil is?”  Vrede is nie alles nie.  Jona het vrede gehad toe hy van God af weghardloop sodat hy rustig geslaap het onder in die skip.  Moet ook nie dink dat ‘n oop deur noodwendig aandui dat iets die Here se wil is nie.  Vir Jona het alles in plek geval – selfs in die wind het in die regte rigting gewaai.  Maar tog was hy buite die Here se wil.  Net as jy die Skrif gehoorsaam en die Heilige Gees se leiding volg (sy wil sal altyd inlyn wees met die Skrif) kan jy verseker weet dat jy die wil van die Here doen.  “Maar die Bybel sê nie vir my met wie ek moet trou of waar ek moet werk nie.”  Is jy seker?

 

Om goeie besluite te neem wat binne die wil van die Here is kan jy die volgende stappe volg:

  1. Bid en vra vir die Heilige Gees se leiding en insig.
  2. Lees wat die Bybel oor die betrokke onderwerp te sê het (hetsy werk, die huwelik, of watookal).
  3. Wat is jou motiewe?  Het jy sondige of heilige motiewe?
  4. Wat sal die gevolge van jou besluit wees?
  5. Vra vir ander volwasse Christene wat hulle in jou situasie sou doen (Spreuke 11:14, 15:22).
  6. Vra raad van die gesagsfigure in jou lewe (jou ouers, man, ouderlinge, baas, en ander).
  7. Het jy die tyd en geld om dit te doen?
  8. Sal jy geestelik groei of ‘n slaaf van iets word as jy hierdie besluit neem? (1 Korintiërs 6:12).
  9. Sal jou besluit swakker Christene laat struikel? (1 Korintiërs 8:13).
  10. Bied hierdie vir jou ‘n geleentheid om ander vir Jesus te wen? (1 Korintiërs 9:22).
  11. Sal jou besluit God verheerlik? (1 Korintiërs 10:31).
  12. Sou Jesus dit doen? (1 Johannes 2:6).

 

Gestel Karel wil graag trou.  Hoe kan hy die Here se wil ken?  Hy moet heel eerste nie die regte vrou soek nie, maar die regte man wees.  Met ander woorde hy moet God se wil, soos hierbo verduidelik, gehoorsaam.  En dan moet hy hierdie twaalf stappe volg.  Na deeglike gebed en studie sien hy dat ses van die elf ongetroude meisies by sy kerk Christene is.  Hy weet uit 1 Korintiërs 7:39, 2 Korintiërs 6:14 dat hy met ‘n Christen moet trou.  Hy luister na sy dominee se preek oor Spreuke 31 en meet die ses meisies op.  Net drie meet op.  Hy stel nie regtig belang in Marie nie, maar hy dink nogal Sandra en Melinda is oulik.  Maar Sandra stel belang in iemand anders.  “Melinda is die een”, dink Karel.  Baie gou vind hy uit dat Melinda dieselfde dink oor hom.  Toe Karel ander volwasse Christene se raad vra was hulle positief.  Alles het in plek geval.  Hulle is gelukkig getroud.

 

En as jy jou gedagtes vul met die Bybel en so jou denke vernuwe, sal jy “kan beproef wat die goeie en welgevallige en volmaakte wil van God is.” (Romeine 12:2).  Jy sal ook gelukkig wees soos Karel.