‘n Boodskap oor vermetelheid en dronkenskap

Drinking

Tydens een aanddiens het ‘n dronk vrou aanhoudend die preek onderbreek.  ‘Amen!  Ja, is pastoor!  Amen!’ het sy gesê.  By drie ander geleenthede het mense wat vol van dwelms was my straat prediking geopponeer.  Een man het my gevloek, ‘n ander een met my sleggesê, en die ander een het uitgeroep dat ons nie van God af is nie.

 

So het die dronk mense in Jes. 28:1-13 vir Jesaja geopponeer.  Die Here het hom met ‘n boodskap teen hulle gestuur.  Dit was hoofsaaklik ‘n boodskap oor hulle vermetelheid en dronkenskap.

 

Samaria se gemak (v.1-6)

Holland is ‘n streek aan die weskus van Nederland, maar die naam word ook gebruik om na die land in sy geheel te verwys.  Dieselfde was waar van Efraim:  dit was een van die twaalf stamme, maar is later gebruik om na die hele noordelike ryk van Israel te verwys (bv. in Hosea).

 

Toe Salomo dood is, het Israel in twee geskeur.  Samaria was die hoofstad van die noordelike ryk, terwyl Jerusalem die hoofstad van die suidelike ryk was.  In v.1-6 het Jesaja God se weë of oordele oor die noordelike ryk uitgespreek.

 

Samaria was op ‘n heuwel gebou (1Kon. 16:24).  Die stadsmure het soos ‘n kroon op iemand se kop gelyk (v.1).  ‘n Groen vallei van wingerde het Samaria omring; die stad het soos ‘n pragtige blom uitgestaan (v.1).  Samaria se inwoners was trots op hulle ‘kroon’ (v.1).  As God se volk het hulle vas geglo dat hulle veilig is.  Gevolglik het hulle ‘n gemaklike lewe van dronk partytjies gelei (v.1, Amos 2:8, 4:1, 6:6).

 

Hulle het nie opgemerk dat die blom besig is om te verlep nie (v.1, 40:6-8).  In 722 v.C. het die Here Assirië soos ‘n verwoestende haelstorm teen Samaria gestuur en haar in die vloed van sy oordele verdrink (v.2, 8:7).  Hy het die stad op die grond gegooi, die kroon en die pragtige blom onder sy voete vertrap (v.2-4a).  Deur Assirië het Hy Samaria soos die eerste ryp na-vy van die seisoen gepluk en ingesluk (v.4b).

 

Deur die Messias se Koninkryk sal God self ‘n kroon van heerlike skoonheid vir die oorblyfsel van sy volk sal wees, en sal Hy die ongeregtigheid uit Israel en die res van die aarde verwyder; Hy sal ‘n gees van geregtigheid in Israel en die wêreld se regsisteme gee (v.5-6, 11:2).  Hy sal ook sy kinders versterk om die vyand van die stadspoorte af weg te hou (v.6).  Hy sal m.a.w. sy volk beskerm.

 

Hoe moet ons v.1-6 op onsself toepas?  Soos Samaria is die mens van nature hoogmoedig en dink hy dat God se oordele hom nie sal tref nie (v.1).  Hy dink dat hy die hemel verdien, en dat dit nie dieselfde sal wees sonder hom nie.[1]

 

Jonathan Edwards het gesê:  ‘Byna elke ongelowige wat van die hel hoor, vlei homself dat hy dit sal ontvlug.  Hy maak op homself staat vir sy eie veiligheid.  Hy vlei homself op grond van wat hy gedoen het, wat hy nou doen, en wat hy beplan om te doen.  Hy dink hoe hy God se verdoemenis kan vermy, en vlei homself dat hy ‘n goeie plan uitgedink het, en dat sy planne nie sal misluk nie.  Hy hoor dat min mense gered is, en dat die meeste van hulle gesterf het en hel toe is.  Maar hy verbeel hom dat hy beter as ander mense vir sy ontvlugting beplan het.’[2]

 

Dit gebeur veral met dié wat sê dat hulle God se kinders is, maar dit nie is nie (soos Samaria).  Hulle dink dat hulle doop, kerklidmaatskap, tiendes, getuienis van redding of ouderlingskap hulle teen God se oordele sal beskerm, en dat hulle dus in hulle sonde kan voortleef.  Hulle sit snoesig en veilig in die kerkbanke, en dink dat God se toorn hulle nie daar kan bereik nie (Jer. 7:4, Amos 6:1, Matt. 22:11-13).

 

Hulle glo vas dat hulle ‘n blom in Jesus se tuin is, en dat Hy hulle eendag as ‘n pêrel vir sy kroon gaan kom haal.  Hulle herinner hulleself aan God se liefde, en sê vir hulleself dat Hy nie so sterk oor hulle sonde voel soos oor die moordenaar en verkragter s’n nie.  ‘Eens gered, altyd gered!’ is die skuilplek wat hulle oprig om hulle teen God se toorn te beskerm.  Dit is so dat geen gelowige sy redding kan verloor nie, maar hierdie mense gebruik dit as ‘n lisensie om hulle sonde te doen (v.1, Rom. 6:1).

 

So seker as wat die Here leef, Hy sal hulle onder sy voete vertrap, die trotste kroon van hulle koppe afruk en hulle in die hel gooi (v.3-4).  Hy sal hulle in die vloed van sy oordele verdrink (v.2).  Die hel maak sy mond wyd oop om hulle in te sluk (v.4).  Al wat hulle terughou is die genade van God.

 

As jy jou sonde haat en jou daarvan bekeer het, is jy nie die persoon van wie ek sopas gepraat het nie.  Jy hoef daarom nie vanaand wakker te lê nie.  Die persoon wat ek hierbo beskryf het, gebruik God se genade as ‘n dekmantel om sy sonde te regverdig.  Hy weet dat die Here hom vir sy sonde gaan oordeel, maar doen dit in elk geval omdat hy dink dat hy altyd weer vergifnis kan vra.  Hy besef nie dat sy lewe van sonde besig is om hom hard te maak, sodat hy later nie meer ‘n begeerte sal hê om na die Here toe te draai nie.

 

Hy verdedig sy sonde deur te sê dat hy darem nog kerk toe gaan, die Bybel lees en bid.  Hy dink dat sy ‘goeie stiltetye’ ‘n aanduiding is dat sy dronkenskap of egbreuk nie verkeerd is nie, en dat die Here met hom tevrede is.  Hy is al so ver heen, dat sy gewete hom nie meer pla nie.  Hy is soos Jona wat in die storm slaap, en soos Samaria wat rustig sit en drink terwyl die storm van God se oordeel oor hulle broei.

 

Hy is soos die los vrou in Spr. 7:14 wat gedink het dat haar godsdienstige aksies haar sonde uitbalanseer, en dat die Here dit daarom nie ernstig opneem nie.  Ander mense kan sien dat hy op die verkeerde pad is, maar hy ontken dit.  Soos Israel van ouds raak hy kwaad as God se boodskappers sy sonde uitwys (2Kron. 16:10).

 

Hy lees daarom net die verse oor God se genade en liefde, omdat dit hom lekker laat voel (2Tim. 4:3-4).  Hy het geleer om die dele uit te blok wat oor God se heilige karakter, sy oordele en sy haat vir sonde gaan.  Hy het sy eie goedkoop teologie van genade en van Jesus se kruisdood geformuleer.  In sy oë beteken Jesus se kruisdood dat sy sonde vergewe is, en dat hy daarmee kan aanhou.  Wat God se genade betref dink hy dat dit oneindig is, en dat God se geduld nooit opraak nie.

 

Maar waar het die Here ooit gesê dat sy genade geen perke het nie?  Wys tekste soos Heb. 6:4-6 nie duidelik dat sommige mense die grens van God se genade oorskry, en dat hulle daarna nie weer kan terugkeer nie?  En het Jesus nie self gesê dat daar so iets soos die onvergeeflike sonde is nie?

 

As jy jouself dan ‘n Christen noem en met sonde besig is, moet jy jou ore spits.

 

Jerusalem se feesviering (v.7-13)

Paul Kruger het drank gehaat en net melk gedrink.  En tog het hy geglo dat dit nie sonde is as iemand drank gebruik nie.  ‘Drank is ‘n gawe van God aan die mens, en as dit in matigheid gebruik word is dit nie sonde nie,’ het hy gesê.  Hy het verstaan dat dit verfrissend kan wees na ‘n dag se harde werk.  Wat hy gehaat het was dronkenskap.[3]  En dit is presies die punt in v.7-13.

 

Samaria het hulleself dronk gedrink en onder God se oordeel beland.  En het die leiers van Jerusalem regtig gedink dat húlle daarmee gaan wegkom?  Die priesters en profete moes God se Woord vir die volk bring en vir hulle wys hoe om dit in hulle lewens toe te pas.  Maar hulle kon dit nie doen nie, omdat hulle dronk was (v.7, 5:11, 22).  Hulle was so dronk dat die tafels vol van opgooi was (v.8).

 

Hoekom was hulle dronk?  Hulle het fees gevier, omdat Egipte belowe het om hulle teen Assirië te help (v.15, 30:1-7).  Soos met baie ongelowiges, het hulle die goeie tyding met drank gevier.  Hulle het die wyn ingesluk, maar op die einde het dit hulle ingesluk (v.7).  Die drank het hulle verwar en gemaak dat hulle nie goeie leiding kon neem nie (v.7).  Hulle visioene het nie van die Here af gekom nie, maar die alkohol het gemaak dat hulle snaakse dinge sien (v.7).  Hulle kon nie meer tussen reg en verkeerd onderskei nie; die drank het gemaak dat hulle die reg verdraai en verkeerde dinge sê (v.7).  Dié wat hulle geraadpleeg het kon net sowel ‘n dronk predikant vir berading gevra het, of vir ‘n dronk prokureur gevra het om hulle saak te beveg.

 

Terwyl die geestelike leiers dronk om die tafel gesit het, het Jesaja ingestap.  ‘Vir wie wil jy kennis leer en God se boodskap verduidelik – vir babas wat nog melkies drink?’ het hulle gesê (v.9).  ‘Jy gee mos melk vir die volk, asof hulle kinders is:  gebod op gebod, reëltjie vir reëltjie, bietjie vir bietjie.’ (v.10).

 

Maar Jesaja het juis so gepreek, omdat die volk a.g.v. sulke leiers geestelike babas was, en nie die vleis en aartappels van God se Woord kon verteer nie – hulle het melk nodig gehad.  Hy het dus eenvoudig gepreek, sodat almal dit kon verstaan, en sodat hulle nie ‘n verskoning gehad het vir waarom hulle hulle nie bekeer het nie.  Jesaja het die volle waarheid van God vir die volk gegee; Hy het niks uitgelos of oorgeslaan nie (v.10).  Maar Jerusalem en haar leiers het sy prediking geïgnoreer (2Kron. 36:15-16).

 

Gevolglik sou die Here hulle deur mense van ‘n vreemde taal getugtig het (v.11).  In die Ou Testament was Assirië en Babilon die vreemde nasies deur wie Hy sy volk getugtig het (v.11, Deut. 28:49, Jer. 5:15).  In die Nuwe Testament was ander lande se tale die teken dat die Here sy volk deur die Romeine – ‘n volk wat ‘n ander taal gepraat het – sou tugtig, en dat Hy die evangelie van die Jode af sou wegneem om dit na alle tale toe te versprei (Hand. 2:4-13, 14-23, 36).

 

God het die evangelie by sy volk weggevat, omdat hulle die eenvoudige verkondiging daarvan in hulle eie taal verwerp het (v.9-10).  Hulle wou nie die rus van sy verlossing gehad het nie, maar het dit van die hand gewys (v.12, 30:15, Matt. 11:28-30).  Hulle het eerder in Egipte en hulle eie planne gerus as in die Here (v.12, 15-16).

 

Israel het God se volledige Woord in hulle eie taal verwerp, en daarom het Hy sy oordele in ‘n taal aangekondig wat hulle nie verstaan nie (v.11, 13).  Het Jesus nie in gelykenisse gepreek wat die volk nie verstaan het nie (Matt. 13:10-17)?  Dit is byna of Hy gesê het:  ‘Toe dit verstaanbaar was, wou julle nie luister nie.  Nou sal Ek dit so eenvoudig maak, dat wyse en geleerde mense dit nie kan uitwerk nie, maar dat net geestelike kinders dit kan verstaan’ (Matt. 11:25).

 

Omdat die Jode se geestelike leiers die boodskap nie verstaan het nie, het hulle hulle nie bekeer nie.  En omdat hulle hulle nie bekeer het nie, het hulle in die vyand se vangnet beland en is hulle weggevoer (8:15).

 

So was dit ook in die Nuwe Testament.  Die volk en haar geestelike leiers het die Woord nie verstaan nie.  Gevolglik het hulle hulle nie tot die Messias bekeer nie, maar Hom gekruisig.  In 70 n.C. het die Here hulle hiervoor geoordeel.  Hy het sy Woord vir die Jode weggesteek en dit na die heidene toe gestuur (6:9-10, Amos 8:11, Hand. 28:25-28).  Dit is wat gebeur wanneer mense elke geleentheid in die wêreld het om die Woord eenvoudig te hoor (gesonde kerke, goeie preke op die internet, goeie Christelike boeke, ens.), maar nie daarop ag gee nie.

 

Wat het v.7-13 vir ons te sê?

 

[1] Persoonlik verkies ek dit om glad nie te drink nie.  Ek wil nie aspris iets voor iemand drink as dit hom in die versoeking gaan bring, of as dit sy gewete gaan pla nie (Rom. 14:21, 1Kor. 8:13).

 

En tog sê die Bybel nie dat dit sonde is as iemand ‘n glas wyn of ‘n bier drink nie.  In Deut. 14:26 het die Here vir Israel gesê dat hulle wyn of sterk drank by hulle feeste mag drink.  Ps. 104:15 sê dat wyn ‘n gawe van God is om die mens ontspanne en gelukkig te maak.  In 1Tim. 5:23 het Paulus vir sy jong vriend gesê om nie net water te drink nie maar ook wyn, sodat die alkohol die kieme in sy maag kan doodmaak.

 

Ons weet ook dat Jesus wyn gedrink het (Matt. 11:19).  Party mense dink dat die wyn in Jesus se tyd met water verdun is, en dat daar skaars alkohol in was.  Maar dit was nie altyd die geval nie.  Jesus het bv. die water in wyn verander, en nie die goeie ‘ou’ wyn met water verdun nie.  Ons weet ook dat daar genoeg alkohol in die wyn was om ‘n mens dronk te maak (v.7, 1Kor. 11:21).

 

En dít is juis waar die probleem lê:  ons moenie so baie drink dat ons dronk word nie (v.1, 7-8).  Ongelowiges gebruik elke geleentheid om dronk te word:  restaurante, motorfiets klubs, sosiale geleenthede, sport byeenkomste, partytjies, jaareindfunksies, jag, visvang, Kersfees, ens.  Wanneer ongelowiges rustig en gemaklik voel, drink hulle.  Wanneer hulle bly is, drink hulle.  Wanneer hulle depressief is, drink hulle.  Wanneer hulle bekommerd is, drink hulle.  Wanneer hulle probleme het, drink hulle.  Wanneer hulle verward en verlore voel, drink hulle.

 

Drank is hulle baas, omdat Jesus nie is nie (v.12, 7).  As hulle net na Jesus toe wil kom sal Hy hulle vry maak en die leemte in hulle siele vul (Joh. 4:14, 8:36).  Sy Persoon, kruisdood, opstanding en die Heilige Gees is meer as bekwaam om met hulle drank probleem af te reken.  Jesus kan hulle dors beter les as wat die drank kan, maar hulle glo dit nie, en daarom bly hulle vasgevang in die net van hulle sonde.

 

[2] ‘n Ongelowige wat jare gelede ons dienste bygewoon het, het by ‘n ander gemeente se kerkkamp vir die leraar gevra of sy en haar kêrel ‘n kamer kan deel.  Hy het nee gesê.  ‘Maar ons is mos nie meer kinders nie,’ was die vrou se reaksie.  Soos die vals profete in v.9-10 het sy gemaak of die Bybel se verbod teen seks buite die huwelik kinderagtig is.

 

Mense soek allerhande verskonings om nie dit-en-dat in die Bybel te aanvaar nie.  Soms sê hulle dat dit nie duidelik genoeg is nie.  Ek dink bv. aan God se lering oor homoseksualiteit en seks voor die huwelik.  Mense sê dat dit nie duidelik genoeg is nie, terwyl die waarheid is dat ‘n kind dit kan verstaan (v.9-10).  Maar die rede hoekom dit volgens hulle nie ‘duidelik’ is nie, is omdat hulle nie hulle sonde wil los nie.

 

[3] Ons moet die volle raad van God verkondig:  gebod op gebod, reëltjie vir reëltjie, bietjie vir bietjie (v.10, Hand. 20:27).  Om hierdie rede glo ek dat Skrif verklarende- of eksposerende prediking die beste is (Neh. 8:9).  Jy preek nie net die tekste waarvan jy hou nie, maar ook die dele wat moeilik is om te sluk.  As ‘n mens vers vir vers deur boeke van die Bybel preek, kan niemand sê:  ‘Jy het aspris daardie teks gekies om my aan te spreek’ nie.  Nee, ek het nie.  Ek het net die volgende gedeelte gepreek.

 

Eksposerende prediking gee vir die skape ‘n gesonde, gebalanseerde dieet van die Woord.  God het die Bybel in boeke, verse en hoofstukke geskryf, en daarom moet ons dit ook so preek.  Hy het elke detail daarvan geïnspireer, en daarom moet ons elke detail daarvan preek (2Tim. 3:16-4:2).

 

[4] In 1Kor. 14:21 haal Paulus Jes. 28:11 aan om te wys dat gemeentes wat in tale praat sonder dat dit uitgelê word, onder God se oordeel is (vgl. Gen. 11:1-9, 1Kor. 14:22).  Wees dan versigtig vir charismate wat in tale praat, sonder dat daar ‘n uitleg is.

 

Rowland Hill was ‘n Engelse prediker in die 18de en 19de eeu.  ‘n Dronk man het eenkeer na hom toe gekom en vir hom gesê.  ‘I am one of your converts, Mr. Hill.’  ‘I dare say you are, but you are none of the Lord’s, or you would not be drunk,’ het die wyse mnr. Hill geantwoord.[4]

 

Behoort jy aan die Here?  Moet dan nie soos Samaria en Jerusalem toelaat dat alkohol of enige iets anders jou beheer nie, maar word vervul met die Heilige Gees (Ef. 5:18).

 

[1] R.C. Sproul, The Holiness of God, Tyndale House Publishers, Carol Stream: Illinois, 1985, 1998, p.150

[2] Vry vertaal uit Jonathan Edwards, Works: Vol. 2, The Banner of Truth Trust, Edinburgh: Scotland, 1834, 1974, 1976, p.8

[3] Martin Meredith, Diamonds, Gold and War, PublicAffairs, New York, 2007, 2008, p.170

[4] Aangehaal in C.H. Spurgeon, The Soul Winner, Whitaker House, New Kensington: PA, 1995, p.32

Advertisements

Die heel eerste sonde

Selfie

Tussen 1910 en 1919 was Louis Botha eerste minister van Suid-Afrika.  Die feit dat hy die eerste minister was, dui aan dat hy die belangrikste man in die land was.  Maar hy was ook eerste eerste minister in ons land se geskiedenis.

 

So is dit ook met hoogmoed.  Dit is die eerste sonde wat gepleeg is, maar is ook bo-aan die lys van sondes.  Dit is die atleet wat eerste die wenstreep kruis, maar is ook die ESKOM wat aan elke ander sonde sy krag gee.  Jes.13:1-14:23 wys vir ons waar dit begin het, hoe dit in die praktyk lyk, en wat die skrikwekkende gevolge daarvan is.

 

Eerste in rang (13:1-22)

Arthur is die koning van Engeland.  Terwyl hy in Kontinentale Europa was, het twee mans in die paleis ingekom en die koningin vermoor.  Die koning het hom voorgeneem om hulle te vang en te hang.  Hulle het belowe om vir hom ‘n skatkis vol goud en diamante te gee as hy hulle lewens spaar, maar hy het geweier en hulle doodgemaak.

 

Dit is hoe die Here oor hoogmoed voel:  Hy sal aktief teen jou wees en dinge vir jou nag maak.  In Jes.13 het ons ‘n illustrasie hiervan.

 

Aan die einde van die sewende eeu v.C., het Babilon by Assirië oorgeneem om die wêreld se nuwe supermag geword.  In 586 v.C. het hulle Jerusalem verwoes en die Israeliete gevange geneem.  Veertig jaar later het God die Meders en die Perse gebruik om die Babiloniërs tot ‘n val te gebring en sy volk te bevry.  Meer as 150 jaar voor dit, het Jesaja die seun van Amos dit voorspel (13:1).

 

Die banier moes op ‘n kaal berg opgehef word, sodat die Meders en die Perse dit duidelik kon sien, en hulle Babilon se stadspoorte – die plek waar die edeles gesit het – kon binneval (13:2).  God het die Meders vir Homself afgesonder en hulle beveel om die Babiloniërs aan te val (13:3).  Hy het hulle trotste en dapper helde gestuur om sý wraak uit te oefen (13:3).  Hulle was as’t ware die wapens van sy toorn om die land of aarde te vernietig (13:5).

 

Die gedruis van hierdie groot weermag kon op die berge gehoor word (13:4).  Die Here van die leërskare het die koninkryke van die nasies teen Babilon versamel (13:4).  Medië en Persië was 700 km noord en oos van Babilon.  Vir iemand wat dit per kameel en in sandale gereis het, was dit ‘n ver land aan die einde van die hemel (13:5).

 

Maar alhoewel die land ver was, was die dag van die Almagtige God en sy verwoesting naby (13:6).  Die Babiloniërs sou gehuil het; hulle hande sou slap geword het, hulle harte sou gesmelt het, hulle moed sou in hulle skoene gesak het (13:6-7).

 

Hulle sou verbouereerd en verskrik gewees het (13:8).  Soos ‘n vrou met kraampyne, sou hulle inmekaar gekrimp het (13:8).  Hulle sou met verskrikking en verbasing na mekaar gekyk het.  A.g.v. die verleentheid, sou hulle wange rooi geword het (13:8).  Die dag van God se toorn en vuurgloed sou die land soos ‘n woestyn laat word het, en die sondaars daarin vernietig het – dit sou ‘n verskriklike dag gewees het (13:9).

 

Die sterre en konstelasies, die son en die maan sou opgehou het om lig te gee; dit sou donker gewees het (13:10).  Jesaja gebruik waarskynlik simboliese taal om die Here se oordele mee uit te druk (Esg.32:7-8, Joël 2:2, 10, 31, 3:15, Am.8:9, Sef.1:15, Mt.24:29, Op.6:12-13).

 

God sou nie net die Babiloniërs geoordeel het nie, maar al die bose mense op aarde (13:11, vgl. hfst.14-24).  Hy het hulle vir hulle arrogante hoogmoed geoordeel, sodat mense so skaars geword het soos die goud van Ofir (13:11-12, vgl. 10:19).  Die hemele het gesidder en die aarde is uit sy plek geskud; in sy vurige woede het die Here ‘n geweldige aardbewing gestuur (13:13).

 

Die Babiloniërs was soos ‘n gemsbok wat gejag word, en soos skape sonder ‘n herder:  elkeen het na sy eie land toe gevlug (13:14).  Baie van hulle het nie veilig by die huis aangekom nie, en is met die swaard deurboor (13:15).

 

Die vyand het hulle kinders voor hulle oë teen die rotse doodgeslaan (13:16, Ps.137:8-9).  Hulle het die Babiloniërs se huise geplunder, hulle vroue verkrag, hulle jongmense met pyle doodgeskiet en hulle kinders geslag (13:16, 18).  Geen omkoopgeskenk sou hulle gekeer het nie (13:17, Sp.11:4).  God het hulle teen die Babiloniërs gestuur (13:17, Dn.5:28-31), maar het nie vir hulle gesê om sulke lelike dinge te doen nie; die boosheid was in hulle eie harte (vgl. 10:5-7).

 

En tog was dit God se toorn wat die Chaldeërs of Babilonieërs se heerlikheid en trots vernietig het; dit is Hý wat hulle soos Sodom en Gomorra gemaak het, sodat daar vandag nie meer ‘n stad, mense of skape is nie, maar wilde diere wat in die bouvalle bly (13:19-22).  Die tyd van Babilon se verwoesting was naby, en sou nie vir lank uitgestel word nie (13:22, 6, Op.1:1, 3).

 

Eerste in tyd (14:1-23)

My pa se broer was ‘n sentimeter kort van 2 meter, en het maklik 110 kg geweeg.  Maar toe hy op sy sterbed was, het hy soos ‘n geraamte gelyk.  Sonde is soos ‘n geestelike kanker wat maak dat dié wat in die doderyk is, papswak is.  Die grootste deel van hfst.14 wys dit vir ons.

 

As die Here klaar die Babiloniërs verwoes het (hfst.13), sou Hy weer vir Israel gekies het (14:1, Sg.1:17).  Deur die koning van Persië het Hy vir Israel na die Land toe teruggebring om oor die verdrukkers te heers (14:1-2, 2 Kron.36:22-23).  In die toekoms sou die heidene deel gewees het van God se volk (14:1, Rut 1:16, Rm.11, Ef.2:11-22, 1 Pt.2:9-10).

 

Kort nadat die Here sy volk van die pyn, onrus en harde dienswerk bevry het, het hulle met die koning van Babilon gespot (14:3-4).  ‘Waar is sy onderdrukking nou?’ het hulle gesê (14:4).  ‘Die Here het die goddelose koning se staf gebreek, sodat hy nie meer die nasies daarmee kan slaan nie (14:5-6, 9:3).  Nou kan almal rus en vrede hê, en van blydskap sing (14:7-8).

 

‘Selfs die doderyk het ontwaak en regop gesit.  Die skimme of geeste van bose konings wat op die aarde geheers het, het gereed gemaak om hom te ontmoet (14:9).  Die dood het hulle van hulle trone afgeruk in die doderyk in (14:9).  “Wel, wel, is dit nie die magtige koning van Babilon nie?” het hulle gesê.  “Nou het jy so swak soos ons geword; ‘n skim soos die res van ons.” (14:10).[1]

 

‘Daar lê die trotse koning van Babilon in die doderyk, sonder enige musiek om hom bly te maak; wurms is die matras en die kombers wat aan hom knaag (14:11, 66:24, Mk.9:48).  Hy was so hoogmoedig soos die duiwel, en het daarom soos die duiwel geval (14:12-15, 1 Tm.3:6).  Eintlik het die duiwel hom in sy hoogmoed aangehits, soos hy dit ook met ander konings gedoen het (Dn.10:13, 20-21, Esg.28:11-19).

 

‘In ‘n sekere sin was die val Babilon se koning ‘n herhaling van die duiwel s’n.  “Ek is so skoon soos die môrester en die son wat in die oggend opkom,” het hy gesê (14:12).[2]  Die duiwel was inderdaad beeldskoon en baie wys (Esg.28:12-15).  Maar omdat hy in sy hoogmoed gesondig het, het die Here hom soos ‘n groot boom afgekap (14:12, Esg.28:15-18).

 

‘En omdat die koning van Babilon die nasies tot ‘n val gebring het, het God hom soos die duiwel laat val (14:12).  Die twee van hulle het gesê:  “Ek sal hoër as die sterre van God wees en my troon bo almal op die berg van samekoms in die noorde verhef.  Ek sal bo die wolke wees en myself soos die Allerhoogste maak” (14:13-14, vgl. Gn.3:5, 11:4, 2 Ts.2:4, Mt.11:23).  Satan en die koning van Babilon het hoog geklim, en daarom ook ver geval (14:13, 15).

 

‘Almal in die doderyk het die koning aangekyk:  “Is dít die man wat koninkryke en stede omgekeer het, mense ontvoer het, en die aarde soos ‘n woestyn laat word het?” (14:16-17).  Hy het sy land en volk verwoes, en het daarom nie ‘n koninklike begrafnis gehad nie.  Hy is soos ‘n vrot tak in ‘n massa-graf gegooi, met ‘n klomp lyke bo-op hom.  Sy graf was ongemerk, sodat mense nie eers geweet het hulle trap op hom nie (14:18-20).

 

‘Omdat die koning se seuns hulle pa se slegte voorbeeld gevolg het, het God die familienaam uitgewis (14:20-22).  Babilon het nie meer aan hulle behoort nie, maar aan die wilde diere van die veld (14:23).  Die groot stad met sy pragtige paleis was waterplasse (14:23).  God het dit met die besem van verwoesting gevee (14:23).

 

Hoe moet ons hierdie twee hoofstukke toepas?  God het alles tot sy beskikking om die lewe vir jou moeilik te maak as jy hoogmoedig is.  In Jes.13 alleen het Hy toegelaat dat hoogmoedige Babilon ‘angsaanvalle’ kry (13:8), hulle kinders, huise en besittings verloor (13:16, 18-19, 21), en fisies beskadig word (13:16).  Hy kan ook toelaat dat:

 

  • Jou huwelik en gesin uitmekaar uit val (Sp.15:25).
  • Jy jou belangrike posisie of jou werk verloor, terwyl iemand wat minder bekwaam is as jy, bevorder word (Dn.4, Lk.1:52).
  • Jy verstrooid raak en nie meer reguit kan dink nie (Lk.1:51).
  • Die samelewing jou verwerp (Dn.4:33, 37).
  • Jy in die tronk beland (2 Kron.33:11-12).
  • Mense jou kritiseer, aanval, beskinder en leuens oor jou vertel (2 Kor.12:7, 10).
  • Die duiwel en sy demone jou teister (2 Kor.12:7).
  • Jy jou uiterlike skoonheid verloor (Jes.3:16-24).
  • Jy in sirkels gaan en gefrustreerd raak (Dt.8:2).
  • Jy siek word (2 Kron.26:16, 19-21).
  • Jou gebede nie beantwoord word nie (Job 35:12).
  • Jy jou lewe verloor (2 Kron.33:23-24, Dn.5:22, 30).
  • Enigiets onder die son met jou gebeur.

 

Indien so iets al met jou gebeur het, beteken dit nie noodwendig dat die Here jou tugtig omdat jy hoogmoedig is nie.  Maar die kanse is goed, omdat elke mens van tyd tot tyd met hoogmoed sukkel (sommige meer as ander).

 

Om bv. te bepaal of ‘n groepfoto goed was, kyk jy hoe jý gelyk het:  was jou hare netjies en jou oë oop?  Ons geniet dit om onsself in die winkelvenster te sien.  As ons dit reggekry het om ‘n paar kilogram af te skud, boer ons voor die spieël.  Ons is mal oor selfies, en het ‘n obsessie met wat mense van ons dink op Facebook.  Ons dagdroom oor hoe mense van ons hou, en oor hoe ons suksesvol en populêr is.  Ons doen die dinge waarvan ons hou, en neem nie die res van die gesin se voorkeure in ag nie.

 

Ons verskoon ons sonde, en erken nie sommer dat ons verkeerd is nie.  Ons sukkel om meer as ‘n paar minute aan danksegging te spandeer, omdat ons dink ons verdien die goeie dinge wat met ons gebeur.  Soms is ons biddeloos, omdat ons op onsself en ons vermoeëns staatmaak, en nie op die Here nie.

 

Omdat hoogmoed diep in die mens se hart gewortel is (Mk.7:22), is dit bitter moeilik om uit te roei.  En tog móét ons dit uitroei, omdat God hoogmoedige mense weerstaan en tot ‘n val sal bring (Sp.16:18, Mt.23:12).  Hoe kan ons hierdie dodelike plaag uit ons harte uitroei?

 

[1] Meet jouself aan God se heilige standaard in die Bybel.  Erken dat jy baie ver kortskiet, dat jy vol van sonde is, dat jy God se oordeel in die hel verdien, en dat jy niks kan bydra om sy guns te wen nie.  Sê vir Hom dat jy in sý hande is, en dat Hy met jou kan doen soos Hy wil.  Smeek dat Hy jou genadig sal wees, en bely dat Jesus se lewe, kruisdood en opstanding jou enigste hoop is.

 

[2] Dink ná oor wie die Here is:  ewig, almagtig, alwetend, alomteenwoordig, onveranderlik, ens.  As jy diep en lank genoeg dink, sal jy besef dat jy klein en onbelangrik is.

 

[3] Dink daaroor dat die Here jou sal weerstaan as jy hoogmoedig is (Jk.4:6).

 

[4] Onthou dat hoogmoedige mense in die doderyk en die hel sal wees (Jes.14).

 

[5] Dink aan jou mislukking en sonde van die verlede:  het jy regtig rede om in jouself te roem?

 

[6] Dank die Here dat die goeie dinge wat jy het van Hom af kom (1 Kor.4:7).  Roem in Hóm en nie in jouself nie (1 Kor.1:31).

 

[7] Aanvaar beproewing as God se manier om jou nederig te maak (2 Kor.12:7, 1 Pt.5:6-7).

 

[8] Bid daagliks vir nederigheid.  Bid saam met Augustinus:  ‘Lord, deliver me from that bad man, myself.’

 

[9] Onthou dat Jesus nederig was en die duiwel hoogmoedig.  Soos wie wil jy wees?

 

[10] Assosieer met nederige mense en vermy trotsaards (Rm.12:16, 2 Tm.3:2, 5).

 

[11] Dink oor God se uitverkiesing en genade; jy sal gou agterkom dat jy niks is nie (1 Kor.1:28-29, Ef.2:8-9).

 

Op hoërskool het ek van parasiete geleer:  hulle teer op ‘n ander organisme, en kry hulle lewe en krag van hierdie organisme af.  Met hoogmoed werk dit ook so:  elke ander sonde kry sy krag by hierdie eerste sonde.  Fokus dan daarop om hoogmoed uit te roei, en dan sal baie ander sondes saam met dit vrek.

 

[1] Let op dat die dooies swak is.  Hulle sweef nie op die aarde rond om dié wat nog lewe bang te maak en te verpes nie.  ‘The dead…can neither help nor hurt the living…’ (Alec Motyer, The Prophecy of Isaiah, p.144).

[2] Die karakter in v.12-15 verwys soms na die duiwel, soms na die koning van Babilon, en soms na beide.

Ongeloof en haar lelike dogters

Cinderella stepmother and stepsisters

Liberale teoloë word nie eintlik geken deur wat hulle glo nie, maar deur wat hulle nie glo nie.  Hulle glo nie dat Gn.1-11 geskiedenis is, dat Jona en Job bestaan het, dat die Israeliete deur die Rooi See getrek het, dat Jesus uit ‘n maagd gebore is, dat Hy wonderwerke gedoen het, dat Hy in die plek van sondaars gesterf het, dat Hy uit die graf uit opgestaan het, dat Hy die enigste Verlosser is, en dat Hy weer kom nie.  Hulle glo nie dat die Bybel die foutlose Woord van God is nie.

 

Die gevolge van hulle ongeloof kan in die morele verval Engeland en Europa gesien word.  Waar liberale teologie ‘n voet in die deur kry, is dit nie lank voordat jy ‘n geestelike begraafplaas het nie.  So was dit ook in Jes.7 toe koning Agas besluit het om nie in die Here te glo nie.

 

Die aanval (v.1-2)

Hollywood hou daarvan om partykeer films in twee of drie dele te maak.  As jy dan die derde deel kyk sonder dat jy die eerste twee gesien het, verstaan jy nie alles nie.  En so is dit ook in Jes.7:  om alles te verstaan, moet jy weet wat in deel 1 en 2 gebeur het.  Die eerste twee dele vind ons in 2 Kon.16 en 2 Kron.28.

 

Koning Agas het vir 16 jaar in Jerusalem geregeer.  Hy het afgode gedien en sy seun aan hulle geoffer.  Om hom te straf het die Here vir Peka van Israel en Resin van Sirië teen hom gestuur.  Hulle het in sy pa (Jotam) se tyd al begin om teen Jerusalem te veg (2 Kon.15:37).

 

Hulle het blykbaar hande gevat om hulleself teen die Assiriese supermag te beskerm.  Toe Juda hulle nie gehelp het nie, het hulle haar hoofstad (Jerusalem) aangeval.

 

Resin van Sirië het ‘n klomp mense van Juda gevange geneem en na die Siriese hoofstad Damaskus toe gevat.  Peka het 120 000 van Agas se dapperste soldate doodgemaak.  Hy het nog 200 000 gevange geneem en hulle Samaria toe gevat.  ‘n Profeet van die Here het hom beveel om hulle na Agas toe terug te stuur.

 

Hy het dit gedoen, maar later weer vir Resin gevra om saam met hom teen Jerusalem te veg (v.1).  Koning Agas, sy gesin en die volk het daarvan gehoor en in hulle harte gebewe soos bome wat in die wind waai (v.2).  Die Here het egter gekeer dat hulle die stad inneem (v.1, 2 Kon.16:5).

 

Ook in die Nuwe Testament kan niemand effektief téén ons wees as God vír ons is nie (Ps.18:30, Rm.8:31).  Niemand is tog sterker as Hy nie, en daarom hoef jy nie bang te wees vir dit wat mense aan jou kan doen nie (Ps.118:6-7).  Hulle kan nie méér doen as wat die Here toelaat nie.  En as Hy dit toelaat, is dit omdat Hy iets goed in gedagte het.

 

Omdat dit so is, moet jy nie soos Agas en die volk toelaat dat jou vrese jou lam lê en oneffektief maak nie (v.2).  Om bang te wees gaan buitendien nie iets aan die situasie verander nie.  Gee dit eerder in gebed en geloof vir die Here, en vra Hom om jou te help (Ps.55:23, Fil.4:6, Heb.5:7, 1 Pt.5:7).

 

Die trooswoord (v.3-9)

Ná die Tweede Wêreld Oorlog is Duitsland in vier verdeel.  Later was daar twee hoofdele:  die ooste het aan die kommunistiese Rusland behoort, terwyl die weste vry was.  Wanneer iemand dan van Duitsland gepraat het, sou jy dadelik gevra het of hy van die ooste of die weste praat.

 

So was dit ook in Israel.  Ná Salomo se dood het dit in twee geskeur.  Die noordelike ryk het aan Israel behoort; die hoofstad was Samaria.  Die suidelike ryk is Juda genoem, en het Jerusalem as hoofstad gehad.  Hierdie inligting sal jou help om nie verward te raak wanneer jy in Jes.7 lees dat Israel teen Jerusalem geveg het nie.

 

Die Here het vir Jesaja gesê om vir Agas by die einde van die boonste dam se watervoor te ontmoet (v.3).  Dit was op die groot pad waar die mense materiaal gebleik het (v.3).  Omdat die vyand oppad was, wou Agas gesorg het dat daar genoeg water is vir die dae waarin hulle Jerusalem beleër het (22:9-11, 36:2).

 

Jesaja moes sy seun Sjear Ja-sjub saamgevat het (v.3).  Die betekenis van sy naam moes vir Agas ‘n les geleer het.  Sjear Ja-sjub beteken ‘’n oorblyfsel sal terugkeer’.  Die Here sou die volk met ‘n harde slag getref het, maar hulle nie totaal uitgewis het nie – ‘n handjievol sou oorleef het (1:9).

 

Die Here het deur Jesaja vir Agas gesê om nie vreesbevange te wees nie, maar stil en rustig (v.4).  Hy moes op die Here vertrou het en nie toegelaat het dat Resin en Peka (die seun van Remalia) se vurige woede hom angstig gemaak het nie.  Hulle was soos smeulende stompe wat besig was om uit te brand (v.4, 6:13).

 

Israel (Efraim) en Sirië het bose dinge teen Jerusalem beplan (v.5).  Hulle het vir mekaar gesê:  ‘Kom ons baklei teen Juda; kom ons maak hulle bang.  As hulle ons nie teen Assirië wil help nie, sal ons Jerusalem vir onsself vat en ons eie koning – die seun van Tabeal – daarin aanstel’ (v.6).

 

Die Here het egter nie toegelaat dat hulle hulle eie koning aangestel het, en so die Messias se koms gestuit het nie (v.6, 14).  Die Here het gekeer dat hulle hulle planne uitvoer (v.7).  Sirië het ‘n menslike hoof en hoofstad gehad:  Resin en Damaskus (v.8).  Dit het ook gegeld vir Israel waar Peka die seun van Remalia die hoof was, en Samaria die hoofstad (v.9).

 

Hoe kon hierdie twee stede en hulle konings dan teen Jerusalem en die Here gestaan het?  God het die koning van Assirië gestuur om vir Resin dood te maak (2 Kon.16:9), en binne 65 jaar het Israel (Efraim) opgehou om ‘n volk te wees (v.8).  In 722 v.C. het die Assiriërs Samaria verwoes, en teen 669 het sy so met die volke ondertrou, dat sy haar nasionale identiteit verloor het (2 Kon.17).[1]

 

Agas en die volk moes die Here vertrou het om hulle te beskerm (v.9, vgl. 2 Kron.20:20).  As hulle dit nie gedoen het nie, sou die hele koningshuis, volk en land gewankel het (v.9).

 

Tensy jou geloof in die Here vas is, sal niks vas wees nie (v.9).  Jou denke en emosies, ander mense, die ekonomie, die wêreld, sielkunde, die kultuur, die weer, jou omstandighede en alles verander.  Niks is vas nie, net die Here.  Hy is ‘n Rots wat nie wankel nie.  Vertrou daarom op Hom en sy beloftes.  Jy het nie iemand anders op wie jy kan vertrou nie.  As jou geloof in die Here nie vas nie, sal niks vas wees nie (v.9, Jk.1:6, 8).

 

Vertrou op Hom om jou te beskerm.  Ja, mense kan jou aanval en die duiwel kan jou versoek.  Maar hulle kan jou nie van God se liefde skei of jou plek in die hemel wegvat nie; hulle kan nie maak dat jy jou redding verloor nie (Job 1-2, Lk.12:4, Rm.8:38-39, 2 Tm.4:17-18).

 

Die teken (v.10-17)

Om Agas van sy hulp te verseker, het die Here vir hom gesê:  “Eis vir jou ‘n teken van die HERE jou God:  sak diep af na die doderyk, of klim hoog op boontoe.” (v.11, vgl. 37:30, 38:7-8).  Die Here was letterlik bereid om hemel en aarde te versit om sy volk te help.

 

Agas het ‘n vals nederigheid gehad en geweier om vir ‘n teken te vra (v.12).  Hy het besluit dat die Here nie vertrou kan word nie, en het reeds planne gemaak om vir Assirië te vra om hom te help (2 Kron.28:16).  Assirië het hom gehelp… vir ‘n rukkie.  Later het hulle egter teen hom gedraai (v.17-25).

 

So het Agas die volk se toekoms verongeluk.  Met sy sonde het hy die Here en mense belas (v.13, 1:14, 43:24).  Omdat hy dan nie op God vertrou het nie, het die Here ‘n teken gekies om te wys dat Hy oppad was om die volk te verlos:  die maagd sou swanger geword het en ‘n seun gebaar het (v.14).  Wat beteken dit?

 

Een van my liberale dosente het gesê dat dit nie na Jesus verwys nie.  In sy gedagtes het die Hebreeuse woord vir maagd [‘almâh] eintlik net ‘jong vrou’ beteken.

 

Maar in Gn.24:43 en Eks.2:8 praat ‘almâh van ‘n ongetroude vrou wat nog nooit met ‘n man geslaap het nie (vgl. Gn.24:16).  Die woord verwys nêrens (binne of buite die Bybel) na ‘n vrou wat getroud is nie.[2]  Martin Luther het ‘n honderd gulde belowe aan die persoon wat kon bewys dat ‘almâh na ‘n getroude vrou verwys.  Nog nooit het iemand die honderd gulde kom afhaal nie.[3]

 

Jes.7:14 is in Christus vervul.  Dié maagd verwys na Maria, en Jesus is Immanuel, God met ons (8:8, 10, Mt.1:18, 23).  Hy alleen is uit ‘n maagd gebore.  Hy is die Verlosser en teken wat uit die hemel na die aarde toe neergedaal het om sy uitverkore volk van haar vyande te verlos – nie net van Peka en Resin nie, maar ook van Satan, sonde en God se oordeel (v.14, 11, Mt.16:1).

 

Maar wat beteken v.15-16 dan?  Jesus is mos nie 65 jaar later gebore nie (v.8)?  Net soos Ps.22 gedeeltelik in Dawid se lewe vervul is en volkome in Jesus s’n, is v.14-16 gedeeltelik in Jesaja vervul en volkome in Christus.  Die maagd en Immanuel in v.14 is glad nie in Jesaja se seun vervul nie, maar net in Jesus (v.3, 8:3-4).

 

A.g.v. Agas se ongeloof het die land van melk en heuning in puin gelê.  Gevolglik het die gespeende kind nie ander kos gehad as dikmelk en heuning nie; hy het arm groot geword (v.15, 22-25).  Nog voordat hy ‘pa’ of ‘ma’ kon sê, en voor hy tussen goed en kwaad kon onderskei, het die koning van Assirië teen Peka en Resin, Israel en Sirië, Samaria en Damaskus geveg en hulle oorwin (v.16, 8, 8:4).

 

Maar as God klaar vir Israel en Sirië vernietig het, sou Hy ook teen Jerusalem geveg het (v.17).  Agas het die koning van Assirië gehuur om hom te help, maar nou sou hy teen hom en Jerusalem gedraai het (v.17, 2 Kron.28:20).  Onder Babilon sou die verwoesting totaal gewees het, en nie gedeeltelik soos toe Israel in twee geskeur het nie (v.17).

 

Hoe moet ons hierdie verse toepas?  Om sy eer te beskerm sal die Here uiteindelik sy beloftes vervul (v.14).  Jou plig is om seker te maak dat jy die voordele hiervan geniet.  Dit kan net gebeur as jy in Jesus glo en Hom liefhet (Rm.8:28, 2 Kor.1:20).

 

As jy ongehoorsaam en ongelowig is soos Agas, sal die Here sy beloftes uitvoer, maar sal dit jou benadeel.  Jy sal die goeie dinge wat joune kon gewees het verbeur (v.10-12, 14).  Jou ongeloof sal ook jou kinders, kleinkinders, en baie ander mense benadeel (v.17-25).

 

Moet dan nie God se beloftes ignoreer en soos Agas dink jy kan jouself uithelp nie.  Die Here wil hê jy moet Hom vertrou en op Hom wag.  Hy wil nie hê jy moet die klippe in brood verander, of vir jouself ‘n lig aansteek as jy nie kan sien wat Hy doen nie (50:10-11, Mt.4:3).

 

As jy net ‘n bietjie vasbyt sal die Here jou uithelp (Mt.4:11).  Moet dan nie op oneerlike maniere geld kry, met ‘n ongelowige trou, of op ander maniere die perske ryp druk, omdat jy nou ‘lank genoeg vir die Here gewag het’ nie.

 

Die inval (v.18-25)

Die Engelse spreekwoord sê:  ‘A picture is worth a thousand words.’  Die vier beelde in v.18-25 bevestig dit.  Elke beeld begin met die frase:  ‘In dié dag’.

 

Vlieë en bye

Een kommentator skryf:  ‘The flooding of the Nile brought…swarms of flies… The hill districts of Assyria were well known for their bees.’[4]

 

Dit help ons om v.18 te verstaan.  God sou Egipte en Assirië teen Jerusalem gebring het.  Hulle sou so gevaarlik gewees het soos Egipte se steekvlieë en Assirië se heuningbye wanneer hulle op ‘n mens toesak.  Hulle sou so gou gekom het soos ‘n opgeleide hond wanneer sy baas vir hom fluit (v.18, 5:26).  Nie eers die plekke wat vir ‘n 4 x 4 ontoeganklik is, sou God se ‘vlieë en bye’ gekeer het nie (v.19, 2:19, Jer.16:16).

 

‘n Skeermes

Agas het gedink dat hý die koning van Assirië gehuur het (2 Kon.16:17-18), maar eintlik het die Here hierdie gehuurde skeermes van oorkant die Eufraat af teen Jerusalem gebring (v.20).  Hy het die Assiriërs soos ‘n skeermes gebruik om Jerusalem kaal te skeer en te verneder:  die kop (Job 1:20, Esg.5:1), die voete (1 Sm.24:4) en die baard (2 Sm.10:4-5).

 

‘n Koei en twee skape

A.g.v. die verwoesting sou mense net ‘n koei en twee skape oorgehad het (v.21).  Die land van wingerde het in weiding verander (v.25), wat daartoe gelei het dat die koei baie melk gegee het (v.22).  Dag na dag sou die volk melk en heuning geëet het, omdat daar niks anders was nie (v.22-23).

 

Dorings en distels

‘n Duisend wingerde wat ‘n duisend silwer munstukke werd was, sou met dorings en distels oortrek gewees het (v.23).  Dit was ‘n prentjie van die Here wat sy volk vervloek het (5:6, Gn.3:18).  Die dorings sou so erg gewees het, dat ‘n mens met ‘n pyl en boog daar gaan jag het (Gn.27:3).  Jag en nie landbou nie, sou die manier gewees het om te oorleef.

 

Die heuwels waar hulle altyd geploeg en gespit het, sou onbewoonbaar gewees het (v.25).  Die mense sou bang gewees het vir die wilde diere wat in die doringbosse wegkruip (v.25).  Die skape en beeste sou daar gewei het (v.25, 5:5).

 

Blykbaar is die Here baie ernstig oor ongeloof.  Dit is ‘n klap in sy gesig wat sê dat Hy nie vertrou kan word nie.  Dit is ook die moeder van elke ander sonde (Jh.16:9).  Mense word dronk, gebruik dwelms, slaap rond, jaag rykdom na, eet te veel, omdat hulle nie glo die Here kan hulle gelukkig maak nie.

 

Hulle skinder, murmureer, vertel leuens, is hoogmoedig, luister nie vir hulle ouers nie en besoek palmlesers, omdat hulle nie glo dat Hy hulle daarvoor hel toe sal stuur nie.  Hulle mag dalk dat hulle in die oordeelsdag glo, maar hulle leef nie so nie.

 

Mense weier om ander te vergewe, omdat hulle nie glo die Here is ‘n regverdige, goeie en wyse Regter nie.  Hulle raak angstig, probeer om hulleself uit te help, en bid nie, omdat hulle nie glo Hy is almagtig en gewillig om te help nie.  Hulle leef onheilig, omdat hulle nie glo Hy is heilig nie.  Hulle sondig in die geheim, omdat hulle nie glo dat Hy alles sien nie.

 

Maar die dag sal kom wat die Leeu van Juda vir hulle sal brul soos wat Aslan in The Chronicles of Narnia vir die ongelowige dwergie gebrul het.  Dan sal hulle nie meer kan ontken dat Hy en sy beloftes waar is nie.  Hulle ongeloof sal maak dat God se toorn soos ‘n swerm bye op hulle toesak in die hel.  Is dit dan nie beter om jou ongeloof te bely en in Jesus te glo nie?

 

[1] Derek Kidner in D. Guthrie & J.A. Motyer (Ed.), New Bible Commentary: Third Edition, p.569

[2] Alec Motyer, The Prophecy of Isaiah, p.85

[3] E.J. Young, The New International Commentary on the Old Testament:  The Book of Isaiah – vol.1, p.287 n.35

[4] Herbert in Motyer, Ibid., p.89

‘n Kykie in die hemel in

Isaiah's calling

‘n Mens hoor dikwels van mense wat sê dat hulle in die hemel was.  Ek steur my nie daaraan nie, en sal later verduidelik hoekom.  Maar partykeer wonder ek hoe dit moet wees om die Here te sien?  Wel, as jy daaroor gewonder het hoef jy nie meer nie, want in Jes.6 deel die profeet sy visioen met ons.

 

Jesaja se visioen (v.1-7)

‘n Paar jaar gelede het ek ‘n preekkursus bygewoon.  Die dosent het gesê dat ons nie elke Bybelkarakter se presiese ervaring op ons lewens kan toepas nie.  Niemand gaan bv. ‘n brandende bos ervaring hê, Jesaja se visioen sien, of Paulus se ervaring op die Damaskuspad deurmaak nie.

 

Jy kan wel die beginsels wat jy uit hierdie mense se lewens geleer het, op jouself toepas.  Deur dit te doen en naby aan die Here te lewe, kan jy ook ‘n diep, wonderlike en oorweldigende ervaring van sy heerlikheid hê.

 

Jesaja het hierdie visioen gesien in die jaar wat koning Ussia het gesterf het (2 Kron.26:23).  Ussia was vir 52 jaar lank koning in Jerusalem (2 Kron.26:3).  Hy was ‘n goeie koning en het baie voorspoed beleef (2 Kron.26:4-15).

 

Maar toe hy voorspoedig was, het hy hoogmoedig geword.  Hy het die reg van die priesters in sy eie hande geneem en wierook vir die Here geoffer (2 Kron.26:16).  Hiervoor het die Here hom gestraf, sodat hy melaats geword het en uiteindelik in die jaar 739 v.C. daarvan dood is (2 Kron.26:17-21).

 

In die jaar wat die aardse koning gesterf het, het Jesaja die hemelse Koning of Here gesien (v.1).  Die Hebreeus vir ‘Here’ in hierdie vers is ‘ădônây (Adonai); dit is die mees verhewe titel vir God in die Ou Testament.  Volgens Jh.12:41 het Jesaja Christus se heerlikheid gesien.  is die Adonai wat in Ps.110:1 aan Jahwe se regterhand sit (vgl. Mt.22:41-45).

 

Die feit dat Hy hoog en verhewe is bevestig dit (v.1).  In 52:13 is die Messias hoog en verhewe, en in v.1 en 57:15 is die Here hoog en verhewe.  Die punt is dan dat die Messias die Here is.  Hy is oor elke owerheid, mag, heerskappy en krag; alles is aan sy voete onderwerp en Hy is die Hoof bo alle dinge (v.1, Mt.28:18, Ef.1:20-22).  Hy sit as Koning op die troon (v.1, Ps.2:6).  So groot en heerlik was Hy, dat die soom van sy kleed die tempel gevul het (v.1, Eks.28:33-34, Heb.5:5-6).

 

Vlammende hemelwesens [Heb. śârâph] of serafs het bo Hom gestaan (v.2).  Elke seraf het ses vlerke gehad.  Met twee het hy sy gesig bedek, omdat selfs ‘n sondelose seraf nie vir God in sy volle heerlikheid kan aanskou nie (v.2, Job 4:18, 15:15).  Met twee het hy sy voete bedek, om te wys dat hy ‘n skepsel is, asook dat hy die Here se pad wil loop (v.2, Eks.3:5, Sp.4:27).  Met twee het hy gevlieg om vinnig by die troon uit te kom en aan te meld vir diens (v.2, Ps.103:20-21, 104:4).

 

Een seraf het die ander een toegeroep en gesê:  “Heilig, heilig, heilig is die HERE van die leërskare.  Die hele aarde is van sy heerlikheid vol!” (v.3, vgl. Op.4:8).  Heilig [Heb. qâdôsh] beteken afgesonder.  God is nie net afgesonder van sonde nie, maar van die hele die skepping (ook van die serafs).  Hy alleen is Skepper; niemand is soos Hy nie (40:18, 25, Gn.1:1).

 

Die drievoudige uitroep van sy heiligheid wys dat Hy baie heilig is (v.3, kontr. Ps.62:12, Gal.1:8-9).  Sy hele karakter word in sy heiligheid opgesom.  Sy liefde, ewigheid, genade, kennis, wysheid, almag, regverdigheid, onveranderlikheid, ens. is heilig, uniek en afgesonder.

 

Die drievoudige herhaling van sy heiligheid kan ook na die Drie-Eenheid verwys.  In v.1 lees ons van Jesus (Jh.12:41), in v.3 van die Vader (Ps.110:1), en volgens Hd.28:25-27 het die Heilige Gees in v.9-10 met Jesaja gepraat.  In v.8 praat die Here ook van Homself as ons (Gn.1:26).

 

Die serafs het gesê dat die hele aarde van hierdie Drie-Enige God se heerlikheid vol is (v.3).  God se heerlikheid is die helder vertoning van sy Goddelikheid.  Sy heerlikheid is nie net in die tempel nie, maar oor die hele aarde.  Dit word in die skepping weerspieël (Ps.19:2), maar kan die duidelikste gesien word in Jesus Christus wat die heerlikheid van God is (Heb.1:3):

 

  • In sy eerste koms (40:5, Jh.1:14).
  • In die evangelie wat tot aan die eindes van die aarde sal versprei (11:9-10, Nm.14:21, Ps.72:19, 2 Kor.4:6).
  • In sy oordele (Hab.2:14).
  • In die hemel (Jh.17:24).
  • In sy wederkoms (Mt.25:31, Kol.1:27).

 

Toe die serafs sy heilige heerlikheid besing het, het die tempel-ingang se pilare en fondasie gebewe (v.4, Esg.1:24, 10:5).  Die tempel is ook met die rookwolk van God se heerlikheid gevul (v.4, Eks.40:34, 1 Kon.8:10-12, Op.15:8).  God het indirek gesê dat Jesaja Hom nie kon sien of in sy direkte teenwoordigheid inkom nie (1 Tm.6:16).

 

Maar selfs al het hy nie die Here se gesig gesien nie, het die glans daarvan, die serafs, die rook en die aardbewing gemaak dat hy wil doodgaan (v.5).  “Wee my, ek is verlore!” het hy gesê (v.5).  Hy sou eerder nie bestaan het nie, as om God se verskriklike heerlikheid te aanskou.  Die visioen daarvan het hom laat besef dat sy hart en mond so vuil is soos die volk s’n (v.5, hfst.1-5, Mt.12:34).

 

Een van die serafs het op God se bevel na Jesaja toe gevlieg (v.6, 2).  Met ‘n tang het hy ‘n gloeiende kool van die altaar af gevat (v.6).  Hy het dit teen Jesaja se sensitiewe lippe gedruk, sodat dit blase gebrand het (v.7).  Hy het vir Jesaja gesê dat sy sonde vergewe is (v.6-7).  Die profeet het sekerlik ‘n paar lesse hieruit geleer:

 

  • ‘n Lam moes op die altaar gesterf het om sy sonde weg te vat (vgl. Jh.1:29).
  • Sonde-oortuiging, bekering en vergifnis is pynlik (2 Kor.7:11).
  • Om God se Woord te verkondig, moes sy mond en lippe rein gewees het (Jer.1:9, Dn.10:16).

 

Die lesse wat ék uit die eerste sewe verse geleer het is die volgende:

 

[1] God is die Koning wat op die troon sit (v.1).  As iets met die aardse koning of ons land se regering gebeur, is Hy nogsteeds op die troon (v.1).  Hy is in beheer van die probleme in Coligny, asook van die persoonlike probleme wat jy in jou lewe het.

 

[2] Hy is so hoog en verhewe, dat Hy nie net op die aarde neerkyk nie, maar op die hemel (v.1, Ps.113:5-6).  Hy is heilig in die ootreffende trap; sy heerlikheid vul die hele aarde.

 

Die regte reaksie hierop is nie om soos in party kerke rond te spring of in ‘n emosionele beswyming in te gaan nie.  Die gepaste reaksie is eerder om te besef dat jy ‘n verlore sondaar is, en dat jy niks is voor die Here nie (v.5).

 

As jy dink dat jy nie só sleg is nie, het jy jouself nog nie in die spieël van God se Woord gesien nie.  Jy meet jouself nog aan die mense wat slegter is as jy, of aan die standaarde wat jy vir jouself gestel het.

 

As jy jouself aan God se heilige standaard meet, sal jy bely dat jy ‘n wurm in die stof is (v.5).  Jy sal die Here met vrees en bewing aanbid, en bid dat Hy jou moet vergewe (v.2-3, 5-7).  Jy sal nie jou gebed aframmel en dink dat die Here jou vergewe het, omdat jy die sondaarsgebed opgesê het nie.

 

Nee, dit sal pynlik wees om jou sonde raak te sien; dit sal vir jou voel of daar nie hoop is nie (v.5).  En in daardie oomblik sal die Here nie vir jou sê dat jy te hard is op jouself nie.  Maar Hy sal jou ook nie verdoem nie.  Hy sal vir jou wys dat Jesus aan die kruis gesterf het om jou sonde te vergewe (v.6-7).  En dan sal jy met ‘n dankbare hart glo en die Naam van die Here prys.

 

[3] Moderne visioene van die hemel klink glad nie soos Jesaja s’n nie, en is leuens.[1]  As iemand regtig in die hemel was en die heilige God gesien het, sal hy nie in homself en sy ervarings roem en dit misbruik om geld te maak nie.  Hy sal op sy gesig val, siek word, wens om dood te gaan, en sê dat hy die grootste sondaar op die planeet is (v.5, Eks.33:18-20, 34:8, Nm.16:19-22, Rgt.6:22, 13:20-22, 1 Kon.19:13, Job 42:6, Esg.1:28, Dn.8:27, 10:7-9, Hab.3:16, Mt.17:6, Lk.5:8, Hd.9:3-4, Op.1:17).

 

Jesaja se roeping (v.8-13)

Voordat ek in die bediening ingegaan het, het die Here by vier verskillende geleenthede vir my Jes.6:8 gegee.  Ek het geglo dat ek ‘n predikant moes word, maar het later getwyfel.  ‘Het ek nie miskien Jesaja se roeping met myne verwar nie?’ het ek vir tien jaar gewonder.  ‘Hoe kan ek weet of ek geroep is as ek nie ‘n stem gehoor het soos Jesaja nie?’

 

Genadiglik het die Here vir my die objektiewe bewyse van 1 Tm.3-4 gegee om te sê dat ek in die bediening hoort.  Ek het ook besef dat Jesaja se roeping nie myne is nie, maar dat ek tog iets uit sy roeping kan leer.

 

Jesaja het die stem van die Here (Adonai) gehoor:  “Wie sal Ek stuur?  En wie sal vir ons gaan?  Toe antwoord ek:  Hier is ek, stuur my.” (v.8).  Jesaja moes vergewe word (v.7) voordat Hy vir die Here kon werk (v.8).  Hy het homself bereid verklaar.  Hoe kon hy nie ‘ja’ gesê het ná die visioen wat hy sopas gesien het nie?  “Die leeu het gebrul, wie sal nie vrees nie?  Die Here HERE het gespreek, wie sal nie profeteer nie?” (Am.3:8).  Die ou lied sê:  ‘As Hy ons roep tot sy diens, hoe sal ons dit mag weier?’

 

Die Here het vir hom gesê om na die volk toe te gaan en te sê:  “Hoor altyddeur, maar verstaan nie, en sien altyddeur, maar bemerk nie.” (v.9).  Die volk het God se Woord gesien en gehoor, maar dit nie ingeneem en verstaan nie (v.9, Jer.5:21).  En hulle sou ook nie, omdat God hulle harte so ongevoelig soos vet gemaak het, hulle ore doof en hulle oë blind (v.9-10, Ps.119:70, Mt.13:14-15, Jh.12:40, Hd.28:26-27, Rm.11:8).

 

Selfs toe Jesaja die Woord helder en duidelik verkondig het, het hulle dit nie verstaan nie (28:9-10).  Omdat hulle hulle oë en ore daarvoor toegestop het, het God hulle harte so hard gemaak soos Farao s’n (v.10, Eks.4:21, Rm.9:18).  Aangesien hulle dit dan nie verstaan het nie, het hulle hulle nie bekeer nie, en het die Here hulle nie genees nie (v.10, 1:6).

 

Jesaja het uitgeroep:  “Hoe lank, Here?” (v.11).  Vir hoe lank moes hy hierdie boodskap van God se oordeel verkondig het?  Die Here het gesê dat hy daarmee moes aanhou, totdat die stede en huise in puin gelê het, totdat daar nie meer inwoners was nie, totdat die land so leeg en verlate soos ‘n woestyn geword het, en totdat Hy hulle na ‘n ver land toe weggevoer het (v.11-12).

 

God sou die land tot die uiterste toe verwoes het.  Israel sou gewees het soos ‘n terpentyn- of eikeboom wat afgekap is, en waarvan die stam verbrand is (v.13).  Maar selfs toe dit gebeur het, was daar nog hoop (Job 14:7-9).  ‘n Tiende van die heilige geslag (Israel) het in die Here geglo (v.13, Esr.9:2).

 

Maar daar was iets meer as dit:  in die toekoms sou die Spruit van die Messias uit die gebrande stomp van Israel gegroei het (v.13, 4:2, 11:1, Gn.3:15, 22:18, Gal.3:16).  Die eindste Here wat in v.1 as God op sy heilige troon gesit het, sou in die toekoms as mens uit die gebrande stomp uit gegroei het (v.13).  Toe die donker wolke van God se oordeel oor Israel gekom het, was daar ‘n silwer randjie om.

 

Hoe moet ons hierdie verse toepas?  As die Here met jou oor dinge in jou lewe praat, moet jy dadelik luister.  Moet dit nie uitstel, afskuif, en jou hart verhard nie (Heb.3:12-13, 15).  Moenie die geleenthede wat die Here vir jou gee mors nie.  Gryp dit eerder aan en bekeer jou asof dit jou laaste kans is, want dalk is dit (2 Kor.6:2).

 

Jy weet nie of jy soos koning Bélsasar in Dn.5 die onsigbare lyn oortree het, en of die Here besluit het om jou lewe te neem nie.  Dalk gaan Hy jou nie doodmaak nie, maar het Hy besluit om jou hart te verhard (v.10).  En as Hy dít eers gedoen het, is die kanse wat jy gehad het verby (Sp.29:2, Heb.6:4-6).  Dit is nie dat jy jou wíl bekeer maar nie kán nie – jy sal nie wil nie.

 

Moet dan nie met die Here se genade speel nie, maar reageer daarop.  Wees dankbaar vir die Spruit wat uit die gebrande stomp uit gegroei het; dank die Here vir die groot verlossing wat Hy aan die boom van Golgota gebring het.  Die Spruit het in ‘n reuse koelteboom verander.  Is jy moeg en oorlaai?  Kom rus deur geloof in die skaduwee van die Allerhoogste.

 

En terwyl jy daar rus, kan jy van tyd tot tyd opstaan en deur die sleutelgat van die hemel loer.  Hoofstukke soos Jes.6 sal nou wel nie vir jou alles wys nie.  Maar jy sal genoeg sien om jou opgewonde te maak.  Jy sal nie kan wag vir die dag wanneer jy Jesus van aangesig tot aangesig sien, en dan vir ewig in die sonskyn van sy heerlikheid lewe nie.

 

[1] Vir meer hieroor kan jy my preek oor Op.4 lees.  Die titel is: ‘n Visioen van die hemel.

Soewereiniteit en sonde

sovereignty-and-sin

Omtrent 2½ jaar gelede het ek Gn.38 gepreek. My tema was:  God is soewerein oor sonde.  Êrens in verledejaar het ‘n man – iemand wat ek nog nooit ontmoet het nie – op die preek afgekom.  Hy het daarop gereageer en vir my ‘n brief geskryf.  Vir ‘n paar maande het ons oor en weer vir mekaar geskryf.  Ons het oor hierdie dinge verskil, en tog het ons uiteindelik ‘n vriendelike verhouding opgebou.

 

Ek weet tot vandag toe nie wat die spesifieke ding in die Gn.38-preek was waarmee hy nie saamgestem het nie. Vandag wil ek weer ‘n poging aanwend om uit Jh.18:1-27 te wys dat God inderdaad soewerein is oor die mens se sonde, sonder dat Hy daarvoor verantwoordelik is.

 

Jesus word verraai (v.1-11)

Volvo het al vir baie jare die reputasie dat hulle van die veiligste karre ter wêreld bou. En tog kan hulle nie waarborg dat niemand in ‘n Volvo sal doodgaan nie.  Maar met Jesus is dit anders, omdat Hy selfs ons negatiewe omstandighede kan gebruik om ons veilig tot in die hemel te bring.  In v.1-11 het ons ‘n illustrasie hiervan.

 

Jesus het klaar met die dissipels gepraat en vir hulle gebid (v.1, 17:1). Hulle het saam met Hom na die tuin van Getsemane toe gegaan (v.1).  Om daar uit te kom het hulle die Kidronspruit aan die ooste kant van Jerusalem oorgesteek, en toe teen die Olyfberg opgeklim (v.1).  Hulle het gereeld daar ontmoet, en Judas het dit geweet (v.2, Lk.21:37, 22:39).

 

Toe Jesus in die tuin ingekom het, het Hy vir die dissipels gesê om te bid (Mk.14:32-34, Lk.22:40). Daarna het Hy self verder gegaan en met bloed, sweet en trane gebid dat die Vader, as dit sy wil was, die beker van oordeel by Hom sou wegneem (Mk.14:35-36, Lk.22:43-44).  Dit het Hy drie keer gedoen terwyl die dissipels geslaap het (Mk.14:37-41).

 

Intussen het Judas m.b.v. die Joodse Raad ‘n afdeling soldate en die tempel polisie gaan haal (v.3). Die afdeling [Gk. speira] het bestaan uit enigiets van 200 tot 1000 soldate, en dit het nie eers die polisie ingesluit nie (v.3, 12).  Hulle getal en wapens het gewys dat hulle bang was (v.3, Mt.26:47, 2 Kon.1).  Hulle vakkels en lanterns het aangedui dat dit ‘n bewolkte aand was, omdat Paasfees altyd tydens volmaan gehou is (v.3).

 

Omdat Jesus die alwetende God is, het Hy van hulle bose planne geweet (v.4). Hy het hulle tegemoet gegaan en gevra wie hulle soek (v.4).  ‘Jesus van Nasaret,’ het hulle gesê (v.5).  Judas was gereed om Hom met ‘n soen uit te wys (Mk.14:44).  Maar Jesus het vir hulle gesê dat dit Hy is (v.5), en daarom was dit nodig vir die soen nie.  En tog was Judas se hart so verdraaid dat hy Hom in elk geval gesoen het (Mk.14:45, Lk.22:48, vgl. Sp.27:6).

 

Toe Jesus gesê het dat dit Hý is, het die polisie en soldate teruggedeins en op die grond geval (v.6).  Volgens die Griekse teks het Hy letterlik gesê:  ‘EK IS.’  Dit is die Naam wat God in Eks.3:14 van Homself gebruik het.  Soos in 8:58, het Jesus hierdeur vir hulle gesê dat Hy God is.  Met twee woorde het Hy honderde manne op die grond laat val.  As Hy wou, kon Hy ook 72 000 engele geroep het om Hom te help (Mt.26:53).

 

Jesus het weer gevra wie hulle soek, en weer het hulle dieselfde antwoord gegee (v.7). Dit het Hy gedoen om te wys dat hulle Hom soek, en dat hulle daarom sy dissipels moes uitlos (v.8).  So het Hy die gebed van 17:12 vervul:  “Oor die wat U My gegee het, het Ek gewaak; en nie een van hulle het verlore gegaan nie” (v.9).  Die dissipels se geloof was nog nie sterk genoeg om staande te bly in vervolging nie.  God het dus hulle dus bewaar deur nie toe te laat dat hulle saam met Jesus gearresteer word nie (1 Kor.10:13).

 

Petrus het gedink hy is sterk genoeg, en het ‘n swaard getrek om vir Jesus te verdedig (Lk.22:49, 36, 38).  Hy het Malchus (die hoëpriester se dienskneg) se regteroor afgekap (v.10).  Hy het seker vir sy kop gegaan; die man het gekoes en het sy oor verloor.

 

Jesus het vir Petrus bestraf en gesê hy moet sy swaard bêre, omdat dié wat met die swaard lewe die doodstraf sal kry (Mt.26:52, Lk.22:51). ‘Jy kan buitendien nie met die swaard keer dat Ek die beker van God se toorn drink nie,’ het Jesus vir Petrus gesê (v.11, Jes.51:17, 22).

 

Toe Jesus klaar gepraat het, het Hy Malchus se oor aangeraak en dit genees (Lk.22:51). T.s.v. die wonderwerk het die tempelpolisie en die soldate hulle nie bekeer nie, maar Hom gevang (Lk.22:52).  Dit het gebeur omdat hulle boos was, maar ook sodat die Skrif vervul kon word (Mt.26:54-56, Lk.22:53).  Op daardie oomblik het al die dissipels weggehardloop (Mt.26:56).

 

Jesus word verhoor (v.12-14, 19-24)

Korrupsie is aan die orde van die dag. ‘n Vriend het my vertel hoe hy vir boetes moet begroot wanneer hy Zimbabwe toe gaan.  As jy twee driehoeke in jou kar het, beboet hulle jou omdat jy drie moes hê.  As jou lisensie reg is sê hulle jy moet $200 U.S. betaal, omdat jou nommerplaat te laag is en jou kopligte te hoog.  En as jy met hulle stry, dan wil hulle jou toesluit.  Niks het verander nie.  Dit was so toe Adam en Noag op die aarde was, en dit was so toe Jesus hier was.

 

Die soldate, hulle kaptein, en die tempelpolisie het vir Jesus gearresteer en Hom geboei (v.12). Hulle het Hom eers na Annas toe gelei (v.13).  Hy was die vorige hoëpriester.  Alhoewel sy skoonseun Kajafas die amptelike hoëpriester was, het almal nog vir Annas as die hoëpriester en leier van die Joodse Raad beskou (Hd.4:6).  In ‘n sekere sin het hy en Kajafas saam in die amp gedien (Lk.3:2).

 

Kajafas het in 11:49-50 vir die Raad gesê hulle moet vir Jesus doodmaak. ‘Eerder dít as wat die Romeine sien dat Hy baie volgelinge het en dink ons is besig met opstande.  As hulle dit in die minste vermoed sal hulle Jerusalem en die tempel vernietig.  Dit is beter dat een man vir die volk sterf as wat die Romeine die hele volk uitwis.’  Kajafas het nie eintlik besef wat hy gesê het nie.  Jesus het in die volk se plek gesterf, asook in die plek van die heidene (v.14, 11:51-52).

 

Jesus het voor Annas gestaan. Hy het vir Jesus oor sy dissipels en sy lering uitgevra (v.19).  Om v.9 te vervul het Jesus nie oor die dissipels gepraat nie.  Hy het ook nie vir Petrus verloën soos wat Petrus Hóm verloën het nie.

 

Wat Jesus se lering betref was dit ‘n skande dat Annas niks daarvan geweet het nie, want wat Hy eenkant vir die disspels gesê het, het Hy in die sinagoge en in die tempel gesê (v.20). Hoekom was Annas nie daar om sy Messias en God se lering te hoor nie?  Annas het vir Jesus aangekla sonder dat hy sy lering gehoor het, of enige getuies teen Hom gehad het (v.21).

 

Toe Jesus vir getuies gevra het, het een van die wagte Hom in die gesig geklap (v.22). ‘Is dit hoe jy die hoëpriester antwoord?’ het hy gesê (v.22).  Maar Jesus het niks verkeerd gesê nie – Hy wou net ‘n regverdige verhoor gehad het (v.23, kontr. Hd.23:2-5).  Die man het nie rede gehad om vir Jesus te klap nie (v.23, Sp.17:26).

 

Maar Annas was nie net van plan om Hom te klap nie, maar om Hom dood te maak. Om dit reg te kry moes Hy vir Jesus deur Kajafas, die amptelike hoëpriester, na Pilatus toe gestuur het.  Hy het Hom toe in boeie soontoe gestuur (v.24).  Matteus, Markus en Lukas vertel vir ons van die korrupsie wat dáár plaasgevind het.

 

Jesus word verloën (v.15-18, 25-27)

Ek het van ‘n Christen gelees wat sy vrou gelos het, die huis onder haar uit verkoop het, met ‘n ander vrou in sonde gelewe het, en toe alles verloor het. Hy was oppad om sy eie lewe te neem toe die Here hom gekeer het.  Hy het weer van die Here se ontferming en genade gehoor, hom bekeer, en ‘n toegewyde diaken in ‘n gemeente geword.  Jare later het hy in vrede en oorwinning gesterf, en is hy hemel toe.

 

Die Here verskoon nie gelowiges se sonde nie, en ons moet ook nie. En tog is geen sonde sterker as Jesus se kruisdood nie.  “waar die sonde meer geword het, het die genade nog meer oorvloedig geword” (Rm.5:20).  Geen sonde kan ons van Christus se liefde skei as ons eers tot bekering gekom het nie.  Dawid se egbreuk en moord kon nie, en Petrus se verloëning van Jesus kon ook nie.  Kan jy onthou wat daar gebeur het?

 

Petrus het weggehardloop toe die soldate vir Jesus in die tuin gearresteer het (Mt.26:56). Later het hy suutjies agter Jesus aangeloop (v.15, Mt.26:58).  Hy was bang en het op ‘n afstand gevolg (Mk.14:54).  Een van die ander dissipels (seker Johannes – sien 13:23, 19:26, 21:7, 20, 24) was saam met hom (v.15).  Dié dissipel het vir Annas geken en saam met Jesus in die hoëpriesterlike hof ingegaan (v.15, vgl. 19:26).  Dit is asof hy dadelik jammer was dat hy vir Jesus in die tuin verlaat het.

 

Petrus was nie. Hy het vir sy lewe gevrees en was bang om homself met Jesus te assosieer (v.16, Sp.29:25).  Dit is ook hoekom hy by die deur gewag het, en nie saam met Johannes in die binnehof ingegaan het nie (v.16).  Selfs toe Johannes vir die diensmeisie by die deur gesê het om hom in te laat, het hy buite gewag en gemaak of hy nie vir Jesus ken nie (v.16).

 

A.g.v. die koue lente aand het die diensknegte en tempel polisie ‘n koolvuur in die buitehof gemaak; hulle het daar gestaan om warm te word (v.18, Lk.22:55). Petrus wou nie agterdog geskep het nie, en het daarom saam met hulle om die vuur gaan staan (v.18, vgl. Ps.1:1).

 

Die diensmeisie wat vroeër by die deur was het nou vir Petrus in die vuur se lig gesien (v.17, Lk.22:56). ‘Is jy nie een van hierdie man se dissipels nie?’ het sy gevra (v.17).  ‘Ja, jy is.  Jy was saam met Jesus die Galileër.’ (Mt.26:69, Mk.14:67).

 

‘Nee ek was nie,’ het hy voor almal gelieg (v.17, Mt.26:70). ‘Ek weet nie waarvan jy praat nie vrou.’ (Mk.14:68, Lk.22:57).  Hy het na die hek toe gestap; die haan het die eerste keer gekraai (Mt.26:71, Mk.14:68).

 

Hy het weer na die vuur toe gekom om homself warm te maak (v.25). ‘n Ander diensmeisie het hom gesien en vir die mense om die vuur gesê:  ‘Hierdie man was saam met Jesus van Nasaret.’ (Mt.26:71, Lk.22:58).  ‘Is dit nie waar nie – jy is mos een van sy dissipels?’ (v.25).  Petrus het dit weer ontken en met ‘n eed gesweer:  ‘Man, ek is nie!  Ek ken nie die man nie.’ (v.25, Mt.26:72, Lk.22:58).

 

Omrent ‘n uur later het een van die hoëpriester se diensknegte (‘n familielid van Malchus wie se oor Petrus in die tuin afgekap het) gesê: ‘Het ek jou nie saam met Jesus in die tuin gesien nie?’ (v.26, Lk.22:59).  ‘Jy is tog ‘n Galileër; jou aksent gee jou weg,’ het hy gesê (Mt.26:73, Mk.14:70).

 

Petrus het God se vervloeking oor homself geroep en gesweer: ‘Ek ken nie die man van wie julle praat nie!’ (v.27, Mt.26:74, Mk.14:71).  Terwyl hy besig was om te praat, het die haan ‘n tweede keer gekraai (v.27, Mk.14:72, Lk.22:60).  Jesus het omgedraai vir Petrus in die oë gekyk (Lk.22:61).  Onmiddellik het hy Jesus se woorde onthou:  ‘Voor hanekraai aanbreek (Mk.13:35) en die haan twee keer kraai, sal jy My drie maal verloën.’ (13:38, Mk.14:72).  Hy het die voorhof verlaat, in trane uitgebars, en bitterlik gehuil (Mt.26:75, Mk.14:72).

 

Hoe moet ons hierdie verse toepas? Jesus het gesorg dat nie een van dié wat die Vader as ‘n geskenk aan Hom gegee het, verlore gegaan het nie (v.9, 17:12).  Die soldate se aggressie in die tuin, die hoëpriester se ondervraging oor Jesus se dissipels, en Petrus se verloëning in die buitehof kon dit nie gekeer het nie.  Geen mens se sonde kan die Here se planne stuit nie (Dn.4:35).  Hy sal selfs ons sonde gebruik om sy planne uit te werk.

 

Maar sy soewereiniteit oor mense se sonde beteken nie dat Hy die outeur daarvan is nie. God versoek niemand nie, en self word Hy nie versoek nie (Jk.1:13).  Hy is eerder die outeur van die outeur van sonde:  Hy het die duiwel gemaak, maar Hy het hom nie boos gemaak nie.  Satan het self besluit om sonde te doen, en so is dit ook die geval met die mens. [1]

 

En tog het God in sy ewige raadsplan besluit om die mens se sonde toe te laat, sodat Hy goeie dinge daaruit kon voortbring, net soos wat Simson heuning uit die leeu se karkas gekry het.

 

Die verhaal van Josef en sy broers, en Jesus se kruisdood wys dit die duidelikste (Gn.45:5, 8, 50:20, Ps.105:17, Hd.2:23, 4:27-28). God is in beheer van die bose dinge wat mense doen en van die dinge wat met hulle gebeur, alhoewel Hy nie direk daarvoor verantwoordelik is nie (Job 1-2, 2 Sm.24:1, 1 Kron.21:1, Jes.37:26, Am.3:6).  Sy intensies is goed, terwyl die instrumente wat Hy gebruik slegte motiewe het (Jes.10:5-7).  Verskeie verse in die Bybel wys dit:

 

  • A.g.v. Farao se hardkoppigheid het die Here Homself in die tien plae en by die Rooisee verhef (Eks.9:16).
  • Uit Juda se losbandigheid is een van die Messias se voorvaders gebore (Gn.38, Mt.1:3).
  • Deur Saulus se vervolging van die kerk het die evangelie versprei (Hd.8:3-4).
  • Omdat Paulus in die tronk beland het, het party van die wagte tot bekering gekom (Hd.16:24-34, Fil.1:12-14).
  • A.g.v. Dawid se egbreuk in 2 Sm.11-12 is Ps.51 in die Bybel opgeteken.

 

Weet dan dat die Here nooit met verbasing op mense se sonde reageer, sodat Hy soos ‘n amateur skaakspeler moet sê: ‘Ek het nie daai een gesien kom nie.’ Hy haat sonde, maar Hy gebruik dit ook om sy groter plan uit te werk. ‘He uses sin sinlessly,’ het iemand gesê.

 

Maar die feit dat Hy ons sonde gebruik beteken nie dat ons dit moet doen nie. Die Here het nie ons sonde nodig om sy planne te bereik nie. En tog troos sy soewereiniteit ons wanneer ons kniediep in die sonde beland soos Petrus. Ons hoef nie te dink: ‘Nou het ek die Here se planne opgemors’ nie.

 

Selfs in sulke oomblikke is Hy sterk genoeg om jou te behou, asook om goeie dinge uit jou sonde uit voort te bring. Hy vereis egter dat jy ware berou moet hê en jou van sulke dinge moet bekeer. En as iemand anders teen jou gesondig, kan jy ook met sekerheid weet dat Hý dit gestuur het, en dat Hy dit vir jou voordeel sal uitwerk (Gn.50:20, 2 Sm.16:10-11, Rm.8:28).

 

Dalk wonder jy hoe sonde enigsins die mens se keuse kan wees as God soewerein is daaroor. Die maklike antwoord is om te sê dat God in sy soewereiniteit gekies het dat die mense sekere keuses kan maak.

 

Volgens Wayne Grudem is dit ‘n bietjie soos William Shakespeare se karakter Macbeth. In die boek het Macbeth vir King Duncan doodgemaak, en tog kan ons ook sê dat Shakespeare, die outeur, die koning se dood veroorsaak het.[2] God is nie heeltemal so nie, omdat Hy nooit die oorsaak van mense se sonde is nie. En tog is Hy soewerein daaroor.

 

[1] Walter Kaiser, Revive Us Again, p.32

[2] Wayne Grudem Systematic Theology, p.322

Die gevaarlikste sonde ter wêreld

sin-kills

Ek het op Nat Geo Wild ‘n program oor die gevaarlikste diere ter wêreld gesien.  Leeus, tiere, giftige slange en skerpioene, olifante, buffels, bye en ‘n klomp ander diere was op die lys.  Seekoeie was op die lys, maar blykbaar is dit nie waar dat hulle die meeste mense per jaar doodmaak nie.  ‘n Sekere kobra van Suid-Oos Asië was die tweede gevaarlikste en maak meer as 10 000 mense per jaar dood.  Die gevaarlikste dier maak ‘n half miljoen mense per jaar dood:  die malaria muskiet.

 

Die Bybel leer vir ons dat alle sonde dodelik gevaarlik is (Rm.6:23). Daar is egter een sonde wat bo hulle almal uittroon:  ongeloof.  Ongeloof is die moeder van alle sondes (Jh.16:9).  Karen jok vir haar baas, omdat sy nie glo God is waarheid nie.  Sy is ondankbaar en jaloers, omdat sy nie glo God is goed nie.  As sy haar nie bekeer en in Jesus glo nie, sal hierdie sonde haar dood beteken.  Jh.12:36b-50 illustreer dit vir ons.

 

Ongeloof (v.36b-38)

Marna se man is ‘n dronkaard en het onlangs egbreuk gepleeg. Hy sê dat dit haar skuld is, en dat sy hom daartoe gedryf het.  Hy weier om te erken dat hy verkeerd was.

 

Mense doen dit met die Here ook. Hulle wil nie erken dat húlle vir die ongeloof in hulle harte verantwoordelik is nie, en sê dan dat dit God se skuld is.  ‘Hy kon gemaak het dat ek glo; dit is sý skuld as ek verlore gaan.  Ek het sonde gedoen omdat Hy my nie gekies het nie.’  Dit is hoe hulle redeneer.

 

Maar dit is nie die son se skuld dat die klei hard word nie. As dit ys was, sou die son dit gesmelt het.  Daar is iets in die klei wat maak dat die son dit verhard.  God hoef nie iets te doen vir die mens om in die duisternis van sy sonde te verval nie.  Hy hoef net sy lig te onttrek.

 

Jesus het in v.35-36a vir die Jode gesê om in die lig van sy lering te glo terwyl hulle die kans gehad het. Maar t.s.v. al sy wondertekens het hulle nogsteeds nie in Hom geglo nie (v.37, 20:30-31, Ps.78:32).  Hulle wou nie sy lig gehad het nie, en daarom het Hy Hom onttrek (v.36b, 5:40).

 

Israel se ongeloof het Jes.53:1 vervul (v.38). In die laaste vers van Jes.52 sê die profeet dat die heidene in die Messias sal glo, terwyl die eerste vers van Jes.53 Israel se ongeloof voorspel.  Dit is presies wat in Jh.12 gebeur het.  In v.20 wou die Grieke vir Jesus gesien het, terwyl die Jode Hom in v.37-38 verwerp het.  En hoekom het hulle Hom verwerp?  Dit is nie asof God se wonderwerkende arm nie deur die Messias aan hulle geopenbaar is nie (v.38).  Dit is eerder dat hulle dit nie wou glo nie (v.38, Rm.10:16).

 

In Suid-Afrika het ons nie ‘n tekort aan Bybels en kerke nie. Dit is jammer dat die meeste van ons land se burgers nie van hierdie voorregte gebruik maak nie.  Hulle lees die Huisgenoot eerder as die Bybel, en loop in die mall rond eerder as om ‘n erediens by te woon.

 

Wanneer dit egter met hulle sleg gaan, dán soek hulle die Here. En in baie gevalle openbaar Hy ook in hierdie tye sy sterk arm aan hulle (v.38).  Hy spaar hulle lewens en red hulle uit desperate omstandighede uit.  Hy genees hulle van kanker, gee vir hulle ‘n werk, maak dat hulle na 15 jaar van onvrugbaarheid ‘n baba kry en help hulle kinders wat in ‘n koma is.

 

Tydens die krisis belowe hulle om die Here te dien. Maar as Hy hulle gehelp het, dan vergeet hulle van Hom.  Kan ons Hom dan kwalik neem as Hy sy lig van hulle af wegvat (v.36b)?  Dat God se geduld groot is, is nie te betwyfel nie (1 Tm.1:16).  Maar dat Hy vir ewig geduldig sal wees is ‘n illusie.

 

Verharding (v.39-40)

Ben het kanker. Dit is egter nog in ‘n vroeë stadium.  Vir baie maande karring sy familie aan hom om te gaan vir behandeling, maar hy weier.  As gevolg van sy hardkoppigheid het die siekte so versprei dat dit ongeneeslik geword het.  En so is dit ook met sonde.

 

Die Jode wou nie in die Messias geglo het nie (v.38, Hd.7:51-53).  Daarom het Hy Hom onttrek (v.36b) en hulle harte verhard, sodat hulle later nie meer kon glo nie (v.39-40, Rm.9:18, Eks.4:21, 7:3, 13-14, 22, 8:19, 32, 9:7, 12, 34-35, 10:1, 20, 27, 11:10, 14:4, 8).

 

Dit is wat Jesaja voorspel het (v.39-40, Jes.6:10). God se volk was korrup en hoogmoedig (Jes.1-3).  Soos ‘n wingerd vol suur druiwe het hulle nie die soet vrug van bekering gedra nie (Jes.5).  God het vir Jesaja gestuur om ‘n boodskap van oordeel te preek:  “Hoor altyddeur, maar verstaan nie, en sien altyddeur, maar bemerk nie.” (Jes.6:9).

 

Voortaan sou hulle die boodskap gehoor het maar nie verstaan het nie, gesien het maar nie begryp het nie (Jes.6:9). Paulus sê:  “Maar hulle sinne is verhard.  Want tot vandag toe bly by die lesing van die Ou Testament dieselfde bedekking sonder dat dit opgelig word, die bedekking wat in Christus vernietig word.  Ja, tot vandag toe, wanneer Moses gelees word, lê daar ‘n bedekking oor hulle hart” (2 Kor.3:14-15).

 

Omdat die volk hulle oë en ore vir die waarheid toegestop het, het God hulle doof en blind gemaak. Hy het hulle harte so ongevoelig gemaak soos vet en soos die eelt op jou hak (v.40, Jes.6:10).  Omdat hulle dan blind, doof, onverstandig en hard was, kon hulle hulle nie bekeer het nie.  Gevolglik het die Here hulle nie van die terminale siekte in hulle siele genees nie (v.40, Jes.6:10).

 

Is jy, soos Israel, hardkoppig in jou verhouding met God en sy Woord? Roem jy daarin en het jy ‘n reputasie daarvoor dat jy nie die knie buig nie, dat jy nie toegee om eerste jammer te sê en dinge reg te stel nie, dat jy nooit erken as jy verkeerd is nie?

 

Weier jy om na die goeie raad van jou geestelike leiers, ouers en ander gelowiges te luister? Sukkel jy om jou aan gesag te onderwerp?  Skop jy vas as die Here jou tugtig, sodat jy nog meer opstandig raak?  Is daar ‘n sekere sonde wat jy nie wil los nie, waaroor die Here aanhoudend met jou moet praat?  Verset jy jou teen God se weë en karakter soos dit in die Bybel beskryf word?

 

Hardkoppigheid is gevaarlik. Jy kan nie teen die Here wen nie.  As jy nie jou nek onder sy juk wil buig nie, maak jy dinge vir jouself moeilik.  In Ps.32:9 lees ons:  “Wees nie soos ‘n perd, soos ‘n muilesel wat geen verstand het nie, wat ‘n mens moet tem met toom en teuel as sy tuig, anders kom hy nie naby jou nie.”  Salomo sê:  “die weg van die ontroues is hard.” (Sp.13:15).

 

Die geskiedenis van Israel bewys dit (Am.4:6-13). Die Here het hulle aan hulle eie ongeloof oorgegee en hulle verhard (v.40).  En as Hy dít eers gedoen het kan jy jou nie meer bekeer nie (Sp.29:1, Heb.6:4-6).  Volgens die Bybel help dit nie eers om vir so iemand te bid nie (Jer.7:16, 11:14, 15:1, 1 Jh.5:16).  Gebruik dan die kans terwyl jy dit het:  “Vandag as julle sy stem hoor, verhard julle harte nie” (Heb.3:15).  Leer ook vir jou kinders van die Here, sodat hulle koppe nie hard sal wees soos ‘n diamant nie (Ps.78:8).

 

Dalk steek hierdie beeld van God jou dwars in die krop; jy hou nie daarvan nie. Maar dit is nie asof God die Jode teen hulle sin doof, blind en hard gemaak het nie.  Hy het net vir hulle gegee wat hulle wou gehad het (v.37, 39-40, Rm.1:24, 26, 28).  C.S. Lewis het gesê:  ‘Sin is man’s saying to God throughout life, “Go away and leave me alone.”  Hell is God’s finally saying to man, “You may have your wish.”  It is God’s leaving man to himself, as man has chosen.’[1]

 

Vrees vir mense (v.41-43)

Van kleins af doen mense dwase en verkeerde dinge om die fronse van ander te vermy. Kinders sal stout wees, rook, dronk word, dwelms gebruik, vloek, stokkies draai (klas ‘bunk’), steel, rondslaap en enigiets onder die son doen om ‘in’ te wees.  Groot mense ook.

 

Dit kan so erg raak dat mense van Jesus af wegbly, omdat hulle nie soos ‘n seer duim wil uitstaan nie. In die proses verbeur hulle die ewige lewe.  Dit is wat in v.42-43 aan die gang is.

 

Hoekom het Jesaja sulke harde woorde vir die volk gesê? Hy het die verhewe Christus se heerlikheid gesien (v.41, Jes.6:1).  Anders as die Fariseërs in v.42 het Hy God meer gevrees as mense, en daarom kon hy nie anders as om te sê wat God vir hom gesê het nie.  Sy visioen van Christus se heerlikheid het hom laat besef hoe walglik sy eie en die volk se sonde is (Jes.6:5).  Hy het Christus se heerlikheid gesien (v.41), maar die volk het dit gemis (v.37).

 

Daar was egter ‘n aantal van die leiers wat in Hom geglo het (v.42, 3:2, 7:50-51, 9:16, 19:38-39). Tog het hulle dit nie openlik bely nie, omdat hulle bang was om uit die sinagoge – en gevolglik ook uit die samelewing – verban te word (v.42, 7:13, 9:22).  Hulle het die goedkeuring van mense meer liefgehad as die goedkeuring van God (v.43, 5:44).  Volgens v.42-43 is ‘n geheime geloof in Jesus nie voldoende nie.

 

Om mense te vrees is nie die gevaarlikste sonde ter wêreld nie. Maar dit kan daartoe lei dat jy die gevaarlikste sonde pleeg.  Iemand wat ‘n obsessie met ander mense se goedkeuring het, sal enigiets doen om hulle tevrede te stel.  As dit populêr is om in Jesus te glo en kerk toe te gaan sal hy dit doen.  Maar sodra dit weer onpopulêr raak sal hy dit dadelik los.  Sy hart was dus nie in die saak nie.

 

Is dit nie die geval met die meeste Afrikaners nie? In die ou dae was ons ‘n kerkgaande nasie en ‘n ‘Christelike’ volk.  Maar omdat dit nie meer populêr is nie, is ons ‘Christelikheid’ by die venster uit en het die kerke leeggeloop.  Waar staan jy?  Is jy bang om bekend te maak dat jy ‘n Christen is?  Is jy ‘n ‘FBI Christen’ wat in die geheim glo?  Sal jy die trein na die hemel toe mis, omdat jy bang is mense hou nie van jou as jy in Jesus glo nie?

 

Oordeel (v.44-50)

My broer het ‘n dwelmverslaafde in sy huis ingeneem. Die man het ‘n paar keer opgemors.  My broer het hom gewaarsku om nie met sy verkeerde lewe aan te hou nie.  Uiteindelik het hy die streep getrek en vir hom gesê:  ‘As ek jou weer met dwelms vang, gaan ek jou uit die huis uitsit.’  Die man het hom nie ernstig opgeneem nie.  My broer het hom gevang en vir hom gesê hy moet sy goed pak en loop.  Die man kon nie sê dat hy hom nie ‘n kans gegee het nie.

 

God was nie ongeduldig of haastig om die volk se oë te verblind en hulle harte te verhard nie. Hy was vir duisende jare geduldig met hulle, en het in v.44 vir hulle nóg ‘n kans gegee.  Jesus se harde uitroep van liefde (v.44) staan in kontras met die leiers se geheime geloof (v.42-43).  Dié wat in Hom geglo en Hom gesien het, het ook in die Vader geglo en Hóm gesien (v.44-45, 10:30, 14:9).  As hulle dan vir Jesus verwerp het, het hulle ook die Vader verwerp.

 

Volgens die Ou Testament is God en die Messias die lig (Ps.27:1, 36:10, Jes.60:19, 9:1, 42:6-7, 49:6, 60:1-3). Jesus was hierdie lig wat in die wêreld ingekom het (v.46, 1:4-5, 9, 8:12).  Dié wat in Hom geglo het, sou nie in die duisternis van hulle sonde en valsheid gebly het nie (v.46, 35-36a).

 

Iemand wat Jesus se woorde gehoor het maar nie gedoen het nie, sou nie dadelik geoordeel word nie (v.47). Jesus se eerste koms was ‘n tyd om gered te word en nie om geoordeel te word nie (v.47, 3:17, 4:42).  Dié wat Hom egter verwerp het, het vir hulleself ‘n lat gepluk en hulleself verdoem (3:18).  By Jesus se tweede koms sal sy woorde hulle oordeel (v.48).  Soos simbale in ‘n leë vertrek sal dit in hulle harte en gewetens weergalm:

 

‘Uit my wet het jy geweet dat Ek die ware God is, en dat Ek nie jou selfsugtige lewe van sonde goedkeur nie (5:45). Ek het my Seun met die evangelie van verlossing en vergifnis na jou toe gestuur.  Hoekom het jy nie geluister nie?  Nou gaan Ek jou oordeel.’

 

Jesus se woorde het direk van God af gekom (v.49). Sy wonderwerke het dit bevestig, en daarom het die ongelowige Jode geen verskoning gehad nie.  God se gebod was nie ‘n demper op hulle vreugde nie, maar ‘n bevel dat almal wat in sy Seun glo die ewige lewe moet hê (v.50).  Dit is wat Jesus vir hulle gesê het, maar hulle wou dit nie gehad het nie.

 

Baie mense het ‘n harde beeld van God, asof Hy altyd kwaad is en net wil straf. Maar in hierdie verse sien ons dat Jesus ‘n presiese kopie van die Vader is.  Wat leer ons dan van die Vader en die Seun?  Die Seun is nie ‘n sagte Verlosser wat net liefde is nie.  In v.40 is dit wat mense se harte verhard – v.41 wys dit vir ons.  Die Vader is nie haastig om mense te oordeel nie, maar wil hê dat hulle tot bekering moet kom (v.46-47).  Dit is belangrik om hierdie balans in die Vader en die Seun te sien.

 

Het jy al ooit gedink: ‘Die Here wil my nie red nie… Hy wil nie hê so-en-so moet tot bekering kom nie’?  As ek na Jh.12 kyk, dan lyk dit vir my of dit die sondaar is wat hom nie wil bekeer nie, en dat die Here t.s.v. sy hardkoppigheid ingryp en hom verander (soos in die geval van Paulus).  Die Here is absoluut gewillig om sondaars te red.  Laat dit jou dan aanspoor om na Hom toe te kom.  Laat dit jou dryf om die evangelie met ongelowiges te deel en vir hulle redding te bid.

 

As dié wat in die Seun glo automaties ook in die Vader glo (v.44-45), dan leer ons dat dié wat in God glo maar nie in Jesus nie, hulleself bedrieg omdat ons net deur Hóm na die Vader toe kan kom (14:6). Hy alleen is die lig wat ons kan help om uit die donker uit te kom (v.46).

 

Leer ook uit hierdie verse om nie verkeerd te reageer op God se geduld nie. God hou nie sy oordeel terug, sodat jy in jou sonde kan aanhou nie, maar sodat jy jou kan bekeer en gered kan word (v.47, Rm.2:4, 2 Pt.3:9, 15).  Moenie dink jy kan vir ewig met jou sonde speel nie.  As Jesus kom kan jy nie vir Hom sê:  ‘Ek het nie genoeg tyd gehad nie.’  Gebruik die kans wat Hy vir jou gee.

 

Phillip drink homself dronk by ‘n kroeg. Hy klim in sy kar en ry huistoe.  Naby sy huis staan daar ‘n kind langs die pad.  Hy verloor beheer van die voertuig en ry die kind dood.  Hy weet dat hy volgens die wet aangekla gaan word vir moord.

 

Sal die hof dit aanvaar as hy vir die magistraat sê: ‘As gevolg van die drank in my liggaam was ek nie instaat om die kar op die pad te hou nie, en daarom kan julle my nie verantwoordelik hou nie’?  Nee, want hy moes in die eerste plek nie dronk gewees het nie.

 

Net so verskoon die sondaar se geestelike blindheid en onvermoeë om die evangelie te glo (Ef.2:1) nie sy verantwoordelikheid voor God nie. God het die sleutel van geloof in sy sak gebêre (Dt.29:2-4, Ef.2:8, Fil.1:29).  Bid dat Hy dit sal uithaal om jou en jou geliefdes se harte oop te sluit.

 

[1] C.S. Lewis, The Problem of Pain, p.28 aangehaal in Millard J. Erickson, Christian Theology, p.1240

‘n Oop brief aan kompromerende kerke

Compromised Church

Jy het seker al gehoor van die gemmerbrood mannetjie wat oor die rivier wou kom? Hy het op die jakkals se rug geklim.  Die jakkals het deur die rivier geswem.  Toe die water dieper raak, het hy vir die gemmerbrood mannetjie gesê om op sy skouers te klim.  Die water het dieper geraak, sodat hy op die jakkals se nek moes klim… toe op sy kop… toe op sy neus… en toe…

 

Dit is hoe kompromie werk. Ons dwaal stadig maar seker van die Here en sy Woord af weg.  Uiteindelik is ons so ver heen dat ons nie meer kan terugdraai nie.  En voordat ons dit besef, dan sluk die wêreld en sy sonde ons heel in.  In Op.2:18-29 waarsku die Here sy kerk hierteen.

 

Die aanhef (v.18)

Jesus het sy brief gerig aan die boodskapper of leraar van die gemeente in Tiatire (v.18). Tiatire was tussen Pergamus en Sardis, omtrent 50 km van die kus af.  Vandag is die dorp Ak-Hissar oor die ruïnes van die ou stad gebou.  Volgens Hd.16:14 het Lidia van Tiatire af gekom.  Sy en haar gesin het onder Paulus se prediking tot bekering gekom (Hd.16:14-15).  Miskien het een van húlle die evangelie met die mense in Tiatire gedeel, sodat daar later ‘n gemeente ontstaan het?  Of dalk het Paulus self in Tiatire gaan preek (Hd.19:10)?

 

Die mense van Tiatire het die songod Apollo as hulle beskerm-god beskou. Volgens hulle was Apollo die seun van die oppergod Zeus.  Hulle het verder geglo dat die keiser Apollo in mensevorm is.  Hulle aanbidding van Apollo was dus baie nou verbind aan hulle aanbidding van die keiser.[1]  Apollo is uitgebeeld met vlammende strale en voete van gepoleerde koper.[2]

 

Maar in v.18 het Jesus gesê dat en nie Apollo nie, die Seun van God is wie se oë soos vlamme van vuur, en wie se voete soos gepoleerde koper is (v.18, 1:14-15, Dn.10:6). Jesus is die Son van Geregtigheid, die afskynsel van God se heerlikheid (Mal.4:2, Heb.1:3). Jesus, en nie die keiser nie, is God in mensevorm (Jh.1:14, 1, 18).  Met sy vlammende oë het Jesus gesien wat in die gemeente aangaan (19:12, Sp.20:8, Rm.2:16, Heb.4:13).  Met sy voete wat soos soliede koper geblink het, sou Hy die goddelose mense in die gemeente vertrap het (14:19, Ps.110:1).

 

Die komplement (v.19)

Wanneer ‘n egpaar ernstige huweliksprobleme het, het hulle dikwels nie ‘n goeie ding van mekaar te sê nie. Gewoonlik oordryf hulle ook:  ‘Sy kan nooit jammer sê nie… Hy is altyd besig om my af te breek.’  Jesus is nie so nie.  Selfs in ‘n kerk met ernstige probleme was daar dinge waaroor Hy hulle geprys het.

 

Met sy vlammende oë (v.18) het Jesus die gemeente se goeie werke gesien (v.19). Hulle liefde onder mekaar en geloof in die Here was prysenswaardig (v.19, Ef.1:15).  Hulle geloof het tot diensbaarheid gelei (v.19, Gal.5:13).  Hulle het geduldig volhard in die vervolging wat hulle moes deurmaak (v.19, 1:9).  Hulle het in elke een hierdie kwaliteite gegroei (v.19, Fil.1:9, 1 Ts.4:1, 9-10, 2 Ts.1:3).  Die Efesiërs het hulle eerste liefde verloor (v.4-5), terwyl die gelowiges in Tiatire gegroei het (v.19).

 

Die vermaning (v.20-23)

Tiatire was bekend vir sy handelsgildes of vakbonde. Hulle het wol, linne, klere, persstof, leer, brode, kleipotte, koper, en meer gemaak.[3]  Omdat Lidia persstof verkoop het (Hd.16:14), het sy waarskynlik voor haar bekering aan een van hierdie vakbonde behoort.  Elke vakbond het ‘n beskerm-god gehad.  Om dus ‘n lid te word, moes jy die god aanbid het en aan immorele feeste deelgeneem het.[4]  Dié wat dit nie gedoen het nie, het hulle werke verloor.[5]  Dit is teen hierdie agtergrond wat ons v.20-23 moet verstaan.

 

Die feit dat die gemeente geestelik gegroei het (v.19), het nie hulle sonde verskoon nie (v.20-23). Jesus het dit teen die gemeente gehad dat hulle sonde verdra het (v.20).  Hulle het seker gedink dat dit liefdevol is om nie die oortreders se sonde uit te wys en kerkdissipline toe te pas nie (v.19-20, 1 Kor.5:2, 6).  Hulle het toegelaat dat Isebel sommige gemeentelede tot geestelike en fisiese egbreuk versoek (v.20, 14-15).  Of dit haar regte naam was weet ons nie.  Dit is egter duidelik dat daar ‘n ooreenkoms tussen haar en die Isebel van die Ou Testament is.

 

Lg. was die dogter van Et-Baäl, die koning van die Sidoniërs. Sy het met koning Agab van Israel getrou.  Agab was bekend vir sy boosheid (1 Kon.16:29-33).  Isebel was nog boser as hy.  Dit was sý wat vir hom gesê het om vir Baäl te aanbid (1 Kon.21:25-26, 2 Kon.8:18, 9:22).  Sy het probeer om vir Elia dood te maak (1 Kon.19:1-2).  Om Nabot se wingerd te kry, het sy vals getuies teen hom aangehits en hom laat doodmaak (1 Kon.21).  A.g.v. haar boosheid het die Here gesê dat die honde in Jisreël haar lyk sal opvreet (1 Kon.21:23).  Dit het presies so gebeur, sodat net haar skedel, voete, en handpalms oorgebly het (2 Kon.9:30-37).

 

Soos sy, het die Isebel van Op.2:20 sommige lidmate versoek om in afgodery betrokke te raak. Sy het seker vir hulle gesê dat dit nie verkeerd is om aan die vakbonde te behoort as dit beteken het dat hulle hulle werk kon behou nie.  Haar redenasie het waarskynlik so iets geklink:  ‘Dit maak mos nie saak as jy die afgodsfeeste bywoon nie.  Dit is nie asof ‘n afgod bestaan nie.  Ons weet mos dat daar net één God is.  Jy weet natuurlik wat met jou gaan gebeur as jy nie by die feeste betrokke raak nie?  Jy gaan jou werk verloor en moontlik ook vervolg word.  Is dit regtig die moeite werd?  En is dit reg dat jou gesin ondergaan, net omdat jy nie ‘n stukkie afgodsoffervleis wil eet en ‘n aandjie saam met my wil geniet nie?  Komaan!  Dis mos nie so erg nie?  Hou op om selfsugtig te wees en dink ‘n bietjie aan jou arme kinders.’

 

Om haar saak te versterk het sy gesê dat sy ‘n profetes is. Jesus was ontevrede dat hulle haar en haar sonde verdra het (v.20).  Eintlik moes hulle haar van die gemeente afgesny het, en gesê het dat sy nie meer welkom is nie (1 Kor.5:2, 13).  Jesus het vir haar tyd gegee om haar te bekeer, maar sy wou nie (v.21, Rm.2:4, Mt.18:15-17).  Daarom het Hy gesê dat Hy haar op ‘n siekbed sou werp (v.22).  Omdat die kerk haar nie gedissiplineer het nie, sou die Here dit persoonlik gedoen het.  Dit is nie onmoontlik dat sy ‘n seksuele siekte gekry het nie.  Dis asof die Here vir haar gesê het:  ‘Omdat jy aanhoudend in die bed is, sal Ek seker maak dat jy permanent in die bed is!’

 

Dié wat saam met haar egbreuk gepleeg het, sou Hy in groot verdrukking gewerp het (v.22, 10, 3:10, 7:14, Mt.24:21). Indien hulle egter met hulle sonde opgehou het, sou Jesus hulle gespaar het (v.22, 3:10).  Hy het ook besluit om Isebel se kinders dood te maak (miskien die kinders waarmee sy deur haar immorele leefstyl swanger geraak het?).  In die Here se oë was haar sonde baie ernstig (v.23, 2 Sm.12:14).  Die ander gemeentes sou hiervan gehoor het (v.23, 29).  Hulle sou geweet het dat die Here se vlammende oë ons geheime emosies (niere) en gedagtes (harte) sien en deursoek (v.23, 18, Ps.139:1, 23, Jer.20:12, Lk.16:15, Jh.2:24-25, Hd.1:24, Rm.8:27).  Omdat Hy ons geheime gedagtes ken, kan Hy elke mens regverdig oordeel en vergeld (v.23, 22:12, Ps.62:13, Jer.17:10, Mt.16:27).

 

Die aansporing (v.24-25)

Het jy al te doen gekry met Christene wat vir jou baie van die duiwel, demone, geestelike oorlogvoering, en duiwel-uitdrywing kan vertel, maar wat ‘n middelmatige kennis van die Bybel het? Hulle dink dat hulle dinge van die duiwel weet waarvan Gerda-gewone-Christen niks weet nie.  Hulle begeer om dinge van die duiwel te weet wat nie in die Bybel is nie.  Partykeer gebeur dit dat hulle meer van die duiwel weet as van Jesus.  Isebel was so, en die Here het haar nie hiervoor geprys nie.  Hy het egter die gelowiges geprys wat nie gaan krap het waar dit nie juk nie (v.24-25).

 

Net soos wat daar oortreders in die gemeente was, was daar ‘n klomp mense wat nié in hierdie dinge betrokke geraak het nie (v.24). Isebel het seker gesê:  ‘Om die duiwel te oorwin moet jy verstaan hoe hy werk, en daarom is dit goed om afgodery uit te toets.  Net dáár kan jy die diep dinge van Satan leer.  Die gemiddelde Christen is weet niks van hierdie dinge nie.  Moenie soos hulle wees nie, maar probeer agter die kap van die byl kom deur hierdie dinge vir jouself te ondersoek.  Dit maak in elk geval nie saak wat met jou liggaam doen as jou gees rein is nie’ (v.24).

 

Dié wat nie vir Isebel geluister het nie, sou nie verder belas word nie (v.24, Hd.15:28-29). Jesus se las was lig (Mt.11:30, 1 Jh.5:3).  Die gelowiges moes net aan sy Woord vasgehou het, totdat Hy gekom het om hulle te beloon (v.25, 3:11).  Dit sou Hy by die wederkoms gedoen het (20:11-15), maar Hy sou ook voor die tyd na die verskeie gemeentes toe gekom het om hulle te seën en te bestraf (v.5, 16, 3:3, 10-11, 20).

 

Die belofte (v.26-29)

Nie alle atlete is ewe gedissiplineerd nie. Om toe te sien dat hulle hulleself dryf om die goue medalje te wen, moet die afrigter aan maniere dink om hulle te motiveer.  Vir party van hulle help dit as hy op hulle skreeu; hulle is bang en doen dan wat hy sê.  Maar met ander moet hy die spreekwoordelike wortel voor die donkie se neus hou:  hy moet hulle aan die goue medalje herinner.  Hulle moet as’t ware die beloning sien sodat hulle vinniger kan hardloop.

 

En so werk Jesus ook met sy kerk. In v.26-28 belowe Hy om die oorwinnaars te beloon.  Ek is seker dat dit baie van hulle gedryf het om tot die einde toe vas te byt.

 

Jesus sou ‘n beloning gegee het aan dié wat die oorwinning behaal het (v.26). Om te oorwin moes hulle aangehou het om sy werke te doen (v.26), opgehou het om Isebel s’n te doen (v.22), nie die diep dinge van Satan geleer het nie (v.25), gegroei het (v.19), en tot die einde toe volhard het (v.26).  Aan hulle sou Hy die mag gegee het om met ‘n ysterstaf oor die nasies te heers en hulle soos kleipotte stukkend te slaan (v.26-27).  Jesus sou hierdie mag vir hulle gegee het, soos wat sy Vader dit aan Hom gegee (v.27, 3:21, 5:10, 12:5, 19:15, Ps.2:8-9, Dn.7:13-14, 28, Mt.28:18, 1 Kor.6:2).  Hierdie beloning sou hulle in die duisendjarige vrederyk ontvang het (20:4, 6).  Ek kan nie nou in detail daarop ingaan nie.  Jy sal ongelukkig moet wag totdat ons by Op.20 kom.  Al wat nou saakmaak is dat Jesus belowe het om sy kinders te beloon.

 

Volgens v.28 sal dié wat die oorwinning behaal ook die Môrester, nl. Jesus self ontvang (22:16, Nm.24:17, 2 Pt.1:19). Net soos wat die môrester (Venus) vir ons wys dat dit amper dag is, wys Jesus hiér dat Hy binnekort sou kom om sy kerk te beloon en om sy vyande te oordeel.  Dié wie se geestelike ore oop was, moes geluister het na wat die Gees vir die gemeentes sê (v.29).

 

Die toepassing

Moenie soos Tiatire wees wat die Here en sy standaarde afwater nie. Net soos wat jy nie jou huweliksmaat met ander deel nie, wil Jesus jou nie met ander gode deel nie (Jk.4:5).  Onthou asseblief dat enigiets wat vir jou belangriker is as die Here, ‘n afgod is (Mt.6:24, Kol.3:5).

 

Soos die gelowiges in die Tiatire, word Christene vandag nog versoek om kompromieë aan te gaan. Omdat die samelewing so vol van sonde is, is ons soos Lot in Sodom, en raak ons gewoond daaraan (2 Pt.2:7-8).  In Mt.24:12 het die Here gesê:  “En omdat die ongeregtigheid vermeerder word, sal die liefde van die meeste verkoel.”  Sonde skok ons nie meer nie.  Deur die films, advertensies en TV programme wat ons kyk, die koerante en tydskrifte wat ons lees, is moord, bedrog, homseksualiteit en ander vorme van seksuele sonde, ateïsme, verslawing, en ander sondes alledaags en normaal.  Dit pla ons nie eintlik nie.  Ons het geleer om dit te verdra.  Dit is soos ‘n kraak op jou kar se windskerm of die gedrup van ‘n kraan wat nie ordentlik toe is nie:  as jy dit lank genoeg ignoreer, kom jy dit nie meer agter nie.

 

En so het ons geleer om klein kompromieë aan te gaan. Omdat jy jou werk wil behou, doen jy dinge wat nie eintlik by ‘n Christen pas nie.  Jy wil nie uitgeskuif word nie, en daarom laat jy die oneerlike transaksie deurgaan.  Soos die res gee jy ‘n omkoopgeldjie of -geskenkie sodat jý die kontrak kry.  Jy wil nie jou baas teleurstel nie, of jy probeer om vir jou kollega te skerm, en daarom vertel jy maar die wit leuntjie.  Daar is dinge op jou rekenaarskerm wat, as dit jou kind was, jy hom daaroor sou vasgevat het.  Dit pla jou nie meer dat jy ure van jou baas se tyd steel deur op Facebook te wees nie.  Jy wil nie dom lyk nie, en daarom drink jy maar ‘n paar drankies te veel by die jaareindfunksie.  Ook jou taalgebruik en die grappe wat jy vertel klink nou soos die wêreld s’n, ten spyte daarvan dat Ef.4:29, 5:3-4 sê daar moenie vuil taal uit jou mond uit kom nie.

 

Ook by die skool en universiteit het jy dit wat jy van kleins af geglo het, prysgegee omdat jy ‘in’ wil wees. Soos die ander kinders het jy begin rook en drink.  As jy atletiek doen is dit nie meer rou talent wat jou help nie, omdat jy begin het om steroïedes te gebruik.  Jy werk nie meer so hard soos voorheen nie, maar skryf gou voor pouse iemand anders se huiswerk af.  Jy sien hoe baie ander studente vir die vakansie saam met hulle ouens of meisies weggaan en in een bed slaap.  Jy het die leuen ingesluk dat dit ‘okay’ is as jy nie al die pad gaan nie, want as jy op ‘n sekere punt ophou was dit nie seks nie.  In jou oë is dit veral nie verkeerd nie, omdat jou ouers nie daarmee ‘n probleem het nie.

 

As jy klein kompromieë maak sal dit nie lank wees voordat jy groter kompromieë maak nie. Maak dus seker dat jy in die eerste plek nie op hierdie pad beland nie.  Die Here gee vir jou ‘n kans om jou te bekeer.  Moet asseblief nie soos Isebel wees en die kans verbrou nie (v.21).  Draai weg van wat verkeerd is, en fokus daarop om die regte dinge te doen en om daarin te groei (v.19).  Hou vas aan die Bybel en doen wat daarin geskryf staan (v.25).  Herinner jouself ook daaraan dat die Here jou motiewe, gedagtes, en geheime dade sien (v.18, 23).

 

As jy nie van die verkeerde pad af wegdraai nie, sal die Here drastiese stappe teen jou neem.  Hy kan maak dat jy in ‘n hospitaalbed of op jou sterfbed beland (v.22).  Hy kan maak dat jy deur diep waters gaan (v.22).  Hy kan jou kinders van jou af wegneem (v.23).  Daar is niks wat Hy nié kan doen om jou tot jou sinne te bring nie.

 

Ek wil by jou pleit om die kans te gebruik wat die Here vandag vir jou gee. Draai om as jy soos ‘n skaap van Hom af weggedwaal het.  Dalk weet jy nie eers hoe om terug te kom by die kraal nie.  Roep in gebed en vra vir die Herder om jou te kom haal.  Sê vir Hom dat die sonde jou uitgeput het, en dat jy nie meer jou eie kop wil volg nie.  Vra Hom om jou te vergewe.  Hy sal; met sy hele hart.  Sy Seun het soos ‘n geskeurde stuk vleis aan ‘n growwe kruishout gehang om sondaars na die Vader toe terug te bring.  Erken net dat jy teen Hom gesondig het, en vertrou dat Hy die opgestane Verlosser is wat jou met ‘n sterk greep uit die put van jou sonde kan uithaal.

 

Hy sal jou nie in jou sonde los nie. Hy sal na jou toe hardloop, jou omhels, en jou soen (Lk.15).  Hy sal jou herstel, sodat jy weer in ‘n intieme en persoonlike verhouding met Hom kan lewe, sodat jou hart vol is van sy liefde, vrede, blydskap en hoop. Hy sal jou sonde vergewe en jou nie daaraan herinner nie (Heb.10:17).  Hy sal dit in die diepste see gooi en van jou af wegvat so ver soos wat die ooste en die weste van mekaar af verwyder is (Mig.7:19, Ps.103:12).  Hy sal jou beloon (v.26-28, Ef.1:3).  Die geskenke wat Hy vir jou sal gee is meer werd as die goud, edelstene en duurste maatskappye op aarde.  Miskien verstaan jy nie as Hy vir jou sê wat dit is nie (v.26-28), maar as jy dit sien en ontvang sal jou oë groot word, jou mond oophang en jou asem weggeslaan wees.

 

Laat dít jou aanspoor om jou sonde te los en te doen wat die Here wil hê. Laat ons gemeente (saam met elke ander kerk wat ernstig is om die Bybel te preek en te gehoorsaam) lewe om die Here tevrede te stel.  Ek waarborg jou dat jy op die oordeelsdag nie vir ‘n oomblik spyt sal wees jy het dit gedoen nie.

 

In die 1800’s het Philip P. Bliss ‘n gesang vir sy Sondagskoolklas geskryf. Die lied gaan oor Daniël.  Toe die hele wêreld teen hom was (soos wat hulle teen sy vriende was), het hy nie geskroom om alleen te staan nie.  In die koor-gedeelte van hierdie lied sê die skrywer:

Dare to be a Daniel,

Dare to stand alone!

Dare to have a purpose firm!

Dare to make it known.

 

Soos Daniël moet ons bereid wees om alleen te staan en nie kompromieë aan te gaan met sonde en die wêreld nie.

 

[1] J.A. Thompson, The Bible and Archaeology, p.421

[2] A.R. Fausset, Fausset’s Bible Dictionary, inskrywing onder Thyatira

[3] Thompson, Ibid

[4] William Hendriksen, More than Conquerors, p.88

[5] James Orr, International Standard Bible Encyclopedia, inskrywing onder Thyatira en Steve Gregg, Revelation: Four Views – A Parallel Commentary, p.103