’n Prentjie van Jesus

Stencil of Jesus

Ek het gesien hoe man ’n onder vyf minute met dowwe oranje op ‘n groot swart bord verf. Die prent wat hy geverf het was onderstebo. Toe hy die bord omdraai, was dit Jesus se gesig met ‘n doringkroon op sy kop. Hy het nie die detail ingevul nie, maar met breë stroke geverf. Tog kon ‘n mens duidelik sien dit is Jesus. So is dit met die tabernakel in Eksodus 25. Jy kan nie die detail van Jesus se Persoon, lewe, en karakter sien nie, maar jy kan duidelik sien dis Hy.

 

Die tabernakel (v.1-9)

Ons hou jaarliks ‘n dankoffer Sondag waarin ons ‘n spesiale kollekte opneem. Ek onthou hoe opgewonde my kinders laasjaar was. In ons huisgodsdiens het hulle God daarvoor geprys. Hulle kon nie wag om te gee nie. So was die volk in v.1-9: hulle wou baie graag vir die Here se werk gee.

 

Moses was op die berg (24:18) en het daar die instruksies vir die tabernakel gekry (v.1-2, 20:19). Die volk moes vrywillig vir die bou van die tabernakel bydra (v.2, vgl. 1 Kronieke 29). Watse materiale het hulle nodig gehad?

 

[1] Edelmetale vir die kandelaar, tentpenne, basisse, oordekking van meubels, afwerkings op die hoëpriester se kleed: goud, silwer, en brons (v.3).

 

[2] Materiaal vir die priesters se klere, asook die binnekant van die tabernakel: blou, pers, rooi geweefde materiaal, en fyn linne. Die materiaal se kleur is verkry uit skulpvis, ‘n murex slak, en die coccus ilicis wurm se eiers en dop (v.4). Rooi, blou, en pers is koninklike kleure. Fyn linne is ‘n hoë kwaliteit materiaal wat deur Egiptiese adelikes gedra is.

 

[3] Dierevelle vir die tabernakel se buitekant (v.4-5): swart bokhare wat geweef is (dit is water bestand), gebreide ramsvelle wat rooibruin gekleur is, robbe of doegong[1] velle. Die Hebreeuse woord kan moontlik die velle van boerbokke, dolfyne, of ratels impliseer.

 

[4] Hout vir die meubels: akasia (v.5). ‘n Akasia is ‘n platkruin doringboom met digte hout wat nie graag deur insekte geëet word nie. Die hout is rooibruin met ‘n ligtebruin grein.

 

[5] Olies en speserye vir die lamp, wierook altaar, salwing van die priesters en parfuum (v.6). Arabië was bekend vir hul speserye.

 

[6] Edelstene vir die hoëpriester se borsplaat en skouers (v.7): oniksstene vir die skouers (hierdie stene kom in ‘n wye verskeidenheid kleure), twaalf soorte edelstene vir die borsplaat (28:17-20). Die volk het seker die materiale uit Egipte gekry (12:35-36).

 

Gee met gewillige hart. Onthou dat God sy Seun vir jóú gegee het (Johannes 3:16). Reageer dan in liefde en met ‘n dankbare hart (1 Johannes 4:19). Gee eers jouself voordat jy jou geld gee (2 Korintiërs 8:5). Moenie uit dwang gee, of dink jy staan onder die Ou Testament tiende-wet nie (sien my preke onder ‘Tiendes en Offergawes’). Gee volgens die voorspoed wat jy ontvang het (1 Korintiërs 16:2, 2 Korintiërs 9:7). Moenie gee omdat jy skuldig voel nie. Moenie met ‘n toe vuis gee nie, maar met ‘n oop en vrygewige hand (2 Korintiërs 9:6, Romeine 12:8). Hoekom moet jy só gee? Want die Skrif sê God het ‘n blymoedige gewer lief (2 Korintiërs 9:7).

 

Een van my vriende het vir my gesê: ‘Ek haat dit om van my vrou af weg te wees. Ek sou veel eerder saam met my vrou wees as met enige van my vriende. Ek geniet dit vreeslik om in haar teenwoordigheid te wees.’ Net so kan God nie naby genoeg aan sy volk wees nie. Hy kom nader en nader en nader tot in die Nuwe Testament en uiteindelik in die hemel.

 

Die volk moes ‘n heiligdom vir die Here bou, sodat Hy by hulle kon wees: God wou in hulle midde wees en nie in ‘n wolk op berg Horeb nie (v.8, 24:16): “En Ek sal onder die kinders van Israel woon en vir hulle ‘n God wees… Ek verskyn in die wolk op die versoendeksel… dan sal Ek onder die kinders van Israel woon en my volk Israel nie verlaat nie.” (29:45, Levitikus 16:2, 1 Konings 6:13).

 

Toe Jesus aarde toe gekom het, het Hy onder sy mense kom woon. Die Grieks van Johannes 1:14 sê letterlik dat Hy onder ons kom ‘tabernakel’ het. 2 Korintiërs 6:16 gaan selfs verder: “Want julle is die tempel van die lewende God, soos God gespreek het: Ek sal in hulle woon en onder hulle wandel, en Ek sal hulle God wees, en hulle sal vir My ‘n volk wees.” Uiteindelik sal God vir ewig in ons midde wees in die hemel: “Kyk, die tabernakel van God is by die mense, en Hy sal by hulle woon, en hulle sal sy volk wees; en God self sal by hulle wees as hulle God.” (Openbaring 21:3).

 

Vra vir die Here om naby jou te wees. Hoe doen ‘n mens dit?

 

  • Jy bely jou sonde en bekeer jou daarvan: “Nader tot God, en Hy sal tot julle nader. Reinig die hande, julle sondaars, en suiwer die harte, julle dubbelhartiges!” (Jakobus 4:8).
  • Bid gereeld, want die Here is naby aan almal wat Hom aanroep in waarheid (Psalm 145:18, Deuteronomium 4:7).
  • Bid Efesiërs 3:16-17 dat God jou deur sy Gees versterk, sodat Christus in jou hart kan woon.
  • God gebruik beproewing om jou nader aan Hom te bring (Psalm 34:19). Moet dan nie teen Hom veg en so gou moontlik die beproewing agter die rug wil kry nie: “Wees nie soos ‘n perd, soos ‘n muilesel wat geen verstand het nie, wat ‘n mens moet tem met toom en teuel as sy tuig, anders kom hy nie naby jou nie.” (Psalm 32:9).
  • Wees nederig, want God woon naby sulkes (Jesaja 57:15).

 

Hoekom moet jy vir die Here vra om naby jou te wees? Want dit is naby Hóm wat jy die grootste vrede en vreugde vind.

 

Vandag is daar ‘n beweging waarin Christene vir ongelowiges vra wat hulle in ‘n kerk soek, en die kerk daarvolgens inrig, sodat mense gemaklik kan voel. God wil hê ons moet Hom aanbid soos wat Hy sê, en nie soos wat mense wil hê nie. Die volk moes die tabernakel en sy meubels presies maak volgens die model wat God vir Moses gewys het (26:30, 27:8, 36:1, 39:1, 5, 7, 21, 26, 29, 31, 42, 40:16, 19, 21, 23, 25, 27, 29, 32). Hierdie model was maar ‘n skadubeeld van die ware tabernakel in die hemel (Hebreërs 9:23-24, 5, 8:2, 5).

 

Moses moes die Argitek se tekenplan volg, en nie sê: ‘Laat ons die tabernakel bou volgens die plan, maar ons kan ook enige ekstras aanlas wat God nie eksplisiet verbied het nie.’ Net so moet ons die Here aanbid volgens sý presiese voorskrifte in die Bybel, en nie volgens alles wat Hy nie eksplisiet in die Skrif verbied het nie (v.9). In teologie sê ons: ‘Ons aanbid die Here volgens die regulatiewe beginsel en nie volgens die normatiewe beginsel nie.’

 

Prakties beteken dit ons lees, preek, sing, bid, en sien die Bybel in elke erediens (1 Timoteus 4:13, 2 Timoteus 4:2, Kolossense 3:16, Matteus 6:9-13, Handelinge 4:24-26, Romeine 6:3-4, 1 Korintiërs 11:23-26). Hoekom moet ons die regulatiewe beginsel volg? Want as ons dit nié doen nie, oortree ons die tweede gebod (20:4-6), en aanbid ons die ware God op ‘n valse manier.

 

Die ark (v.10-22)

‘n Man het eendag gehoor dat my vrou koeke bak en in ‘n grap gesê dat sy ‘n koek moet bak, en ‘n klein ark met gerubs op bo-op die koek moet sit. Sy gewete het hom onmiddellik getref, sodat hy gesê het: ‘My hart is so pervers dat ek lag oor iets wat heilig was in die Ou Testament.’ Hy was reg.

 

Van al die meubels in die tabernakel word die ark eerste genoem, omdat dit die troon van God was (2 Samuel 6:2). Dit was ‘n boks wat van akasia hout gemaak is: 112,5 x 67,5 x 67,5 cm hoog (‘n el was 45 cm). Dit was binne en buite met suiwer goud oordek. Daar was ‘n goue rand om die kant. Dit wys vir ons dat God nie net funksioneel is nie: Hy hou van kunstige en pragtige werk – soos in die skepping – wat sy skoonheid en heerlikheid weerspieël (vgl. 28:2).

 

Daar moes vier goue ringe aan die vier voete wees (hier is die skets verkeerd). Die akasia pale moes met goud oordek word en deur die ringe gesteek word, sodat die Leviete die ark op hulle skouers kon dra – hulle mag nie aan die ark geraak het nie (1 Konings 8:8, 1 Kronieke 13:7-10, 15:13-15). Moses het die klip tafels met die Tien Gebooie van die Getuienis binne-in die ark gesit (Hebreërs 9:4).

 

Bo-op die ark moes ‘n versoendeksel van soliede goud gemaak word (112,5 x 67,5 cm). Op die Dag van Versoening het die hoëpriester dié deksel sewe keer met bloed gesprinkel (Levitikus 16:16). Die versoendeksel staan dus tussen die volk en God se gebreekte wet. In die Nuwe Testament sprinkel Jesus sy bloed as versoening tussen ons en God se gebreekte wet (1 Johannes 2:1-2).

 

Aan die kant van die deksel was daar twee gerubs wat met hulle vlerke aan mekaar geraak het (Hebreërs 9:5). Hierdie is in Jesus vervul, toe daar twee engele aan beide kante van sy graf gestaan het (Johannes 20:12). ‘n Gerub is ‘n hemelwese wat lyk soos ‘n mens, ‘n leeu, ‘n bees, en ‘n arend (Esegiël 1, 10, Openbaring 4). Die gerubs het God aanbid en ook sy troon teen die mens se besmette hande bewaak (Genesis 3:24, Openbaring 4:6b). Hulle vlerke was gesprei, sodat God dit as sy troon kon gebruik (1 Samuel 4:4). Hulle gesigte was na onder gedraai, omdat hulle God in sy heerlikheid nie kon aanskou nie (Jesaja 6:2). God het Moses hiér ontmoet en met hom gepraat (v.22, Numeri 7:89, Psalm 99).

Ark of Covenant

Kom in God se troonkamer in. Kom in deur die bloed van Jesus, ons versoendeksel, en deur die geskeurde voorhangsel (Hebreërs 10:19-22). Kom in gebed (Hebreërs 4:16). Kom met ‘n rein hart (Hebreërs 10:22). Kom met vrees en eerbied (Hebreërs 12:28-29). Kom met vrymoedigheid en geloof dat God jou nie sal doodmaak nie, maar sal aanvaar deur Jesus (Hebreërs 4:16, 10:22). Kom in en sien die heerlikheid van Iemand wat groter is as Salomo. As jy Hom, sy troon, sy troonkamer, sy diensknegte, sy rykdom sien, sal jou asem weggeslaan wees (1 Konings 10:4-7).

 

Die tafel (v.23-30)

As boemelaars aan my deur klop vra hulle dikwels só vir kos: ‘Ek vra net ‘n stukkie brood.’ As iemand baie arm is, sê hy: ‘Ek kan nie eers brood op my tafel sit nie.’ Brood is ‘n metafoor vir jou basiese lewensbehoeftes. Dis die punt van die tafel met toonbrode: God voorsien vir sy volk.

 

Die tafel was van akasia hout gemaak: 90 x 45 x 67,5 cm hoog. Dit is oordek met suiwer goud, het ‘n goue rand gehad, en kante soos ‘n snoekertafel wat 7.5 cm bo die blad moes uitsteek. Daar was ‘n rand van fyngoud om hierdie lys. Daar was ook goue ringe net onder die blad op die tafel se vier bene. Pale van akasia hout wat met goud oordek is moes deur die ringe gaan, sodat die Leviete dit op hulle skouers kon dra.

 

Daar moes ook goue borde, rookpanne vir die wierook, kanne en bekers vir die drankoffers wees. Daar was ‘n blou tafeldoek oor die tafel (Numeri 4:7). Die instrumente en brode moes op die tafel wees. Elke Sabbat moes daar 12 vars brode (in twee hope van ses) met wierook bo-op op die tafel wees. Die priesters kon hiervan eet (Levitikus 24:5-9, Hebreërs 9:2). Die heidene het brood in hulle tempels gesit om die gode te voer. Dit is nie die geval hier nie. Die brode wys eerder dat God sy volk versorg. Jesus self is die Brood uit die hemel, die Brood van die Lewe wat ons voed (Johannes 6:32-35).

Table for Bread

Sien ‘n prentjie van Jesus in die tafel. Eet hierdie geestelike Brood deur geloof (Johannes 6:32-35). Eet Brood deur gemeenskap met Jesus te hê (Openbaring 3:20). Eet Brood deur die nagmaal te herdenk (1 Korintiërs 11:23-26). Eet Brood in die Koninkryk van God (Psalm 23:5, Lukas 14:15). Eet Brood in die Woord van God (Job 23:12, ESV). Moet ook nie vergeet om vir jou daaglikse brood te bid en die Here daarvoor te dank nie (Matteus 6:11, 1 Timoteus 4:4-5). Sonder brood in jou maag sal jy sterf, en sonder Jesus, die Brood van die Lewe, sal jy geestelike sterf.

 

Die kandelaar (v.31-40)

Na ‘n paar weke van reën in Johannesburg het ‘n radio omroeper gesê: ‘Sjoe, dis lekker om weer die son te sien.’ Kan jy dink hoe voel mense in Skandinawië, Siberië, en Alaska waar daar by tye in die jaar net 4 ure sonskyn per dag is? Hoe verlig voel hulle nie as die son na ‘n donker winter weer vir lang ure in die somer skyn? Almal geniet lig. Dink maar aan hoe lekker dit is om in Kaapstad die son na 20:00 te sien. Die lig in die tabernakel moes hierdie idee skep.

 

Die kandelaar is van een stuk suiwer goud gemaak (Hebreërs 9:2). Dit het bestaan uit ‘n voetstuk, ‘n stam, takke, kelke, knoppe, en blomme. Die takke het uit die middelste stam geloop: drie takke aan elke kant. Daar was ‘n kelk, ‘n knop, en ‘n blom (soos amandel bloeisels) op elke tak. Op die middelste stam was daar vier kelke, knoppe, en blomme wat mooi tussen die voetstuk en die bo-punt versprei was. Daar was ook nóg kelke, knoppe en blomme op die ander takke waar hulle by die stam uitloop.

 

Daar was sewe klein lampies op die sewe koppe. Die lampe was na vore gedraai, sodat die lig op die tafel kon skyn (onthou, daar was nie vensters nie). Daar was ook goue snuiters om die lamppit te ‘trim’, en sewe goue bakke (was dit dalk om die olie in te meng?). Alles saam is uit 34 kg (1 talent) suiwer goud gemaak. Die kandelaar het gewys dat Israel die lig vir die nasies is (Jesaja 60:3), en is vervul in Jesus wat die Lig vir die wêreld is (Johannes 1:6-9, 8:12).

 

Moses moes alles maak soos God vir hom gewys het (v.40).

Golden lampstand

Leef in en as die lig van die Nuwe Testament. Hoe doen jy dit? Los die donker van jou sonde en kom na die lig toe (Johannes 3:19-21). Hou op om dinge in die geheim te doen. Bely jou sonde, want God hou nie gemeenskap met die donker van sonde nie (1 Johannes 1:5-7). Deel die evangelie met ander en vat só die lig na hulle toe (Handelinge 13:47). As gemeente moet ons die lig van die evangelie in die wêreld skyn (Openbaring 1:20). Anders beteken ons niks en sal Jesus ons lig uitdoof (Openbaring 2:4-5). Leef heilig en skyn Jesus se lig voor die wêreld (Matteus 5:16). Streef na die ewige Lig van die hemel: God self (Openbaring 21:22-25). Wat is die alternatief? Die ewige duisternis van die hel (Matteus 25:30).

 

As ‘n sekere spreker by ‘n nuwe plek praat, wys hy ‘n foto van ‘n vrou op die skerm en sê: ‘Dit is nie my vrou nie; dis net ‘n prentjie van haar.’ So is dit met die tabernakel: dis nie Jesus nie, maar net ‘n prentjie van Hom. In die Nuwe Testament skyn daar ‘n voller lig, en sien ons Jesus self. As Hy weer kom sal ons Hom met ons oë sien en vir ewig by Hom wees. Dan sal ons nie net van die tabernakel vergeet nie, maar selfs van ‘n lewe van geloof op aarde, want in die hemel sal geloof aanskoue word.

[1] ‘n Doegong is middelmatige grootte seedier met ‘n stert soos ‘n dolfyn, twee syfinne soos ‘n rob, geen vin op sy rug nie, ‘n lyf en kop soos ‘n walrus (dit het nie lang tande soos ‘n walrus nie), ‘n snoet soos ‘n Bullmastiff of ‘n Shar Pei (die hond met die baie los velle). Hierdie diere kom onder andere voor in die Rooisee.

Advertisements

God se silhoeët in die siviele wet

Christ the Redeemer

Tydens my studiejare het ‘n mede-student en sy vrou in die mall gaan stap. ‘n Fransman het op ‘n stoeltjie tussen die winkels gesit. Hy was ‘n kunstenaar. Hy het ‘n swart karton gevat en binne ‘n paar minute die buitelyne (silhoeët) van die vrou se gesig uitgeknip. Hy het dit so goed gedoen, dat ‘n mens duidelik kon sien dis sy.

 

Op ‘n soortgelyke manier sien ons in die siviele wet die buitelyne van God se karakter. Die siviele wet wys vir ons Hy is rein, heilig, regverdig, ontpartydig, toornig, goed, genadig, barmhartig, liefde, getrou, vol ontferming, en meer. Ons sien dit onder andere in Eksodus 22:16-23:9.

 

Hoerery en heksery (22:16-20)

In 2007 het ek Taiwan toe gevlieg. ‘n Plakker in die toilet het gewaarsku dat jy met $50 000 (R10 000) beboet sal word as jy in die vliegtuig rook. Dis onnodig om te sê dat niemand dit gewaag het om op die vliegtuig te rook nie.

 

Hoeveel jong mense sal twee keer dink as hulle R30 000 of R50 000 moet betaal vir seks voor die huwelik? In ou Israel moes jy 50 egte silwer munte betaal vir seks voor die huwelik.

 

As ‘n wellustige man ‘n ongetroude vrou verlei het en met haar geslaap het (Deuteronomium 22:28), moes hy 50 shekels betaal, met haar trou, en nooit van haar skei nie (v.16, Deuteronomium 22:29). In dié kultuur kon sy nie vir haarself sorg nie. Die man het haar verneder en waarskynlik sou niemand nóú met haar wou trou nie. Deur hierdie wet het God verseker dat sy versorg is.

 

Maar wat as die vrou verloof was? In antieke tye was verlowing baie strenger as nou, en moes dit met ‘n skeibrief beeïndig word (Matteus 1:19). Iemand wat dus met ‘n verloofde geslaap het, was skuldig aan egbreuk en moes daarom die doodstraf kry (Deuteronomium 22:23-24). As die vrou verkrag is, moes die verkragter met die dood gestraf word (Deuteronomium 22:25-27).

 

Die meisie se pa kon kies of hy sy dogter wou weggee of nie (v.17, om ouers te vra is nie bloot ‘n formaliteit nie; vgl. 1 Korintiërs 7:36-38). As die pa nie sy dogter wou weggee nie, moes die man nogsteeds die buidsprys vir maagde betaal. Was die prys vir maagde 50 shekels soos in Deuteronomium 22:29, of 100 shekels soos in Deuteronomium 22:19? Wat dit ookal was, hy het die pa se bruidsprys gesteel en moes dit terugbetaal.

 

Pasop vir seksuele sonde. Moenie daaraan gewoond raak deur films, TV, die samelewing, tydskrifte, die media, of selfs sommige kerke wat maak asof dit nie sonde is om saam te bly nie. “En word nie aan hierdie wêreld gelykvormig nie, maar word verander deur die vernuwing van julle gemoed” (Romeine 12:2).

 

Moenie vir mense se verskonings val vir hoekom hulle saam bly nie: ‘Dis goedkoper… Ons wil toets of ons bymekaar pas… Ek kan nie op my eie ‘n huis koop nie… Ons is getroud in God se oë… Ons bly net saam, maar slaap nie saam nie… Tye het verander; die kerk en die Bybel moet aanpas…’

 

Die Skrif sê dis sonde om saam te bly; om seks voor die huwelik te hê (22:16). Hebreërs 13:4 sê ons moet die huwelik heilig ag en die huweliksbed onbesmet hou, want God sal egbrekers (seks buite die huwelik) en hoereerders (seks voor die huwelik) oordeel. Paulus sê ongetroudes wat met seksuele begeerte brand moet trou, nie in die bed spring nie (1 Korintiërs 7:9). In Johannes 4:18 het Jesus vir die Samaritaanse vrou gesê: “jy het vyf mans gehad; en die een wat jy nou het, is nie jou man nie.” Jesus sê dat jy nié getroud is net omdat jy met iemand geslaap het nie.

 

As jy saambly goedkeur, sal ander seksuele sondes spoedig volg. In Romeine 1:24 verval die samelewing in seksuele immoraliteit, en baie kort daarna in homoseksualiteit (Romeine 1:26-27). Die VSA het onlangs gay huwelike goedgekeur. Nou vra pedofiele hoekom hulle dade en begeertes nie óók wettig kan wees nie. Wat is volgende? Voor jy weet sal mense vir die regering vra om bestialiteit (gemeenskap met diere) wettig te maak.

 

Jare gelede het ‘n vrou in Louis Trichardt te hore gekom van ‘n Sataniste leier van Amerika wat Suid-Afrika toe kom. Sy het die polisie laat weet. Toe die man op die lughawe land het die polisie hom gearresteer.

 

Selfs vandag word Satanisme nie erken nie. In Amerika wil Sataniste erken word, en druk hulle daarvoor dat Satanisme as ‘n erkende godsdiens in skole geleer word.

 

God haat okkultisme. Dit verwoes die samelewing, en daarom het hekse in Israel (soos in ou Engeland) die doodstraf gekry (v.18). God het vir Saul doodgemaak omdat hy met ‘n heks deurmekaar was: “En Saul het gesterwe weens ontrou wat hy teen die HERE begaan het, weens die woord van die HERE wat hy nie gehou het nie; en ook omdat hy die gees van ‘n afgestorwene om inligting gevra het” (1 Kronieke 10:13).

 

Die towery in ons teks sluit verskeie vorme van okkultiese boosheid in. In Deuteronomium 18:10-11 sê die Here: “Daar mag niemand by jou gevind word wat sy seun of sy dogter deur die vuur laat deurgaan—wat met waarsêery, goëlery of met verklaring van voortekens of towery omgaan nie, of wat met besweringe omgaan, of wat ‘n gees van ‘n afgestorwene vra of ‘n gees wat waarsê, of wat die dooies raadpleeg nie.”

 

Moenie met die okkulte speel nie. Pasop vir okkultiese films, kontak met die dooies, okkultiese speletjies, okkultiese tekens op jou kinders se klere, kamer muur en Sony Play Station, toordokters, die New Age, Vrymesselaars, spiritisme, sterretekens in tydskrifte, toekomsvoorspelling, Satanisme, hekse, Halloween, Wicca, ens. Bly ver weg van hierdie dinge af, en moenie demone uitsoek of ‘n obsessie daarmee hê soos wat baie in die charismatiese beweging doen nie.

 

Moenie na hekse toe gaan om God se wil te ken nie; gaan na die Skrif toe: “En as hulle vir julle sê: Raadpleeg die geeste van afgestorwenes en die geeste wat waarsê, wat piep en mompel—moet ‘n volk nie sy God raadpleeg nie; moet vir die lewendes die dooies gevra word? Tot die wet en tot die getuienis! As hulle nie spreek volgens hierdie woord nie, is hulle ‘n volk wat geen dageraad het nie.” (Jesaja 8:19-20).

 

As jy behep is met die toekoms, vertrou jy nie die Here nie. God sê ons moenie oor die toekoms bekommer nie (Matteus 6:34). Hy ken die toekoms en het al ons dae beplan en bepaal – vertrou Hom (Jesaja 46:9-10, Psalm 139:16). Eintlik is dit beter dat jy nié weet wat in die toekoms gaan gebeur nie. Saul wou graag weet, en toe vind hy uit dat die hy die volgende dag sou sterf (1 Samuel 28:19).

 

‘n Predikant het my gebel oor ‘n man in sy kerk wat ‘n sterk seksuele drang het vir perde. Dié man moes eintlik summier van die kerk afgesny word (vgl. die beginsel in 1 Korintiërs 5:1-2, 13). In die Ou Testament sou hy die doodstraf gekry het.

 

Om met ‘n dier gemeenskap te hê bring die mens af tot op die vlak van ‘n dier. Dit ontheilig die mens en die huwelik, en daarom moet beide die mens en die dier gestenig word (v.19, vgl. Levitikus 18:23, 20:15-16, Deuteronomium 27:21, Hebreërs 13:4).

 

God is nie soos die mens nie, maar is rein en getrou aan sy bruid (Efesiërs 5:25-32). Moenie geestelik hoerereer met afgode of die wêreld, en so ontrou wees aan Hom nie (Jeremia 3:9, Jakobus 4:4). Iemand wat afgode aanbid het, is met die banvloek getref (v.20, vgl. Deuteronomium 17:2-5). Pinehas het ‘n spies deur ‘n Israelitiese man en Midianitiese vrou gesteek oor hulle afgodery en immorele dade (Numeri 25:2, 7-8). Elia het die Baälprofete in Israel geslag (1 Konings 18:40). Jehu het die Baälprofete in hulle eie tempel verbrand (2 Konings 10:25). Ons moet soos Jesus wees wat vir Satan gesê het: “Die Here jou God moet jy aanbid en Hom alleen dien.” (Matteus 4:10). God is jaloers en deel sy eer met niemand nie.

 

Aanbid God met totale toewyding. Moenie ‘n halwe hart hê wat verdeeld is tussen Hom, geld, besittings, seks, familie, mense se applous (hoeveel ‘likes’ jy het op Facebook) plesier, werk, sport, tegnologie nie (v.20, vgl. Jakobus 1:8, 4:4, 8, Lukas 14:26, 33, Matteus 6:24). As jy God alleen moet dien, moet jy ook nie saam met Moslems, Hindus, Jode, en Katolieke bid nie. Ons dien nie dieselfde God nie (Johannes 14:6).

 

Hoekom moet jy so optree met betrekking tot seksuele sonde, okkulte, en afgode? Mense wat hierdie dinge doen gaan hel toe. Die Skrif sê: “Maar wat die vreesagtiges aangaan en die ongelowiges en gruwelikes en moordenaars en hoereerders en towenaars en afgodedienaars en al die leuenaars hulle deel is in die poel wat brand met vuur en swawel: dit is die tweede dood.” (Openbaring 21:8).

 

Verdrukking en vergelding (22:21-27)

Moenie vreemdelinge, weduwees, weeskinders, en armes verdruk nie (v.21-27, Deuteronomium 27:19). Het die vreemdelinge dalk Israel toe gekom omdat daar ‘n hongersnood in hulle land was, of omdat hulle die God van Israel wou dien? Daarom moes die volk hulle nie verdruk nie. Die Israeliete moes onthou dat hulle self slawe was in Egipte (v.21). Hulle moes onthou hoe hulle aanvanklik Egipte toe getrek het, omdat daar ‘n hongersnood was in Kanaän.

 

Die Israeliete moes nie die weduwees en weeskinders (kinders wat nie ‘n pa het nie, en nie noodwendig kinders wat beide ouers verloor het nie) verdruk nie. Die volk moes hulle nie mishandel, uitbuit, ignoreer, hulle erfdeel steel, of hulle indoen in die mark nie (v.22, Spreuke 23:10-11). Weduwees en weeskinders in Moses se tyd was baie meer ‘down en out’ as in ons dag. Hulle het nie ‘n pensioen gehad nie, en kon dus nie vir hulleself en hulle kinders sorg nie.

 

God gee om vir hulle en sou hoor as hulle onder verdrukking uitroep. Hy verskaf reg aan weduwees en wese (Deuteronomium 10:18). “‘n Vader van die wese en ‘n regter van die weduwees is God in sy heilige woning.” (Psalm 68:6). God rig weduwees en weeskinders weer op (Psalm 146:9). As jy hulle onderdruk, sal sy toorn brand. Deur jou dood te maak sal die Here sorg dat geregtigheid geskied, dat jóú vrou ‘n weduwee word en jou kinders vaderloos (v.23-24).

 

Wees lief vir vreemdelinge; moenie xenofobies wees nie. Onthou dat jy self ‘n vreemdeling is op die aarde (1 Petrus 2:11, Hebreërs 11:13). Dis nie dat ons onwettige immigrasie goedkeur nie. Tog moet jy vra hoekom hulle uit hulle tuisland weg is? Is hulle vervolg of verdruk? Is daar nie kos in hulle land nie? Is hulle werkloos of arm? Wees gaaf met Chinese, mense uit Sentraal- en Wes Afrika, Zimbabweërs, Bangladeshi’s en ander uitlanders in Suid-Afrika. Moet hulle nie dreig sodat jy omkoopgeld kan kry nie. Praat stadige Engels, wees vriendelik, mededeelsaam, en hulpvaardig. Onthou dat Suid-Afrika aan God behoort en nie aan ons nie. Wees daarom barmhartig.

 

George Müller het in sy leeftyd vir 10 000 weeskinders gesorg. Charles Spurgeon en George Whitefield het ook weeshuise gestig. Twee van my kollegas is betrokke by ‘n kinderhuis in Pretoria. ‘n Ander een lei Bybelstudies by ‘n kinderhuis in Kempton Park. Volgens v.22 is dit wat God wil hê.

 

Doen goed aan weduwees, weeskinders, en armes. Sorg eers vir mense in jou gesin en familie wat so is (1 Timoteus 5:8). Daarna help jy mede-gelowiges wat in dié posisie is, en dán eers ongelowiges (Galasiërs 6:10). Ken jy ‘n enkel ma wat klein kinders het en finansieel sukkel? Dalk ‘n weduwee? Kan jy met kos of geld help?

 

Moenie die lui persoon wat by die robot bedel aanmoedig in sy luiheid deur vir hom geld te gee nie. Help dalk met klein werkies as jy kan. As daar jong kinders is wat bedel sal dit gaaf wees om vir hulle kos te koop. Moet verkieslik nie vir hulle geld gee nie. Hulle sal dalk gom koop en is buitendien onervare met geld. Koop eerder self iets. God sal jou straf as jy die weduwees, wese, en armes ignoreer, wegjaag, of in jou hart verag (v.24, Spreuke 21:13, 17:5, 28:8).

 

Pasop egter dat jy nie in ‘n sosiale evangelie verval, deurdat jy kos en komberse gee sonder om die evangelie te deel nie. Die kerk se taak is nie primêr om kos en klere te gee nie. Tog kan ons as individue hierdie mense help.

 

Hoekom moet ons gaaf wees met weduwees, weeskinders, en armes? Dít is wat dit beteken om soos Jesus te wees, ware godsdiens te beoefen, en die Here te dien. Jesus self was immers goed vir weduwees (Lukas 7:13, Johannes 19:26-27). Hy het sy lewe vir ons afgelê, en ons behoort ook op te offer vir ons broers (1 Johannes 3:16-18). Hy het arm geword, sodat ons deur sy armoede hemelse rykdom kan ontvang (2 Korintiërs 9:8). Godsdiens sonder hulp aan dié mense is leeg en nutteloos (Jakobus 1:27). Hulp aan die arm gelowiges was ‘n opdrag aan die vroeë kerk (Galasiërs 2:10). As jy hierdie dinge aan mede-gelowiges doen, doen jy dit aan Jesus (Matteus 25:35-40).

 

Toe ek my kar gekoop het, het die bank 12.5% rente gevra. ‘n Vrou in ons kerk het my gehelp om dit af te bring na 10% toe. Vir mede-gelowiges moet ons nie 10% of 5% rente vra nie, maar niks. Ek ken ‘n goeie kerk wat vir arm lidmate geld leen sonder om ‘n sent rente te vra. Dis die beginsel in v.25-27.

 

Moenie ‘n arm Israeliet wat geld leen verdruk of vir hom rente vra nie (v.25, vgl. Deuteronomium 23:19-20). Hy leen juis geld omdat hy niks het nie. As jy nog rente oplaai sal jy hom finansieel sink. Wees eerder barmhartig soos God.

 

Die arm man besit niks nie. Hy het geen waarborg om te wys dat hy jou sal terugbetaal nie. Al wat hy besit is die klere op sy rug. Sy kleed kleed hou hom warm in die koue woestyn nagte. As jy dan sy kleed as waarborg neem, moet jy dit nie oornag hou nie (v.26-27, vgl. Deuteronomium 24:10-13, Amos 2:8). As jy sy kleed ná sononder hou is jy genadeloos, ongenaakbaar, en wreed. Jy gee meer om oor geld as oor mense. God sal Hom oor die arme ontferm as hy in die koue nag uitroep, en Hy sal jou straf (v.27). Dalk wonder jy: ‘Maar wat as hy met my geld verdwyn?’ Moenie laat dit jou kwel nie. Leen sonder om terug te verwag (Lukas 6:34-35). God sal met hom afreken. Sy gewete sal hom pla. God sal hom straf en jou vergoed.

 

Opstandigheid en offers (22:28-31)

‘n Predikant wat nou in die hemel is, is afgedank toe hy in ‘n erediens vir die regering gebid het. Afrikaners is lief daarvoor om die regering sleg te sê. God sê egter ons moenie (v.28).

 

God is heilig, en daarom moet ons nie sy Naam of die leiers wat Hy aangestel het (goed of sleg) vloek nie (v.28). Die Bybel sê: “Herinner hulle daaraan om onderdanig te wees aan owerhede en magte, om gehoorsaam te wees, bereid tot elke goeie werk; om niemand te belaster nie” (Titus 3:1-2). Paulus het die (slegte en onregverdige) hoëpriester belaster. Toe hy dit besef het, het hy bely: “Ek het nie geweet, broeders, dat hy hoëpriester is nie, want daar staan geskrywe: Van ‘n owerste van jou volk mag jy nie kwaad spreek nie.” (Handelinge 23:5).

 

Dalk verdien die leiers onder wie jy staan nie respek nie. Die God wat hulle aangestel het verdien egter jou respek, en daarom moet jy hulle eerbiedig. Jy eer God deurdat jy hulle eer. Vrees God en eer die keiser (1 Petrus 2:17). As jy die leiers weerstaan, weerstaan jy dit wat God aangestel het (Romeine 13:2). Jy moet daarom respek hê vir die president, ministers, stadsraad, polisie, en ook jou geestelike leiers. Ons moet eerder vir ons leiers bid as om oor hulle te kla (1 Timoteus 2:1-2). Gehoorsaam die owerhede en betaal belasting: dit is wat God van jou vra (Romeine 13:1-7). Jy hoef egter nie te sondig as hulle dit van jou vereis nie. In dié geval moet jy soos die apostels sê: ‘Ons moet eerder aan God gehoorsaam wees as aan mense.’ (sien Handelinge 4:19, 5:29).

 

Ken jy die storie van die sendeling wat in die erediens vir gemeente dankie gesê het vir die ou teesakkies, geskeurde t-hemde, en stukkende speelgoed? God wil nie hê jy moet jou oudste goed vir sy werk gee nie. Erken en dank God deur vir Hom die beste te gee (v.29-30).

 

God se volk moes uit die volheid van hulle oes en die uitvloei van hulle wynpars vir Hom offer (v.29). Hulle moes dit veral by die jaarlikse feeste doen (23:16, 19). God het vir hulle voorspoed gegee. Hulle moes soos Hy wees en uit ‘n vrywillige hart hulle beste vir Hom teruggee (Spreuke 3:9-10). Hulle bydraes, tiendes, en offers sou gaan vir die Leviete, armes, weduwees, weeskinders, en vreemdelinge (Deuteronomium 14:22-29).

 

Die Israeliete moes ook die eersgebore seun vir die Here gee (v.29). So sou hulle onthou hoe God die eersgeborenes van Egipte getref het, maar hulle oudstes gespaar het (hfst.12). Die eersgeborenes het die hele volk verteenwoordig. Dit het gewys dat God die hele volk as sy eie neem. Hierdie eersgeborenes moes hulle met ‘n lam loskoop (hfst.13). God self het Sý eersgeborene, Sý Lam geoffer om óns los te koop (Johannes 3:16, Hebreërs 1:6). Later het God die Leviete in plek van die eersgeborenes geneem (Levitikus 3:45).

 

‘n Israeliet se eersgebore skaap of bees moes hy op die agtste dag aan die Here offer (v.30, vgl. Genesis 17:12). Die volk self was ‘n heilige offer wat aan die Here afgesonder is (v.31, vgl. 19:6, Levitikus 19:44-45). Daarom mag hulle nie onrein vleis geëet het nie: vleis wat deur wilde diere verskeur en vol kieme is, waarvan die bloed nie gedreineer is nie. Dié vleis moes hulle vir die honde gooi (v.31).

 

Gee jou beste vir die Here. Jy moet egter nie die kos uit jou gesin se mond neem, onder die voorwendsel dat jy vir die Here gee nie (Matteus 15:5-6). Jy moet ook nie jou bydrae beperk tot geld en sê jy kan nie gee nie. Gee eers jouself (Romeine 12:1, 2 Korintiërs 8:5). Daarná kan jy jou tyd, geld, diens, geestelike gawes, vaardighede, kennis, kar, petrol, huis, bed, kos, tee, koffie en meer gebruik in sy diens.

 

Jy moenie jou slegste vir die Here gee, terwyl jy vir jouself die beste hou sodat jy lekker kan lewe nie. Herwerk jou begroting sodat jy vir die Here kan gee. Pasop dat jy nie jou begroting uitwerk, en vir die Here gee as jy iets oor het nie. Gee eerste vir die Here en betaal dán die res.

 

Hoekom moet jy op dié manier gee? Die Here verdien die beste. “Is dit vir julle self wel tyd om in julle betimmerde huise te woon, terwyl hierdie huis in puin lê?” (Haggai 1:4). As jy volop en met blydskap vir die Here gee, sal Hy jou seën. So sê 2 Korintiërs 9:6-7, en dít is die beginsel in Maleagi 3:10.

 

 

Hofsake en haat (23:1-9)

Almal ken die kinderspeletjie, telefoontjie. Die eerste persoon fluister iets vir iemand anders. So fluister elkeen dit vir die volgende persoon. Op die einde lag almal, omdat die boodskap skeef uitgekom het. En so is dit met skinder: ‘Het jy gehoor?’ (v.1). Uiteindelik word daar stertjies aangelas, en kom die boodskap skeef uit.

Moenie vals gerugte versprei, op hoorsê praat asof jy die persoon se motiewe ken, of dink jy het al die feite nie (v.1). “Jy mag nie as ‘n kwaadspreker onder jou volksgenote rondloop nie. Jy mag nie teen die lewe van jou naaste optree nie. Ek is die HERE.” (Levitikus 19:16). Moenie bitter wees, sodat jy iemand anders se naam swartsmeer nie. Jy moet jou naaste liefhê soos jy jouself liefhet, en die saak uitpraat. “Jy mag jou broer in jou hart nie haat nie. Jy moet jou naaste vrymoedig berispe, sodat jy om sy ontwil geen sonde op jou laai nie. Jy mag nie wraakgierig of haatdraend teenoor die kinders van jou volk wees nie, maar jy moet jou naaste liefhê soos jouself. Ek is die HERE.” (Levitikus 19:17-18). Moenie bose planne maak om valslik teen jou naaste te getuig nie (v.1, 20:16). Jou woorde mag slegte gevolge vir jou naaste inhou (soos vir Nabot, Stefanus, Paulus, en Jesus). Maar God sal ook sorg dat daar slegte gevolge is vir jou (Deuteronomium 19:16-21).

 

Moet dan nie vals stories versprei om die braaivleis vuur, op Facebook, in die koerant, by die Bybelstudie, in jou gebede by die biduur nie. Selfs as dit waar is, moet jy nie ander mense afbreek nie. Sit eerder en praat dit uit. Sal dit wat jy wil oorvertel opbouend wees vir ander? Sal dit God verheerlik? Hou dan jou tong in toom. Maak reg waar jy van ander geskinder het.

 

Die beste is dat jy glad nie skinder nie. Jou tong kan groot skade aanrig (Jakobus 3:6). As jy eers ‘n ander se reputasie beskadig het, is dit moeilik om dit reg te stel en die persoon se vrienskap terug te wen (Spreuke 18:19). Dis asof jy langs ‘n pad in die winderige Kaap loop en ‘n papier in klein stukkies skeur. Hoe sal jy ooit elke stukkie terugkry en dit weer aanmekaar vasplak? Dis asof jy spykers in ‘n paal kap. Jy kan die spykers uittrek, maar die merke bly.

 

By ‘n konferensie het Melvin Tinker vertel van die ASCH toets. Drie mense het op ‘n paneel gesit. Een van hulle was ‘n proefkonyn; die ander twee het geweet wat aangaan. Drie lyne is op ‘n skerm gewys. Hulle moes die langste een kies. In die begin het almal die regte antwoord gekies. Later het die twee ‘ingeligtes’ aspris die verkeerde antwoord gekies. Aanvanklik het die proefkonyn gestry, maar later was hy bang om dom te lyk, en het hy saam met hulle die verkeerde antwoord gekies.

 

By ‘n Baptiste vergadering het iemand aansoek gedoen vir leraarskap. Na my mening moes die persoon nie ‘n leraar gewees het nie. Toe almal egter hulle hande opsteek om hom in te stem, het ek ook. ‘n Kollega het dit gesien en vir my gesê: ‘People pleaser!’ Ek moes my vrees vir mense bely.

 

Moenie so wees nie (v.2). Wees eerder soos Athanasius. Hy het vir die Godheid van Christus geveg. Toe sy vriende vir hom sê: ‘Athanasius, the whole world is against you!’ het hy gesê, ‘Then is Athanasius against the whole world!’

 

Moenie ‘n marionet wees van ander se wense, mense se opinies vrees, ‘n ‘people pleaser’ wees wat die stroom volg, of die meerderheid volg in die hof omdat jy bang is mense kyk jou snaaks aan nie (v.2). Wees soos Jesus. Selfs sy vyande moes erken: “Meester, ons weet dat U waaragtig is en die weg van God in waarheid leer en U aan niemand steur nie, want U sien nie die persoon van mense aan nie” (Matteus 22:16).

 

Stuart Olyott is reg: ‘Go with the crowd and you go to hell.’ Daar is baie mense op die breë weg (Matteus 7:13). Moenie partydig wees teen ‘n arm man in die hof nie. Moet hom nie afskryf omdat hy nie kan betaal nie, maar moet hom ook nie bejammer net omdat hy arm is nie. Dié reël geld ook vir die kwota stelsel in ons land. God wil hê ons moet regverdig wees (v.3, Deuteronomium 1:17).

 

Die Skrif waarsku: “Die vrees vir die mens span ‘n strik; maar hy wat op die HERE vertrou, sal beskut word.” (Spreuke 29:25). Moenie glo die meerderheid se opinie is altyd reg nie. Wees besorgd vir die waarheid en geregtigheid; nie vir populariteit, mense se guns, of groepsdruk nie. Moenie bang wees om ‘nee’ te sê, omdat jy mense se fronse vrees nie.

 

Dalk stem jy nie saam met die verkeerde nie, maar jy bly stil omdat jy bang is om dom te lyk. Of jy vrees die meerderheid en deel nie die evangelie nie. As jy mense vrees sal jy Jesus verloën soos wat Petrus gedoen het.

 

‘n Winkel eienaar in Barnstaple, Engeland het op R.C. Chapman gespoeg terwyl hy besig was om te preek. ‘n Tyd later het ‘n ryk familielid vir Chapman kom kuier. Hy wou graag vir hom kruideniers koop. Chapman was dankbaar en het vir die familielid gevra om sy ‘vyand’ (die man wat op hom gespoeg het) se winkel te ondersteun. Die man het so gedoen. Hy was egter haastig en het die kruidenier gevra om die pakkies by Chapman se huis af te laai. Die kruidenier was geskok en gedink daar moet ‘n fout wees. Chapman se familielid het gesê: ‘Chapman het spesifiek gevra ek moet jóú winkel ondersteun.’ Die man het met trane na Chapman toe gekom, sy sonde bely, en in Jesus geglo.[1] Dís die les in v.4-5.

 

Soos God sý vyande liefhet, moet jy jóú vyande liefhê (v.4-5, Matteus 5:43-48, Romeine 5:8, 10). Liefde is nie maar net ‘n emosie nie, maar loop uit in praktiese dade. Dis so prakties soos om jou vyand se verdwaalde vee terug te bring, of sy oorlaaide pakdier op te help as dit onder ‘n swaar vrag lê en nie kan opstaan nie (v.4-5). Die beste manier om jou vyand te wen is om hom in ‘n vriend te verander.

 

Hoe kan jý jou vyand liefhê? Doen goed aan hom, seën hom, bid vir hom, gee vir hom kos, groet hom, gee vir hom geskenke, help hom in sy nood (Lukas 6:27-36, Matteus 5:43-48, Romeine 12:20-21). Hoekom moet jy so doen? As jy dít doen sal God jou beloon en sal jy ‘n seun van die Allerhoogste wees (Lukas 6:35). Ongelowiges kan ander liefhê. Maar net ‘n Christen kan opreg sy vyande liefhê. Dis ‘n baie sterk getuienis as jy jou vyande liefhet.

 

Die bekendste voorbeeld van omkopery in die afgelope jare is seker die Hansie Cronjé skandaal. Die Indiërs het hom betaal om aspris die wedstryd te verloor. Hy is uitgevind en lewenslank uit krieket geskors. God waarsku hierteen (v.8).

 

Moenie die reg wat die arme toekom verdraai nie. Die hof moenie aspris sy saak uitrek of uitstel om ekstra geld te kry nie (v.6, 3). Die regter moet regverdig en onpartydig wees soos God (vgl. Lukas 18:1-8, Romeine 2:11). Ons mag nie vals klagtes maak, iemand onnodig dagvaar, of ‘n onskuldige en regverdige persoon teregstel nie (soos wat sondaars die onskuldige Jesus gekruisig het). As ons dít doen sal God nié onregverdig wees soos ons nie; Hy sal ons straf (v.7).

 

Moenie omkoopgeld of omkoopgeskenke aanvaar om die gereg te verdraai nie (v.8). Omkopery laat die beste prokureurs skeef dink, sodat hulle die skuldige vrylaat en die onskuldige veroordeel (v.8). God sien dit en sal hulle straf.

 

Pasop dan vir omkopery. Moenie vir die verkeersman, prokureur, of polisie geld gee, sodat jy kan vrykom nie. Moenie vir die afrigter of skool geld gee, sodat jou kind in die span kan kom nie. Moenie vir kliënte geskenke gee, sodat jy hulle by ander maatskappye kan wegrokkel nie. Moenie ekstra geld gee sodat jou paspoort gouer kan reg wees nie. Moenie geld gee om inligting oor die vraestel te kry nie. Moenie lui wees en iemand betaal om jou skooltaak te doen nie. Moenie geld betaal om makliker jou lisensie te kry nie. Moenie geld gee, sodat jy makliker verby doeane kan kom nie.

 

God sien dit alles. Jou sonde sal jou inhaal (Numeri 32:23). As jy met omkopery besig is sal jy probleme in jou huis hê (Spreuke 15:27).

 

Moenie vreemdelinge onderdruk nie (v.9). God het reeds in die vorige hoofstuk dié opdrag gegee (22:21). Die feit dat hy dit herhaal wys dat God besorg is oor vreemdelinge. Die volk moes onthou hoe húlle in Egipte onderdruk is (v.9).

 

Michelle werk as ‘n chef in ‘n Chinese restaurant. Chris eet gedurig daar oor etensuur. Hy sien altyd haar silhoeët agter die Chinese blinders. Hy geniet die sig en dink sy is aantreklik. Eendag kom sy uit om vir die bestuurder iets te vra. Chris val amper van sy stoel af. Haar lewende voorkoms is tien keer mooier as haar pragtige silhoeët. Na ‘n jaar ontmoet hy haar. Sy is nog ouliker as wat sy mooi is. Hulle raak vriende en trou uiteindelik.

 

Moenie vashak by God se silhoeët in die siviele wet nie. Beweeg aan na Jesus in die Nuwe Testament, want in Hóm sien ons meer as net ‘n silhoeët: ons sien God in die beeldskone heerlikheid van sy karakter (Johannes 14:9, 1:18).

Ek het Maandag ‘n debat gekyk tussen twee ateïste en twee Baptiste Christene. Met verwysing na die siviele wet het die ateïste gesê God is immoreel: Hy vereis die doodstraf vir klein misdade, is jaloers, onregverdig, en keur slawerny goed. Ek hoop Eksodus 22:16-23:9 het jou anders oortuig.

[1] Petersen, Robert Chapman, p.147

’n Tyd om te gee

Giving gift

Waar het die idee van Kersvader ontstaan?  In die vierde eeu was daar ‘n biskop van Mira genaamd Nicholas.  Toe hy jonk was het hy groot rykdom geërf toe sy ouers dood is.  Hy het met vrygewigheid aan die armes uitgedeel.  Op 6 Desember 326 n.C. is hy dood.[1]  ‘n Ander teorie sê dat daar in die sesde eeu, in die tyd van keiser Justinian, ‘n Nicholas van Sion gelewe het.  As ‘n huldeblyk aan die vrygewige Nicholas van Mira, het Nicholas van Sion op 6 Desember geskenke aan kinders uitgedeel.[2]  In Nederland het hulle hom Sante of Sinter Klaas genoem.  Vandaar die naam Santa Claus.  Ongelukkig het ons hom verafgod, sodat Kersfees oor hóm gaan en nie oor Jesus nie.  Die punt is eenvoudig dít:  soos Nicholas van Mira moet ons vrygewigheid nie tot een dag in die jaar beperk wees nie.  Om ons aan te spoor om deurgaans te gee gebruik Paulus in 2 Korintiërs 8:9 twee motiverings.

 

Ons ervaring

Hou jou kinders daarvan om by SPUR te eet?  Die meeste van hulle weet nie wat die naam beteken nie.  Die Afrikaanse woord is ‘spoor’ en verwys na ‘n klein metaal wieletjie agter op die hak van cowboys se stewels.  Dit is die ‘chink chink chink’ geluid wat jy op films hoor wanneer ‘n cowboy in ‘n kroeg instap.  Hulle het die punte van die wieletjie teen die perd se sy gedruk om hom te laat hardloop of om hom in ‘n sekere rigting te lei.

 

Die arm Christene in Jerusalem het hulp nodig gehad.  Die gemeentes in die noordelike en suidelike provinsies[3] van Griekeland het ingestem om ‘n bydrae te maak.  Paulus het die gemeentes (onder andere Korinte in die suide) besoek om die geld te ontvang en Jerusalem toe te neem.  Om die Korintiërs aan te spoor (‘spur’!) om te gee het hy die voorbeeld van die brandarm Macedoniërs gebruik, “dat onder baie beproewing deur verdrukking hulle oorvloedige blydskap by hulle diepe armoede oorvloedig was in hulle ryke milddadigheid.

Want hulle was na vermoë—ek betuig dit—ja, bo vermoë gewillig, en het ons met groot aandrang gesmeek dat ons hulle gawe en hulle deel in die diensbetoning aan die heiliges moet ontvang; en het nie alleen gedoen soos ons verwag het nie, maar het hulself eers aan die Here gegee, en toe aan ons deur die wil van God” (v.2-5).

 

Dit was ‘n goeie spoor, maar was dit sy mees effektiewe spoor?  Hoe kon hy die Korintiërs aanspoor om vir die armes te gee?  Sou hy die wet gebruik en sê dat hulle, soos die Jode in die Ou Testament, ‘n tiende moet gee?  Blykbaar nie:  “Ek sê dit nie as ‘n bevel nie” (v.8).  Genade is ‘n beter spoor:  “Want julle ken die genade van onse Here Jesus Christus” (v.9).  Die Korintiërs het ‘n intieme kennis en ervaring van God se genade gehad.  Hulle het teen God gerebelleer, gelewe asof Hy nie bestaan nie.  En tog het Hy sy Seun gestuur om die straf te kry wat hulle verdien het.  Jesus het ewige lewe en vrede vir hulle gegee – verniet.  Nou was Hy húlle Here Jesus Christus (v.9).  Die Griekse werkwoord ‘ken’ staan in ‘n voortdurende tydsvorm en dui aan dat hulle aanhoudend sy genade ervaar het.  Kan enigiemand dié genade ervaar en nié aan ander genade bewys nie?  Selfs meer as dit:  dié genade het hulle harte verander en instaat gestel om ander lief te hê en te gee (v.9, 1).

 

Laat God se genade jou aanspoor om genadig met ander te wees, sodat jy met ‘n oop hand gee.  Kan jy genadig wees as jy self nog nie God se genade ervaar het nie?  Om sy genade te smaak moet jy eers besef dat jy ‘n groot sondaar en Hy ‘n groot Verlosser is.  Besef dat God jou sonde haat en dat Jesus jou enigste hoop is.  As jy jou bekeer sal jy sy genade ontvang en vergewe word.  Hoe moet jy op sy genade reageer?

 

[1] Laat sy genade, nie die tiende-wet nie, jou dryf wanneer jy vir sy werk gee.

 

[2] Deel die genade wat jy ontvang het, met ander.  Deel dit onder andere deur die evangelie vir ander te vertel.

 

[3] Jy het teen God gesondig en tog was Hy genadig om jou te vergewe.  Wees só genadig met die wat teen jóú sondig:  “vergeef mekaar soos God ook in Christus julle vergewe het.” (Efesiërs 4:32).

 

[4] Gee uit die bloute vir iemand ‘n geskenk, al het sy of hy dit nie verdien nie.  Kersgeskenke is ‘n goeie voorbeeld.

 

Hoekom sê die Bybel dat God se genade jou moet motiveer om te gee?  God sê so omdat net genade jou hart kan verander.  Die wet kan dit nie regkry nie.  Daarom weet nét gelowiges hoe om vir hulle vyande te gee.  Jesus het gesê:

 

“En as julle dié liefhet wat vir julle liefhet, watter dank het julle?  Want die sondaars het ook dié lief wat vir hulle liefhet.  En as julle goed doen aan die wat aan julle goed doen, watter dank het julle?  Want die sondaars doen ook dieselfde.  En as julle leen aan dié van wie julle hoop om terug te ontvang, watter dank het julle?  Want die sondaars leen ook aan die sondaars, om net soveel terug te ontvang.  Maar julle moet jul vyande liefhê en goed doen en leen sonder om iets terug te verwag, en julle loon sal groot wees; en julle sal kinders van die Allerhoogste wees; want Hy self is goedertieren oor die ondankbares en slegtes.  Wees dan barmhartig, soos julle Vader ook barmhartig is.” (Lukas 6:32-36).

 

Sy voorbeeld

Chris was die eerste boer wat ‘n biljoenêr geword het.  Sy bankrekening is $15 biljoen sterk.  Op ‘n dag het hy besluit om sy boerdery, geld, en rykdom te los om Indië toe te trek.  Hy het tussen die armstes gaan woon en soos hulle geleef.  Dít het hy gedoen om hulle te leer om te boer, sodat hulle ryk kon word.

 

Hierdie kort gelykenis gee vir ons ‘n idee van wat Jesus vir ons gedoen het.  Jesus is die Seun van God.  Hy is die Here.  Hy het die ewige skatte van die hemel gehad.  Sy woorde was:  “Alles wat die Vader het, is myne” (Johannes 16:15).  “En nou, Vader, verheerlik My by Uself met die heerlikheid wat Ek by U gehad het voordat die wêreld was.” (Johannes 17:5).  God het Hom “as erfgenaam van alles aangestel” (Hebreërs 1:2).  Uit liefde vir ons het Hy sy hemelse heerlikheid verlaat.  Beteken dit dat Hy vir 33 jaar opgehou het om God te wees?  Het Jesus tydens sy aardse lewe opgehou om alomteenwoordig, almagtig, en alwetend te wees?  Hoe het Hy die storm stilgemaak as Hy nie almagtig was nie (Matteus 8:27)?  Hoe het Hy die Fariseërs se gedagtes geken as Hy nie alwetend was nie (Matteus 9:4)?  Hoe kon Hy sê:  “waar twee of drie in my Naam vergader, daar is Ek in hul midde… Ek is met julle al die dae tot aan die voleinding van die wêreld” (Matteus 18:20, 28:20), as Hy nie alomteenwoordig was nie?  Ja, in sy menslike natuur kon Hy nie hierdie dinge doen nie.  Maar in sy Godheid het en kon Hy dit altyd doen.  Jesus het nooit opgehou om God te wees nie.  Maar Hy het sy hemelse heerlikheid verlaat en aarde toe gekom om ons te red.

 

Jesus het soos ons geword:  arm.  Dít is wat die mens in sy sondige toestand is.  Jesus het ons sondige vlees op Homself geneem (Romeine 8:3).  Dit beteken nie Hy het gesondig nie, maar dat Hy die gevolge van die sondeval in sy liggaam gevoel het.  Hy het moeg geword, pyn ervaar, hartseer geword, honger gehad, en gesterf.  Die wêreld het Hom nie verwelkom nie.  As baba is Hy in ‘n krip neergelê.  Hy was arm en het soos ‘n misdadiger gesterf.  “Hy, wat in die gestalte van God was, het dit geen roof geag om aan God gelyk te wees nie, maar het Homself ontledig deur die gestalte van ‘n dienskneg aan te neem en aan die mense gelyk geword; en in gedaante gevind as ‘n mens, het Hy Homself verneder deur gehoorsaam te word tot die dood toe, ja, die dood van die kruis.” (Filippense 2:6-8).

 

Omdat Hy ons ‘armoede’ op Homself geneem het, kan ons die heerlikheid en rykdom van die hemel erf:

 

  • “en as ons kinders is, dan ook erfgename, erfgename van God en mede erfgename van Christus, as ons naamlik saam met Hom ly, sodat ons ook saam met Hom verheerlik kan word.” (Romeine 8:17).
  • “Laat niemand dan op mense roem nie, want alles behoort aan julle; of dit Paulus is of Apollos of Céfas of die wêreld of lewe of dood of teenswoordige of toekomstige dinge—alles behoort aan julle; maar julle behoort aan Christus, en Christus aan God.” (1 Korintiërs 3:21-23).
  • “Geseënd is die God en Vader van onse Here Jesus Christus wat ons geseën het met alle geestelike seëninge in die hemele in Christus” (Efesiërs 1:3).
  • “die evangelie van die onnaspeurlike rykdom van Christus” (Efesiërs 3:8).
  • “Luister, my geliefde broeders—het God nie die armes van hierdie wêreld uitverkies as rykes in die geloof en erfgename van die koninkryk wat Hy beloof het aan die wat Hom liefhet nie?” (Jakobus 2:5).
  • “sodat ons ‘n onverganklike en onbesmette en onverwelklike erfenis kan verkry, wat in die hemele bewaar is vir ons” (1 Petrus 1:4).

 

Gee soos Jesus.  Hoe is dit?  Moenie net oor kerstyd gee, slegs vir geliefdes gee, net gee as jy dit kan bekostig, of mededeelsaamheid tot geld beperk nie.  Gee jouself vir die Here en vir ander.  Gee geskenke.  Kan jy jou vaardighede, tyd, energie, en gebede gee om ander te help?  Dalk kan jy jou oor gee om na iemand se hartseer of probleme te luister.  Laat Jesus se krip en kruis jou dryf om met opoffering te gee, sodat verlore sondaars ewige rykdom mag beërwe (6:10).  Vir party sal dit prakties beteken hulle moet alle aardse rykdom los, en die evangelie Indonisië toe vat, sodat verlore sondaars ryk kan word.

 

Hoekom moet jy Jesus se voorbeeld hierin volg?  Laat die Skrif antwoord:

 

“Hy wat sê dat hy in Hom bly, behoort self ook so te wandel soos Hy gewandel het… Hieraan het ons die liefde leer ken, dat Hy sy lewe vir ons afgelê het; en ons behoort ons lewe vir die broeders af te lê.  Maar wie die goed van die wêreld het en sy broeder sien gebrek ly en sy hart vir hom toesluit, hoe bly die liefde van God in hom?  My kinders, laat ons nie liefhê met woorde of met die tong nie, maar met die daad en in waarheid.” (1 Johannes 2:6, 3:16-18).

 

R.G. LeTourneau het in graad 6 skool verlaat.  Later in sy lewe het hy skatryk geword.  Hy het die wêreld se nommer 1 grondverskuiwings besigheid gehad.  Hy het 90% van sy inkomste vir die verspreiding van die evangelie gegee, en op 10% gelewe.  Hy het in sy Here se voetspore gevolg en gegee, sodat ander die rykdom van die hemel kon geniet.  Is dit nie waaroor Kersfees, nee Christenskap, gaan nie:  “Want so lief het God die wêreld gehad, dat Hy sy eniggebore Seun GEGEE het, sodat elkeen wat in Hom glo, nie verlore mag gaan nie, maar die ewige lewe kan hê.” (Johannes 3:16)?

[1] http://calledconvictedconverted.com/tag/santa-claus/

[2] Alvin Schmidt, How Christianity Changed the World, p.393

[3] Macedonië en Agaje

Hoe om te gee vir God se werk

Poor widow

1 En ons maak julle bekend, broeders, die genade van God wat aan die gemeentes van Macedónië geskenk is, 2 dat onder baie beproewing deur verdrukking hulle oorvloedige blydskap by hulle diepe armoede oorvloedig was in hulle ryke milddadigheid. 3 Want hulle was na vermoë—ek betuig dit—ja, bo vermoë gewillig, 4 en het ons met groot aandrang gesmeek dat ons hulle gawe en hulle deel in die diensbetoning aan die heiliges moet ontvang; 5 en het nie alleen gedoen soos ons verwag het nie, maar het hulself eers aan die Here gegee, en toe aan ons deur die wil van God” (2 Korintiërs 8).

 

Die Bron (v.1)

In sy eerste gemeente het Martyn Lloyd-Jones en die sekretaris, E.T. Rees, gehoor dat een van die nuwe bekeerlinge (J.J.) brandarm is.  Voor sy bekering was J.J. ‘n dronkaard.  Hy het sy huis verniel – so erg dat ‘n mens nie meer daarin kon bly nie.  Die sekretaris wou vir J.J. help om ‘n nuwe huis te kry.  Maar J.J. kon nooit die deposito of die maandelikse paaiement van ‘n nuwe huis bekostig nie.  Lloyd-Jones en Rees het oor die saak gesels en besluit om die huis vir J.J. te koop.  Hulle het die deposito en maandelikse paaiemente aan die bank gedek, totdat die huis afbetaal was (Iain H. Murray, D. Martyn Lloyd-Jones:  The First Forty Years, volume 1, pp.237-238). 

 

Lloyd-Jones en Rees se voorbeeld is waardig om nagevolg te word.  Net so gebruik Paulus die voorbeeld van die Christene in noord-Griekeland (Berea, Filippi en Tessalonika in die Macedonië-streek) om die Korintiërs in die suide (Agaje) aan te spoor (v.1).  Dit is nie dat die Macedoniërs beter was as ander Christene nie.  Die feit dat hulle so mildelik bygedra het was God se genade wat in hulle gewerk het (v.1).  Deur sy lewe en kruisdood het Jesus hulle gered en die rykdom van die ewige lewe aan hulle gegee (8:9).  Hulle oorvloedige offergawe was ‘n uitdrukking van die oorvloedige lewe in hulle.  In 9:13 praat Paulus van hulle “belydenis aan die evangelie van Christus en oor die milddadigheid van die bydrae”.  God se genadige werk in die mens se hart maak dat hy graag in die Here se Koninkryk betrokke wil wees (ook met sy geld):

 

“Ook was die hand van God in Juda, sodat Hy hulle ‘n eensgesinde hart gegee het om die gebod van die koning en van die owerstes volgens die woord van die HERE uit te voer.” (2 Kronieke 30:12).

 

“U volk sal baie gewillig wees op die dag van u krygsmag” (Psalm 110:3).

 

“dit is God wat in julle werk om te wil sowel as om te werk na sy welbehae.” (Filippense 2:13).

 

Ons gee omdat God eerste gegee het (Johannes 3:16); omdat Hy ons gewillig máák om te gee.

 

Leer uit die voorbeeld van Christene in die Ou Testament, die vroeë kerk, die kerkgeskiedenis, en baie wat vandag nog lewe, om by te dra vir die Here se werk.  Dit sal jou aanspoor.  Paulus sê:  “Want ek ken julle bereidwilligheid waarop ek oor julle by die Macedóniërs roem, dat Acháje ‘n jaar gelede gereed was, en dat die ywer wat van julle uitgegaan het, baie ander aangespoor het.” (9:2).  “Wees my navolgers, soos ek dit ook van Christus is.” (1 Korintiërs 11:1).

 

Een rede hoekom party Christene nie gee nie, is omdat hulle nog nie God se genade in hulle harte ontvang het nie.  Iemand wat nie God se vrygewigheid verstaan nie, kan nie daarop reageer nie.  Daar is enkele mense wat nie gee nie, omdat hulle verkeerde lering ontvang het.  En dan is daar die invloed van materialisme.  Ons word deur die wêreld beïnvloed om meer en meer te wil hê, en nie om te gee nie (Romeine 12:2).  Moenie ingesuig word deur die maalkolk van materialisme nie.

 

Die gesindheid (v.2a)

John Piper skryf oor ‘n Christen-man in Haïti:

 

“The church was having a Thanksgiving festival, and each Christian was invited to bring a love offering.  One envelope from a Haitan man named Edmund held $13.  That amount was three months’ income for a working man there. Kelly was as surprised as those counting a Sunday offering in the United States might be to get a $6000 cash gift.  He looked around for Edmund but could not see him.  Later Kelly met him in the village and questioned him.  He pressed him for an explanation and found that Edmund had sold his horse in order to give the $13 gift to God.  But why hadn’t he come to the festival?  He hesitated and didn’t want to answer.  Finally, Edmund said, ‘I had no shirt to wear.’” (Let the Nations Be Glad, p.103).

 

Die Romeinse Ryk het inwoners van die Macedonië-streek swaar belas.  Daarby is Christene nog vervolg ook (1 Tessalonisense 2:14, 3:3-4).  Soos jy kan aflei was hierdie gelowiges diep in die put van armoede (v.2a).  En tog het hulle met oorvloed en blydskap bygedra vir die Here se werk.  Hulle was soos die weduwee in Lukas 21:1-4:  “En toe [Jesus] opkyk, sien Hy die rykes wat hulle gawes in die skatkis gooi.  En Hy het ook ‘n arm weduwee daar twee geldstukkies sien ingooi.  En Hy sê:  Waarlik, Ek sê vir julle dat hierdie arm weduwee meer as almal ingegooi het.  Want hulle almal het uit hul oorvloed by die gawes van God ingegooi, maar sy het uit haar gebrek ingegooi alles wat sy gehad het om van te lewe.”  Die Macedoniërs was nie tevrede om hulle blydskap in hulle omstandighede of in tydelike rykdom te vind nie.  Hulle het ‘n ewige blydskap en ware rykdom in Christus gevind:  “Want julle ken die genade van onse Here Jesus Christus, dat Hy, alhoewel Hy ryk was, ter wille van julle arm geword het, sodat julle deur sy armoede ryk kan word.” (8:9).  Met ander woorde, hulle was arm, maar ryk (Openbaring 2:9).  Ek wens elke Christen wil met hierdie gesindheid gee:  “…soos hy hom in sy hart voorneem, nie met droefheid of uit dwang nie, want God het ‘n blymoedige gewer lief.”  As jy só gee sal jy gou agterkom dat dit meer geseënd is om te gee as om te ontvang (Handelinge 20:35).

 

Die manier (v.2b-5)

[i] Gee met ‘n vrygewige hart:  “…ryke milddadigheid” (v.2b).  ‘n Boer moet mos volop saai, en ‘n gelowige moet vrylik gee (9:6).  Jesus sê:  “Gee, en aan julle sal gegee word.  ‘n Goeie maat wat ingedruk en geskud en oorlopend is, sal hulle in jul skoot gee, want met dieselfde maat waarmee julle meet, sal weer vir julle gemeet word.” (Lukas 6:38).  “the one who contributes, [must do so] in generosity” (Romeine 12:8, ESV).

 

[ii] Gee vrywilliglik:  “Want hulle was na vermoë—ek betuig dit—ja, bo vermoë gewillig” (v.3).  Ons meet onsself dikwels aan ander.  Wanneer ons geskenke koop, sê ons:  “Almal gee duur geskenke vir die vrou se verjaarsdag – ek kan met ‘n R50-geskenk daar aankom nie… Al die ander vroue dra duur aandrokke – ek kan nie hierdie goedkoop rok aantrek troue toe nie.”  En wanneer dit by offergawes kom, doen ons dieselfde.  Moet jouself nie aan ander meet nie.  Gee volgens wat jý kan.  God bepaal ‘n mens se inkomste.  Hy maak party mense ryk en ander arm (sien Deuteronomium 8:18, 1 Samuel 2:7, Spreuke 22:2).  Moenie soos ‘n ryk man wil gee as jy arm is, of soos ‘n arm man as jy ryk is nie.  Vergeet van ander – gee volgens hoe God jóú voorspoedig gemaak het:  “Maar voltooi nou die daad ook, sodat, net soos die bereidheid om te wil daar was, so ook die voltooiing kan wees uit wat julle besit.  Want as die bereidwilligheid daar is, is dit welgevallig volgens wat iemand besit, nie volgens wat hy nie besit nie… Soos geskrywe is:  Hy wat baie gehad het, het nie te veel gehad nie; en hy wat weinig gehad het, het nie te min gehad nie.” (v.11-12, 15).  “Op elke eerste dag van die week moet elkeen van julle self opsy sit en opspaar namate sy voorspoed is” (1 Korintiërs 16:2).

 

Gee volgens jou voorspoed!  Geen prediker het die reg om mense te manipuleer om te gee nie.  Populêre TV predikers boelie mense om vir hulle bedienings te gee.  Nog ‘n implikasie van die feit dat elkeen namate sy voorspoed moet gee, is dat die Nuwe Testamentiese Christen nie deur ‘n tiende wet gebind word nie.  Jou bydrae is vrywilliglik (v.3).  Paulus sê verder:  “Ek sê dit nie as ‘n bevel nie… sodat dit gereed kan wees as ‘n dankoffer en nie as iets wat afgepers is nie… Laat elkeen gee soos hy hom in sy hart voorneem, nie met droefheid of uit dwang nie” (v.8, 9:5, 7).  Die prinsiep van Paulus se skrywe aan Filemon geld ook vir ons geldelike bydraes:  “Maar sonder jou goedkeuring wou ek niks doen nie, sodat jou goedheid nie uit dwang sou wees nie, maar uit vrye keuse.” (Filemon 14).  Die Ou Testamentiese tiende vind nie sy eweknie in die offergawes van die Nuwe Testament nie, maar eerder in belasting wat ons aan die regering betaal.  Wanneer ons van offergawes praat, het die bydraes van God se kinders nog altyd op ‘n vrywillige basis geskied:

 

 “Sê aan die kinders van Israel dat hulle aan My ‘n offergawe moet bring; van elkeen wie se hart hom aandrywe, moet julle my offergawe bring.” (Eksodus 25:2). 

 

“Verder het Moses die hele vergadering van die kinders van Israel toegespreek en gesê:  Dit is die saak wat die HERE beveel het:  Neem van julle besittings ‘n offergawe aan die HERE.  Laat elkeen wat gewillig is in sy hart, dit bring, die offergawe van die HERE:  goud en silwer en koper… En elkeen wie se hart hom opgewek en elkeen wie se gees hom aangedryf het, het gekom:  hulle het die offergawe van die HERE gebring vir die werk aan die tent van samekoms en vir sy hele bediening en vir die heilige klere; die manne het met die vroue gekom, elkeen wat gewillig van hart was; hulle het gespes en ringe en vingerringe en halssierade, allerhande goue goed, gebring.  En elkeen wat ‘n offer van goud aan die HERE gewy het” (Eksodus 35:4-5, 21-22).

 

Dan moet jy die fees van die weke hou vir die HERE jou God ooreenkomstig die vrywillige offer van jou hand wat jy sal gee, namate die HERE jou God jou sal seën… elkeen volgens die gawe van sy hand ooreenkomstig die seën van die HERE jou God wat Hy jou gegee het.” (Deuteronomium 16:10, 17).

 

“En die volk was bly oor hulle gewilligheid, want met ‘n volkome hart het hulle vrywillig aan die HERE gegee, en ook koning Dawid was baie bly.” (1 Kronieke 29:9).

 

[iii] Gee met opoffering:  “Want hulle was…bo vermoë gewillig” (v.3).  Hulle was bereid om hulleself tekort te doen om ander te help.  ‘n Predikant wat ek ken was baie vrygewig (meer as enigiemand wat ek ooit geken het?).  Toe hy oorlede is het sy seuns ‘n bankstrokie in sy laai gekry.  Hy het R50 in sy bankrekening oor gehad.  ‘n Ander predikant was ‘n ryk sakeman voordat hy in die bediening ingegaan het (hy het ‘n helikopter besit en op ‘n gholf-estate gebly).  Hy het ‘n baie goedkoop kar gekoop en planne gemaak om ‘n kleiner en heelwat goedkoper huis te koop.  Hy het die voorreg om ‘n predikantekonferensie by te woon opgegee, omdat iemand in sy gemeente werkloos is – hy wou eerder die geld gebruik om hierdie lidmaat te help.  Dít is wat dit beteken om met opoffering vir die Here se werk te gee.  God kyk nie na wat jy gee nie, maar na wat jy oor het nadat jy gegee het.  Maar wees versigtig hier, want die Bybel sê ook:  “En al sou ek al my goed uitdeel, en al sou ek my liggaam oorgee om verbrand te word, en ek het nie die liefde nie, dan sou dit my niks baat nie.” (1 Korintiërs 13:3).

 

Miskien dink jy:  ‘Maar as ek met opoffering gee, sal ek nie kos op die tafel hê om vir myself te sorg nie.’  God sal vir jou sorg.  As jy volop saai sal jy volop oes (9:6).  God is instaat om vir jou te sorg:  “En God het mag om alle genade oorvloedig oor julle te laat wees, sodat julle altyd in alle opsigte volop kan hê en oorvloedig kan wees tot elke goeie werk.  Soos geskrywe is:  Hy het uitgestrooi, hy het aan die armes gegee, sy geregtigheid bly tot in ewigheid.  En mag Hy wat saad verskaf aan die saaier, ook brood verskaf om te eet en julle saad vermeerder en die vrug van julle geregtigheid laat toeneem, sodat julle in alles ryk kan word tot alle milddadigheid, wat danksegging aan God deur ons bewerk.” (9:8-11).  Salomo sê:  “Wie hom ontferm oor die arme, leen aan die HERE; en Hy sal hom sy weldaad vergelde.” (Spreuke 19:17).

 

[iv] Begeer om te gee:  “het ons met groot aandrang gesmeek dat ons hulle gawe en hulle deel in die diensbetoning aan die heiliges moet ontvang” (v.4).  Baie predikante en kerke hamer en lek mense om ‘n bydrae te gee.  Paulus het nie.  Hy wou nie geld van arm Christene ontvang nie.  Inteendeel, hulle het hóm gesmeek vir ‘n geleentheid om te kan gee.  Hulle het dit as ‘n voorreg gesien om vir die Here te gee – nie as ‘n plig of omdat ‘n tiende-wet hulle gedwing het nie (9:7).  Hulle het gegee omdat hulle gedryf was deur God se genade (v.1), en nie omdat hulle skuldig gevoel het nie (v.4).  Hulle wou graag deel gehad het aan hierdie diensbetoning.

 

[v] Gee doelgerig.  Die Korintiërs se bydrae sou gegee word aan die arm Christene in Jerusalem.  Dit is na wie die ‘heiliges’ in v.4 verwys.  Ons weet dit, want in 1 Korintiërs 16:1-4 sê Paulus:  “Wat die insameling vir die heiliges betref, moet julle ook so doen soos ek vir die gemeentes van Galásië gereël het.  Op elke eerste dag van die week moet elkeen van julle self opsy sit en opspaar namate sy voorspoed is, sodat die insamelinge nie eers plaasvind as ek kom nie.  En wanneer ek aangekom het, sal ek die persone wat julle goedkeur, met briewe stuur om julle gawe na Jerusalem te bring.  En as dit die moeite werd is dat ek ook gaan, kan hulle saam met my reis.”  In Romeine 15:25-26 sê hy:  “Maar nou reis ek na Jerusalem in diens van die heiliges.  Want Macedónië en Acháje het dit goedgevind om iets by te dra vir die armes onder die heiliges in Jerusalem.”

 

Hoekom gee ons op Sondae?  Hoekom het ons volgende week ‘n spesiale dankoffer?  Die Skrif sê ons moet onder andere gee, sodat die prediker ‘n inkomste kan hê, dat die evangelie deur sendelinge versprei kan word, dat armes en weduwees versorg kan word, en sodat ons goeie rentmeesters kan wees van die eiendom wat God aan ons toevertrou.  Indien jy dink die geld in jou (of ons) gemeente word nie reg gebruik nie, praat asseblief met jou leiers.

 

[vi] Kry jou prioriteite in orde wanneer jy vir die Here se werk gee:  “en het nie alleen gedoen soos ons verwag het nie, maar het hulself eers aan die Here gegee, en toe aan ons deur die wil van God” (v.5).  Gee jouself, jou diensbaarheid en jou tyd voordat jy jou geld gee, want dit is die wil van God (v.5).  Die Skrif sê mos:  “omdat ons van oordeel is, dat as een vir almal gesterf het, hulle dan almal gesterf het; en Hy het vir almal gesterwe, sodat die wat lewe, nie meer vir hulself moet lewe nie, maar vir Hom wat vir hulle gesterf het en opgewek is.” (5:15).  “Ek vermaan julle dan, broeders, by die ontferminge van God, dat julle jul liggame stel as ‘n lewende, heilige en aan God welgevallige offer dit is julle redelike godsdiens.” (Romeine 12:1).  Saggeus was ‘n gulsige man.  Hy het ander ingedoen en hulle geld gesteel.  Maar toe Jesus hom gered het en hy homself aan God oorgee het, het Hy met oorgawe sy geld uitgedeel (Lukas 19:1-10).

 

Meet jouself:  Is jy iemand wat graag vir die Here se werk gee; wat gee volgens die riglyne wat hierbo bespreek word?  Indien jy ‘nee’ sê, is die rede waarskynlik omdat jy nog nie jouself aan die Here oorgegee het nie.  Hoe moet jy jouself gee?  Kom ek vertel jou.  God is volmaak heilig en jy is baie sondig (die Bybel en jou gewete sê dit vir jou).  Jy verdien God se straf.  Maar uit liefde vir sondaars, het Hy mens geword en sy eie wet namens ons onderhou.  Al was Hy nie ‘n sondaar nie, het Hy die straf van God namens ons op Homself geneem toe Hy aan die kruis gesterf het.  Hy is begrawe en het op die derde dag opgestaan uit die dood.  Hy belowe om jou te red as jy jou van jou sonde (dit wat jy is, begeer, dink, doen en sê) bekeer; as jy die evangelie glo wat ek nou-net verduidelik het; as jy volkome op Hom vertrou en nie op jou eie godsdienstige pogings of goeie werke staatmaak nie; as jy Hom erken as die Verlosser van sondaars en die enigste Here.  Onderwerp jouself aan Hom.  Wy jouself aan Hom toe.  Smeek Hom om jou te red en te vergewe.  As jy jouself so aan Hom gegee het, sal Hy jou geld aanvaar.  Anders help dit nie – al gee jy ook ‘n miljoen rand.

Oor tiendes en offergawes

“Laat elkeen gee soos hy hom in sy hart voorneem, nie met droefheid of uit dwang nie, want God het ‘n blymoedige gewer lief.” (2 Korintiërs 9:7).

Besluit self wat jy wil gee

In ‘n onlangse artikel het iemand geskryf oor die skande dat mense en kerk nie meer hulle tiende vir die Here se kerk gee nie.  Die artikel het gewys hoe die Skrif gelowiges verplig om hulle tiendes te gee.  Ek verskil van hierdie artikel.  Ek glo dit bind ‘n Christen se gewete tot ‘n wet wat die Bybel hom nie beveeel nie.  Die Skrif vereis nooit dat gelowiges in die Nuwe Testament ‘n tiende van al hulle besittings of inkomste vir die kerk of ander Christelike werk moet gee nie.  Die tiende wet was vir God se volk Israel in die Ou Testament.  Die Israeliete moes 10% van al hulle oeste en inkomste gee, sodat die Leviete versorg kon word.  Onthou dat die Leviete nie ‘n erfdeel in die Beloofde Land saam met die ander stamme ontvang het nie.  Hulle is afgesonder om vir die Here te werk in die tempel.  Die res van die volk moes met die Leviete deel (sien Numeri 18:21-32 in hierdie verband).  ‘n Verdere 10% is deur die volk bygedra vir die jaarlikse feeste in Jerusalem.  Uit hierdie bydraes kon daar voorberei word vir almal wat na die feeste toe sou kom (sien Deuteronomium 14:22-27).  Elke derde jaar moes die volk 10% van hulle oeste en inkomste gee vir die versorging van armes, weduwees, en uitlanders (volgens Deuteronomium 14:28-29).  Die volk is ook beveel om nie die buitewyke van hulle lande te oes nie.  Hulle mag nie ‘n tweede maal oor hulle lande gekam het om dit deeglik te oes nie.  Watookal agtergebly het of vergeet is moes daar bly vir die armes, weduwees, weeskinders, en buitelanders.  Buiten hiervoor was daar ook tempel belasting wat betaal moes word.  Nadat al hierdie bedrae bymekaar getel is, het hulle omtrent 25% van hulle inkomste as ‘tiende’ gegee.  Die Ou Testamentiese tiende in die volk Israel was nie gelykstaande aan bydraes in die Nuwe Testamentiese kerk nie, maar eerder aan belasting wat gelowiges (en elke ander persoon) aan die regering moet betaal.

Wanneer dit by ondersteuning van die Here se werk kom, is ons bydraes altyd vrywillig.  Wat jy gee is tussen jou en die Here.  Vers 7 van ons teks wys duidelik dat jy nie uit dwang moet gee nie.  In vers 5 sê Paulus dat dit ‘n dankoffer is en dat niemand afgepers word nie.  In 8:3 lees ons hoe die Macedoniërs volgens hulle eie vermoeë (en meer as dit) gegee het.  In 8:8 wys Paulus dat ons onder geen bevel is om te gee nie.  Volgens 8:12 gaan dit oor bereidwilligheid en nie volgens een of ander wet wat ons dwing nie.  Ook in <st1:bcv_smarttag>1 Korintiërs 16:1-2 was dít die riglyn waarvolgens die vroeë kerk gegee het:  “Wat die insameling vir die heiliges betref, moet julle ook so doen soos ek vir die gemeentes van Galásië gereël het.  Op elke eerste dag van die week moet elkeen van julle self opsy sit en opspaar namate sy voorspoed is, sodat die insamelinge nie eers plaasvind as ek kom nie.”  Selfs in die Ou Testament was dit só:

“Sê aan die kinders van Israel dat hulle aan My ‘n offergawe moet bring; van elkeen wie se hart hom aandrywe, moet julle my offergawe bring.” (Eksodus 25:2).

“Neem van julle besittings ‘n offergawe aan die Here.  Laat elkeen wat gewillig is in sy hart, dit bring, die offergawe van die Here…” (Eksodus 35:5).

“en hulle het met Moses gespreek en gesê:  Die volk bring meer as wat nodig is vir die uitvoering van die werk waarvan die Here die vervaardiging beveel het.  Daarop het Moses bevel gegee, en hulle het ‘n oproep deur die laer laat gaan en gesê:  Laat geen man of vrou verder enige werksaamheid verrig in verband met die offergawe vir die heiligdom nie.  Toe het die volk opgehou om te bring; want die boustof was vir hulle genoeg om die hele werk tot stand te bring; ja, daar het oorgebly.” (Eksodus 36:5-7).

“Dan moet jy die fees van die weke hou vir die Here jou God ooreenkomstig die vrywillige offer van jou hand wat jy sal gee, namate die Here jou God jou sal seën…elkeen volgens die gawe van sy hand ooreenkomstig die seën van die Here jou God wat Hy jou gegee het.” (Deuteronomium 16:10, 17).

“En die volk was bly oor hulle gewilligheid, want met ‘n volkome hart het hulle vrywillig aan die Here gegee, en ook koning Dawid was baie bly…Want wie is ek tog, en wat is my volk, dat ons in staat sou wees om sulke vrywillige gawes te skenk?  Want dit kom alles van U, en uit u hand het ons dit aan U gegee.” (1 Kronieke 29:9, 14).

Ons moenie gee omdat ons wil afwys of omdat ons mense se guns soek nie (Matteus 6:3).  Ons moenie ons bydrae aan ander s’n meet en daarvolgens gee nie.  Vers 7 sê duidelik dat ons moet gee soos wat ons in ons harte voorneem om te gee.  Jy is onder geen dwang om te gee nie.  Daar is nie ‘n tiende wet wat jou opgelê is nie.  Jy moenie gee omdat jy wetties is en dink dat jy daardeur God kan beïndruk nie.  Jy moenie uit self-regverdigheid gee en dink dat dit jou ‘n beter Christen maak nie.  Die Israeliete het van die Here af weggedwaal en gedink dat hulle hul ánder sondes kan bedek deur elke drie dae tiendes te gee (in plaas van elke drie jaar – sien <st1:bcv_smarttag>Amos 4:4).  Ons moenie so wees nie.  Jy word nie gedwing om te gee deur ‘n diaken wat by jou huis geld kom kollekteer nie.  Of deur ‘n dominee wat altyd oor geld preek en jou met skuldgevoelens belas omdat jy nie presies 10% gegee het nie.  Jy moet self besluit om te gee, asook wat jy gaan gee.  Jy moet eerste jouself vir die Here gee voordat jy jou geld gee.  Só het die Macedoniërs gedoen in <st1:bcv_smarttag>2 Korintiërs 8:5.  Laat jou bydrae vir die Here se werk ‘n bewys wees van jou liefde vir Hom en nie ‘n uitdrukking van vrees dat iets gaan gebeur as jy níé gee nie.  Onthou sy liefde vir jou en laat dít jou motiveer om te gee:  “Ek sê dit nie as ‘n bevel nie, maar om deur die ywer van ander ook die egtheid van julle liefde op die proef te stel.  Want julle ken die genade van onse Here Jesus Christus, dat Hy, alhoewel Hy ryk was, ter wille van julle arm geword het, sodat julle deur sy armoede ryk kan word.” (2 Korintiërs 8:8-9).  En as jy klaar jouself gegee het, dan kan ons begin praat oor jou finansiële bydra vir die Here en sy werk.

Kyk na jou gesindheid

Die weduwee in Lukas 21:1-4 het twee klein munstukkies in die offerkissie gegooi.  Jesus se aandag is nie getrek deur hoeveel sy ingegooi het nie.  Sy het maar twee lepta ingegooi.  Volgens die voetnota in die English Standard Version is ‘n lepton ‘n Joodse brons of koper muntstuk wat maar 1/128 van ‘n dagloner se betaling (‘n denarius) is.  Jesus kyk na die hart wanneer ons gee.  God het die blymoedige gewer lief (v.7) – nie die een wat die grootste tjek in die offergawe sakkie gooi nie.  Jesus self het geleer dat die Vader die persoon wat só gee sal beloon (Matteus 6:4).  Wanneer jy gee moet jy gee omdat jy die Here en jou naaste liefhet (8:8).  Gee omdat God aan jou genadig is en in jou behoeftes voorsien (8:1).  Gee omdat jy bly is (v.7).  Gee met bereidwilligheid (8:12).  Gee met oorvloedigheid en opregtigheid (Romeine 12:8).  Gee met opoffering (8:2-5).  Die essensie van die Christelike lewe is immers selfverloëning (Lukas 9:23).  Maar wat as jy nie het om te gee nie?  Gaan jy nie jouself indoen as jy vir die Here gee nie?  Nee, want God sal vir jou sorg.  Let maar op hoe Paulus deurgaans in verse 6-15 sê dat God in jou behoeftes sal voorsien.  As jy volop saai sal jy volop oes (9:6).  God is instaat om te gee wat jy nodig het (9:8).  Hy versorg mos die armes (9:9) en sal ook jou fisiese en geestelike behoeftes vervul, sodat jy oorvloed het (9:10-11).  Wees egter versigtig dat jou dit nie jou dóél word wanneer jy gee nie:  om te ontvang.  Só leer Prosperity predikers.  Ek het op ‘n DVD gesien hoe Joyce Meyer sê dat ‘receiving’ eintlik ‘receipting’ beteken.  Met ander woorde, wanneer die Here ons bydrae aan TBN televisie netwerk ontvang (het Meyer gesê) is dit ‘n kwitansie wat ons kan ‘in cash’ en later baie geld van die Here terug ontvang.  Wat sy sê is valsheid.  Ons gee nie om ryk te word nie.  Maar dit is waar dat die Here vir ons sal sorg en dat ons nie hoef te bekommer dat ons arm sal word deur bydraes vir die Here se werk nie.  Ons moet Christus se gesindheid hê wanneer ons gee.  Hy’t nie gedink aan hoe Hy Homself sal benadeel nie, maar het met opoffering Homself gegee (Johannes 3:16).  Die Vader het Hom juis lief omdat Hy sy lewe vir ons neergelê het (Johannes 10:17).  Sy voorbeeld is inderdaad die bewys dat dit meer geseënd is om te gee as om te ontvang.  Laat ons só gee wanneer ons die Here se werk ondersteun.