Die voortreflikheid van Christus

Supremacy of Christ

Daar is nie ‘n boom op aarde soos die Sequoia Nasionale Park se General Sherman nie. Die ou generaal is ‘n Giant Sequoia boom waarvan die stam se deursnee 11 meter, en die omtrek 31 meter is.  Dit boom staan byna 84 meter hoog en weeg ‘n beraamde 1.5 miljoen kilogram.  Dit is die voortreflikste van alle bome op aarde.  En tog is dit ‘n dwergie as jy dit met die grootte van die omliggende landskap vergelyk, wat nog te praat van die planeet, ons sonnestelsel, of die heelal.  Jesus daarenteen is voortreflik op elke manier.  Niemand kan eers naastenby met Hom vergelyk word nie.  So leer Jh.3:22-36 vir ons.

 

Jesus is groter as Johannes (v.22-30)

Soos die meeste ander paartjies het ek en my vrou ‘n foto album van ons troue. Op een foto staan ek saam met ‘n vriend.  Aan die regterkant sal jy sien hoe my nefie sy nek rek om ook in die foto te wees.  Ek het onlangs gehoor dat mens dit ‘n fotobom noem:  iemand wat nie in die foto hoort nie, wurm homself op ‘n manier daarin.  Johannes die Doper wou dit nie met Jesus doen nie.  Hy het geweet dat Jesus groter is as hy, en daarom wou hy nie die aandag op homself vestig nie, maar op Jesus.  Dit is wat in v.22-30 aan die gang is.

 

Die Paasfees was op ‘n einde (2:13, 23). Toe Jesus klaar met Nikodemus gepraat het (v.1-21), het Hy saam met sy dissipels na die platteland van Judea toe gegaan (v.22).  Hulle het mense gedoop (v.22, 4:2), en was waarskynlik naby die Jordaan rivier.  Johannes self het nog vir ‘n tydjie aangehou om mense te doop (v.23).  Hy was by Enon naby Salim, omdat daar meer as genoeg water was om die mense te doop (v.23, Enon beteken ‘plek van fonteine’).  Jh.2-3 het plaasgevind nadat Jesus in Mt.4:1-11 deur die duiwel in die woestyn versoek is.  ‘n Ruk daarna het Johannes vir Herodes oor sy bloedskande aangespreek.  Hy is gearresteer en onthoof (v.24, Lv.18:16, Mt.4:12, 14:3-12).  Johannes het tot op die heel laaste probeer om mense van hulle sonde af weg te draai na die Messias toe (v.23, Mt.3:6, 11).

 

Op ‘n dag het ‘n paar van Johannes se dissipels met ‘n godsdienstige Jood gestry oor hulle reinigingsrites (v.25, 2:6). Hulle het seker vir hom gesê dat Johannes se doop op ‘n innerlike reiniging van die hart gedui het (Mt.3:6, 8), en dat dit baie beter was as ‘n klomp reëls oor hoe om jou skottelgoed en hande te was (Mk.7:3-4).  Maar hulle self het nie mooi verstaan dat die doop van Johannes ‘n prentjie was van die Messias wat mense met die Heilige Gees kom doop het nie (Mt.3:11).  Daarom het hulle vir Johannes gesê:  ‘Rabbi, toe jy oorkant die Jordaan was, het jy van Iemand anders getuig (1:7).  Jy het jouself in die voet geskiet, want nou doop Hy ook mense en loop almal agter Hóm aan (v.26).  Pla dit jou nie dat jy besig is om mense te verloor nie (1:35-37)?’

 

Johannes het sy dissipels reggehelp: ‘Die sukses wat ek tot nou toe gehad het kom van God af (Mt.21:25).  Jesus se Messiaskap kom van God af (v.35, Hb.5:4-5).  Julle bekering kom van God af (6:65).  Alles kom van God af (v.27, 19:11, 1 Kor.4:7).  Moet dan nie jaloers of ontsteld wees omdat mense Hom bo my kies nie.  Julle onthou self dat ek gesê het ek is nie die Messias nie (v.28, 1:20).  Ek was maar net sy voorloper; die slaaf wat vooruit gestuur is om die Koning se pad gelyk te maak; die stem wat uitgeroep het dat die Koning oppad is (Mk.1:2-3).  Dis mos nie die strooi jonker wat die belangrikste is nie, maar die Bruidegom.  Die strooi jonker moet net die troue reël en die bruid aan haar Bruidegom afgee.  Al wat vir die strooi jonker saakmaak, is dat die Bruidegom sy groot dag moet geniet.  En dit is hoe dit is met my en Jesus:  ek is die strooi jonker en Hy is die Bruidegom (v.29, Jes.62:4-5, Ef.5:32).  Die bruid moet na Hóm toe kom en nie na mý toe nie (v.29).  As Hy net geëer kan word is ek bly.  Die beker van my blydskap loop oor as Hý bly is, en as mense Hóm kan ken (v.29).  Die nuus wat julle vandag vir my gebring het maak my nie jaloers nie – alles behalwe (v.29).  Ek is nie eers waardig om sy sandale los te maak nie (1:26-27).  Al wat ek wil hê is dat Hy meer moet word en ek minder (v.30).  Hoekom moet die massas nog agter die boodskapper aanloop as die Koning opgedaag het?  Die tyd het gekom dat ek suutjies van die verhoog af moet verdwyn, sodat Hý gesien kan word (v.30).’

 

Besef dat Jesus groter is as jy. Iemand wat dink dat die wêreld om hom draai, sal nie sy nood vir die evangelie sien nie, maar hy sal dink dat die Here hóm benodig.  In ons dag en era het mense ‘n obsessie met hulleself.  Volgens sommige beraders is daar niks belangriker as om ‘n goeie selfbeeld te hê nie.  In sy boek, Self-Esteem: The New Reformation, sê Robert Schuller:  ‘The most serious sin is the one that causes me to say “I am unworthy”.’[1]  Op p.19 van dieselfde boek sê hy:  ‘Self-esteem or pride in being a human being is the single greatest need facing the human race today.’  Een vroue joernaal sê:  ‘Feeling good about ourselves may in fact be the cornerstone of our total well-being.’[2]

 

Volgens die Bybel dink mense nie te min van hulleself nie, maar te veel. 2 Tm.3:1-2 sê dat mense in die laaste dae liefhebbers van hulleself sal wees.  Die meeste mense vind dit nie moeilik om hulleself in die spieël te bewonder, of om selfies op Facebook te pos nie.  Ons hou so baie van onsself dat ons nie skaam is om ons half-naakte liggame in die mall of op die strand te wys nie.  Ons moedig ons seuns en dogters aan om as modelle op die verhoog te loop, sodat ander mense hulle skoonheid kan aanbid.  Ons sê vir hulle om goed van hulleself te praat en te dink, en dat niemand belangriker is as hulle nie.  Sodra hulle die grootmens-wêreld betree, kan hulle nie ‘n werk hou of vir langer as sewe jaar in ‘n huwelik bly nie.  Ons is verbaas en verstaan nie hoekom nie.  Maar wat verwag ons as agt uit elke tien mense so geleer is? Twee mense kan tog nie die belangrikste wees nie?  As jy vir jouself die belangrikste is, is dit voor die hand liggend dat daar ‘n oorlog gaan uitbreek as iemand durf om jou (‘soewereine en heilige’) wil te kruis.

 

Dit is ‘n tragedie dat die kerk ook ingekoop het. Tot in die middel van die vorige eeu het die kerk geglo dat Jesus vir sondaars gesterf het (Rm.5:8).  Ons was oortuig van die waarheid dat die selfregverdige Fariseër nie gered sou word nie, en dat die tollenaar wat homself as ‘n verlore sondaar beskou het, genade ontvang het (Lk.18:9-14).  Maar vandat sielkunde op die toneel verskyn het, het die kerk haar kreed verander.  Christelike preke, boeke, tydskrifte, seminare, liede en radioprogramme glo nou dat Jesus gesterf het omdat jy ‘n rare juweel is, en dat Hy nie kon bekostig om jou te verloor nie.  ‘n Populêre lied oor die kruis sê:  ‘He thought of me, above all.’  Sigmund Freud het die evangelie op sy kop gekeer.

 

Miskien glo jy regtig dat jy onbekwaam en lelik is, en daarom oortuig jy jouself dat jy nie te veel van jouself dink nie. Maar bejammer jy jouself en voel jy seergemaak as jy opoffer en niemand jou moeite raaksien of dankie sê nie?  Om jouself te bejammer is ‘n subtiele vorm van hoogmoed.  John Piper sê:  ‘Roem is hoogmoed se reaksie op sukses.  Selfbejammering is hoogmoed se reaksie op lyding.  Roem sê, “Ek verdien om bewonder te word, omdat ek so baie bereik het.”  Selfbejammering sê:  “Ek verdien om bewonder te word, omdat ek soveel opgeoffer het.”… die begeerte van dié wat hulleself bejammer is nie regtig dat ander hulle as hulpeloos moet sien nie, maar as helde.’[3]

 

Wat is dan die oplossing? Moenie jouself aan ander meet nie, want anders sal jy dié wat beter as jy is haat, en neersien op dié wat swakker as jy is.  Meet jouself aan Jesus, sodat jy kan besef Hý is alles en jý is niks (1 Tm.1:15, 17).  Om gered en vergewe te word moet jy erken dat jy ‘n hulpelose sondaar is (Ps.51:7, Ef.2:1, Rm.7:24, 3:10-18, 23).  Jy moet besef dat die goeie wat jy het nie uit jouself uit kom nie, maar van Hóm af (Ps.16:2, Jk.1:17).  Jy is na sy beeld gemaak, en deur geloof in Hom is jy geregverdig.  Johannes die Doper was reg:  ‘Hy moet meer word, maar ek minder.’ (v.30).  Al is ek soos Spurgeon wat duisende mense vir Hom wen, is dit Hy wat my suksesvol gemaak het (v.27).  Hy skuld my nie ‘n dankie nie.  Al wat ek moet sê is:  ‘Ek is ‘n onwaardige dienskneg – ek het net my plig gedoen.’ (sien Lk.17:9-10).

 

Jesus is groter as almal (v.31-36)

In The Lion, the Witch and the Wardrobe vertel C.S. Lewis hoe Peter, Edmund en hulle twee sussies wonderlike avonture in Narnia gehad het.  Die groot goue leeu Aslan is ‘n voorstelling van Christus.  Op ‘n stadium het Aslan vir Peter ‘n kasteel gewys wat soos ‘n ster op die horison skyn.  Hy het gesê:  ‘That, O Man, is Cair Paravel of the four thrones, in one of which you must sit as King.  I show it to you because you are the first-born and you will be High King over all the rest.’[4]  Net soos wat Peter ‘n vername koning oor sy broer en susters was, is Jesus ver bo die konings van die aarde verhewe.  Hy is groter as hulle almal:  Hy is die Koning van die konings en die Here van al die heersers wat in die hemel en op die aarde regeer (Op.19:16).  Iemand wat v.31-36 met oop oë lees kan hierdie waarheid nie ontken nie.

 

Soos alle mense was Johannes die Doper en sy woorde van die aarde af (v.31). Jesus was van die hemel af en bo almal (v.31, 13, 1:30, 8:23, Rm.9:5).  Sy woorde was nie aards nie (v.31), maar Hy het van dinge getuig van wat Hy in die hemel gesien en gehoor het (v.32, 1:12).  En tog het die meeste mense sy getuienis verwerp (v.32, 11, 1:11).  Die mense wat wel sy getuienis in hulle harte ontvang het, het saam met Hom getuig dat God waar is (v.33, kontr. 1 Jh.5:10b).  Op grond van die Gees se getuienis in hulle, het hulle geweet dat Jesus van die hemel af neergedaal het, en dat Hy nie mense se woorde gepraat het nie, maar God s’n (v.34, 31, Jh.5:10a).  Die Gees wat sonder mate op Hom uitgestort is, het duidelik bevestig dat Hý die Gesalfde van God is (v.34, 1:32-33).

 

Omdat die Vader vir Jesus liefhet, het Hy nie net die Gees nie, maar alle dinge aan Hom oorgegee (v.35, Mt.3:16-17). Alle dinge sluit onder meer in:  die uitverkorenes (6:37, 17:6, Hb.2:13), lewe in Homself (5:26), die Vader se eie Naam wat bo elke naam is (17:11-12, Fil.2:9-11), heerlikheid en eer (17:1, 5, 22, 24), die woorde van die waarheid (16:15, 17:8, Op.1:1), die beker van God se oordeel wat Hy moes leegdrink om ons te verlos (18:11, 17:4), die kerk en die hele skepping onder sy voete (Ef.1:22), alle mag in die hemel en op aarde (Mt.28:18), ‘n ewige Priesterskap (Hb.5:5-6).

 

Jesus het ook die mag ontvang om die ewige lewe te gee aan elkeen wat in Hom glo (v.35-36, 17:2, 1 Jh.5:12). Dié wat ongehoorsaam is aan die opdrag om hulle te bekeer en in Hom te glo, sal nie die ewige lewe smaak nie (v.36).  Die Vader het aan sy Seun die mag gegee om hulle te oordeel (v.35-36, 5:22, 26), en daarom sal Hy by sy wederkoms “wraak uitoefen op die wat God nie ken nie en op die wat aan die evangelie van onse Here Jesus nie gehoorsaam is nie.” (2 Ts.1:8).  Die toorn van God rus alreeds op hulle (v.36).  Dit is asof hulle oor hangbrug loop waarvan die planke verrot is.  Dit is net God se genade wat maak dat hulle nog nie deur die planke getrap het, en in die dieptes van die hel verdwyn het nie.

 

Buig die knie voor die opperheerskappy van Jesus Christus. As jy dit nie nou wil erken nie, sal Jesus by sy wederkoms die mat onder jou uitruk, sodat jy móét buig en erken dat Hy die Here is (Fil.2:10-11).  Om die knie te buig moet jy met jou hande in die lug agter die skuilplek van jou sonde uitkom.  Waai die wit vlag van bekering.  Teken die vredesverdrag van geloof en vertroue, en erken dat Jesus die ware Koning is.  Bely dat sy kruisdood in jou plek voldoende was, en dat net Hy jou sonde kan wegvat.  Leer dan die reëls van sy Koninkryk soos wat dit in die Bybel staan en gehoorsaam dit.  Ken Hom beter as wat jy jouself ken, want “dit is die ewige lewe, dat hulle U ken, die enige waaragtige God, en Jesus Christus wat U gestuur het.” (17:3).  Groei in jou kennis van Jesus (2 Pt.3:18).  Wees soos ‘n man wat dit geniet om by sy bruid te wees, sodat hy haar beter kan ken, of soos ‘n ywerige student wat nie tevrede is om net sy honeurs te kry nie, maar wil werk vir ‘n dokters graad.

 

[1] Ken Hom in sy Goddelikheid: Hy is die spieëlbeeld van God die Vader en is in elke opsig sy gelyke (Hb.1:3).

 

[2] Ken Hom in sy heiligheid: niks in die heelal kan met Hom vergelyk word nie.  Hy is nie soos ‘n Rolls Royce wat bo ander karre is, maar nogsteeds ‘n kar is nie.  Hy is uniek en in ‘n klas van sy eie.

 

[3] Ken Hom in sy onveranderlikheid: Hy het nog nooit ‘n belofte gebreek nie en sal ook nie.  Hy bly gister, vandag en tot in ewigheid dieselfde (Hb.13:8).  Hy is nie buierig nie, maar sy karakter bly konstant.

 

[4] Ken Hom in sy almag: Hy kan ‘n aardse weermag van twintig miljoen troepe oorwin met die asem van sy mond, en ‘n nes van 500 triljoen demone doodkyk.  Hy kan sterrestelsels wat miljoene ligjare breed is met die asem van sy mond skep (Ps.33:6).

 

[5] Ken Hom in sy alwetendheid: volgens geleerdes is daar meer sterre in die hemel as sand op die aarde.  Jesus ken die getal van die sterre en gee aan elke ster sy naam (Ps.147:4).

 

[6] Ken Hom in sy soewereiniteit: as ‘n swerfkoeël iemand tref of as ‘n honger leeu rustig langs Daniël lê, het Hý dit bepaal (1 Kn.22:34, Sp.16:33, Dn.6:22, Ef.1:11).

 

[7] Ken Hom in sy geduld: Hy kon al lankal van Robert Mugabe ontslae geraak het, maar is geduldig.  Hoeveel kere moes jy nie al vir dieselfde sonde vergifnis vra nie?  Is jy nie bly Hy is geduldig nie?

 

[8] Ken Hom in sy liefde: waar is daar ‘n mens of engel wat sy lewe vir sy vyande sal gee?

 

[9] Ken Hom in sy geregtigheid: Hy het ‘n rekord van elke mens se begeertes, gedagtes, karakter, woorde en dade.  Hy sal nie toelaat dat ‘n enkele sonde ongestraf bly nie, maar sal aan die kruis of in die hel daarmee afreken.

 

[10] Ken Hom in sy wysheid: niemand weet beter as Hy hoe om probleme op te los nie, en nog nooit was dit nodig dat iemand vir Hom moes raad gee nie.

 

[11] Ken Hom in sy toorn: Hy het alles gedoen om sondaars te red (v.16).  Dié wat sy Seun verwerp sal die onverdunde wyn van sy toorn moet drink in die hel (v.36, 16).  Sy toorn is ‘n verwoedelike krag sonder perke, ‘n vuur wat nie geblus kan word nie, en ‘n see sonder ‘n bodem.

 

Ken Hom ook in sy ewigheid, gesag, reinheid, getrouheid, sagmoedigheid, genade, blydskap, alomteenwoordigheid, goedheid, eenheid, en besef dan dat dit maar die buitewyke van sy grootheid is. Sit jou hand oor jou mond en sê saam met Jes.40:25:  “By wie sal julle My dan vergelyk, dat Ek net so kan wees? sê die Heilige.”

 

[1] Aangehaal in Michael Horton, Power Religion, p.253

[2] Barnett, Baruch and Rivers, ‘The Secret of Self-Esteem’, The Ladies Home Journal, Feb. 1984, p.54

[3] Vry vertaal uit Future Grace, pp.94-95

[4] The Chronicles of Narnia, p.170

Advertisements

Menswaardigheid in die Bybel en vandag

Slave

‘n Groep soldate in Sierra Leone het ‘n swanger vrou op ‘n afstand sien aankom.  Hulle het ‘n wettenskap geneem of die baba ‘n seun of ‘n dogter was.  Toe die vrou nader kom het hulle haar oopgesny om te sien wie reg was, en haar gelos om dood te bloei.

 

Dit is walglik… as jy glo dat die mens na God se beeld gemaak is.  Maar as evolusie waar is, dan is daar geen verskil tussen dié gruwelike daad, en ‘n man wat ‘n lemoen oopsny en die pitte tel nie.  Beide die swanger vrou en die lemoen is die produk van toeval en evolusie.  Net as die mens na God se beeld gemaak is, beteken menswaardigheid iets.

 

Slawe en slavinne (v.1-11)

In 1787 het William Wilberforce ‘n mosie ingedien teen slawehandel.  Die Britse Parlement het teen dié mosie geveg.  Die slawe arbeid in Wes-Indië was voordelig vir Brittanje se ekonomie.  Die parlement was ontevrede met Wilberforce se mosie.  Party het hom selfs met die dood gedreig.  Baie van sy vriende het hom verlaat.

 

Na 20 jaar het Wilberforce uiteindelik in 1807 die saak gewen.  Slawehandel was onwettig.  Om slawe te besit was egter nie onwettig nie.  Wilberforce sou nie opgee nie.  Hy het vir nog 26 jaar geveg om slawerny uit te wis.  Drie dae voor sy dood in 1833, het hy gewen.  Slawerny was eens en vir altyd verban in Britse Kolonies.[1]

 

Hoekom sê Eksodus 21 nie dieselfde nie:  slawerny is geheel en al verbode?  Verse 1-11 praat van iemand wat homself as ‘n slaaf verkoop (22:3, Deuteronomium 15:12).  Vers 16 is teen slawerny soos wat Wilberforce dit geken het.

 

Volgens Eksodus 21 moet slawe met menswaardigheid behandel word; as mense wat na die beeld van God gemaak is.  Sodra jy dít doen, sterf die sisteem ‘n natuurlike dood.

 

Die Israeliete moes onthou dat hulle slawe was in Egipte.  Derhalwe moes hulle goed en gaaf wees met hulle Hebreeuse slawe.  Na sewe jaar moes hulle hul broers kosteloos bevry, en met groot rykdom wegstuur (v.2, Levitikus 25:35-46, Deuteronomium 15:12-18).

 

Die baas moes sy slaaf vrylaat soos wat hy gekom het:  enkel of getroud (v.3).  As sy baas vir hom ‘n vrou gegee het, moes hy sy vrou en kinders agterlaat (v.4).  As ‘n slaaf sy baas, vrou, en kinders liefgehad het, kon hy besluit om te bly (v.5).  In so ‘n geval moes die slaaf saam met sy baas in die stadspoort kom voor die regters (v.6, vgl. Psalm 82).  Sy baas het ‘n els (‘n skerp ysterpen) gevat en ‘n gat deur sy oor geboor.  Die ‘oop oor’ het gesimboliseer dat hy altyd vir sy baas sou luister (Jesus se oor was oop vir sy Vader; sý oor is deurboor [Psalm 40:7, Jesaja 50:4-5].  Deur sý gehoorsaamheid het daar vir ons redding gekom [Filippense 2:8]).

 

As ‘n pa arm raak en nie meer vir sy dogter kan sorg nie, dan mag hy haar as ‘n slaaf verkoop (v.7, Nehemia 5:5).  Só kan sy onder iemand anders se sorg kom.  Omdat vroue in daardie tyd nie vir hulleself kon sorg nie, mag ‘n slavin nie soos ‘n manslaaf vry raak nie (v.7).  As haar baas met haar trou, maar sy hom later nie meer tevrede stel nie, mag hy haar nie weerloos laat of aan die buiteland verkoop nie (v.8).  Haar pa kan haar terugkoop (as hy daartoe instaat is).  Anders kan ‘n nuwe baas haar vir homself koop en haar versorg (v.8).

 

As ‘n man die slavin koop om met sy seun te trou, moet sy vir hom soos ‘n dogter wees (v.9).  As die baas met haar trou en later nog ‘n vrou vat, moet hy nogsteeds sy slavin versorg en haar huweliksregte vir haar gee (v.10, vgl. 1 Korintiërs 7:3, 5).  Indien hy dit nie doen nie, moet hy haar kosteloos vrylaat.  Haar pa of nuwe baas hoef nie ‘n losprys te betaal nie (v.11).

 

Behandel die mense wat onder jou is met menswaardigheid (MW).  Hoe lyk dit in die praktyk?  MW beteken jy sorg goed vir die mense wat vir jou werk (by die huis of by die werk).  Moenie jou werkers so min as moontlik betaal nie.  Moenie laat hulle vir 13 of 14 werk nie.  Die Skrif sê:  “Betoon reg en billikheid, here, aan julle diensknegte, omdat julle weet dat julle ook ‘n Here in die hemele het.” (Kolossense 4:1).

 

Sommige regse Afrikaners glo dat swartes nie siele het nie, en dat hulle nie in die hemel sal wees nie.  In die 1700’s het baie slawe-eienaars geglo dat slawe nie siele het nie.  MW beteken dat slawe en swartes na God se beeld gemaak is, siele het, en in die hemel sal wees.  MW beteken jy deel die evangelie met dié wat die minste is in die samelewing (slawe).  MW beteken elke mens is na God se beeld geskep en kom nie van ape af soos wat evolusie sê nie.

 

MW beteken jy het respek vir vroue (v.7-11):

 

  • Laat haar eerste by die deur instap.
  • Beskerm haar teen gevaar.
  • Help haar as sy swaar dra.
  • Moet haar nie verbaal, emosioneel of fisies boelie nie.
  • Moenie met gevoude hande toekyk hoe sy ‘n man se werk doen nie (bv. hout kap).
  • Leer jou seuns om respek te hê vir meisies en vroue.

 

Moord en manslag (v.12-14)

‘n Misdadiger in Los Angeles het die doodstraf gekry.  Winnie Mandela het vir Arnold Schwartzenegger gevra om nie die doodstraf te gee nie.  Sy het gesê dat die doodstraf tydens apartheid baie trane en skade veroorsaak het.  Schwartzenegger het haar geïgnoreer en die man tereggestel.  So het hy gewys dat die mens se lewe waardig is.  Jy kan nie sommer net iemand soos ‘n muskiet doodmaak nie.  As jy ‘n mens doodmaak, sal jou lewe geneem word.

 

God vereis die doodstraf vir moord (v.12, 14).  Die Skrif sê:  “Hy wat die bloed van ‘n mens vergiet, sy bloed sal deur die mens vergiet word; want God het die mens na sy beeld gemaak.” (Genesis 9:6).  “Maar as jy kwaad doen, vrees dan; want hy [die regering] dra die swaard nie verniet nie, want hy is ‘n dienaar van God, ‘n wreker om die een wat kwaad doen, te straf.” (Romeine 13:4).  “almal wat die swaard neem, sal deur die swaard vergaan.” (Matteus 26:52).

 

God vereis nie die dood vir manslag nie.  As jy per ongeluk iemand doodmaak, het God dit so beskik (v.13).  In dié geval kan jy na ‘n vestingstad toe vlug (v.13, Deuteronomium 19:4-5, Numeri 35, Joshua 20).  As jy egter kwaadwillig en moedswillig was, is dit moord.  In so ‘n geval is jy nie eers veilig by die altaar nie (v.14, 1 Konings 2:28-34).

 

Jy moet respek hê vir die mens se lewe.  MW beteken dat jy die doodstraf voorstaan vir ernstige oortredings soos moord.  MW beteken jy glo nie in onregverdige doodstraf soos in Islam, waar Christene doodgemaak word as hulle kerk hou of evangelisasie doen nie.  MW beteken jy glo nie in doodstraf vir kleiner misdade soos diefstal nie.  MW beteken jy ken die verskil tussen onmenslike marteling en waardige doodstraf.

 

MW beteken jy straf nie iemand vir manslag soos vir moord nie.  Jy laat nie die moordenaar vrykom vir omkoopgeld nie, en jy straf nie die man wat die gewapende en geweldadige inbreker skiet om sy gesin te beskerm nie (v.13).  MW beteken jy neem nie self wraak nie, maar laat die straf oor aan God en die regering wat Hy daargestel het (Matteus 5:38).  MW beteken jy behandel ‘n dooie mens se liggaam met respek, en gooi dit nie in die veld nie soos ‘n rot wat gevrek het nie.

 

Ouers en ontvoering (v.15-17)

Toe ek op skool was, het ‘n vrou wat in die straat op gebly het onsteld en in trane by ons huis aangekom.  Haar 18-jarige broer het haar en haar ma geslaan.  Ek wonder hoeveel kinders doostraf sou kry as v.15, 17 in ons dag nog van krag was (v.5, 17, 20:12)?  As jy teen jou ouers rebelleer, is dit omdat jy rebels is teen God se gesag.

 

Dit is nie ‘n probleem as ‘n arm man homself as ‘n slaaf verkoop nie.  Om egter mense te steel of te koop verdien die doodstraf (v.16, Genesis 37, Deuteronomium 24:7).  In hierdie geval is die deler so goed soos die steler.

 

Wys respek vir jou ouers.  Moenie mense steel nie.  MW beteken jy verhef nie ‘n kind se regte, sodat hy onaantasbaar is nie.  Dit hoort nie so dat die kind sy ouer of onderwyser kan behandel soos wat hy wil, sonder dat daar gevolge is nie (v.15, 17).  MW beteken jy glo nie dat pakslae sleg is vir ‘n kind se MW nie.  Jy beskou pakslae as ‘n hulp:  jy slaan omdat jy nie wil hê MW moet in die toekoms ten gronde gaan nie.  Jy weet dat rebelse kinders binnekort rebelse jongmense sal wees wat soos diere optree.

 

MW beteken jy slaan nie ‘n kind soos ‘n dier nie (v.20).  Jy beskou pakslae eerder as ‘n liefdvolle maatreël om die kind reg te help.  MW beteken jy gee nie vir ‘n stoute kind Ritalin omdat hy ‘siek’ is nie; jy gee vir hom pak omdat hy sonde doen.  MW beteken jy besef dat Ritalin jou kind soos ‘n zombie laat ronddwaal, en verneder hom tot die vlak van ‘n mal mens of ‘n irrasionele dier.  John Stott en C.S. Lewis sê:

 

‘To say that somebody “is not responsible for his actions” is to demean him or her as a human being.  It is part of the glory of being human that we are held responsible for our actions.’[2]

 

‘To be “cured” against one’s will, and cured of states which we may not regard as disease, is to be put on a level with those who have not yet reached the age of reason or those who never will; to be classed with infants, imbeciles, and domestic animals.  But to be punished, however severely, because we have deserved it, because we “ought to have known better”, is to be treated as a human person made in God’s image.’[3]

 

MW beteken jy ontken nie dat daar ‘n rangorde in die samelewing is nie.  Jy sê nie ‘diskriminasie!’ vir sulke rangordes nie.  MW beteken jy erken dat kinders hulle ouers en onderwysers moet eer.

 

MW beteken jy glo ontvoering of ‘human trafficking’ onteer die mens, en moet hard gestraf word (v.16).  Jy kan nie met mense handel soos met beeste nie.

 

Beserings en betaling (v.18-27)

‘n Ou man in my skoonma se kerk het rustig op die pad gery toe ‘n dronk man sy humeur verloor het, hom van die pad afgedruk het, uit sy kar geklim het, en die ou man geslaan het.  Die ou man is dood na ‘n kort rukkie in die hospitaal.  Eksodus 21 het reëls vir dié tipe situasies.

 

Gestel twee mans stry en raak in ‘n vuisgeveg betrokke.  Die een beland op ‘n siekbed (v.18).  As die man gesond word en met sy kruk buite loop, moet die ander man die sieke se verlore salaris en mediese onkostes betaal (v.18-19).  As die sieke egter vir ‘n ruk in die bed lê en dán doodgaan, moet die skuldige die doodstraf kry.

 

Ander reëls geld vir slawe, omdat sy baas hom met ‘n rottang mág straf.  As die slaaf egter onder die houe sterf, moet sy baas die doodstraf kry (v.20, 12, 14).  As hy vir ‘n ruk oorleef, is dit duidelik dat die baas hom nie wóú doodslaan nie.  Dié baas is skuldig aan manslag en kry nie die doodstraf nie.  Die verlies van ‘n slaaf beteken hy verloor geld.  Dit is genoeg straf (v.21).  Dis soos ‘n ongehoorsame kind wat seerkry.  Die seerkry is straf genoeg; dis nie nog nodig vir ‘n pak ook nie.

 

Gestel twee mans slaan vuis en slaan per ongeluk ‘n swanger vrou, sodat die baba uitkom.  As die kind nie beseer is nie, moet die vrou se man die oortreder dagvaar.  Die regters moet hom beboet, om hom daardeur te waarsku om versigtig te wees in die toekoms (v.22).  As die baba seergekry het of sterf (dalk omdat die kind vroeg gebore is?), is dit ‘n lewe vir ‘n lewe, ‘n oog vir ‘n oog, ‘n tand vir ‘n tand, ens. (v.23-25).  God is reverdig en sal toesien dat die misdaad en die straf bymekaar pas.

 

As ‘n baas sy slaaf se oog of tand uitslaan, moet die slaaf vrygelaat word (v.26-27).  Die baas hoef nie sy oog of tand te verloor nie, want as jy ‘n slaaf straf bestaan die risiko dat hy sy oog of tand verloor.

 

Moenie jou naaste se lewe bedreig of sy liggaam beskadig nie.  MW beteken jy sê nie ‘n mens sleg soos ‘n hond nie (v.18, Jakobus 3:9).  MW beteken jy wys selfs respek vir jou vyand (v.19).  “As jy jou vyand se bees of esel teëkom wat ronddwaal, moet jy dit sekerlik vir hom terugbring.  As jy jou vyand se esel onder sy pak sien lê, moet jy dit nie onverskillig aan hom oorlaat nie:  jy moet dit sekerlik saam met hom aflaai.” (23:4-5).

 

MW beteken jy bevorder jou naaste se gesondheid (v.19).  Dit impliseer onder andere dat jy nie rondom mense rook wat nie graag jou nikotien wil inasem nie.  MW beteken jy dink aan die gevolge voor jy sommer net iemand met die vuis bydam (v.18).

 

MW beteken jy het respek vir swanger vroue (v.22).  Staan op in ‘n vol bus of trein, sodat die swanger vrou kan sit.  Laat ‘n swanger vrou voor jou in die ry staan by die bank of in die winkel.

 

MW beteken jy haat aborsie; jy vermoor nie ‘n mens net omdat hy klein is nie (v.22-25).  MW beteken jy maak nie ‘n baba dood vir jóú sonde en foute nie.  MW beteken jy vermoor nie ‘n gestremde baba nie (v.24).  MW beteken jy veg vir dié wat nie vir hulleself kan veg nie (v.22-24, Spreuke 24:11-12, 31:8).  MW beteken jy sal aandring dat die doodstraf toegepas word ook vir aborsie (v.23).  ‘n Bangladeshi man het vir my gesê dat aborsie in sy land met die dood gestraf word.

 

Diere en doodstraf (v.28-32)

‘n Paar jaar gelede het ‘n pitbull ‘n kind by ‘n veearts kliniek in Kempton Park gebyt.  Die veearts het dadelik die hond uitgesit.  Volgens die Skrif is dit hoe dit hoort, want die mens se lewe is waardig.

 

As ‘n bees ‘n man of vrou doodmaak, moet die bees gestenig word (v.28).  Die Skrif sê:  “Maar wat julle eie bloed betref, dit sal Ek eis:  van al die diere sal Ek dit eis.” (Genesis 9:5).  Jy mag nie die dooie bees se vleis eet nie, en die eienaar is onskuldig (v.28).

 

Wat as die bees al voorheen mense gegaffel het, en die baas dit geweet het maar niks daaraan gedoen  het nie?  Die bees én sy eienaar moet sterf (v.29).  Omdat dit nie direk moord was nie, kan iemand die eienaar loskoop volgens die prys wat die regters bepaal (v.30, kontr. Numeri 35:31-32).

 

Die reëls van v.28-30 geld ook as ‘n bees ‘n seun of dogter doodmaak (v.31).  Die bees moet ook sterf as dit ‘n slaaf doodmaak (v.32).  Dit wys weereens dat slawe na God se beeld gemaak is.  Die bees se eienaar moet vir die slaaf se baas 30 stukke silwer gee om ‘n nuwe slaaf te koop (v.32, vgl. Matteus 26:15).  Omdat slawe soms met beeste werk, bestaan die risiko dat hulle doodgemaak kan word.

 

Ons moet menswaardigheid se verhouding tot diere in ‘n regte lig beskou.  Hoe is dit?  MW beteken ons straf diere wat ‘n mens se lewe neem:  skiet die olifant, leeu, hond, of bees.  MW beteken jy tref voorsorg, sodat jou dier nie onnodig ‘n mens doodmaak nie (v.29):  sluit jou kwaai honde weg, sit elektriese heinings om jou plaas as daar leeus is, sit borde op wat mense teen gevaarlike diere waarsku.  MW beteken jy straf mense wat nalatig is met hulle gevaarlike diere (v.29).  MW beteken jy ag nie diere hoër as mense nie (v.28-32):  jy straf nie mense wat klappers naby honde skiet, maar maak aborsie wettig nie.

 

Peter Singer is ‘n bekende ateïs.  Volgens hom is ou mense en gestremdes ‘n las vir die samelewing.  Hy sê dat ‘n gesonde vark meer reg het om te lewe as hulle.  Hy het geen gewetensbeswaar as hulle doodgemaak word nie.  Ander mense in ons tyd maak ‘n afgod van MW.  Hulle glo dis hulle rég om gay te wees.  Hulle verskoon moord, dronkenskap, pedofilia, en rebelsheid as ‘n ‘siekte’.

 

Sonde laat mense so redeneer.  Die wêreld kan nie MW reg verstaan nie.  Eers as jy gered is en die Skrif gehoorsaam, kan jy MW in reg verstaan.

[1] John Piper, The Roots of Endurance, pp.129-132

[2] John Stott, The Cross of Christ, p.120

[3] Ibid

Die mens se liggaam en siel: God se beskouing vs. die wêreld s’n

Dust in hands

“En die HERE God het die mens geformeer uit die stof van die aarde en in sy neus die asem van die lewe geblaas.  So het dan die mens ‘n lewende siel geword.” (Genesis 2:7).

 

Liggaam (v.7a)

‘n Vrou van die Ou Apostels het eenkeer vir my gesê:  ‘Jou siel is dit wat saakmaak.  Jou liggaam is nie so belangrik nie.  Daarom kan jy kan maar vloek, rook, drink, rondslaap’.  Sy het gelieg.  God sê die liggaam is belangrik.  Toe Hy die mens se liggaam gemaak het, het Hy nie net ‘n woord gespreek nie.  Hy was intiem betrokke en het die mens se liggaam gevorm.  Hy het ook jóú liggaam in die baarmoeder gevorm (Psalm 139:13).  Omdat Hy jou geskep het, behoort jou liggaam aan Hóm.  Jy kan nie daarmee doen wat jy wil nie.  Jy moet God liefhê met al jou krag (Lukas 10:27).  Jy moet Hom met jou liggaam eer:  moenie verslaaf wees aan pille of drank nie.  Moenie ooreet nie.  Moenie jou longe met nikotien beskadig nie.  Moenie rondslaap nie (1 Korintiërs 6:12-20).  Moet jouself nie sny of ander dinge doen wat jou liggaam beskadig nie (Levitikus 19:28).  Moenie onversorg wees nie.  Moet jouself nie oorwerk, sodat jy uitbrand nie.  Moenie ongesond lewe nie.  Moenie lui wees nie.  Moenie selfmoord pleeg nie.  Moenie jou sintuie of liggaamsdele gebruik om sonde te doen nie (Romeine 6:13).  Moenie jou tong gebruik om lelike dinge te sê nie.  Moenie in jou gedagtes sondig nie.  Moenie jou lewe omslaap nie.  Laat jou liggaam ‘n dienaar van God wees in alles wat jy doen:  “Ek vermaan julle dan, broeders, by die ontferminge van God, dat julle jul liggame stel as ‘n lewende, heilige en aan God welgevallige offer dit is julle redelike godsdiens.” (Romeine 12:1).

 

Ook wanneer jy doodgaan behoort jou liggaam aan God, en moet jy Hom daarmee verheerlik:  “Want niemand van ons leef vir homself nie en niemand sterf vir homself nie.  Want as ons lewe, leef ons tot eer van die Here; en as ons sterwe, sterf ons tot eer van die Here; of ons dan lewe en of ons sterwe, ons behoort aan die Here.” (Romeine 14:7-8).  C.S. Lewis het gesê:  ‘You don’t have a soul; you are a soul.  You have a body’.  Hy is verkeerd.  Jou liggaam is jy, net soos wat jou siel jy is (v.7).  God het vir Adam gesê:  “Want stof is jy, en tot stof sal jy terugkeer.” (3:19).  Vir die moordenaar aan die kruis langs Hom, het Jesus gesê:  “Vandag sal jy saam met my in die paradys wees.” (Lukas 23:43).  Wanneer jy sterf word jy begrawe en gaan jy hemel toe.  Die mens se liggaam is nie onbelangrik nie.  Wanneer jou liggaam in die graf is, is jy steeds een met die Here.  Paulus praat van mense wat in Christus gesterf het (1 Tessalonisense 4:14, OAV).  Die menslike liggaam is waardig.  Jy gooi nie ‘n dooie mens soos ‘n hond of kat op ‘n ashoop of in swartsak nie.  Dis juis omdat die liggaam waardig is, dat ons onsteld raak wanneer ons ‘n verminkte lyk by ‘n ongeluks- of moordtoneel sien (Rigters 19:29).  Die dood is aaklig, omdat dit onnatuurlik is dat die liggaam en siel van mekaar geskei moet word.  Die feit dat mense deesdae ‘n plesier daarin het om ander se lyke te sien (byvoorbeeld kunswerk met mense se lyke by Body Worlds), of ‘n obsessie het met kopbene en dooies (Markus 5:2, Heavy Metal musiek) is ‘n aanduiding van morele verval.

 

Volgens die Bybel is dit ‘n teken van God se vervloeking as ‘n lyk nie begrawe word nie:  “Die een wat van Jeróbeam in die stad sterwe, hom sal die honde eet; en wat in die veld sterwe, sal die voëls van die hemel eet, want die HERE het dit gespreek.  Maak jou dan klaar, gaan na jou huis; as jou voete die stad inkom, sal die kind sterwe.  En die hele Israel sal hom beklaag en hom begrawe, want hy alleen van Jeróbeam sal in ‘n graf kom, omdat in hom iets goeds voor die HERE, die God van Israel, te vinde was in die huis van Jeróbeam.” (1 Konings 14:11-13).  “En die wat deur die HERE verslaan is, sal dié dag lê van die een einde van die aarde tot die ander einde van die aarde; hulle sal nie beklaag of versamel of begrawe word nie; hulle sal mis op die aarde wees.” (Jeremia 25:33).  Persoonlik glo ek dat verassing nie dieselfde respek aan die liggaam betoon as begrafnis nie.  God self het sy goedkeuring aan begrafnis gegee toe Hy met sy eie ‘hande’ vir Moses begrawe het (Deuteronomium 34:5-6).  Jesus self was begrawe en nie veras nie.  Jesus het gesê dat Hy op die laaste dag die dooies uit hulle grafte sal uitroep (Johannes 5:28-29).  In die Ou Testament was dit ook ‘n vervloeking as iemand se liggaam verbrand is (1 Konings 13:2, 2 Konings 23:16-20).  Ek dink nie dat almal wat veras word vervloek is nie (inteendeel, ek ken baie toegewyde gelowiges wat veras is).  Maar ek dink tog dat hierdie saak iets is om oor te dink.

 

God het vir Adam uit die stof gemaak.  Dit wys vir ons dat die mens broos is (Psalm 103:14).  Ons leer ook hieruit dat die mens uit die aarde is en nie uit die hemel nie (1 Korintiërs 15:47, die mens is dus nie gelyk met God nie).  Die feit dat die mens uit stof gemaak is, sê ook vir ons dat evolusie onsin is – ons kom nie van ape af nie.  Uiteindelik wys dit ook vir ons dat die mens sterflik is (3:19).  Wanneer Jesus weer kom sal jy ‘n nuwe liggaam kry wat nie meer kan siek voel, moeg word, flou raak, swak word of sterf nie (1 Korintiërs 15:42-54).  Net soos God vir Adam uit stof gemaak het, sal dit vir Hom geen probleem wees om jou stoflike liggaam te herskep nie (sien Esegiël 37:1-14).  As jou liggaam in die graf bly is jou redding nie finaal afgehandel nie.  Paulus praat van die opstanding as die verlossing van die liggaam (Romeine 8:23, cf. Openbaring 6:9-11).  Duidelik is jou liggaam nie onbelangrik of minder rein as jou siel of gees nie.  Jou liggaam en gees is met sonde besoedel (2 Korintiërs 7:1).  Daarom bid Paulus:  “En mag Hy, die God van die vrede, julle volkome heilig maak, en mag julle gees en siel en liggaam geheel en al onberispelik bewaar word by die wederkoms van onse Here Jesus Christus!” (1 Tessalonisense 5:23).

 

Siel (v.7b)

‘n Professor wat vir my klas gegee het, het in ‘n tydskrif-artikel geskryf dat die mens nie ‘n siel het nie.  Ja, jy kan nie met x-strale die siel opspoor nie, maar die feit dat jy ‘n gewete het bewys dat jy ook ‘n siel het.  Dat depressie veroorsaak word deur ‘n probleem in die brein is spekulasie en teorie.  Daar is geen mediese bewyse hiervoor nie.  Depressie bewys dat die mens nie net ‘n liggaam het nie, maar ook ‘n siel.

 

[1] As die mens nie ‘n siel het nie, dan is aborsie aanvaarbaar.  ‘n Weke oue baba in die baarmoeder het nog nie ‘n volledige brein of liggaam nie.  As ons net ‘n liggaam het, kan jy enigiemand wat nie ‘n volledige liggaam het nie, doodmaak (van babas in die baarmoeder tot mense wat liggaamlik en verstandelik gestremd is).  Jy word nie ‘n mens wanneer jy vir die eerste keer asemhaal nie.  Jy bestaan ook nie voor jou geboorte in die hemel nie (mense wat in reïnkarnasie glo leer dit).  Wanneer konsepsie plaasvind is jy al ‘n sondaar, en dus ook ‘n mens (Psalm 51:7).  Reeds in die baarmoeder het jy ‘n siel:  “Net so min as wat jy kan verstaan hoe gees en liggaam by mekaar uitkom in die skoot van ‘n swanger vrou, net so min kan jy die werk van God verstaan.  Hy doen dit alles.”  (Prediker 11:5, NAV).  Reeds in die moederskoot watsJohannes die Doper met die Heilige Gees vervul (Lukas 1:15).  God se bonatuurlike werk in die konsepsie van Jesus (Lukas 1:35), wys ook dat Hy ‘n ongebore kind as kosbaar beskou.

 

[2] As die mens nie ‘n siel het nie, kan jou liggaam nie lewe nie, want ‘n liggaam sonder ‘n siel is dood (Jakobus 2:26).

 

[3] As die mens nie ‘n siel het nie, dan bestaan sonde net in jou dade.  Tog wys die Bybel anders.  Haat vind nie plaas in die liggaam nie, maar in die siel (alhoewel die liggaam hieraan uitdrukking gee).  Selfsug en ‘tantrums’ in klein kinders is nie aangeleer nie, maar aangebore.  Duidelik is hulle sondaars nog voordat hulle sonde kan doen.  Net sondaars sterf.  Die feit dat pasgebore babas (wat nog geen sonde kan doen nie) sterf, wys dat hulle sondaars is.  Sondige dade begin in die hart (Matteus 15:19).  Ongelowiges wat sterf en hel toe gaan hou aan met sonde.  Hoe is dit moontlik as hulle nie liggame het nie?  Duidelik is sonde nie net die dinge wat jy verkeerd doen nie.  Dis in jou siel.

 

[4] As die mens nie ‘n siel het nie, bestaan daar nie iets soos redding nie.  As die mens net ‘n liggaam het, is daar geen verskil tussen die gelowige en ‘n ongelowige nie.  Die feit dat ‘n gelowige ‘n nuwe hart (siel) het, maak hom anders as die ongelowige.

 

[5] As die mens nie ‘n siel het nie, bestaan daar nie so iets soos lewe na die dood nie.  As jou liggaam sterf is dit verby.

 

[6] As die mens nie ‘n siel het nie, dan is daar ook nie so iets soos ‘n gewete nie.  Kan jy vir my wys waar in jou liggaam sit die gewete?

 

[7] As die mens nie ‘n siel het nie, dan hoef jy jou nie te bekeer van dronkenskap, homoseksualiteit, diefstal of angs nie.  Al hierdie probleme is dan in die brein (presies soos sielkunde sê).  Die oplossing is nie bekering nie, maar pille.

 

[8] As die mens nie ‘n siel het nie, dan kan jy nie gemeenskap met God hê of Hom aanbid nie.  Tog sê Jesus dat ons God in gees moet aanbid; dat ons Hom moet liefhê met ons hele hart en siel (Johannes 4:23, Markus 12:30).

 

[9] As die mens nie ‘n siel het nie, dan bestaan daar nie iets soos heiligmaking nie.  Jou heilige dade is tog net die uitdrukking van die geestelike groei wat in jou hart plaasvind.

 

[10] As die mens nie ‘n siel het nie, bestaan daar nie iets soos versoeking nie.  Hoe kan die duiwel jou versoek as jy hom nie met jou ore hoor nie?

 

[11] As die mens nie ‘n siel het nie, dan bestaan daar nie iets soos sekerheid van redding nie.  Die Skrif leer dat die Heilige Gees saam met ons gees getuig dat ons kinders van God is (Romeine 8:16).  As jy nie ‘n siel het nie is dit dalk jou eie brein wat vir jou sê dat jy gered is.  Wie weet, dalk bedrieg jy jouself?

 

In ‘n sekere opsig kan ons sê dat diere ‘n siel of gees het (die Hebreeuse woorde in 1:21, 24, Predikers 3:19-21 word op ander plekke in die Ou Testament met ‘siel’ en ‘gees’ vertaal).  Hoe is die mens dan anders as diere?  God het nie net gemaak dat die mens ‘n lewende wese is nie.  Hy het lewensasem in sy neus geblaas (v.7, Job 27:3).  Hy het die mens na sy beeld gemaak (1:26).  Die mens het ‘n lewende siel geword (v.7, 1 Korintiërs 15:45).  Die Gees van God het Hom gemaak:  “Die Gees van God het my geskape, en die asem van die Almagtige maak my lewend.” (Job 33:4).

 

Jou siel is ewig en kosbaar.  Die Skrif sê:  “Niemand kan ooit ‘n broer loskoop nie; hy kan aan God sy losprys nie gee nie (want die losprys van hulle lewe is te kosbaar en vir ewig ontoereikend)” (Psalm 49:8-9).  “Alles het Hy mooi gemaak op sy tyd; ook het Hy die eeu in hulle hart gelê sonder dat die mens die werk wat God doen, van begin tot end, kan uitvind…Ek het ingesien dat alles wat God doen, vir ewig sal bestaan; daar kan niks bygevoeg en daar kan niks van weggeneem word nie; en God het dit so gemaak dat hulle moet vrees voor sy aangesig.” (Prediker 3:11, 14).  As jou siel so kosbaar is en vir ewig sal lewe, moet jy dit nie verloor nie.  “Want wat baat dit ‘n mens as hy die hele wêreld win, maar aan sy siel skade ly?  Of wat sal ‘n mens gee as losprys vir sy siel?” (Matteus 16:26).

Mense, ape en die beeld van God

aap1

26 En God het gesê:  Laat Ons mense maak na ons beeld, na ons gelykenis, en laat hulle heers oor die visse van die see en die voëls van die hemel en die vee en oor die hele aarde en oor al die diere wat op die aarde kruip. 27 En God het die mens geskape na sy beeld; na die beeld van God het Hy hom geskape; man en vrou het Hy hulle geskape.” (Genesis 1).

 

Iemand het my hond vergiftig.  My dogter se reaksie was:  ‘Sies, daardie mense wat vir Tom gif gegee het is lelik, want Tom is geskep na God se beeld’.  My vrou moes haar reghelp en verduidelik dat net mense na God se beeld gemaak is.  Volgens evolusie het mense en sjimpansees dieselfde ‘voorvader’:  ‘n aap-agtige wese.  Hierdie teorie is nog nooit bewys nie.  Daar was al baie bedrog, maar hulle kon nog nooit die ‘missing link’ vind nie.  Haeckel se vooropgestelde idees het gemaak dat hy opsetlik die embrios van mense, hoenders, honde, hase, visse en ander diere dieselfde geteken het.  Hy wou ‘bewys’ dat die mens eintlik net nog ‘n soort dier is.  Die wêreld sê ons is nader aan sjimpansees as aan God.  Evolusie sê die mens is soos ‘n laer wese, terwyl Genesis 1:26-27 sê ons is soos ‘n hoër Wese.

 

Christene wat glo mense is die produk van evolusie, ontken die Bybel.  Genesis 1-2 sê vir ons dat Adam en Eva die eerste mense was.  Ons weet Adam was ‘n historiese figuur, want Genesis 5:1 gee vir ons sy geslagsregister.  Volgens 1 Kronieke 1:1 begin die geslagsregister van die mensdom by hom.  Jesus se geslagsregister gaan terug tot by Adam (Lukas 3:23-38).  Jesus self haal Genesis 1:27 aan as geskiedenis (Matteus 19:4).  Paulus veronderstel dat Adam ‘n geskiedkundige persoon was (Romeine 5:12-21, 1 Korintiërs 15:22, 45-49).  Paulus tref ‘n vergelyking tussen Adam en Christus (die tweede Adam).  Indien Adam nie werklik bestaan het nie, dan val Paulus se argument plat.  In 2 Korintiërs 11:3 en 1 Timoteus 2:13-14 lees ons van Eva se deel in die sondeval.  Judas 14 verwys na Henog as die sewende persoon in Adam se geslagsregister.  Die Bybel laat nie plek toe vir enigiemand wat glo daar was ‘aapmense’ voor Adam nie.

 

God het alles (ook ape) gemaak volgens sy soort (v.11, 21, 24-25).  Net die mens is nie volgens soorte gemaak nie, maar is geskape na God se beeld.  Indien die mens van ape af kom, is hy een van die aapsoort en bestaan hy nie na God se beeld nie.  Moenie uit die laasgenoemde stelling aflei dat God se beeld te doen het met hoe die mens lyk nie.  Dit het niks daarmee te doen nie, want God is ‘n Gees (Johannes 4:24).  Wat is die beeld van God dan?  En hoe verskil ons van ape en ander diere?

 

Harmonie (v.26a)

Ek het Genesis 1:26 aangehaal vir ‘n persoon wat die Drie-Eenheid ontken:  “En God het gesê:  Laat Ons mense maak na ons beeld, na ons gelykenis”.  Sy reaksie was:  ‘Ek sê ook soms vir myself:  Kom, laat ons ‘n bietjie buite gaan werk.’  Teoloë praat van ‘n ‘meervoud van majesteit’ en sê dat baie antieke konings na hulleself verwys het in die meervoud.  Alhoewel dit so is, is daar geen rekord van hierdie tipe ding in die Ou Testament of ander Hebreeuse geskrifte nie.  Wanneer God die meervoud gebruik, praat Hy ook nie met engele nie (soos wat party Rabbi’s geleer het).  Ons is mos nie deur engele geskep of na húlle beeld gemaak nie.  God vra ook nie vir engele raad wanneer Hy wil skep nie:  “Wie het die Gees van die HERE bestier en as sy raadsman Hom onderrig?  Met wie het Hy raad gehou, dat dié Hom verstand sou gee en Hom sou leer aangaande die pad van die reg, en Hom kennis sou leer en Hom bekend maak die weg van volledige insig?” (Jesaja 40:13-14).

 

Die bedoeling in v.26 is eerder dat daar meer as een Persoon in die Godheid is.  In 3:22 lees ons:  “Toe sê die HERE God:  Nou het die mens geword soos een van Ons”.  En in 11:7:  “Kom, laat Ons neerdaal”.  Jesaja 6:8 sê:  “Daarop hoor ek die stem van die Here wat sê:  Wie sal Ek stuur?  En wie sal vir ons gaan?”  Matteus 28:19 praat van een Naam, maar drie Persone:  “doop hulle in die Naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees”.  Jesus het gesê:  “As iemand My liefhet, sal hy my woord bewaar, en my Vader sal hom liefhê, en Ons sal na hom toe kom en by hom woning maak.” (Johannes 14:23).

 

Wat het dit te doen met die mens wat na God se beeld gemaak is?  Kom ek verduidelik.  Die Vader, Seun en Heilige Gees is verskillende Persone.  Alhoewel elkeen van hulle volkome God is, is daar nie drie Gode nie maar een (cf. Johannes 10:30, 14:10).  Net so is Adam en Eva verskillende persone, maar tog word hulle een in die huwelik en bring hulle kinders voort na húlle beeld:

 

“En God het die mens geskape na sy beeld; na die beeld van God het Hy hom geskape; man en vrou het Hy hulle geskape.” (v.27).

 

“Daarom sal die man sy vader en moeder verlaat en sy vrou aankleef. En hulle sal een vlees wees.” (2:24).

 

“Dit is die stamboom van Adam. Die dag toe God Adam geskape het, het Hy hom gemaak na die gelykenis van God.  Man en vrou het Hy hulle geskape en hulle geseën en hulle mens genoem, die dag toe hulle geskape is.  Toe Adam honderd en dertig jaar oud was, het hy ‘n seun verwek na sy gelykenis, na sy ewebeeld, en hom Set genoem.” (5:1-3).

 

“Want soos die vrou uit die man is [Eva is uit Adam gemaak], so is ook die man deur middel van die vrou [mans word gebore uit vroue]; maar alles is uit God.” (1 Korintiërs 11:12).

 

In die kerk is daar verskillende individue wat een is.  Net soos in die huwelik, is die eenheid van verskillende mense in die kerk ‘n weerspieëling van die Drie-Enige God.  Paulus sê:  “Dit is een liggaam en een Gees, soos julle ook geroep is in een hoop van julle roeping; een Here, een geloof een doop, een God en Vader van almal, wat oor almal en deur almal en in julle almal is.” (Efesiërs 4:4-6).  Daar is een Gees, een Here, een Vader, maar net een God.  So bestaan die kerk uit verskillende individue, maar daar is net een liggaam.  Jesus het gebid “dat almal een mag wees net soos U, Vader, in My en Ek in U; dat hulle ook in Ons een mag wees, sodat die wêreld kan glo dat U My gestuur het.” (Johannes 17:21).  Jesus se eenheid met die Vader beteken nie Jesus is die Vader nie (net soos ons eenheid met die Vader en die Seun nie beteken ons is God nie).

 

Wanneer jy met jou huweliksmaat of ander gelowiges wil baklei moet jy onthou dat jy na sy beeld gemaak is.  Dit geld ook vir gelowiges wat oorweeg om te skei.  Omdat God Een is en jy na sy beeld gemaak is, doen jy skade aan sy Naam wanneer jy in onenigheid leef.  Verder:  omdat jy een is in die huwelik en die gemeente, benadeel jy jouself wanneer jy in onenigheid leef of probeer om die eenheid te breek.  Die Bybel sê:  “Daarom, lê die leuen af en spreek die waarheid, elkeen met sy naaste, want ons is mekaar se lede.” (Efesiërs 4:25).  “So behoort die mans hulle eie vroue lief te hê soos hul eie liggame.  Wie sy eie vrou liefhet, het homself lief; want niemand het ooit sy eie vlees gehaat nie, maar hy voed en koester dit, net soos die Here die gemeente.” (Efesiërs 5:28-29).

 

Leer ook uit v.26 dat die Vader, Seun en Heilige Gees met mekaar kommunikeer.  Jesus praat van dinge wat Hy by die Vader gehoor het, asook van dinge wat die Heilige Gees by Hom gehoor het (Johannes 15:15, 16:13).  Omdat ons na sy beeld gemaak is moet ons ook in liefde met mekaar kommunikeer.  As ‘n gesin reeds min tyd maak om te kommunikeer, is dit ongesond om voor die TV te eet.  So ‘n gesin moet eerder om ‘n tafel sit en eet.  Gesinslede moenie in stilte leef nie, maar moet leer om met mekaar te gesels.  Leer om vir mekaar te luister (Jakobus 1:19).  Deel jou hart, gedagtes, emosies, lewe.  Moenie mekaar afbreek nie, maar praat net dinge wat opbou (Efesiërs 4:29).

 

Heerskappy (v.26b)

My hond wat vergiftig is het dit oorleef.  Maar toe kry hy kennel cough (honde brongitis).  Die afgelope twee weke moes ek pille in sy keel afdruk (yuk!).  My hond het nog nooit vir mý medisyne gegee toe ek siek was nie.  Dit wys vir ons dat mense nie maar net nog ‘n soort dier is wat ver ontwikkel het nie.  Mense is bo diere.  God het gesê dat die mens oor hulle moet heers:

 

“laat hulle heers oor die visse van die see en die voëls van die hemel en die vee en oor die hele aarde en oor al die diere wat op die aarde kruip.” (v.26).

 

“Die vrees en die skrik vir julle sal wees oor al die diere van die aarde en al die voëls van die hemel:  alles wat op die aarde beweeg, en al die visse van die see. Hulle is in julle hand oorgegee.” (9:2).

 

“U laat hom heers oor die werke van u hande; U het alles onder sy voete gestel:  skape en beeste, dié almal, en ook die diere van die veld, die voëls van die hemel en die visse van die see, wat trek deur die paaie van die see.” (Psalm 8:7-9).

 

“Want elke soort natuur van wilde diere en voëls en kruipende sowel as seediere word getem en is getem deur die menslike natuur.” (Jakobus 3:7).

 

“Want aan die engele het Hy die toekomstige wêreld waarvan ons spreek, nie onderwerp nie; maar iemand het êrens getuig en gesê:  Wat is die mens, dat U aan hom dink, of die mensekind, dat U hom besoek?  U het hom ‘n weinig minder as die engele gemaak; met heerlikheid en eer het U hom gekroon en hom oor die werke van u hande aangestel.  Alle dinge het U onder sy voete gestel.  Want in die onderwerping van alle dinge aan hom het Hy niks uitgesonder wat aan hom nie onderworpe is nie.  Maar nou sien ons nog nie dat alle dinge aan hom onderwerp is nie” (Hebreërs 2:5-8).  Jesus self het mens geword, en in Hom sal alle dinge volkome aan die mens onderwerp word.

 

Die mens is die kroon van God se skeppingswerk.  As sy beeld kan die mens ook werk en dinge skep (natuurlik nie uit niks soos God nie).  Ja, bye, miere en wewers kan ook dinge skep, maar hulle kan net een soort ding doen en vorder ook nie in hulle ontwerpe nie.

 

As ons dan oor die skepping heers moet ons daarvoor sorg, dit bewaar, nie mors of vandaliste wees wat dit vernietig nie.  Ons moet ook nie net sommer wilde diere uit hulle natuurlike omgewing neem, sodat hulle sukkel om aan te pas wanneer hulle terugkeer nie.  Aan die ander kant moet ons nie ‘n afgod maak van die natuur nie.  As mense aangestel is om oor die natuur te heers dan meng ons nie in as ons sekere normale take vervul nie.  Diere moet beskerm word, maar daar bestaan nie iets soos diere regte nie.  Green Peace mense maak ‘n afgod van die natuur.  Die mens heers oor die skepping, en daarom is dit reg as ons bosse uitkap om plek te maak vir plantasies en landerye.  Dis ook goed en reg om diere in te span om vir ons te werk (soos osse en perde).  Dis nie moreel verkeerd om aartappels of skape te kloon nie.  Iemand sal beswaar aanteken:  ‘Dan is dit ook nie verkeerd om mense te kloon nie’.  Dit is.  God het die mens aangestel om oor die diere te heers en nie oor ander mense nie (v.26, 28).  Jy kan ‘n bees skiet of aborteer, maar om dit met ‘n mens te doen is moord:  “Hy wat die bloed van ‘n mens vergiet, sy bloed sal deur die mens vergiet word; want God het die mens na sy beeld gemaak.” (9:6).  Jy kan vir ‘n hond sê om te ‘voetsek’, maar om ‘n mens sleg te sê is sonde:  “Daarmee [die tong] loof ons God en die Vader, en daarmee vervloek ons die mense wat na die gelykenis van God gemaak is.” (Jakobus 3:9).  Jy kan ‘n donkie inspan om ‘n karretjie te trek, maar as jy ‘n mens ontvoer om jou slaaf te wees beskadig jy iemand wat na God se beeld gemaak is.

 

Omdat alle mense na God se beeld gemaak is, is rassisme ‘n gruwel.  Die Bybel sê dat daar verskillende nasies, tale, volke en stamme is (Openbaring 5:9).  Maar God het nie die mens na sy soort gemaak nie.  Daar bestaan dus nie so iets soos verskillende rasse nie (jy kry Afrikaners met baie donker velle en Indiërs met ligte velle).  Daar is net een ras, en dit is die menslike ras:  “En die hele aarde het dieselfde taal gehad en een en dieselfde woorde.” (11:1).  “En Hy het uit een bloed al die nasies van die mensdom gemaak om oor die hele aarde te woon, terwyl Hy vooraf bepaalde tye en die grense van hulle woonplek vasgestel het” (Handelinge 17:26).  Die enigste verskil wat God in die mensdom ingebou het, is die verskil tussen mans en vroue (v.27).  Daarom mag mense van dieselfde geslag nie met mekaar trou nie, terwyl mense van verskillende ‘rasse’ met mekaar mág trou.  God verbied dat ‘n gelowige en ‘n ongelowige met mekaar trou (Deuteronomium 7:3-4, 1 Korintiërs 7:39, 2 Korintiërs 6:14).  Evolusioniste wat hulle teorie konsekwent deurvoer moet ook rassiste wees.  Volgens die evolusie teorie het party rasse verder gevorder as ander.  Evolusie glo die sterkste spesie oorleef (survival of the fittest).  Ten minste was Hitler konsekwent in sy evolusionistiese denke, toe hy die ‘swakker’ ras wou uitmoor om ‘n superras te ontwikkel.  Anders as die evolusie-teorie, leer die Bybel dat nie mens nie net nóg ‘n dier is nie, maar dat hy bo die res van die skepping is, dat hy deur God aangestel is om dit te versorg.

 

Herstel (v.27)

‘Ons is die beeld van God, nie soos ‘n potloodskets van ‘n man wat die man uitbeeld nie, maar meer soos ‘n kind wat baie na sy pa lyk’ (vry vertaal uit Thomas Brooks, The Secret Key to Heaven, p.110).  Verbeel jou iemand staan langs ‘n meer waar hy sy eie weerkaatsing in die water sien.  As die persoon ‘n klip in die water gooi, versteur die rippels sy beeld en maak dit onduidelik.  Dis hoe God se beeld in ons is.  Voor die sondeval was dit perfek (die water was stil).  Na die sondeval, egter, is God se beeld in ons versteur (Satan en sonde het ‘n klip in die water gegooi).  Ja, ongelowiges weerspieël steeds God se beeld (cf. Genesis 9:6, Jakobus 3:9), maar dis ‘n verdraaide beeld.  Sonde het ‘n lelike effek op eenheid in die huwelik, kommunikasie, verhoudings (ook ons verhouding met God), heerskappy oor die skepping, moraliteit, ons geestelike natuur en logiese denke oor God en die wêreld.

 

Jesus het gekom om die beeld van God in ons te herstel (om die water stil te maak).  God het ons gered om ons na sy beeld te herstel.  Deur ‘n proses van heiligmaking vorm Hy ons na sy beeld.  Wanneer Jesus terugkom sal hierdie werk voltooi wees en sal ons Hom weer volmaak weerspieël:  “Want die wat Hy vantevore geken het, dié het Hy ook vantevore verordineer om gelykvormig te wees aan die beeld van sy Seun, sodat Hy die eersgeborene kan wees onder baie broeders” (Romeine 8:29).  “julle [moet] jul met die nuwe mens beklee…wat vernuwe word tot kennis na die beeld van sy Skepper” (Kolossense 3:5).  “Geliefdes, nou is ons kinders van God, en dit is nog nie geopenbaar wat ons sal wees nie; maar ons weet dat ons, as Hy verskyn, aan Hom gelyk sal wees, omdat ons Hom sal sien soos Hy is.” (1 Johannes 3:2).[1]

 

Leef in gemeenskap met Jesus.  Bekeer jou gedurig van jou sonde en gehoorsaam Hom.  Sodoende sal jy meer en meer verander word na sy beeld.  Die Skrif sê:  “En terwyl ons almal met onbedekte gesig soos in ‘n spieël die heerlikheid van die Here aanskou, word ons van gedaante verander na dieselfde beeld, van heerlikheid tot heerlikheid, as deur die Here wat die Gees is.” (2 Korintiërs 3:18).  Paulus sê “dat julle…die oue mens moet aflê…en julle met die nuwe mens moet beklee wat na God [se beeld] geskape is in ware geregtigheid en heiligheid.” (Efesiërs 4:22-24).

 


[1] Ons is na God se beeld gemaak en soos Hy, maar dit beteken nie ons is gode nie (soos wat Satan in 3:5 gesê het, en soos wat Benny Hinn en ander Prosperity predikers glo).